phân tích kỹ năng năng thu thập chứng cứ của người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của nguyên đơn trong giải quyết vụ án dân sự tại tòa án cấp sơ thẩm

Dựa vào chứng cứ mà các đương sự có cơ sở cho việc chứng minh, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình, các cơ quan tố tụng có đủ hay không đủ điều kiện để xác định tình tiết của vụ vi

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU

NỘI DUNG

1 Một số khái niệm liên quan

1.1 Khái niệm nguyên đơn

1.2 Chứng cứ là gì?

1.3 Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của nguyên đơn

2 Kỹ năng thu thập chứng cứ của người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của nguyên đơn trong giải quyết vụ án dân sự tại tòa án cấp sơ thẩm

2.1 Tầm quan trọng của việc thu thập chứng cứ

2.2 Nguồn chứng cứ và kỹ năng xác định chứng cứ

2.3 Kỹ năng hướng dẫn nguyên đơn thu thập chứng cứ của người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của nguyên đơn trong giải quyết vụ án dân sự tại tòa án cấp sơ thẩm

2.4 Một số khó khăn trong việc thu thập chứng cứ của người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của nguyên đơn, kiến nghị nâng cao kỹ năng thu thập chứng cứ

KẾT LUẬN

MỞ ĐẦU

Chứng cứ là vấn đề trung tâm và quan trọng trong hoạt động chứng minh tố tụng dân

sự Có thể nói, mọi hoạt động trog quá trình chứng minh chủ yếu xoay quanh vấn đề chứng cứ, mọi giai đoạn trong tố tụng dân sự mở ra và kết thúc, kết quả đều phụ thuộc phần lớn vào chứng cứ Chứng cứ là phần quan trọng, lớn nhất để chứng minh vụ việc dân sự Dựa vào chứng cứ mà các đương sự có cơ sở cho việc chứng minh, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình, các cơ quan tố tụng có đủ hay không đủ điều kiện để xác định tình tiết của vụ việc dân sự đúng, đủ, chính xác bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của công dân, bảo vệ pháp luật Chính vì vậy, việc nhận định chứng cứ

có vai trò quan trọng trong hoạt động chứng minh và việc xác định các chứng cứ đòi hỏi những kỹ năng nhất định, trong phạm vi bài viết của mình em xin đi vào phân tích

kỹ năng năng thu thập chứng cứ của người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của nguyên đơn trong giải quyết vụ án dân sự tại tòa án cấp sơ thẩm

NỘI DUNG

1 Một số khái niệm liên quan

1.1 Khái niệm nguyên đơn

Nguyên đơn trong vụ án dân sự là người khởi kiện, người được cơ quan, tổ chức, cá nhân khác do Bộ luật này quy định khởi kiện để yêu cầu Tòa án giải quyết vụ án dân

sự khi cho rằng quyền và lợi ích hợp pháp của người đó bị xâm phạm.1

Nguyên đơn còn là cơ quan, tổ chức do Bộ luật này quy định khởi kiện vụ án dân sự

để yêu cầu Tòa án bảo vệ lợi ích công cộng, lợi ích của Nhà nước thuộc lĩnh vực mình phụ trách

Điều đó cho thấy nguyên đơn có vai trò quan trọng trong vụ án dân sự so với các đương sự khác Vì để phát sinh vụ án dân sự tại Tòa án, đồng thời là cơ sở để bắt đầu giải quyết vụ án dân sự phải có nguyên đơn khởi kiện hoặc các chủ thể khác theo quy định của pháp luật tố tụng để bảo vệ quyền lợi của nguyên đơn Theo đó, nguyên đơn trong vụ án dân sự là người khởi kiện để yêu cầu Tòa án giải quyết vụ án dân sự khi cho rằng quyền và lợi ích của người đó bị xâm phạm

1

1.2 Chứng cứ là gì?

Chứng cứ trong vụ việc dân sự là những gì có thật được đương sự và cơ quan, tổ chức, cá nhân khác giao nộp, xuất trình cho Tòa án trong quá trình tố tụng hoặc do Tòa án thu thập được theo trình tự, thủ tục do Bộ luật này quy định và được Tòa án sử dụng làm căn cứ để xác định các tình tiết khách quan của vụ án cũng như xác định yêu cầu hay sự phản đối của đương sự là có căn cứ và hợp pháp.2

