Mở đầu: Giới thiệu cách tiếp cận của Hồ Chí Minh về vấn đề độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội...1 Cách tiếp cận của Hồ Chí Minh về vấn đề độc lập dân tộc...1 Cách tiếp cận của Hồ Chí Mi
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN
Trang 2MỤC LỤC
Phần I Mở đầu: Giới thiệu cách tiếp cận của Hồ Chí Minh về vấn đề độc lập dân
tộc và chủ nghĩa xã hội 1
Cách tiếp cận của Hồ Chí Minh về vấn đề độc lập dân tộc 1
Cách tiếp cận của Hồ Chí Minh về vấn đề chủ nghĩa xã hội 3
Phần II: Giải thích hai nội dung chính 4
Nội dung 1: Cấp độ giải phóng dân tộc 4
Nội dung 2: Chủ nghĩa xã hội và giải thích mối quan hệ biện chứng của các vấn đề 5
Giải thích mối quan hệ biện chứng của độc lập dân tộc với chủ nghĩa xã hội 8
1.1 Độc lập dân tộc là mục tiêu trực tiếp, trước hết, là cơ sở tiền đề để tiến lên chủ nghĩa xã hội 8
1.2 Chủ nghĩa xã hội là con đường củng cố vững chắc độc lập dân tộc, giải phóng dân tộc một cách hoàn toàn triệt để 9
Phần III: Kết luận quan điểm bản thân về vấn đề độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội 11
3.1 Kết luận 11
3.2 Liên hệ thực tiễn 12
3.3 Liên hệ bản thân 13
Trang 3Phần I Mở đầu: Giới thiệu cách tiếp cận của Hồ Chí Minh về vấn đề độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội.
Trong quá trình tìm đường cứu nước, cũng như nghiên cứu các cuộc cách mạng trên thế giới, Chủ tịch Hồ Chí Minh đặc biệt quan tâm đến Cách mạng Tháng Mười Nga năm 1917 Từ đây Người nhận thức được sâu sắc vấn đề cách mạng giải phóng dân tộc trong thời đại mới được mở ra sau thắng lợi Cách mạng Tháng Mười: thời đại quá độ từ chủ nghĩa tư bản lên chủ nghĩa xã hội Do đó, cách mạng giải phóng dân tộc phải đặt trong quỹ đạo của cách mạng vô sản Người đã chỉ ra: muốn cứu nước và giải phóng dân tộc phải tiến hành cách mạng vô sản
Đến khi bản Yêu sách đòi các quyền tự do, dân chủ tối thiểu cho Nhân dân An Nam được Hồ Chí Minh thay mặt những người yêu nước Việt Nam gửi tới Hội nghị hòa bình Vécxây (1919) không được các nước đế quốc chấp nhận Sau việc này, Nguyễn
Ái Quốc càng nhận ra bộ mặt thật của giai cấp tư sản và chủ nghĩa tư bản Người thấy rằng, nó không như những gì giai cấp tư sản thường rao giảng là “Tự do bình đẳng -bác ái” cho mọi người và cho các dân tộc Điều này đối lập hoàn toàn với tư tưởng của Lênin Từ đó, Chủ tịch Hồ Chí Minh rút ra bài học “Muốn được giải phóng, các dân tộc chỉ có thể trông cậy vào bản thân mình” Đồng thời “Muốn cứu nước và giải phóng dân tộc, không có con đường nào khác con đường cách mạng vô sản”
Cách tiếp cận của Hồ Chí Minh về vấn đề độc lập dân tộc
Là một người yêu nước và khát vọng giải phóng dân tộc, Nguyễn Ái Quốc đã tiếp thu những tinh hoa lý luận về hình thái kinh tế - xã hội và mục tiêu của chủ nghĩa xã hội khoa học trên cơ sở quan điểm duy vật lịch sử Người đã thấy trong học thuyết của chủ nghĩa Mác - Lênin con đường chân chính để giải phóng dân tộc Năm 1920, sau khi đọc tác phẩm “Những luận cương về vấn đề dân tộc và vấn đề thuộc địa” của Lênin, Người rút ra chân lý: Muốn cho nước nhà được độc lập phải đi theo con đường cách mạng vô sản và chỉ có chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa cộng sản mới giải phóng được các dân tộc bị áp bức và giai cấp công nhân toàn thế giới Kể từ đây, người hoàn toàn tin theo Lênin và tin theo Quốc tế thứ ba
