Bước vào bộ phim Listen To Me là một bối cảnh trường học trong khoảng thời gian cuối ngày, một không gian tĩnh lặng khiến người xem cảm thấy hồi hộp và tăng tính tò mò chăm chú vào những
Trang 1ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
……….***……….
BÀI TIỂU LUẬN CUỐI KÌ
BỘ MÔN: NHẬP MÔN NGHỆ THUẬT ĐIỆN ẢNH
Đề bài: Dựa vào khái niệm phong cách phim của David Bordwell và Kristin Thompson, hãy phân tích phong cách phim của phim Listen
to me.
Họ và tên: Nguyễn Thị Thanh Huyền Lớp: K64 Văn Học
Mã sinh viên: 19032432
Giảng viên : Th.s Nguyễn Thị Bích Email: 19032432@sv.ussh.edu.vn
Trang 2
BÀI LÀM
Trước khi đi vào phân tích phong cách phim chúng ta điểm xuyến qua nội dung của Listen To me: Đây là một bộ phim ngắn đoạt giải, nội dung kể về một cô gái bị khiếm thính bị bắt nạt ở trường học đến mức suy sụp hoàn toàn và quyết định kết liễu cuộc đời mình Một nhân viên sinh viên đã nhìn thấy cô gái và cố gắng cứu sống cô ấy thông qua ngôn ngữ kí hiệu Một bộ phim ngắn về nạn bạo lực học đường ý mang lại nhiều ý nghĩa Cuộc trò chuyện về tác động của bắt nạt và cách chúng ta nên đón nhận sự khác biệt độc đáo của mình bởi vì một thế giới đầy màu sắc là một thế giới tươi đẹp
Dựa vào khái niệm phong cách phim của David Bordwell và Kristin chúng ta chia phong cách phim ra làm bốn phần chính:
1 Dàn Cảnh
Theo khái niệm phong cách phim dàn cảnh có nghĩa là “ Đặt vào một cảnh” khái niệm dàn cảnh để biểu thị sự kiểm soát của đạo diễn về mọi thứ trong khuôn hình
a Bối cảnh
- Bối cảnh là thông tin dẫn dắt khán giả giúp họ có thể hiểu được cốt truyện một cách chi tiết, cũng như giúp bộ phim dễ dàng thấu hiệu được tất cả những cảm xúc mà các nhà làm phim truyền tải thông điệp Bước vào bộ phim Listen To Me là một bối cảnh trường học trong khoảng thời gian cuối ngày, một không gian tĩnh lặng khiến người xem cảm thấy hồi hộp và tăng tính tò mò chăm chú vào những tình tiết của bộ phim về nạn bạo lực học đường của cô bé khiếm thính đang rơi vào khủng hoàng tinh thần khi bị châm chọc, việc sắp xếp những bàn học với màu sắc lộn xộn và trống trơn ngoài bàn học của nữ chính lột tả đi sự cô lập của cô gái bị khiếm thính khi
Trang 3bị trêu chọc bởi sự hiếu động của lứa tuổi học sinh cũng như sự thờ ơ, lãnh cảm và vô tâm của nhà trường và các học sinh vì đã bỏ mặc sự đau khổ của
nữ chính, khiến người xem thấu hiểu được nỗi đau mà cô gái đang phải chịu đựng, một không gian kín đầy đủ các vật dụng bàn ghế làm cho người xem cảm giác chật chội và bế tắc giống như cô gái đang trong hoàn cảnh đó Việc trực tiếp gây dựng bối cảnh trường học trong một không gian nhỏ giúp cho những bộ phim ngắn tuy không có nhiều thời gian nhưng đã mang lại đầy đủ thông tin cung cấp cho người xem, dẫn người xem đi sâu vào cốt truyện
- Ngoài bối cảnh trong phòng học thì bối cảnh trên tầng thượng trường học mang lại cảm xúc hoàn toàn trái ngược khi hầu hết là hình ảnh bầu trời cũng như lấy mặt trời làm nền mang lại cảm xúc tươi sáng khi nữ chính nhận ra được ý nghĩa của cuộc sống, một không gian thoáng và lấy mặt trời là ánh sáng dẫn đường giúp cho cảm xúc người xem ăn nhập với cô gái hơn khi nhìn nhận thoáng hơn về cuộc sống và biết được nét đẹp riêng của mỗi sự vật, sự việc, chấm dứt đi không gian u tối xung quanh cô gái trước đó để vững vàng bước tiếp trên con đường sắp tới