Chứng cứ luôn được xem là một trong những yếu tố quan trọng, quyết định, là cơ sở giúp Tòa án đưa ra kết luận cuối cùng, vì vậy chứng cứ luôn cần phải đảm bảo 03 yếu tố: tính khách quan, tính liên quan và tính hợp pháp nhằm tìm ra sự thật khách quan

Cụ thể:

Tính khách quan: chứng cứ không phụ thuộc vào ý thức chủ quan của con người -không được tạo ra chứng cứ

- Tính liên quan: chứng phải liên quan trực tiếp, gián tiếp đến vụ việc

- Tính hợp pháp: chứng cứ phải được thu thập, bảo quản, xem xét, đánh giá, nghiên cứu theo trình tự, thủ tục luật định Ví dụ: chứng cứ phải là một trong các nguồn theo quy định của BLTTDS, phải được giao nộp trong một thời gian luật quy định

Thu thập chứng cứ là việc phát hiện, tìm ra chứng cứ, tập hợp đưa vào hồ sơ vụ việc dân sự để nghiên cứu, đánh giá, sử dụng giải quyết vụ việc dân sự Việc thu thập chứng cứ có ý nghĩa quan trọng

Thu thập chứng cứ được tiến hành bởi đương sự, người đại diện, người bảo vệ quyền

và lợi ích hợp pháp của đương sự để cung cấp cho tòa án 3

1.3 Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của nguyên đơn

Trong tố tụng dân sự ngoài người đại diện của đương sự còn có người khác được đương sự nhờ tham gia tố tụng để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự Như vậy việc người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự tham gia tố tụng xuất phát từ nhu cầu cần được bảo vệ của đương sự tại các phiên tòa Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự theo quy định của pháp luật tố tụng dân sự được hiểu như sau:

2 Điều 93 Bộ luật tố tụng dân sự 2015

3 Hoạt động thu thập chứng cứ của luật sư trong tố tụng dân sự : luận văn thạc sĩ luật học / Đặng Minh Chiến ; TS Lê Thị Hà hướng dẫn

2

Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự là người tham gia tố tụng có đủ các điều kiện do pháp luật quy định được đương sự yêu cầu tham gia tố tụng để bảo

vệ quyền và lợi ích hợp pháp của họ

”Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự là người được đương sự nhờ

và được Tòa án chấp nhận tham gia tố tụng để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự”

Như vậy hai điều kiện tiên quyết để một người có thể trở thành người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự là người “ được đương sự nhờ” và “ được tòa án chấp nhận tham gia tố tụng” Chỉ khi đáp ứng được đủ hai điều kiện này thì một người mới

có thể trở thành người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp chính thức của đương sự Điều kiện đầu tiên là người đó “được đương sự nhờ” Như vậy, người bảo vệ quyền

và lợi ích hợp pháp của đương sự có được tham gia tố tụng hay không, tham gia vào giai đoạn nào của tố tụng là tùy vào ý muốn của đương sự Để xác lập tư cách của người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự, thì trước hết, người được đương sự nhờ làm người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho mình phải xuất trình được:

“Văn bản có nội dung thể hiện được ý chí của đương sự nhờ bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho đương sự”

Có thể thấy quyền và nghĩa vụ của người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của đương

sự bao gồm các quyền cụ thể tại quy định như trên đó là quyền và nghĩa vụ tham gia vào các giai đoạn của quá trình tố tụng theo quy định của pháp luật hay quyền xác minh, thu thập chứng cứ và cung cấp chứng cứ cho toà án, nghiên cứu hồ sơ vụ án và được ghi chép, sao chụp những tài liệu cần thiết có ttong hồ sơ vụ việc dân sự, tham

dự việc hoà giải vụ án dân sự, tham gia phiên toà dân sự, trực tiếp tham gia tranh luận tại phiên toà hoặc có văn bản bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự, giúp đương sự về mặt pháp luật liền quan đến việc bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của đương sự, tôn trọng toà án, thực hiện các yêu cầu và chấp hành các quyết định của toà

án, phải có mặt theo giấy triệu tập của toà án; chấp hành nghiêm chỉnh nội quy phiên toà theo quy định của pháp luật.4

4 Các biện pháp thu thập chứng cứ của Tòa án và thực tiễn tại Tòa án nhân dân thành phố Thái Bình : luận văn thạc sĩ Luật học / Mai Thị Quyên ; TS Trần Văn Trung hướng dẫn

3

2 Kỹ năng thu thập chứng cứ của người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của nguyên đơn trong giải quyết vụ án dân sự tại tòa án cấp sơ thẩm.