Với tư tưởng biện chứng, Chủ tịch Hồ Chí Minh xác định giữa cách mạng dân tộc dân chủ và cách mạng xã hội chủ nghĩa có mối quan hệ chặt chẽ với nhau Giai đoạn trước làm tiền đề cho giai đoạn sau Giai đoạn sau kế tiếp và củng cố, phát triển giai đoạn
Trang 4trước Tư tưởng độc lập dân tộc gắn với chủ nghĩa xã hội trở thành cốt lõi, xuyên suốt trong quá trình hoạt động cách mạng của Hồ Chí Minh
Thấm nhuần tư tưởng đó, năm 1930 trong văn kiện thông qua tại Hội nghị thành lập Đảng, bản Chánh cương vắn tắt do Người soạn thảo ghi rõ con đường của cách mạng Việt Nam là “làm tư sản dân quyền cách mạng và thổ địa cách mạng để đi tới xã hội cộng sản” Con đường cách mạng này trải qua hai giai đoạn là cách mạng dân tộc dân chủ và cách mạng xã hội chủ nghĩa Người xác định: “Đánh đổ đế quốc chủ nghĩa Pháp và bọn phong kiến Làm cho nước Nam được hoàn toàn độc lập”
Việc lựa chọn con đường cách mạng vô sản cho Việt Nam còn xuất phát từ thực tế của đất nước thời kỳ đó khi các phong trào yêu nước theo hệ tư tưởng phong kiến, hệ tư tưởng tư sản đều không thành công Đến như nhà yêu nước Phan Bội Châu, người theo con đường nhờ nước Nhật đánh Pháp để cứu lấy Tổ quốc đang bị người Pháp đô hộ phải thốt lên rằng: “Than ôi! Đời tôi một trăm lần thất bại mà không một lần thành công!” Chỉ đến khi Chủ tịch Hồ Chí Minh đi theo con đường cách mạng vô sản, Cách mạng Tháng Mười Nga vĩ đại năm 1917 thì nước ta mới giành được độc lập, dân ta mới có tự do, ấm no và hạnh phúc
Khi thời cơ giành độc lập cho Tổ quốc đã đến, vào khoảng tháng 7 năm 1945, dù đang
ốm nặng, Bác vẫn nói với đồng chí Võ Nguyên Giáp rằng: “… dù hy sinh tới đâu, dù phải đốt cháy cả dãy Trường Sơn cũng phải kiên quyết giành cho được độc lập” Trong Bản Tuyên ngôn độc lập được Bác thay mặt Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa công bố trước quốc dân đồng bào năm 1945, cũng là lúc Người dự liệu được tình hình đất nước sẽ khó khăn trong việc giữ gìn độc lập của Tổ quốc trước dã tâm tái xâm lược của đế quốc Pháp cũng như của chủ nghĩa đế quốc Người đã tuyên bố với thế giới rằng: “Toàn thể dân tộc Việt Nam quyết đem tất cả tinh thần và lực lượng, tính mạng và của cải để giữ vững quyền tự do, độc lập ấy”
Trong Lời kêu gọi gửi Liên hợp quốc (11/1946), Chủ tịch Hồ Chí Minh đã thay mặt dân tộc Việt Nam thể hiện quyết tâm khi khẳng định rằng: “Nhân dân chúng tôi cũng kiên quyết chiến đấu đến cùng để bảo vệ những quyền thiêng liêng nhất: toàn vẹn lãnh thổ cho Tổ quốc và độc lập cho đất nước” Đến tháng 12 năm 1946, trong Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến, Hồ Chí Minh đã gửi đi thông điệp cho đế quốc Pháp sẽ cùng toàn thể dân tộc Việt Nam bảo vệ độc lập chủ quyền đất nước bằng ý chí sắt đá:
“Không! Chúng ta thà hy sinh tất cả chứ không chịu mất nước, không chịu làm nô lệ” Nối tiếp mạch tư duy về nền độc lập cho dân tộc, ngày 17 tháng 7 năm 1966, chân lý
Trang 5đó tiếp tục được Người khẳng định khi tuyên bố trong Lời kêu gọi chống Mỹ cứu nước: “Không có gì quý hơn độc lập tự do”
Độc lập dân tộc là giá trị thiêng liêng, bất khả xâm phạm đối với bất kỳ một quốc gia, dân tộc nào trên thế giới cũng như của dân tộc Việt Nam Đối với Chủ tịch Hồ Chí Minh, Người đã giành cả cuộc đời để phấn đấu cho chân lý: “Không có gì quý hơn độc lập tự do!”