- Các nhân vật trong phim đa số đều không di chuyển nhiều như cô gái ngồi một mình yên lặng trong căn phòng và bước đi chậm chạm của chàng trai không làm chậm đi bộ phim, thay vào đó là giúp người xem cảm giác thu hút
và tò mò về những tình tiết tiếp theo, việc cô gái ngồi một mình bên cửa sổ hay chàng trai với bước đi chậm chạp cũng mang ý nghĩa hai luồng suy nghĩ
Trang 4trái ngược là sự bế tắc, bất lực và sự điểm tĩnh và trưởng thành của hai nhân vật Hình ảnh đối mặt của hai người cũng như diễn tả sự chấp nhận đương đầu với những thách thức mà cô gái sẽ phải chấp nhận và vượt qua để thấu hiểu đi những điều tốt đẹp khác trong cuộc sống
- Màu sắc là yếu tố quan trọng gây ấn tượng đối với người xem, ở bộ phim này sử dụng hai gam màu đối lập, màu nóng tượng trưng cho sự ấm áp đối với cảnh chàng trai đầu phim và gam màu lạnh tượng trưng cho sự u sầu đối với cô gái việc sử dụng gam màu đối lập sẽ là sự trung hòa tuyệt vời khi chàng trai sẽ là người giúp đỡ cô gái vượt qua khó khăn hiện tại khi mà màu sắc ấm áp sẽ chiến thắng bầu trời tăm tối của cô gái qua sự thuyết phục của chàng trai trên tầng thượng, việc này được diễn tả hợp lý khi màu chủ đạo của bộ phim là màu vàng cam - màu của sự ấm áp
“ Hai gam màu đối lập”
b Ánh Sáng
Ánh sáng tạo nên bầu không khí cho từng khuôn hình và toàn bộ bộ phim Mỗi khuôn hình sử dụng ánh sáng khác nhau sẽ tạo nên những cảm xúc khác nhau Tính gợi cảm của khuôn hình phụ thuộc vào việc xử lí ánh sáng của nhà quay phim và đạo diễn Ở bộ phim này đạo diễn sử dụng 3 kiểu chiếu sáng khác nhau ở 3 hoàn cảnh khác nhau và mỗi cảnh đều mang một ý nghĩa riêng
Trang 5- Ở đầu phim, việc sử dụng cách chiếu sáng ánh sáng tối - sáng đối lập tạo cảm giác thật với thời gian trường học vào cuối ngày cũng như thể hiện màu sắc rùng rợn, bí ẩn ngay đầu phim cũng như tạo cảm giác tò mò bởi màu bí
ẩn, đồng thời sử dụng ánh sáng phụ chiếu ánh sáng hoàng hôn ở bên cạnh mà không phải chính diện tạo sự tương phản làm cho chủ thể trở nên nổi bật và
có chiều sâu
- Tiếp đến là bối cảnh cô gái ngồi trong phòng, vẫn sử dụng ánh sáng bên làm nổi bật chủ thể và tạo chiều sâu nhưng không có ánh sáng mặt trời chiếu vào khiến khung hình giảm đi độ tương phản đối lập và khiên khung hình toàn cảnh có màu lạnh hơn, môi trường xung quanh được chiếu sáng nhiều hơn ngoài trừ chủ thể tạo cảm xúc u uất, bi ai, điều này hợp lý khi người xem có thể đồng cảm được những áp lực mà cô gái đang chịu phải bởi nạn áp lực học đường,
- Cảnh cuối phim là một cảnh với bố cục ánh sáng khác hoàn toàn khi một khung hình sáng và ấm áp hơn khi sử dụng 100% nguồn sáng từ mặt trời trong giai đoạn hoàng hôn, việc khung hình sáng khiến người xem cảm thấy sảng khoải hơn phù hợp với đoạn kết của bộ phim, một gam màu ấm áp và thoáng đãng như mở ra không gian khác cho cô gái khi nhận biết được nét đẹp của cuộc sống sau cuộc trò chuyện của chàng trai, rất phù hợp cho cái kết hạnh phúc
c Trang Phục
Phục trang là thông tin quan trọng giúp người xem hiểu rõ hơn về nhân vật trong bộ phim, thông qua đó họ có thể biết được tính cách, hoàn cảnh, cũng như môi trường diễn ra trong phim
- Trong bộ phim không sử dụng trang phục và hóa trang đậm đà lòe loẹt, các diễn viên khoác lên mình những trang phục đơn giản như quần jean, áo
