PHẦN MỞ ĐẦU Trong xã hội có giai cấp và nhà nước, quyền lực của nhân dân được thể chế hóa bằng chế độ nhà nước và pháp luật,theo đó dân chủ cũng được thực hiện dưới hình thức nhà nước v
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC THƯƠNG MẠI KHOA MARKETING
THẢO LUẬN
HỌC PHẦN: CHỦ NGHĨA XÃ HỘI KHOA HỌC
Đề tài : PHÊ PHÁN NHỮNG LUẬN ĐIỂM :NỀN DÂN CHỦ KHÔNG MANG BẢN CHẤT GIAI CẤP VÀ THỰC HIỆN ĐA NGUYÊN ĐA
ĐẢNG MỚI CÓ DÂN CHỦ
Lớp HP: 2193HCMI0121
Nhóm: 2 GVGD: ThS Đỗ Thị Phương Hoa
Trang 2ThS : Đỗ Thị Phương Hoa
Mã lớp HP: 2193HCMI0121 Nhóm : 2
Trang 3
DANH SÁCH CÁC THÀNH VIÊN THẢO LUẬN NHÓM 2:
ST
T
HỌ VÀ TÊN MÃ SV NHIỆM VỤ THÁI ĐỘ ,Ý THỨC
10 Hoàng Minh Đức 20D300094 Nhóm trưởng
11 Nguyễn Minh Đức 20D300015 Phần 1 đề tài 1
12 Đỗ Hương Dung 20D300090 Phần 2 đề tài 1
13 Lê Thị Duyên 20D300091 Thư kí +word
14 Nguyễn Thu Hằng 20D300100 Thuyết trình
15 Trần Thanh Hằng 20D300021 Powerpoint
16 Phan Thị Hồng Hạnh 20D300099 Đề tài 2
17 Trần Thị Thanh Hảo 20D300020 Đề tài 2
18 Mai Thị Hiếu 20D300102 Phần 2 đề tài 1
CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Trang 4Độc lập-Tự do-Hạnh phúc
BIÊN BẢN HỌP NHÓM
- Thời gian họp: 5/10/2021
- Địa điểm họp: Nhóm chat trên faceboook
- Thành viên tham dự
1 Hoàng Minh Đức
2 Nguyễn Minh Đức
3 Đỗ Hương Dung
4 Lê Thị Duyên
5 Nguyễn Thu Hằng
6 Trần Thanh Hằng
7 Phan Thị Hồng Hạnh
8 Trần Thị Thanh Hảo
9 Mai Thị Hiếu
I Mục đích cuộc họp
1 Nhóm trưởng đưa ra đề tài thảo luận và dàn ý đề tài thảo luận theo đề tài chính và
đề tài phụ
2 Các thành viên đóng góp ý kiến vào nội dung thảo luận
3 Các thành viên xác nhận nhiệm vụ được phân công
4 Nhóm trưởng chốt deadline cho các thành viên
II Nội dung cuộc họp
- Thống nhất về nội dung, dàn ý bài thảo luận và phân công nhiệm vụ.
- Nhiệm vụ chung của cả nhóm : Xác nhận nhiệm vụ và chốt thời gian nộp bài.
Trang 5- Nhiệm vụ của từng thành viên của nhóm :
+ Phần nội dung đề tài : Nguyễn Minh Đức, Đỗ Hương Dung, Mai Thị Hiếu, Phạm Thị Hồng Hạnh, Trần Thị Thanh Hảo,
+ Phần powerpoint, hình ảnh : Trần Thanh Hằng
+ Phần thuyết trình : Nguyễn Thu Hằng
+ Phần word: Lê Thị Duyên
III Các ý kiến đóng góp, trao đổi
- Dựa vào dàn ý giảng viên đã cho các thành viên tìm hiểu ,bổ sung thêm nội dung
và hoàn thiện bài
- Các thành viên tổng hợp word và làm powerpoint cần chú ý làm theo các yêu cầu
hướng dẫn của giảng viên bộ môn
- Cần tập trung làm rõ trọng tâm nội dung không lan man dài dòng.
IV Kết luận của nhóm
- Cần hoàn thiện bài thảo luận một cách chỉnh chu, nghiêm túc ,tránh lặp nội dung
trong bài
- Nộp bài đúng thời gian tránh tình trạng nộp trễ hay không làm.