Cách tiếp cận của Hồ Chí Minh về vấn đề chủ nghĩa xã hội
Chịu ảnh hưởng sâu sắc tư tưởng của V.I.Lênin về quyền tự quyết của các dân tộc và ủng hộ các nước đi lên CNXH, Hồ Chí Minh đã phát hiện ra quy luật phát triển của cách mạng Việt Nam trong thời đại mới: Độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội Người chỉ rõ: con đường cách mạng của Việt Nam là tiến tới chủ nghĩa xã hội, quá độ bỏ qua chế độ tư bản chủ nghĩa
Sau khi Cách mạng Tháng Tám năm 1945 thành công, mặc dù đất nước ta tiếp tục cuộc kháng chiến chống đế quốc Pháp nhưng toàn Đảng, toàn dân ta vẫn khẳng định đi lên chủ nghĩa xã hội là hợp quy luật, hợp lòng dân của cách mạng Việt Nam Chính Hồ Chí Minh từng khẳng định: Đi lên chủ nghĩa xã hội là con đường tất yếu của các dân tộc không ai ngăn nổi
Sở dĩ Người chọn con đường đi lên chủ nghĩa xã hội sau khi nước ta giành được độc lập như Người từng lý giải rằng: chủ nghĩa xã hội sẽ giải phóng con người khỏi mọi áp bức, bóc lột của chủ nghĩa tư bản; khỏi áp bức, bóc lột, bất công, nghèo đói, lầm than
và trả lại cho họ tính người vốn có, đầy đủ trong quá trình phát triển Chính chủ nghĩa
xã hội là niềm tin, là ước mơ, là lý tưởng cao đẹp của tất cả những người lao động đang bị giai cấp tư sản áp bức, bóc lột trên toàn thế giới Ở đó, con người sống với nhau thân ái, hòa bình, bình đẳng, cùng tiến bộ và được tôn trọng Chỉ có chủ nghĩa xã hội mới có điều kiện để con người thể hiện “sự phát triển tự do của mỗi con người là điều kiện tự do cho tất cả mọi người”
Về quan hệ sở hữu, ở đất nước chúng ta đã tồn tại hàng nghìn năm chế độ công điền, công thổ, chế độ tỉnh điền; nguyên tắc vần công, đổi công trong lao động nông nghiệp Đây là những cơ sở chính trị và kinh tế quan trọng để Nguyễn Ái Quốc đưa
ra tư tưởng độc lập dân tộc gắn với chủ nghĩa xã hội Người tin rằng điều đó sẽ thành công Và thực tế ở Việt Nam đã chứng minh quan điểm đúng đắn của Chủ tịch Hồ Chí Minh
Trang 6Như vậy, trên cơ sở các nhân tố khách quan và chủ quan, kinh tế và chính trị, lịch sử
và hiện tại để Hồ Chí Minh đưa ra quan điểm độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội Tư tưởng của Người còn là sự thỏa mãn khát vọng của dân tộc Việt Nam trong việc vươn lên những giá trị vĩnh hằng mà nhân loại ước muốn như độc lập, tự do, ấm
no, hạnh phúc! Cho đến nay, dù tình hình đất nước và quốc tế có những đổi thay nhanh chóng, nhưng chân lý của Chủ tịch Hồ Chí Minh về độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội vẫn giữ nguyên giá trị Cùng với chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng của Người là nền tảng, là kim chỉ nam tiếp tục soi đường chỉ lối cho cách mạng Việt Nam
đi đến bến bờ vinh quang Toàn Đảng, toàn dân, ta đang nỗ lực cố gắng quyết tâm thực hiện mong ước của Chủ tịch Hồ Chí Minh: “Điều mong muốn cuối cùng của tôi là: Toàn Đảng, toàn dân ta đoàn kết phấn đấu, xây dựng một nước Việt Nam hòa bình, thống nhất, độc lập, dân chủ và giàu mạnh”
