Ô nhiễm không khí ở thành phố hồ chí minh, thực trạng, nguy cơ, ảnh hưởng và biện pháp giảm thiểu

Ô nhiễm không khí ở Thành Phố Hồ Chí Minh, thực trạng, nguy cơ, ảnh hưởng và biện pháp giảm thiểu Ô nhiễm không khí ở Thành Phố Hồ Chí Minh, thực trạng, nguy cơ, ảnh hưởng và biện pháp giảm thiểu. Trong những năm gần đây, vấn đề ô nhiễm môi trường trở thành mối quan tâm lớn của nhiều quốc gia, đặc biệt ở những thành phố có hoạt động sản xuất công nghiệp phát triển. Ô nhiễm không khí giết chết khoảng 7 triệu người trên toàn thế giới mỗi năm, theo các báo cáo 99% dân số toàn cầu hít thở bầu không khí chứa hàm lượng chất ô nhiễm cao vượt quá giới hạn khuyến cáo của WHO, đặc biệt là các quốc gia có thu nhập thấp và trung bình. Chất lượng không khí nói chung và không khí đô thị nói riêng chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố, Thành Phố Hồ Chí Minh là khu vực có tốc độ phát triển kinh tế lớn nhất ở nước ta, nơi tập trung khoảng 25% năng lực sản xuất công nghiệp và 13 sản lượng công nghiệp cả nước nên lượng khí thải vào môi trường hàng năm cũng rất lớn.

THÀNH VIÊN NHÓM:

5 Nguyễn Đắc Trung Long - 18079311

NỘI DUNG

MỞ ĐẦU

NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG

0 3

0

2

GIẢI PHÁP

CHƯƠNG 1: MỞ ĐẦU

1.Tính cấp thiết

1.Tính cấp thiết

2 Mục tiêu nghiên cứu

2 Mục tiêu nghiên cứu

3 Phương pháp nghiên cứu

3 Phương pháp nghiên cứu

 Chất lượng không khí nói chung và không khí đô thị nói riêng chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố, Thành Phố Hồ Chí Minh là khu vực có tốc độ phát triển kinh tế lớn nhất ở nước ta, nơi tập trung khoảng 25% năng lực sản xuất công nghiệp và 1/3 sản lượng công nghiệp

cả nước nên lượng khí thải vào môi trường hàng năm cũng rất lớn

 Để góp phần quản lí và bảo vệ môi trường của TP.HCM thì cần phải nghiên cứu

và đánh giá chính xác thực trạng, nguyên nhân, hậu quả của ô nhiễm không khí,

từ đó đề xuất biện pháp giảm thiểu ô nhiễm ở môi trường Vì vậy, nhóm đã quyết

định chọn đề tài nghiên cứu về «Ô NHIỄM KHÔNG KHÍ Ở TP HỒ CHÍ MINH,

THỰC TRẠNG, NGUY CƠ, ẢNH HƯỞNG VÀ GIẢI PHÁP GIẢM THIỂU»

MỤC TIÊU NGHIÊN

CỨU

MỤC TIÊU CHÍNH:

Nghiên cứu về vấn đề ô nhiễm không khí của thành phố Hồ Chí

Minh và đề xuất giải pháp

MỤC TIÊU CỤ THỂ:

• Thực trạng về ô nhiễm không khí tại TP.HCM

• Đánh giá về mức độ ô nhiễm không khí tại thành phố.

• Những khó khăn thử thách trong việc giảm thiểu ô nhiễm không khí

• Đề xuất giải pháp hiệu quả để giảm thiểu tình trạng ô nhiễm không khí tại TP Hồ Chí Minh

Thu thập số liệu sơ cấp

Thu thập số liệu sơ cấp

 Tiến hành khảo sát, điều tra.

 Triển khai công tác đo đếm và thu thập

số liệu.

 Tiến hành khảo sát, điều tra.

 Triển khai công tác đo đếm và thu thập

số liệu.