Thư kí Nhóm trưởng
Lê Thị Duyên Hoàng Minh Đức
BÁO CÁO CHI TIẾT
ĐỀ TÀI 1 PHÊ PHÁN NHỮNG LUẬN ĐIỂM :NỀN DÂN CHỦ KHÔNG MANG BẢN CHẤT GIAI CẤP VÀ THỰC NGUYỆN ĐA NGUYÊN ĐA ĐẢNG MỚI CÓ
DÂN CHỦ
Trang 6I PHẦN MỞ ĐẦU
Trong xã hội có giai cấp và nhà nước, quyền lực của nhân dân được thể chế hóa bằng chế độ nhà nước và pháp luật,theo đó dân chủ cũng được thực hiện dưới hình thức nhà nước với các tên thường gọi là “chính thể dân chủ” “chế độ dân chủ” hay đơn giản là “nền dân chủ”
Dân chủ với những nội dung và hình thức biểu hiện của nó luôn thay đổi, biến đổi từ xã hội này sang xã hội khác trong suốt chiều dài lịch sử Tức là dân chủ bị quy định bởi các điều kiện kinh tế, chính trị,văn hóa và xã hội của các quốc gia –dân tộc khác nhau ,qua các thời kì lịch sử khác nhau và dân chủ cũng luôn phát triển trên cơ sở của các điều kiện
đó Mỗi bước phát triển của kinh tế, chính trị, văn hóa và xã hội đều dẫn tới những bước phát triển kéo theo của dân chủ.Ngược lại, sự phát triển dân chủ bao giờ cũng tác động mạnh mẽ trở lại đối với sự phát triển của kinh tế, chính trị, văn hóa ,xã hội
Qua đó có thể thấy vấn đề đòi đa nguyên chính trị, đa đảng đối lập xuất hiện và được bàn luận, đề cập nhiều từ thế kỉ XIX, khi giai cấp tư sản đang độc quyền thống trị xã hội Lúc đầu tư tưởng “đa nguyên luận” nhằm mục đích ngăn chặn tình trạng độc quyền, mất dân chủ của giới tài phiệt va một số chính trị gia tư sản, bảo vệ quyền lợi của các tầng lớp dân cư và một số nhóm nhỏ trong xã hội Tuy nhiên,tư tưởng đa nguyên luận không dạt được mục đích của mình là dân chủ hóa xã hội mà chỉ hình thành nên một số đảng phái trong xã hội nhằm phân chia tranh giành quyền lực lẫn nhau, Để hiểu rõ hơn về vấn đề này chúng ta cùng nhau tìm hiểu sâu vào bản chất của đa nguyên chính trị, đa đảng đối lập của nền dân chủ trên thế giới và cũng như ở Việt Nam
II PHẦN NỘI DUNG
1 Phê phán luận điểm “Nền dân chủ không mang bản chất giai cấp”
1.1 Nhận diện luận điểm
Có thể nhận diện dân chủ là một giá trị xã hội phản ánh những quyền cơ bản của con người là một phạm trù chính trị gần với các hình thức tổ chức nhà nước của;
giai cấp cầm quyền; là một trong những nguyên tắc hoạt động của các tổ chức chính
Trang 7trị- xã hội; là một phạm trù lịch sử gắn với quá trình ra đời phát triển của lịch sử xã hội nhân loại Tùy từng thời kì mà dân chủ biểu hiện cho giai cấp cầm quyền - giai
cấp nắm giữ tư liệu sản xuất - của nhà nước đó Do vậy, dân chủ mang bản chất giai cấp Qua đó khẳng định rằng luận điểm “ dân chủ không mang bản chất” là sai
trái , phản cách mạng, đi ngược quy luật của tự nhiên cần phải lên án, phê phán quan điểm này
1.2 Quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin về dân chủ
Về phương diện quyền lực: dân chủ là quyền lực thuộc về nhân dân
Về phương diện chế độ xã hội và trong lĩnh vực chính trị: dân chủ là một hình thức hay hình thái nhà nước, là chính thể dân chủ hay chế độ dân chủ
Về phương diện tổ chức và quản lý xã hội: dân chủ là một nguyên tắc kết hợp với nguyên tắc tập trung ==> nguyên tắc tập trung dân chủ