2.1 Tầm quan trọng của việc thu thập chứng cứ

Xuất phát từ nghĩa vụ chứng minh của đương sự, pháp luật tố tung dân sự quy định việc thu thập chứng cứ nhằm giao nộp cho Tòa án trong quá trình giải quyết vụ việc dân sự là quyền và nghĩa vụ của đương sự Do đó, người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự với bản chất là người được đương sự nhờ và được Tòa án làm thủ tục đăng ký để tham gia tố tụng bào vệ quyền lợi ích hợp pháp của đương sự, phải có nghĩa vụ giúp đương sự về mặt pháp lý liên quan đến việc bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của họ, trong đó bao gồm cả việc thực hiện quyền, nghĩa vụ thu thập chứng cứ nhằm chứng minh các yêu cầu của đương sự cũng như chứng minh các tinh tiết liên quan đến vụ kiện Những người được làm người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự khi có yêu cầu của đương sự và được Tòa án làm thủ tục đăng ký người bảo

vệ quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự bao gồm:

- Luật sư tham gia tố tụng theo quy định của pháp luật về luật sư

- Trợ giúp viên pháp lý hoặc người tham gia trợ giúp pháp lý theo quy định của pháp luật về trợ giúp pháp lý

- Đại diện của tổ chức tập thể đại diện người lao động là người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người lao động trong vụ việc lao động theo quy định của pháp luật

về lao động, công đoàn

2.2 Nguồn chứng cứ và kỹ năng xác định chứng cứ

Cơ sở pháp lý: Điều 94, điều 95 Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015 quy định về nguồn chứng cứ và xác định chứng cứ Một số loại nguồn chứng cứ cụ thể như:

Tài liệu đọc được: Tài liệu đọc được nội dung được coi là chứng cứ nếu là bản chính hoặc bản sao có công chứng, chứng thực hợp pháp hoặc do cơ quan, tổ chức có thẩm quyền cung cấp, xác nhận (Khoản 1 Điều 95) Ví dụ: Trong trường hợp vụ việc tranh chấp về quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất mà các bên đương sự giao dịch với nhau có ký kết văn bản thì văn bản đó trở thành chứng cứ có giá trị quan trọng trong việc giải quyết vụ án

Tài liệu nghe được, nhìn được được coi là chứng cử nếu được xuất trinh kèm theo văn bản trình bày của người có tài liệu đó về xuất xứ của tài liệu nếu họ tự thu âm, thu hình hoặc văn bản có xác nhận của người đã cung cấp cho người xuất trình về xuất xứ

4

của tài liệu đó hoặc văn bản về sự việc liên quan tới việc âm thu hình đó (Khoản 2 Đ95)

Thông điệp dữ liệu điện tử được thể hiện dưới hình thức trao đổi dữ liệu điện tử , chứng từ điện tử, thư điện tử điện điện báo, fax và các hình thức tương tự khác theo quy định của pháp luật về giao dịch điện tử Giao dịch dân sự bằng dữ liệu điện tử được các bên thực hiện truyền thông tin từ máy tính đến máy tính nhằm góp phần giản tiên về thời gian, chi phí nhưng vẫn bảo đảm được hiệu quả của công việc Đây

là phương tiện hiện nay trong các mối quan hệ về dân sự, kinh doanh thương mại được sử dụng khá phổ biến và phù hợp với Điều 1 Luật Giao dịch điện tử năm 2005

Do đó, việc bổ sung nguồn chứng cứ này là cần thiết nhằm đáp ứng được những yêu cầu thực tế đặt