Phần II: Giải thích hai nội dung chính
Nội dung 1: Cấp độ giải phóng dân tộc
Thời kỳ 1930-1945: Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời, thông qua cương lĩnh vắn tắt, sách lược vắn tắt, Chương trình tóm tắt do Nguyễn Ái Quốc soạn thảo Trong đó, Đảng Cộng sản Việt Nam tuyên bố sẽ làm cách mạng tư sản dân quyền và cách mạng ruộng đất, đấu tranh xây dựng một xã hội tự do tổ chức, nam nữ bình quyền, phổ cập giáo dục Đảng xác định mục tiêu đánh đổ thực dân Pháp và chế độ phong kiến, lấy ruộng đất chia cho dân nghèo Dưới sự lãnh đạo của Đảng, 20 triệu nhân dân Việt Nam đã tiến hành cuộc cách mạng giải phóng dân tộc, đỉnh cao là cuộc tổng khởi nghĩa Cách mạng Tháng Tám 1945 thành công, chấm dứt chế độ phong kiến kéo dài hàng nghìn năm, chấm dứt sự đô hộ của thực dân Pháp sau gần một thế kỷ Thắng lợi
vĩ đại này của dân tộc Việt Nam đã đưa nước ta bước sang một kỷ nguyên mới: kỷ nguyên độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội
Dưới sự lãnh đạo trực tiếp của Hồ Chí Minh, Cách mạng Tháng Tám 1945 đã giành thắng lợi Đó là thắng lợi lịch sử đầu tiên của tư tưởng Hồ Chí Minh về con đường cách mạng giải phóng dân tộc thuộc phạm trù cách mạng vô sản Thắng lợi này đã mở
ra kỷ nguyên độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội
Thời kỳ 1945-1954: Đảng lãnh đạo toàn dân tiến hành cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược kết thúc thắng lợi bằng chiến dịch lịch sử Điện Biên Phủ chấn động địa cầu Mục tiêu của giai đoạn này là tiến hành thành công cuộc cách mạng giải phóng dân tộc, giành độc lập, tự do, cụ thể hóa tư tưởng của Hồ Chí Minh về độc lập
Trang 7dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội Tuy nhiên, mục tiêu này mới đạt được ở miền Bắc Sau hiệp định Giơnevơ (20/7/1954) nước ta tạm thời bị chia cắt thành hai miền Nam - Bắc Sau khi hòa bình lập lại, miền Bắc tiến hành cách mạng xã hội chủ nghĩa, trở thành hậu phương lớn cho cách mạng giải phóng dân tộc ở miền Nam Đường lối độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội trong giai đoạn này là hai chiến lược cách mạng: cách mạng xã hội chủ nghĩa ở miền Bắc và cách mạng giải phóng dân tộc
ở miền Nam Thời kỳ bảo vệ độc lập dân tộc và xây dựng những cơ sở đầu tiên của chủ nghĩa xã hội, thực hiện “kháng chiến và kiến quốc”
Thời kỳ 1954-1975: cả nước dốc lòng cho sự nghiệp giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước Khát vọng hòa bình, độc lập dân tộc đã khơi dậy truyền thống dựng nước và giữ nước của ông cha, truyền thống chiến thắng giặc ngoại xâm của dân tộc
Cả nước xuống đường, cả nước hướng về miền Nam ruột thịt theo lời kêu gọi của Chủ tịch Hồ Chí Minh và Đảng ta "Tất cả cho tiền tuyến" Lịch sử Việt Nam chưa lúc nào được chứng kiến sự kết hợp giữa độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội trên phạm vi, quy