1.3 Bản chất giai cấp của các nền dân chủ
Bản chất giai cấp của dân chủ:
Bản chất giai cấp của dân chủ biểu hiện cho giai cấp cầm quyền - giai
cấp nắm giữ tư liệu sản xuất - của nhà nước đó
Bản chất giai cấp trong lịch sử phát triển của các nền dân chủ
Khi trình độ của lực lượng sản xuất phát triển, công cụ lao động cải tiến đã làm cho năng suất lao động tăng lên, sản phẩm làm ra không chỉ thỏa mãn nhu cầu tối thiểu của con người mà còn tạo ra một số của cải dư thừa Điều này đã dẫn tới sự ra đời của chế độ tư hữu và sau đó là giai cấp đã làm cho hình thức
“dân chủ nguyên thủy” tan rã, nền dân chủ chủ nô ra đời Nền dân chủ chủ nô được tổ chức thành nhà nước với đặc trưng là dân tham gia bầu ra Nhà nước Nền dân chủ chủ nô cũng chỉ thực hiện dân chủ cho thiểu số, quyền lực của dân
đã bó hẹp nhằm duy trì, bảo vệ, thực hiện lợi ích của “dân” mà thôi
Cùng với sự tan rã của chế độ chiếm hữu nô lệ, lịch sử loài người bước vào thời kỳ thống trị của nhà nước chuyên chế phong kiến, chế độ dân chủ
Trang 8chủ nô đã bị xóa bỏ và thay vào đó là chế độ độc tài chuyên chế phong kiến
Nhưng chế độ phong kiến không được thừa nhận là một chế độ dân chủ
Đến cuối thế kỷ XIV – đầu thế kỷ XV, giai cấp tư sản với những tiến bộ về
tư do, công bằng, dân chủ đã mở đường cho sự ra đời của nền dân chủ tư sản Dân chủ tư sản ra đời là một bước tiến lớn nhất của nhân loại với những giá trị nổi bật về quyền tư do, bình đẳng, dân chủ Tuy nhiên, do được xây dựng trên nền tảng kinh tế là chế độ tư hữu về tư liệu sản xuất, nên trên thực tế, nền dân chủ tư sản vẫn là nền dân chủ của thiểu số những người nắm giữ tư liệu sản xuất đối với đại đa số nhân dân lao động Cho đến khi cách mạng xã hội chủ nghĩa Tháng Mười Nga thắng lợi (1917), một thời đại mới mở ra – thời đại quá
độ từ chủ nghĩa tư bản lên chủ nghĩa xã hội, nhân dân lao động ở nhiều quốc gia giành được quyền làm chủ nhà nước, làm chủ xã hội thiết lập Nhà nước
công – nông (nhà nước xã hội chủ nghĩa), thiết lập nền dân chủ vô sản (dân chủ xã hội chủ nghĩa) để thực hiện quyền lực của đại đa số nhân dân Đặc trưng
cơ bản của nền dân chủ xã hội chủ nghĩa là thực lực của đại đa số nhân dân – tức là xây dựng nhà nước dân chủ thực sự, dân làm chủ nhà nước và xã hội, bảo
vệ quyền lợi cho đại đa số nhân dân
Sự khác nhau giữa bản chất của nền dân chủ XHCN với các nền dân chủ khác
Nền dân chủ XHCN Nền dân chủ tư sản Nền dân chủ chủ nô
Trang 9chấ
t
Mang bản chất của giai cấp
công nhân, nhưng phục vụ
lợi ích cho đại đa số nhân
dân lao động Bởi vì lợi ích
của giai cấp công nhân phù
hợp với lợi ích của nhân
dân lao động và toàn dân
tộc
Mang bản chất của giai cấp tư sản, lợi ích của
giai cấp tư sản đối lập với lợi ích của giai cấp công nhân và nhân dân lao động
Mang bản chất của giai cấp chủ nô, đa số còn
lại không có quyền công dân và đặc biệt là hàng trăm nghìn nô lệ không được quyền làm người,
bị áp bức, bóc lột và coi
như là những “công cụ biết nói”.