Trang 6phông, sơ mi hay áo khoác, mô ta lên sự đơn giản trong môi trường học đường, tôn lên vẻ đẹp ngây thơ trong sáng của lứa tuổi học sinh Điểm khác biệt ở trang phục ở 2 nhân vật chính đối lập nhau hoàn toàn, tuy mang vẻ bề ngoài thoải mái, tự do của tuổi trẻ, nhưng cô gái lại phối thêm chiếc áo màu hồng bên trong, đại diện cho phái nữ, tâm hồn bé gái ngây thơ trong sáng, một tuổi thơ màu hồng nhưng lại khoác bên ngoài chiếc áo khoác màu xám, hòa trộn với không gian u tối trong căn phòng, người xem lập tức nhận ra được những áp lực đang vây quanh một tâm hồn mong manh non nớt có thể
vỡ tan bất cứ lúc nào Trái lại chàng trai lại phối 2 chiếc áo trong và ngoài với màu đen và xám,màu tối đại diện cho sự trưởng thành, chững chạc của phái nam, nhưng với chi tiết chiếc áo trong của nam chính và màu xám của
nữ chính thể hiện cô gái đang đối mặt với những thứ hỗn độn và sự trưởng thành của nam chính mặc bên trong, chắc hẳn nam chính cũng đã trải qua khoảng thời gian giống với cô gái và đã vượt qua nó Hai chi tiết tuy khác mà giống này tạo nên sự khác nhau ở hai nhân vật Tạo tiền đề cho sự dẫn lối của nam chính dành cho nữ chính
d Diễn Xuất
Trang 7Một bộ phim có thành công hay không ngoài trừ nội dung thì diễn xuất của diễn viên cũng chiếm tỷ lệ lớn để quyết định Vì là một tác phẩm phim “câm” nên diễn xuất của diễn viên sẽ đi sâu hơn vào ấn tượng của người xem Hai diễn viên đã đóng đúng vai trò của mình ở hai vị trí khác nhau, nữ chính đã rất xuất sắc khi diễn xuất vẻ mặt u buồn, sợ hãi, lúc diễn viên nữ khóc đã tạo ấn tượng mạnh cho người xem và đã thấu hiểu được cảm xúc mà cô gái ấy đã nếm trải lại càng cao trào hơn với nét diễn xuất bất lực khi đứng trên sân thượng, điều này khiến rất nhiều khán giả không kìm được cảm xúc mà phải thốt lên khi chứng kiến được nỗi đau của những nạn nhân của bạo lực học đường Trái lại với sự hoảng loạn, chàng trai lại có nét diễn xuất trầm tính, bình tĩnh bước vào câu chuyện khiến người đối diện đặt sự tin tưởng của một người dẫn dắt, nét chuyển biến cảm xúc khi nhận ra được sự nguy hiểm của cô gái rồi lại trở về vẻ mặt bình tĩnh khuyên nhủ cô gái được diễn ra một cách uyển chuyển nhịp nhàng, cho người xem cảm giác chân thật nếu được đặt vai trong hoàn cảnh đấy
2 Quay phim
Quay phim có vai trò quan trong trong việc thể hiện bối cảnh và nhân vật trong bộ phim, có nhiều kiểu quay phim khác nhau, mỗi loại đều mang một giá trị nhất định cho người xem
- Về bố cục của khuôn hình thì bộ phim đã rất thành công khi sử dụng hầu hết quy tắc 1/3 khung hình giúp tạo chiều sâu cho khung hình, làm nổi bật nhân vật khiến khán giả phải tập trung nhìn theo chủ thể và nhận rõ được những nét cảm xúc của nhân vật nữ chính và nam chính Tuy nhiên cũng có một vài góc quay lấy nhân vật nữ chính làm trung tâm giúp nét cảm xúc của cô gái được chọn làm trung tâm và đập thẳng vào mắt khán giả giúp nhận rõ được vấn đề, lúc đối diện với chàng trai đã sử dụng bố cục trung tâm làm điểm
Trang 8nhấn, tạo cảm giác cô gái phải chấp nhận đối mặt với khó khăn hiện tại của mình
Về góc quay sử dụng góc quay vuông góc và góc quay nghiêng, về phần cô gái sử dụng góc quay nghiêng trong phòng học tạo cảm giác lộn xộn mất trật