mô lớn như thời điểm này của cách mạng Sau chiến dịch Hồ Chí Minh trong cuộc tổng tiến công và nổi dậy mùa xuân 1975, miền Nam được hoàn toàn giải phóng, đất nước thống nhất, cả nước bước vào kỷ nguyên mới: kỷ nguyên xây dựng chủ nghĩa xã hội trên phạm vi cả nước - kỷ nguyên của độc lập, tự do, thống nhất và chủ nghĩa xã hội
Ngày 2-9-1969, Chủ tịch Hồ Chí Minh qua đời Biến đau thương thành hành động cách, toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta quán triệt sâu sắc quan điểm của Người tiếp tục xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc, giải phóng miền Nam thống nhất tổ quốc Thông qua chiến dịch mang tên Hồ Chí Minh, sự nghiệp cách mạng đó đã giành thắng lợi trọn vẹn vào ngày 30-4-1975
Nội dung 2: Chủ nghĩa xã hội và giải thích mối quan hệ biện chứng của các vấn đề
Thời kỳ 1930-1945: Tư tưởng độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội được thể
hiện qua những hoạt động lý luận và thực tế chủ yếu sau đây của Hồ Chí Minh:
- Xác định tính chất cách mạng Việt Nam: giải phóng dân tộc bằng con đường cách mạng vô sản, gắn giải phóng dân tộc với giải phóng giai cấp, nhân dân lao động, với toàn thể dân tộc bị nô lệ dưới ách đế quốc Pháp và tay sai của chúng; xác định nhiệm vụ, mục tiêu của cách mạng Việt Nam “làm tư sản dân quyền cách mạng và thổ địa cách mạng để đi tới xã hội cộng sản” Con đường cách
Trang 8mạng Việt Nam được Hồ Chí Minh thể hiện rõ nét trong Cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng
- Xác định đối tượng đấu tranh của cách mạng Việt Nam là đế quốc xâm lược, phong kiến tay sai, tầng lớp tư sản và địa chủ chống lại độc lập dân tộc
- Xác định rõ lực lượng cách mạng Việt Nam là toàn thể nhân dân, bao gồm công nhân, nông dân, tầng lớp tiểu tư sản, tư sản dân tộc, trung, tiểu địa chủ, các cá nhân yêu nước, trong đó nòng cốt là liên minh công - nông Lực lượng cách mạng hùng hậu này được tập hợp dưới ngọn cờ giải phóng dân tộc do đảng của giai cấp công nhân lãnh đạo
- Xác định đúng đắn cách mạng giải phóng dân tộc ở Việt Nam là một bộ phận của cách mạng vô sản thế giới, có mối quan hệ khăng khít với cách mạng vô sản “chính quốc”, cách mạng giải phóng dân tộc có tính chủ động, có thể giành thắng lợi trước cách mạng vô sản “chính quốc", tác động tích cực tới cách mạng
“chính quốc"
Thời kỳ 1945-1954: Ở thời kỳ này Hồ Chí Minh tiếp tục bổ sung, phát triển những
quan điểm lý luận về con đường cách mạng Việt Nam Nội hàm khái niệm cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân, chế độ dân chủ mới đã được Hồ Chí Minh làm rõ bằng cách xác định mục tiêu, động lực, các điều kiện bảo đảm thắng lợi của từng giai đoạn cách mạng, trong mỗi giai đoạn đều kết hợp giải quyết các nhiệm vụ dân tộc, dân chủ và chủ nghĩa xã hội, tạo tiền đề đẩy cách mạng phát triển lên giai đoạn cao hơn nhưng cũng khó khăn phức tạp hơn Để thực hiện mục tiêu cách mạng, Hồ Chí Minh kiên trì quan điểm phát huy cao độ ý thức độc lập tự chủ, tự lực tự cường, đi đôi với ra sức tranh thủ sự ủng hộ và giúp đỡ quốc tế