2 Đa nguyên chính trị , đa đảng đối lập mới có dân chủ
2.1 Nhận diện luận điểm
Luận điểm: đa nguyên chính trị, đa đảng đối lập mới có dân chủ
Mục đích của luận điểm:
• Nêu lên quan điểm: “đa nguyên chính trị, đa đảng đối lập mới có dân chủ”, chứng minh quan điểm trên là thích hợp Để tồn tại nền được nền dân chủ cần phải có sự lãnh đảo của nhiều đảng chính trị, muốn đạt tới một nền dân chủ đích thực phải thi hành chế độ đa đảng Lập luận để thuyết phục mọi người tin tưởng vào quan điểm này Coi đa nguyên chính trị là một điều kiện tiên quyết, là sự khai mở cho một nền dân chủ của xã hội Luận điểm này cho rằng, đa nguyên chính trị đối nghịch với nhất nguyên, chứ không phải chúng thuộc phạm trù triết học cái riêng - cái chung, cũng không phải là cái “nhất” nằm trong cái “đa” hay cái “đa” bao chứa cái “nhất” Xã hội nào mà có đa nguyên chính trị thì xã hội ấy tất yếu đi liền với hiện trạng đa đảng chính trị, thậm chí là có nhiều đảng đối lập với đảng cầm quyền; rằng, đã đa nguyên chính trị là phải có đa ý thức hệ, là sự thống nhất trong đa dạng; rằng, đa nguyên chính trị là biểu hiện sự năng động của nền dân chủ trong xã hội; đa nguyên chíknh trị là một điều kiện tiên quyết và chính đó là sự khai
mở cần thiết cho việc xây dựng một nền dân chủ cho xã hội, v.v Ý kiến này còn cho rằng, đa nguyên chính trị là một giá trị văn hóa tốt đẹp phổ quát của nhân loại, khi nhân
Trang 10loại tiến bước mạnh mẽ trên con đường dân chủ, mà đã là dân chủ thì xã hội mới có sự phát triển được, chứ nhất nguyên chính trị chỉ dẫn đến sự kìm hãm và bóp nghẹt sự phát triển của xã hội, thậm chí dẫn xã hội đến chỗ nghẹt thở của chế độ độc tài mà thôi
• Từ đó, phá hoại tư tưởng của chủ nghĩa Mác – Lênin, muốn nhân vấn đề mối quan hệ giữa đa nguyên chính trị với dân chủ để chống phá Đảng Cộng sản Việt Nam, muốn xóa bỏ chính thể hiện hành nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, rắp tâm bẻ lái, đưa Việt Nam rẽ sang mục tiêu và con đường phát triển tư bản chủ nghĩa.“Tấn công trực diện”, thường xuyên vào vai trò lãnh đạo của Đảng Mục đích là thông qua hoạt động phá hoại tư tưởng để tác động, nhằm thay đổi nhận thức, niềm tin của các tầng lớp nhân dân, kể cả cán bộ, đảng viên vào vai trò lãnh đạo của Đảng, vào tính tất yếu về sự ra đời
và lãnh đạo cách mạng của Đảng, từ đó lôi kéo các tầng lớp nhân dân vào con đường chống lại Đảng, hình thành nên các tổ chức, lực lượng chính trị đối lập tại Việt Nam, tiến tới thiết lập cơ chế đa nguyên, đa đảng
2.2 Khái niệm và bản chất của đa nguyên, đa đảng
Khái niệm
Hệ thống đa đảng là hệ thống mà ở đó có hai hoặc nhiều hơn các đảng phái chính
trị có khả năng giành quyền điều hành chính phủ một cách độc lập hay liên minh với nhau
Ngược lại với đa đảng là chế độ đơn đảng được áp dụng tại một số quốc gia Xã hội chủ nghĩa Hệ thống đơn đảng là hình thức chính quyền có hệ thống đảng do một đảng chính trị thành lập chính quyền và không cho các đảng khác được phép đưa ứng cử viên của mình ra tranh cử
Đa nguyên:
Đa nguyên theo nghĩa tổng quát triết học là sự xác nhận và chấp nhận tính đa dạng Khái niệm này thường được dùng theo nhiều cách khác nhau trong nhiều vấn đề khác nhau Trong chính trị, sự xác nhận tính phong phú về các mối quan tâm và niềm tin của toàn thể công dân là một trong số các đặc tính quan trọng của nền dân chủ hiện đại Trong khoa học, khái niệm này thường miêu tả quan điểm cho rằng có vài, không phải duy nhất, phương pháp, lý thuyết hay quan điểm là hợp lý hoặc đáng tin cậy
Trang 11 Học thuyết triết học đa nguyên luận chỉ thừa nhận sự tồn tại của nhiều nguyên thể khác biệt, độc lập với nhau trong thế giới, thế giới được hợp thành bởi nhiều bản nguyên
Trong tôn giáo học, tính đa nguyên còn chỉ sự tồn tại của nhiều tôn giáo trong một xã hội
Học thuyết đa nguyên trong kinh tế – chính trị học: Đa nguyên là có nhiều lực lượng chính trị, nhiều đảng phái trong một quốc gia (chống lại vai trò độc quyền lãnh đạo của một đảng); nhiều thành phần kinh tế cùng tồn tại và đua tranh với nhau, không có
thành phần kinh tế chủ đạo.