 Lập sơ đồ phân vùng mức độ ô nhiễm cho môi trường không khí thành phố.

 Lập sơ đồ phân vùng mức độ ô nhiễm cho môi trường không khí thành phố

 Nghiên cứu, xây dựng qui trình đánh giá tổng hợp chất lượng môi trường không khí có tính đến các yếu tố giảm nhẹ ô nhiễm

 Nghiên cứu, xây dựng qui trình đánh giá tổng hợp chất lượng môi trường không khí có tính đến các yếu tố giảm nhẹ ô nhiễm  Nghiên cứu thử nghiệm lập bản đồ đánh giá tổng

hợp chất lượng không khí theo qui trình trên cho khu vực thành phố

 Nghiên cứu thử nghiệm lập bản đồ đánh giá tổng hợp chất lượng không khí theo qui trình trên cho khu vực thành phố

 Đề xuất một số giải pháp cải thiện chất lượng không khí ở thành phố Hồ Chí Minh

 Đề xuất một số giải pháp cải thiện chất lượng không khí ở thành phố Hồ Chí Minh

ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI

NGHIÊN CỨU

ĐỐI TƯỢNG PHẠM VI

Các cá nhân, nguồn gây ô nhiễm như nhà máy xí nghiệp, giao

thông đường phố, sinh hoạt và các yếu tố có vai trò làm sạch

không khí như cây xanh, mặt nước…

• Không gian: Tại TP Hồ Chí Minh

• Thời gian: Từ ngày 31/8/2021 đến 15/11/2021

Ý NGHĨA

KHOA

HỌC

STEP 02

Venus has

a beautiful name and

is the second from the Sun

THỰC TIỄN

CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN VỀ ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU

CÁC KHÁI NIỆM

KHÔNG KHÍ

Không khí là lượng chất khí luôn bao quanh chúng ta, không

khí không có màu, không mùi, không vị, đây là một yếu tố quyết định sự sống của con người cũng như toàn bộ sinh vật

Ô nhiễm không khí là việc con người trực tiếp hoặc gián tiếp đưa các chất

liệu hoặc năng lượng vào không khí, khi việc đó gây ra những tác hại như gây nguy hiểm cho sức khỏe con người, gây tổn hại đến nguồn lợi sinh vật,

hệ sinh thái và gây ra thiệt hại về vật chất, làm ảnh hưởng đến việc sử dụng môi trường tự nhiên.Ô nhiễm không khí cũng có thể hiểu là trong không khí có chứa các chất gây ô nhiễm gây nguy hiểm cho sức khỏe con người, hoặc tạo ra những tác động xấu đối với môi trường

KHÁI NIỆM CHỈ SỐ CHẤT LƯỢNG

KHÔNG KHÍ

AQI (Air Quality Index) là một chỉ số báo

cáo chất lượng không khí hàng ngày Đây được coi là một thước đo đơn giản hóa mức

độ ô nhiễm không khí, cho biết không khí xung quanh ta là sạch hay ô nhiễm, ô nhiễm đến mức độ nào Rủi ro đối với sức khỏe cộng đồng càng cao khi chỉ số AQI càng lớn Chỉ số AQI tập trung vào sự ảnh hưởng tới sức khỏe người dân có thể gặp trong vòng vài giờ hoặc vài ngày sau khi hít thở không khí ô nhiễm

35

%

04 03 02

01

AQI với 5 thông số ô nhiễm không khí chủ yếu:

Sulfur dioxide (SO2)

Ô nhiễm phân tử (bụi mịn)

Ozone mặt đất

05

Nitrogen dioxide (NO2)

Carbon monoxide (CO)

và địa hình đến sự lan truyền chất

ô nhiễm trong không khí

3 Ảnh hưởng của các yếu tố cây xanh, mặt nước

TỔNG QUAN VỀ

TÌNH HÌNH Ô

NHIỄM KHÔNG KHÍ

Ảnh hưởng của Covid-

TỰ NHIÊN NHÂN TẠO

CÁC NGUỒN LÂY NHIỄM CHÍNH

NGUỒN TỰ NHIÊN

Bão bụi gây nên do

gió mạnh thổi tung

lên thành bụi Nước

biển bốc hơi và

cùng với song biển

tung bọt mang theo

bụi muối tan truyền

vào không khí.