tự, gây khó chịu cho người xem nhưng đây là thể hiện tâm tư rối bời của cô gái một cách chân thực, hay đối với chàng trai thì sử dụng góc quay vuông góc có cảm giác nghiêm túc, thoải mái đối với người xem, kết hợp với sự thay đổi với góc quay vuông góc làm cho sự đa dạng trong cảm xúc của người xem về cô gái và chàng trai
- Bộ phim sử dụng khoảng cách máy quay từ viễn cảnh cho tới đặc tả, mở đầu bằng hình ảnh viễn cảnh của ngôi trường giúp người xem định hình được câu
Trang 9chuyện diễn ra tại đâu chuyển nhịp nhàng sang trung cảnh và cận cảnh, và đặc biệt là đặc tả cảnh cô gái đang trong trạng thái khóc lóc hoảng sợ, việc này giúp dẫn dắt khán giả đi thẳng hiểu vào câu chuyện về nhân vật, cảm xúc hiện tại của nhân vật là đang khóc lóc lo sợ của nữ chính hay sự tò mò, lo lắng của chàng trai đã thể hiện đầy đủ trong từng cảnh quay
- Bộ phim cũng đã sắp xếp chuyển động của máy quay đứng yên khi quay viễn cảnh giúp người xem có cảm giác thoải mái vào đầu phim nhưng từ lúc chuyển sang toàn cảnh tới cận cảnh, máy quay đã chuyển động thường xuyên tạo cảm giác chân thật theo sát với nhân vật chính, không bị nhàm chán khi thể hiện nhân vật, cứ như khán giả được cuốn theo và chứng kiến toàn bộ câu chuyển thông qua từng chuyển động của máy quay, việc thay đổi cách chuyển đông xen kẽ giúp người xem vừa thoải mái vừa hồi hộp dõi theo toàn
bộ của câu chuyện
- Điểm nhấn nhất của bộ phim là cảnh quay tái tạo khuôn hình lúc chàng trai
bước vào phòng thông qua động tác lia máy quay, việc này giúp tiết kiệm thời gian trong các bộ phim ngắn cũng như tạo tính tò mò mà chuyển cảnh một cách uyển chuyển, đồng thời giúp người xem đồng thời cảm nhận rõ song song được hai cảm xúc của hai nhân vật khác nhau cùng một lúc không
bị gián đoạn ngắt quãng, cách sự dụng máy quay ở cảnh này đã tạo cho khán giả sự cuốn hút và tò mò để tiếp tục hiểu cốt truyện và dõi theo bộ phim
3 Dựng phim
Dựng phim là yếu tố rất quan trọng trong điện ảnh, qua dựng phim đạo diễn cũng có thể truyền tải được những ý nghĩa, thông điệp tới người xem và Listen
To Me là một bộ phim đã vận dụng gần như hiệu quả nhất của việc dựng phim trong việc diễn tả mục đích và truyền tải thông điệp của mình tới khán giả
Trang 10Trong phim chúng ta bắt gặp được hai cảnh dựng song song, dựng luân phiên các sự kiện khác nhau ở các vị trí khác nhau diễn ra trong cùng một thời điểm Với cách dựng này sẽ khiến cho khán giả nắm được nhiều thông tin hơn, kể nhiều câu chuyện trong một thời điểm khiến người xem cảm thấy sự hồi hộp và thâu tóm được ý nghĩa của toàn bộ câu chuyện của phim
- Cảnh đầu là giữa phân cảnh chàng trai bước vào lớp học và nhặt tờ giấy thực tại song song cảnh quay cô gái khóc lóc vì bị trêu chọc => Tạo ra mục đích nhằm cho chàng trai hiểu được nỗi đau khổ của cô gái, chàng trai nhìn được song song hoàn cảnh từng giọt nước mắt và hành động của cô gái để thấy được và cảm nhận được cảm xúc mà không cần giọng nói Buồn bã, thất vọng và cô đơn…
- Cảnh thứ hai là cảnh chàng trai như biết trước bạn học ấy sẽ tự tử nên đã chạy nhanh lên tầng thượng, cùng cảnh đó cô gái dần chậm bước về phía trước, và ở đó
có một cái ghế như ngầm ý hiểu của bộ phim là cô gái sẽ bước lên và nhảy xuống
=> Mục đích cách dựng song song ở đây cũng tạo ra sự trì hoãn khiến cho người xem cảm thấy hồi hộp không biết chàng trai có kịp ngăn cản cô gái tự tử hay không?