Vật chứng là chứng cứ phải là hiện vật gốc liên quan đến vụ việc Trong trường hợp không phải hiện vật gốc hoặc không liên quan đến vụ việc dân sự đó thì không phải là chứng cứ trong vụ việc dân sự đó Người bảo vệ quyền và lợi ích cầN hỏi rõ nguyên đơn, nếu khẳng định chắc chắn đó là hiện vật gốc liên quan đến vụ việc dân sự thì mới

sử dụng làm chứng cứ

Kết luận giám định được coi là chứng cứ nếu việc giám định đó được tiến hành theo đúng thủ tục do pháp luật quy định (Khoản 6 Đ95 ) Đối với các loại chứng cứ khác như kết luận giám định, biên bản xem xét tại chỗ, các lời khai của người làm chứng, của đương sự chỉ được thừa nhận nếu chúng được thu thập theo đúng quy định của Bộ luật tố tụng dân sự

Xác định nguồn chứng cứ là một trong những bước quan trọng trong việc đưa ra chứng cứ phù, người bảo vệ quyền và lợi ích của nguyên đơn cần có những kỹ năng phân tích, cũng như nắm bắt tình tiết, diễn biến vụ việc để xác định nguồn chứng cứ chính xác để bản vệ quyền lợi cho nguyên đơn.5

2.3 Kỹ năng hướng dẫn nguyên đơn thu thập chứng cứ của người bảo vệ quyền

và lợi ích hợp pháp của nguyên đơn trong giải quyết vụ án dân sự tại tòa án cấp

sơ thẩm.

Hoạt động thu thập chứng cứ của người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người khởi kiện chủ yếu được diễn ra trong giai đoạn chuẩn bị xét xử Sau khi tòa án thụ lý vụ án thì các đương sự, người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự

có đầy đủ quyền và nghĩa vụ tố tụng trong việc xác minh, thu thập chứng cứ.Trong

5 Hoạt động thu thập chứng cứ của tòa án từ thực tiễn giải quyết các vụ án dân sự của tòa án cấp huyện thành phố Hải Phòng : luận văn thạc sĩ luật học / Nguyễn Thị Liên ; TS Bùi Thị Huyền hướng dẫn

5

giai đoạn này các đương sự tiến hành giao nộp chứng cứ và Tòa án xem xét hồ sơ vụ

án và thu thập chứng cứ, do đó đương sự, người bảo vệ quyền lợi ích hợp pháp của đương sự phải tích cực thu thập chứng cứ để bảo vệ cho yêu cầu của mình

Trong một vụ án có thông thường có rất nhiều loại chứng cứ khác nhau Vì vậy người bảo vệ quyền và lợi ích của nguyên đơn cần xác định rõ và cần hướng dẫn nguyên đơn nắm bắt được loại chứng cứ nào là quan trọng đối với việc xem xét và giải quyết vụ án và trên cơ sở đó giúp cho nguyên đơn tập hợp các chứng cứ lại theo hướng dẫn của mình.6

Khi chuẩn bị cho một phiên tòa sơ thẩm vụ án dân sự, người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của ngươi khởi kiện cần xác định cho mình một loạt những vấn đề cụ thể để điều tra, xác minh, thu thập chứng cứ mà cụ thể là:

Trả lời câu hỏi về sự phù hợp với các quy định pháp luật của yêu cầu khởi kiện

Xác định quan hệ giữa các đương sự, từ đó có định hướng nhất định trong việc điều tra xác minh, thu thập chứng cứ

Có thiệt hại xảy ra hay không, mức độ thiệt hại, người khởi kiện có yêu cầu được bồi thường thiệt hại hay không

Năng lực chủ thể của người khởi kiện.7

Việc thu thập chứng cứ của người bảo vệ quyền lợi ích hợp pháp của nguyên đơn phải dựa trên mục đích cơ bản là nhằm chứng minh quyền và lợi ích hợp pháp của nguyên đơn Việc hướng dẫn nguyên đơn thu thập và giao nộp chứng cứ cho Tòa án ngay từ khi khởi kiện và trong quá trình Tòa án giải quyết vụ án được xác định theo tính chất của yêu cầu vụ kiện Khi thu thập chứng cứ phải xuất phát từ quyền lợi của nguyên đơn, đây là cơ sở để xác định đối tượng cần chứng minh Mục đích thu thập chứng cử là nhằm chứng minh các tình tiết sự kiện để có cơ sở áp dụng các căn cứ pháp lý tương ứng với thời điểm xác lập quan hệ mà pháp luật nội dung điều chính