Các quá trình phân hủy, thối rửa xác động, thực vật tự nhiên cũng thải nhiều chất khí, các phản ứng hóa học giữa khí tự nhiên hình thành các khí sunfua, nitrit, các loại muối v v.

NGUỒN NHÂN TẠO

04

Ô nhiễm do các hoạt động sản

xuất nông nghiệp

SỨC KHỎE

THỰC VẬT

MÔI TRƯỜNG XUNG QUANH

MÔI TRƯỜNG XUNG QUANH

TÁC HẠI

TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU

Năm 2019, Giám đốc Trung tâm quan trắc tài nguyên và môi trường

( TPHCM) cho biết:Tình hình ô nhiễm môi trường không khí diễn biến khá phức tạp, đặc biệt trong khoảng thời gian từ ngày 18 đến ngày 25/9/2019

Kết quả quan trắc ô nhiễm không khí 9 tháng đầu năm 2019 cho thấy: 50,8% số liệu bụi lơ lửng và 93,9% số liệu mức ồn quan trắc được tại

19 vị trí giao thông vượt quy chuẩn cho phép

Năm 2019, Giám đốc Trung tâm quan trắc tài nguyên và môi trường

( TPHCM) cho biết:Tình hình ô nhiễm môi trường không khí diễn biến khá phức tạp, đặc biệt trong khoảng thời gian từ ngày 18 đến ngày 25/9/2019

Kết quả quan trắc ô nhiễm không khí 9 tháng đầu năm 2019 cho thấy: 50,8% số liệu bụi lơ lửng và 93,9% số liệu mức ồn quan trắc được tại

19 vị trí giao thông vượt quy chuẩn cho phép

Năm 2020, chất lượng không khí có xu hướng được cải thiện hơn so

với cùng kỳ của những năm trước Kết quả tính toán chỉ số AQI cho thấy, chất lượng không khí tại Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh và một

số đô thị trong phần lớn thời gian duy trì ở mức tốt và trung bình Đặc biệt, từ thời gian nửa cuối tháng 3/2020 về sau, trong đó có giai đoạn

cả nước thực hiện cách ly xã hội để phòng ngừa dịch bệnh Covid 19, giá trị thông số PM2.5 và CO thấp hơn hẳn thời gian cùng kỳ những năm trước đó

Năm 2020, chất lượng không khí có xu hướng được cải thiện hơn so

với cùng kỳ của những năm trước Kết quả tính toán chỉ số AQI cho thấy, chất lượng không khí tại Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh và một

số đô thị trong phần lớn thời gian duy trì ở mức tốt và trung bình Đặc biệt, từ thời gian nửa cuối tháng 3/2020 về sau, trong đó có giai đoạn

cả nước thực hiện cách ly xã hội để phòng ngừa dịch bệnh Covid 19, giá trị thông số PM2.5 và CO thấp hơn hẳn thời gian cùng kỳ những năm trước đó

 Các phương pháp đánh giá bằng chỉ số ô nhiễm (API) hay chỉ

số chất lượng không khí (AQI), kiểm kê phát thải bắt đầu được

sử dụng trong một vài năm trở lại đây nhưng chưa nhiều

 Phương pháp chỉ số AQI chỉ ứng dụng được với số liệu quan trắc tại các trạm tự động.

 Nghiên cứu chuyên sâu về ảnh hưởng của ô nhiễm không khí đến sức khỏe cộng đồng còn quá ít

NHỮNG VẤN ĐỀ CHƯA

ĐƯỢC NGHIÊN CỨU

CHƯƠNG 3: PHƯƠNG

PHÁP NGHIÊN CỨU

VÀ ĐÁNH GIÁ

NỘI DUNG

Từ phương

tiện giao

thông • Khí thải từ xe máy chiếm khoảng 29% nguồn phát thải

NO, 90% CO và chiếm tới 37.7% nguồn phát thải bụi, riêng nguồn phát thải bụi mịn xe máy cũng chiếm

khoảng 31%.