- Các cảnh mở đầu phim cùng với cảnh cuối phim là giữa cô gái và chàng trai ở trên sân thượng dường như bắt đầu bằng những trò chuyện được quay đảo hướng theo lối truyền thống cách dựng nối tiếp Nối tiếp về nhịp điệu và thời gian, các cảnh quay có độ dài, nhịp điệu chuyển động của của cả hai, nhịp điệu chuyển động
Trang 11máy quay, nhịp điệu âm thanh tương đương nhau và thời gian mô tả được nối tiếp nhau => Để tạo nên đối xứng hành động nối tiếp nhịp nhàng của cốt truyện
Các nhân vật, được quay ở trung cảnh, chệch hẳn sang bên phải hoặc bên trái của máy quay Khi cuộc trò chuyện với nhau máy quay chệch hướng nhân vật thâu tóm
cả hai nhân vật trong cuộc đối thoại khiến nó trở nên gần gũi và thân tình hơn, vị trí của máy quay đến gần mỗi người hơn và nhẹ nhàng hướng theo trục hành động cho đến khi mỗi người được nhìn thắng trong ống kính Điều này với tư cách người xem chúng ta sẽ cảm thấy được nối tiếp diễn biến và dễ hiểu hơn
4 Âm Thanh: Đây là bộ phim “Câm” nên âm thanh trong Listen To me
càng quan trọng và nổi bật Nó dẫn người xem hiểu vấn đề nội dung mà không cần thông qua lời nói nhân vật Trong Listen To me mở phân cảnh đầu với âm thanh khá rợn cho người xem một cảm giác tối tăm, bí ẩn và gây tò mò
- Âm thanh của tiếng ném giấy vào vai cô gái và tiếng khóc nức nở khiến ta có cảm thấy sự bất lực và sợ hãi trong vấn nạn bạo lực học đường
- Âm thanh cao trào với âm lượng cao nhất làm cho người xem cảm thấy hồi hộp lo lắng là cảnh chàng trai chạy lên tầng thượng và cô gái bước lên ghế để kết liễu cuộc đời Đó là âm thanh đi cùng hình ảnh, nhận vật chạy theo cùng âm thanh cao trào
Để cho ta cùng lo lắng liệu chàng trai có kịp ngăn cản cô gái kia không?
- Âm thanh truyền cảm hứng nhẹ nhàng và mang lại sự ngạc nhiên chính là phân cảnh trên tầng thượng, khi chàng trai trai bảo cô gái “ Này - hãy nhìn lên bầu trời , bầu trời thật đẹp…thế giới sẽ không đẹp nếu không có bạn …” và sự đồng cảm, can đảm, ấm áp đã làm cho cô gái được thuyết phục từ ngôn ngữ kí hiệu của mình Nhờ âm thanh của sự sâu lắng nhẹ nhàng đưa người xem từ kịch bản bí ẩn và ngạc nhiên với nhịp độ của chính mình với cô gái ấy và sau đó là cú sốc khi nhìn thấy một cánh tay giả của chàng trai, để người xem như tiếp tục tự hỏi sự khác biệt là gì vậy?