Do vậy, tính chất thu thập chứng cứ của người bảo vệ quyền, lợi hợp pháp của nguyên đơn có thể xác định qua các nhóm cơ bản sau:

Hướng dẫn nguyên đơn thu thập và cung cấp chứng cứ liên quan đến yêu cầu khởi kiện Tùy từng yêu cầu khởi kiện, quan hệ pháp luật tranh chấp mà những giấy

tờ cần thiết kèm theo đơn khởi kiện làm căn cứ để Tòa án thụ lý và giải quyết tranh

6 Thu thập chứng cứ theo quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 : luận văn thạc sĩ luật học / Hoàng Hải An ; TS Hoàng Ngọc Thỉnh hướng dẫn

7 Trang web: https://text.123docz.net/document/4173289-ky-nang-thu-thap-chung-cu-cua-luat-su.htm

6

chấp Hướng dẫn nguyên đơn thu thập và cung cấp chứng cứ liên quan đến yêu cầu khởi kiện

Hướng dẫn nguyên đơn thu thập và cung cấp chứng cứ liên quan yêu cầu của người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan có yêu cầu độc lập Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cần căn cứ vào yêu cầu cụ thể của người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan để thu thập chứng cứ xác định sự thật khách quan của vụ án và chứng minh yêu cầu có cơ sở pháp lý

Hướng dẫn nguyên đơn cung cấp chứng cứ liên quan đến các yêu cầu khác như trường hợp đương sự yêu cầu Tòa án thực hiện các biện pháp tổ tụng nhằm thu thập chứng cứ thì phải có trách nhiệm đưa ra chứng cứ để chứng minh mình không thể tự mình thu thập chứng cứ Nguyên đơn cũng phải chứng minh đề nghị của mình Ví dụ, nguyên đơn đề nghị Tòa trưng cầu giám định thì phải chứng minh việc giám định này

có liên quan gì với vụ việc để chứng minh cho tình tiết gì, có giá trị chứng cử như thế nào Dưới góc độ hoạt động nghề nghiệp, hoạt động thu thập chứng cứ hướng về yêu cầu và quyền lợi cụ thể của nguyên đơn và trọng tâm những vấn đề cần chứng minh trong vụ án dân sự Tuy nhiên, dù bảo vệ đương sự ở vị trí tố tụng nào thì khi hướng dẫn đương sự thu thập chứng cứ hoặc tự người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp đưa

ra chứng cứ thì ngoài việc bảo đảm áp dụng chính xác các quy định của pháp luật tố tụng về thu thập chứng cứ, người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự cần lưu ý đến đặc trưng của từng loại vụ án ( dân sự , hôn nhân gia đình , ) và mục đích

cơ bản của việc thu thập chứng cứ để chứng minh, bảo vệ cho quyền, lợi ích hợp pháp của thân chủ mình Với xu thế cải cách tư pháp hiện nay, khi Tòa án đóng vai trò trung lập, khách quan và việc giải quyết vụ việc phụ thuộc phần lớn vào các đương sự thì pháp luật tố tụng có xu hướng mở rộng phạm vi tham gia của các đương sự trong việc thu thập chứng cứ Để chuẩn bị cho việc bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình được tốt, đương sự cần chuẩn bị cho mình những chứng cứ cần thiết Những chứng cứ đó đương sự phải tự mình thu thập, vì vậy, người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự cần hướng dẫn đương sự hoặc giúp đỡ đương sự thu thập chứng cứ Sự tham gia của người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự trong việc thu thập chứng cử càng có ý nghĩa quan trọng trong tiến trình giải quyết vụ việc dân sự.8

8 Hoạt động thu thập chứng cứ của tòa án trong tố tụng dân sự Việt Nam : luận văn thạc sĩ luật học / Phạm Thị Hương ;

TS Trần Anh Tuấn hướng dẫn

7

2.4 Một số khó khăn trong việc thu thập chứng cứ của người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của nguyên đơn, kiến nghị nâng cao kỹ năng thu thập chứng cứ.