• Giao thông là nguồn chiếm 50% trong các nguyên

nhân gây ô nhiễm không khí tại Tp.HCM

• Các vị trí quan trắc như Cát Lái, Ngã tư Huỳnh Tấn Phát – Nguyễn Văn Linh, An Sương, Gò Vấp luôn có giá trị nồng độ ô nhiễm cao vượt mức quy chuẩn Trong đó Cát Lái là khu vực có nồng độ các chất ô

nhiễm cao nhất

• Khí thải từ xe máy chiếm khoảng 29% nguồn phát thải

NO, 90% CO và chiếm tới 37.7% nguồn phát thải bụi, riêng nguồn phát thải bụi mịn xe máy cũng chiếm

khoảng 31%.

• Giao thông là nguồn chiếm 50% trong các nguyên

nhân gây ô nhiễm không khí tại Tp.HCM

• Các vị trí quan trắc như Cát Lái, Ngã tư Huỳnh Tấn Phát – Nguyễn Văn Linh, An Sương, Gò Vấp luôn có giá trị nồng độ ô nhiễm cao vượt mức quy chuẩn Trong đó Cát Lái là khu vực có nồng độ các chất ô

nhiễm cao nhất

CÁC NGUỒN GÂY Ô NHIỄM

CÁC NGUỒN GÂY Ô NHIỄM

NỘI DUNG

Từ hoạt

động công

nghiệp

• Tp Hồ Chí Minh có khoảng 1000 nhà máy xí nghiệp quy mô

lớn nhỏ và hàng chục ngàng cơ sở sản xuất thủ công nghiệp, các khu công nghiệp lớn bao quanh… Các nhà máy công nghiệp xả ra một lượng lớn khí thải lớn, làm tăng mức

ô nhiễm.

• Nhiều doanh nghiệp không có hệ thống xử lý hoặc xử lý nhưng không hiệu quả, hoạt động sai quy trình thiết kế Các ước tính gần nhất cho thấy lượng khí thải từ sinh hoạt hay

công nghiệp đang có xu hướng gia tang.

• Chiếm tỉ trọng 20% trong các nguyên nhân gây ô nhiễm ở

Tp HCM

• Tp Hồ Chí Minh có khoảng 1000 nhà máy xí nghiệp quy mô

lớn nhỏ và hàng chục ngàng cơ sở sản xuất thủ công nghiệp, các khu công nghiệp lớn bao quanh… Các nhà máy công nghiệp xả ra một lượng lớn khí thải lớn, làm tăng mức

ô nhiễm.

• Nhiều doanh nghiệp không có hệ thống xử lý hoặc xử lý nhưng không hiệu quả, hoạt động sai quy trình thiết kế Các ước tính gần nhất cho thấy lượng khí thải từ sinh hoạt hay

công nghiệp đang có xu hướng gia tang.

• Chiếm tỉ trọng 20% trong các nguyên nhân gây ô nhiễm ở

Tp HCM

CÁC NGUỒN GÂY Ô NHIỄM

CÁC NGUỒN GÂY Ô NHIỄM

• khoảng 50 – 60% lượng bụi trong không khí phát

sinh từ hoạt động xây dựng Đây cũng là yếu chiếm 30% các nguyên nhân gây ô nhiễm không

khí trên địa bàn Tp HCM

• Các hoạt động sinh hoạt hàng ngày cũng thải ra nhiều chất độc hại thông qua việc sử dụng, đốt cháy các nhiên liệu hóa thạch như than, dầu mỏ Các hoạt động khác như đốt rác bừa bãi cũng là nhưng nguyên nhân tiêu biểu gây ô nhiễm Những quá trình này sản sinh ra môi trường một lượng lớn khí NOx, CO, SOx, CO2…., ảnh hưởng trực tiếp đến con người và các sinh vật.