Đa nguyên trái ngược với nhất nguyên Nhất nguyên là quan điểm khẳng định, thừa nhận một hệ tư tưởng, một đường lối của một đảng phái đại diện cho một giai cấp về thể chế chính trị
Bản chất của đa nguyên, đa đảng
Bản chất của đa nguyên chính trị, đa đảng đối lập là sự phân chia, tranh giành quyền lực của các lực lượng chính trị trong xã hội khi không có sự điều hòa về lợi ích.Bề ngoài thì các đảng chính trị có vẻ như được tự do, bình đẳng tranh cử để trở thành đảng cầm quyền, chi phối Quốc hội và Chính phủ Nhưng bên trong, chỉ có những đảng nào được sự hậu thuẫn của các thế lực tư bản độc quyền mới có thể giữ được vai trò lãnh đạo
và suy cho cùng thì tất cả đều bảo vệ cho lợi ích duy nhất của một giai cấp, đó là giai cấp
tư sản bóc lột Cái gọi là đa nguyên chính trị, đa đảng đối lập ở một số nước không như một số người hiểu rằng đó là một chế độ “thực sự dân chủ” mà bản chất của nó vẫn là nhất nguyên chính trị Đó là một chế độ chính trị tư sản và giai cấp tư sản vẫn là giai cấp duy nhất cầm quyền thống trị xã hội
Mục tiêu của chủ nghĩa đa nguyên, đa đảng là hòng xóa bỏ hệ tư tưởng vô sản, phủ định, xóa bỏ chủ nghĩa Mác – Lênin, xóa bỏ CNXH trên thế giới Từ sự sụp đổ CNXH ở Liên Xô và Đông Âu những năm 90 của thế kỷ XX, họ càng đẩy mạnh âm mưu thực hiện đa nguyên đa đảng ở các nước XHCN còn lại mà VN là một mục tiêu mà chúng đang ráo riết thực hiện Cứ nhìn vào thực tế ở nhiều nước tư bản thực hiện đa nguyên, đa
Trang 12đảng hiện nay sẽ thấy tình hình đảo chính, xung đột, tranh giành quyền lực giữa các phe phái chính trị diễn ra thường xuyên, như: Apghanistan, Pakistan, Thái Lan, Ucraina, Iraq, Somali, Bôlivia,… hay phong trào Mùa Xuân Ảrập quét qua các nước Trung Đông – Bắc Phi (Ai Cập, Libya, Syria, Yemen…) Thực trạng đó làm cho các nước này lâm vào khủng hoảng, trì trệ, bạo lực trong xã hội gia tăng, nhân dân thất nghiệp, nghèo đói tràn lan…
2.3 Thực hiện đa nguyên, đa đảng ở các nước tư bản
Không giống như hệ thống một đảng phái hay hệ thống không đảng phái, hệ thống
đa đảng khuyến khích toàn bộ cử tri thành lập nhiều nhóm đặc trưng riêng, được công nhận chính thức và thường được gọi là các đảng chính trị Mỗi đảng tranh cử từ những cử tri hợp thức (được cho phép bầu) Hệ thống đa đảng là thiết yếu trong một nền dân chủ đại nghị, vì nó ngăn ngừa sự lãnh đạo của một đảng duy nhất dẫn đến những chính sách không mang tính cạnh tranh (được đưa ra thách thức bởi các đảng phái khác)
Nếu chính phủ gồm các ghế được bầu ra, các đảng có thể chia quyền theo đại diện tỉ
lệ hoặc luật thắng với đa số tương đối Ở đại diện tỉ lệ, mỗi đảng giành được một số ghế theo tỉ lệ phiếu bầu mà đảng đó nhận được Còn ở thắng với đa số tương đối, cử tri được chia thành nhiều khu vực, mỗi khu vực một người được chọn cho một ghế bởi đa số phiếu Luật thắng với đa số tương đối không có lợi cho sự phát triển của nhiều đảng, và chúng tự nhiên hướng đến một hệ thống chỉ có hai đảng, nơi chỉ có hai đảng có cơ hội thực sự trong việc đưa ứng viên của họ giành chiến thắng Trái lại, đại diện tỉ lệ không có khuynh hướng này và cho phép nhiều đảng chính phát triển
Sự khác biệt này không phải là không có liên quan với nhau Một hệ thống hai đảng đòi hỏi cử tri đứng vào các khối lớn, nhiều khi lớn đến nỗi họ không thể đồng ý với các nguyên tắc chung Theo cách nghĩ này, một số thuyết cho rằng điều này những ứng viên
ôn hoà sẽ giành chiến thắng Trong khi đó, nếu có nhiều đảng chính, mỗi đảng có số phiếu bầu về cơ bản ít hơn đa số, các đảng buộc phải liên minh với nhau để thiết lập một chính phủ Điều này cũng khuyến khích một đường lối ôn hòa Hoa Kỳ là một ví dụ cho hệ thống đa đảng nhưng chỉ có hai đảng từng điều hành chính phủ Đức, Ấn Độ, Pháp và Israel là những quốc gia điển hình đang sử dụng hệ thống đa đảng một cách hiệu quả