Nét độc đáo, đặc sắc trong tư tưởng Hồ Chí Minh về con đường cách mạng Việt Nam
ở thời kỳ này là Người đã đề ra và thực thi nhất quán đường lối “vừa kháng chiến, vừa kiến quốc Đường lối đó phù hợp với quy luật phát triển lịch sử dân tộc: dựng nước đi đôi với giữ nước, bảo vệ độc lập của Tổ quốc và xây dựng từng bước chế độ mới Trong hoàn cảnh hiểm nghèo, Hồ Chí Minh đã vận dụng một cách linh hoạt, mềm dẻo phương pháp “dĩ bất biến, ứng vạn biến”, kiên trì mục tiêu độc lập dân tộc, phân hoá,
cô lập kẻ thù, tăng cường sức mạnh đoàn kết toàn dân, tranh thủ được sự giúp đỡ, ủng
hộ của quốc tế Tài thao lược, bản lĩnh kiên cường, khả năng quyết đoán của Hồ Chí Minh dựa trên sự hiểu biết thấu đáo thực tiễn đất nước, quy luật và xu thế phát triển
Trang 9của dân tộc, thời đại, vững vàng lái con thuyền cách mạng Việt Nam đến bến bờ thắng lợi huy hoàng
Thời kỳ 1954-1975: Hồ Chí Minh tiếp tục hoàn thiện, bổ sung, phát triển tư tưởng về
độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội trong điều kiện mới Ở thời kỳ này sáng tạo lý luận của Hồ Chí Minh thể hiện tập trung trong việc xây dựng và chỉ đạo đường lối tiến hành đồng thời hai nhiệm vụ chiến lược: xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc, hoàn thành cách mạng dân tộc dân chủ ở miền Nam, thống nhất Tổ quốc, đưa cả nước đi lên chủ nghĩa xã hội Quan điểm, tư tưởng nêu trên được thể hiện ở các nội dung chính sau đây:
- Trung thành với chủ nghĩa Mác - Lênin, Hồ Chí Minh đã giải quyết đúng đắn thành công mối quan hệ giữa cách mạng hai miền Trong mối quan hệ này, Hồ Chí Minh xác định rất rõ vị trí, vai trò nhiệm vụ cách mạng từng miền và tác động lẫn nhau của chúng Về thực chất, đây là sự cụ thể hoá nội dung con đường cách mạng vô sản, sự gắn bó chặt chẽ giữa nhiệm vụ dân tộc, dân chủ với chủ nghĩa xã hội - con đường mà Hồ Chí Minh đã đề xuất và kiên trì bảo vệ
- Hồ Chí Minh tiếp tục hoàn chỉnh và phát triển lý luận về cách mạng giải phóng dân tộc, xác định rõ kẻ thù số một mà dân tộc ta cần tập trung mọi lực lượng để đánh đổ là đế quốc Mỹ Hồ Chí Minh nêu tư tưởng “không có gì quý hơn độc lập tự do” thể hiện ý chí, quyết tâm lớn lao của cả dân tộc trong việc bảo vệ giá trị thiêng liêng, bất khả xâm phạm Về tập hợp lực lượng, Hồ Chí Minh có những quan niệm và cách làm sáng tạo, trên cơ sở đánh giá đúng vị trí, vai trò của chiến lược đại đoàn kết trong chiến tranh cách mạng Hồ Chí Minh đã xây dựng cho cách mạng Việt Nam cái nền sức mạnh của “ba tầng mặt trận”: Mặt trận dân tộc thống nhất Việt Nam chống Mỹ, cứu nước; Mặt trận ba nước Đông Dương cùng chống Mỹ; Mặt trận nhân dân thế giới ủng hộ nhân dân Việt Nam chống Mỹ Sức mạnh của “ba tầng mặt trận" đã tạo cho cách mạng Việt Nam trở thành vô địch