• khoảng 50 – 60% lượng bụi trong không khí phát

sinh từ hoạt động xây dựng Đây cũng là yếu chiếm 30% các nguyên nhân gây ô nhiễm không

khí trên địa bàn Tp HCM

CÁC NGUỒN GÂY Ô NHIỄM

CÁC NGUỒN GÂY Ô NHIỄM

Nguồn đường 47,048 3,499,354 10,115 585,505 2,882 10,216 1,804

Nguồn sinh học - - - 7,492 - 5,163

-Tổng 50,386 3,533,982 12,919 602,625 9,491 15,957 4,029

NỘI DUNG

Khí thải xe gắn máy + Từ mặt đường khi xe chạy, thắng xe

32,3%

Khí thải xe gắn máy + Từ mặt đường khi xe chạy, thắng

NỘI DUNG

Khí thải mô tô, xe máy   29% Khí thải mô tô, xe máy 90% Khí thải xe hơi   22,3% Khí thải xe hơi 5.7% Bến Cảng   11,5% Xe tải nhẹ 2.6%

Ảnh hưởng của ô nhiễm

NỘI DUNG

Ảnh hưởng đến

con người và

sinh vật • ONKK tác động trực tiếp đến con người qua mắt,

da cơ thể và đặc biệt là đường hô hấp, các hợp chất độc hại như SO2, NO2, CO, H2S, HF… đi vào

cơ thể gây các tình trạng tắc nghẽn, làm suy giảm

hệ thống miễn dịch cũng như quá trình trao đổi chất Làm tăng các nguy cơ mắc các bệnh liên quan đến đường hô hấp, thần kinh, tim mạch (nhồi máu cơ tim, đột quỵ vi động mạch vành, thiếu

máu…), bệnh ngoài da, ung thư….

• các hợp chất có hại còn ngấm vào đất gây ra các tình trạng ngộ độc cho động vật và thực vật Điều này ảnh hưởng đến các sinh vật khác trong chuỗi

thức ăn

• ONKK tác động trực tiếp đến con người qua mắt,

da cơ thể và đặc biệt là đường hô hấp, các hợp chất độc hại như SO2, NO2, CO, H2S, HF… đi vào

cơ thể gây các tình trạng tắc nghẽn, làm suy giảm

hệ thống miễn dịch cũng như quá trình trao đổi chất Làm tăng các nguy cơ mắc các bệnh liên quan đến đường hô hấp, thần kinh, tim mạch (nhồi máu cơ tim, đột quỵ vi động mạch vành, thiếu

máu…), bệnh ngoài da, ung thư….

• các hợp chất có hại còn ngấm vào đất gây ra các tình trạng ngộ độc cho động vật và thực vật Điều này ảnh hưởng đến các sinh vật khác trong chuỗi

thức ăn

NỘI DUNG

Tác động của ô nhiễm không khí tới ba bệnh:

tim-phổi, IHD và ung thư phổi

nhân ô nhiễm 73 841 483 1397

Chất ô nhiễm Ung thư phổi Timphổi IHD Tổng số

Dữ liệu về số người tử vong theo hệ thống A6 437 6630 3314 10381

Tử vong do PM2.5, SO2

and NO2 73 841 483 1397Chiếm tỷ lệ 16,7 % 12,68 % 14,57% 13,46%

phản ứng hoá học gây rối loạn chuyển hoá đường và protêin, gây thiếu vitamin B và C, tạo ra methemoglobine để chuyển Fe2+ (hoà tan) thành Fe3+(kết tủa) gây tắc nghẽn mạch máu cũng như làm giảm khả năng vận chuyển ôxy của hồng cầu, gây co hẹp dây thanh quản, khó

nồng độ NO2 trong không khí 1% có thể gây tử vong trong vài phút

góp phần gây bệnh hen, thậm chí ung thư phổi, làm hỏng

khí quản

Gây ảnh hưởng xấu đến phổi, tiếp xúc vài giờ với không khí có nồng độ NO2 khoảng 15-20 phần triệu có thể gây nguy hiểm cho phổi, tim, gan;