Nguồn chứng cứ đa dạng trong đó các nguồn chứa đựng chứng cứ thì các tài liệu đọc được, nghe được, nhìn được chiếm một tỷ lệ tương đối lớn Nhưng trong nhiều trường hợp, nguyên đơn và người bảo vệ quyền lợi ích hợp pháp của họ lại không có các chứng cứ đó, mà do cá nhân, cơ quan, tổ chức khác lưu giữ, quản lý Rất nhiều trường hợp dù đương sự nói chung và nguyên đơn nói riêng đã cất công đi lại nhiều lần yêu cầu cơ quan, tổ chức cung cấp các chứng cứ liên quan đến việc giải quyết vụ án để họ giao nộp cho Tòa án nhưng đều bị từ chối với đủ mọi lý do Việc từ chối thường chỉ bằng lời nói, thái độ, cử chỉ

Trở ngại trong việc công nhận chứng cứ thu được qua email, mạng xã hội nhiều người bảo vệ quyền và lợi ích của nguyên đơn còn thiếu kỹ năng trong việc thu thập đánh giá chứng cứ chưa triệt để, phù hợp dẫn đến sai sót trong quá trình giải quyết vụ việc dân sự quyền lợi ích hợp pháp của nguyên đơn không được đảm bảo thêm chi xuất hiện sai phạm Ngoài ra tùy mỗi giai đoạn tố tụng khi thu thập được chứng cử tài liệu liên quan người bảo vệ quyền, lợi ích của đương sự phải có trách nhiệm giao cho cơ quan tiến hành tố tụng không được công khai nên rất dễ bị vô hiệu hoặc sai lệch

KẾT LUẬN

Một đặc thù trong tố tụng dân sự là nghĩa vụ chứng minh thuộc về các đương sự, nên hoạt động thu thập, cung cấp chứng cứ có ý nghĩa quyết định trong việc chứng minh cho yêu cầu của đương sự, phản bác yêu cầu của đương sự khác Xuất phát từ ý nghĩa

đó, người bảo vệ quyền và lợi ích của nguyên đơn có một vị trí, vai trò hết sức quan trọng khi tham gia tố tụng dân sự với tư cách là người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của nguyên đơn Với trình độ hiểu biết pháp luật cao và kỹ năng kinh nghiệm nghề nghiệp phong phú được người bảo vệ quyền và lợi ích của nguyên đơn vận dụng nhuần nhuyễn để mang lại hiệu quả cao nhất trong quá trình thu thập chứng cứ Tuy nhiên, hiện nay vẫn còn tồn tại những hạn chế, bất cập trong các quy định của pháp luật cần được khắc phục để tạo hành lang pháp lý tốt nhất cho hoạt động thu thập chứng cứ của Luật Đồng thời, bản thân người bảo vệ quyền và lợi ích của nguyên đơn cũng cần tích cực rèn luyện, trau kiến thức, kỹ năng, củng cố kinh nghiệm để ngày một lớn mạnh cả về chất và lượng nhằm phục vụ tốt nhất cho hoạt động thu thập

8

chứng cứ nói riêng và hoạt to tụng động chứng minh, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của nguyên đơn

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

1 Bộ luật tố tụng dân sự 2015

2 Hoạt động thu thập chứng cứ của luật sư trong tố tụng dân sự : luận văn thạc sĩ luật học / Đặng Minh Chiến ; TS Lê Thị Hà hướng dẫn

3 Các biện pháp thu thập chứng cứ của Tòa án và thực tiễn tại Tòa án nhân dân thành phố Thái Bình : luận văn thạc sĩ Luật học / Mai Thị Quyên ; TS Trần Văn Trung hướng dẫn

4 Hoạt động thu thập chứng cứ của tòa án từ thực tiễn giải quyết các vụ án dân sự của tòa án cấp huyện thành phố Hải Phòng : luận văn thạc sĩ luật học / Nguyễn Thị Liên ;

TS Bùi Thị Huyền hướng dẫn

5 Thu thập chứng cứ theo quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 : luận văn thạc sĩ luật học / Hoàng Hải An ; TS Hoàng Ngọc Thỉnh hướng dẫn

6 Hoạt động thu thập chứng cứ của tòa án trong tố tụng dân sự Việt Nam : luận văn thạc sĩ luật học / Phạm Thị Hương ; TS Trần Anh Tuấn hướng dẫn

7 Trang web: https://text.123docz.net/document/4173289-ky-nang-thu-thap-chung-cu-cua-luat-su.htm

9