- Hồ Chí Minh tiếp tục hoàn thiện lý luận cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân tiến lên chủ nghĩa xã hội Hồ Chí Minh đã xây dựng một quan niệm tương đối hoàn chỉnh, thống nhất về chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở nước ta Quan niệm của Hồ Chí Minh chủ nghĩa xã hội mang tính hệ thống, có nhiều nội dung phát triển sáng tạo, nhưng vẫn trung thành với chủ nghĩa Mác - Lênin Hồ Chí Minh đã làm rõ đặc điểm lớn nhất của Việt Nam khi
Trang 10bước vào thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội, mối quan hệ giữa tính phổ biến
và tính đặc thù của công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội trong phạm vi một nước Đặc biệt, Hồ Chí Minh đã có những chỉ dẫn khoa học về những cách thức, phương thức, biện pháp, bước đi thực hiện công cuộc xây dựng chủ nghĩa
xã hội ở Việt Nam
Giải thích mối quan hệ biện chứng của độc lập dân tộc với chủ nghĩa xã hội.
1.1 Độc lập dân tộc là mục tiêu trực tiếp, trước hết, là cơ sở tiền đề để tiến lên chủ nghĩa xã hội
Theo Hồ Chí Minh, con đường cách mạng Việt Nam có hai giai đoạn: cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân và cách mạng xã hội chủ nghĩa Trong cách mạng dân tộc dân chủ có hai nhiệm vụ chiến lược cơ bản, trong đó giải phóng dân tộc là nhiệm vụ hàng đầu, nhiệm vụ dân chủ được rải ra thực hiện từng bước và phục tùng nhiệm vụ giải phóng dân tộc Vì thế, ở giai đoạn cách mạng dân tộc dân chủ thì độc lập dân tộc là mục tiêu trực tiếp, trước mắt, cấp bách Kết luận này được Hồ Chí Minh rút ra từ sự phân tích tình hình thực tế và những mâu thuẫn khách quan tồn tại của xã hội Việt Nam thuộc địa nửa phong kiến
Lịch sử phát triển loài người chứng tỏ, độc lập dân tộc là khát vọng mang tính phổ biến Với dân tộc Việt Nam, đó còn là một giá trị thiêng liêng, được bảo vệ và giữ gìn bởi máu xương, sức lực của biết bao thế hệ người Việt Nam
Với Hồ Chí Minh, độc lập dân tộc bao hàm trong đó cả nội dung dân tộc và dân chủ
Đó là nền độc lập thật sự, độc lập hoàn toàn, chứ không phải là thứ độc lập giả hiệu, độc lập nửa vời, độc lập hình thức Trong tư tưởng Hồ Chí Minh, độc lập dân tộc phải gắn liền với thống nhất, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của đất nước, độc lập dân tộc bao giờ cũng gắn với tự do, dân chủ, ấm no hạnh phúc của nhân dân lao động
Khi nhấn mạnh mục tiêu độc lập dân tộc, Hồ Chí Minh không bao giờ coi đó là mục tiêu cuối cùng của cách mạng Việt Nam Trong tư tưởng Hồ Chí Minh, giành độc lập
để đi tới xã hội cộng sản; độc lập dân tộc phải gắn liền với chủ nghĩa xã hội Độc lập dân tộc là mục tiêu cốt yếu, trực tiếp của cách mạng dân tộc dân chủ, là mục tiêu trước hết của quá trình cách mạng Việt Nam do Đảng Cộng sản lãnh đạo, đồng thời là điều kiện hàng đầu, quyết định để cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân chuyển sang giai đoạn kế tiếp - cách mạng xã hội chủ nghĩa Do vậy, cách mạng dân tộc dân chủ càng