nồng độ NO2 trong không khí 1% có thể gây tử vong trong vài phút

góp phần gây bệnh hen, thậm chí ung thư phổi, làm hỏng

khí quản

Bụi mịn

Có thể gây nên các nguy cơ về bệnh đường

hô hấp, nhồi máu cơ tim, giảm trí nhớ và có thể thúc đẩy bệnh xơ gan và làm tăng nguy

cơ mắc bệnh chuyển hóa, rối loạn chức năng gan PM2.5 gây kháng insulin, viêm và tăng biến chứng bệnh tiểu đường Bụi mịn còn tấn công vào phế nang, vượt qua vách ngăn khí

- máu để đi vào hệ tuần hoàn và gây bệnh, ảnh hưởng đến hệ thống

thần kinh

Có thể gây nên các nguy cơ về bệnh đường

hô hấp, nhồi máu cơ tim, giảm trí nhớ và có thể thúc đẩy bệnh xơ gan và làm tăng nguy

cơ mắc bệnh chuyển hóa, rối loạn chức năng gan PM2.5 gây kháng insulin, viêm và tăng biến chứng bệnh tiểu đường Bụi mịn còn tấn công vào phế nang, vượt qua vách ngăn khí

- máu để đi vào hệ tuần hoàn và gây bệnh, ảnh hưởng đến hệ thống

thần kinh

PP lấy mẫu, phân tích

- Không bị che chắn bởi các vật thể xung quanh

- Không ảnh hưởng bởi địa hình

- Trong khoảng độ cao hít thở không khí của con người

- Vị trí đặt phải đại diện cho tính chất chung của nguồn phát

- Không chịu ảnh hưởng của các nguồn phát thải, các nguồn gây ô nhiễm cục bộ

- Không bị che chắn bởi các vật thể xung quanh

- Không ảnh hưởng bởi địa hình

- Trong khoảng độ cao hít thở không khí của con người

- Vị trí đặt phải đại diện cho tính chất chung của nguồn phát

PP lấy

mẫu và

đo trực

tiếp

- Việc lấy mẫu và bụi cần thực hiện đúng theo các tiêu chuẩn quy định

về khoảng cách, mang tính đại diện cho tính chất khu vực lấy mẫu

- Có thể sử dụng các thiết bị đo nhanh chuyên dụng để phân tích phục

vụ cho việc hiệu chỉnh công thức, đánh giá nhanh và thực hiện giám sát

ô nhiễm không khí

- Nồng độ các chất ô nhiễm trong khí thải có thể tính từ thể tích của khí được hút và khối lượng của chúng trong có trong thể tích đó Vì vậy, đồng thời với việc lấy mẫu, cần đo cả nhiệt độ và áp suất của khí thải

- Kĩ thuật nhanh nhất để lấy một mẫu khí là bơm không khí không có chất độc vào một dụng cụ đo có thể tích xác định, hoặc hút mẫu không khí qua dụng cụ thu giữ

- Việc lấy mẫu và bụi cần thực hiện đúng theo các tiêu chuẩn quy định

về khoảng cách, mang tính đại diện cho tính chất khu vực lấy mẫu

- Có thể sử dụng các thiết bị đo nhanh chuyên dụng để phân tích phục

vụ cho việc hiệu chỉnh công thức, đánh giá nhanh và thực hiện giám sát

ô nhiễm không khí

- Nồng độ các chất ô nhiễm trong khí thải có thể tính từ thể tích của khí được hút và khối lượng của chúng trong có trong thể tích đó Vì vậy, đồng thời với việc lấy mẫu, cần đo cả nhiệt độ và áp suất của khí thải

- Kĩ thuật nhanh nhất để lấy một mẫu khí là bơm không khí không có chất độc vào một dụng cụ đo có thể tích xác định, hoặc hút mẫu không khí qua dụng cụ thu giữ