Thời gian qua, pháp luật về hủy bán đấu giá tài sản vẫn còn bộc lộ nhiều hạn chế, do hệ thống pháp luật còn chưa thực sự đồng bộ, thống nhất cùng với việc thực hiện của những người tham
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT TP HỒ CHÍ MINH
KHOA LUẬT DÂN SỰ
TIỂU LUẬN KẾT THÚC HỌC PHẦN MÔN:
THI HÀNH ÁN DÂN SỰ
TÊN ĐỀ TÀI TIỂU LUẬN
HỦY KẾT QUẢ ĐẤU GIÁ TRONG THI HÀNH ÁN DÂN SỰ
Người thực hiện: Lưu Nguyễn Khánh Linh MSSV: 1953801013094
Lớp: CLC44E
Trang 2MỤC LỤC
MỞ ĐẦU 3
NỘI DUNG 5
CHƯƠNG 1 : LÝ LUẬN CHUNG VỀ HỦY KẾT QUẢ ĐẤU GIÁ TRONG THI HÀNH ÁN DÂN SỰ 5
1.1.Thi hành án dân sự 5
1.1.1 Khái niệm 5
1.1.2.Các bản án, quyết định được thi hành án dân sự 5
1.2.Bán đấu giá tài sản 6
1.3.Hủy kết quả bán đấu giá tài sản 7
1.3.1 Trường hợp hủy kết quả bán đấu giá tài sản 8
1.3.2 Hậu quả pháp lý khi hủy kết quả bán đấu giá tài sản 9
1.3.3.Thẩm quyền hủy kết quả đấu giá tài sản trong thi hành án dân sự 10
CHƯƠNG 2 : THỰC TRẠNG PHÁP LUẬT VỀ HỦY KẾT QUẢ ĐẤU GIÁ TÀI SẢN TRONG THI HÀNH ÁN DÂN SỰ 11
2.1.Những kết quả đạt được 11
2.2.Mặt hạn chế, thiếu sót 12
2.2.1 Quyền yêu cầu hủy kết quả bán đấu giá tài sản 13
2.2.2 Tòa án có thẩm quyền giải quyết 14
2.3.Nguyên nhân dẫn đến các hạn chế, thiếu sót 14
CHƯƠNG 3 : ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP KHẮC PHỤC 14
3.1 Một số yêu cầu hoàn thiện pháp luật về hủy kết quả bán đấu giá tài sản trong thi hành án dân sự 14
3.2 Giải pháp hoàn thiện pháp luật và nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật về hủy kết quả bán đấu giá tài sản trong thi hành án dân sự 15
3.3.Về giải pháp nâng cao hiệu quả thực hiện pháp luật bán đấu giá tài sản trong thi hành án dân sự 16
KẾT LUẬN 16
Trang 3MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài.
Khi thực hiện hoạt động tố tụng dân sự phải trải qua nhiều giai đoạn khác nhau, giai đoạn xét xử là giai đoạn giải quyết một vụ việc tại Tòa án tuy rất quan trọng nhưng đây mới chỉ là giai đoạn đầu là quá trình bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của các cá nhân, tòa án chỉ làm các tình tiết của vụ việc và áp dụng các quy phạm pháp luật quyết định quyền và nghĩa vụ của các cá nhân Quyền và nghĩa vụ của các cá nhân trong vụ án được tòa án, trọng tài, hội đồng xử lý vụ việc cạnh tranh quyết định muốn trở thành hiện thực thì phải thông qua thi hành án
Thi hành án dân sự là giai đoạn cuối cùng của hoạt động tố tụng dân sự, bảo đảm cho bản án, quyết định của tòa án được chấp hành, góp phần bảo đảm tính nghiêm minh của pháp luật, pháp chế xã hội chủ nghĩa, bảo đảm các quyền, lợi ích hợp pháp của các tổ chức, cá nhân; đồng thời góp phần giữ vững ổn định chính trị, xã hội, tăng cường hiệu quả quản lý của bộ máy nhà nước
Trong đó, biện pháp đấu giá tài sản là một trong những hoạt động có ý nghĩa quan trọng để “xử lý tài sản thi hành án dân sự”; quá trình thực hiện cho thấy việc bán đấu giá tài sản thi hành án thực sự là thủ tục phưc tap, kho khăn nhât trong hoat đông thi hanh an dân sư
Thực tế hiện nay, có không ít trường hợp vì các lý do khác nhau phải hủy kết quả đấu giá, vậy để giải quyết vấn đề này dựa trên căn cứ pháp luật nào; cơ quan, tổ chức, cá nhân nào có quyền ra quyết định hủy kết quả đấu giá
Thời gian qua, pháp luật về hủy bán đấu giá tài sản vẫn còn bộc lộ nhiều hạn chế,
do hệ thống pháp luật còn chưa thực sự đồng bộ, thống nhất cùng với việc thực hiện của những người tham gia vào quá trình này còn nhiều khiếm khuyết khiến cho hoạt động này chưa phát triển và mang lại hiệu quả như mong muốn
Để khắc phục những hạn chế này, điều quan trọng nhất đó là phải hoàn thiện các quy định pháp luật trong lĩnh vực bán đấu giá tài sản để tránh các sai sót, khó khăn trong việc áp dụng pháp luật vào thực tiễn
Trang 4Vì lý do đó, sau đây tôi xin lựa chọn đề tài : “Hủy kết quả đấu giá trong thi hành
án dân sự” để phân tích và làm rõ hơn về vấn đề trên.
2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài
Hủy kết quả bán đấu giá tài sản trong thi hành án dân sự là một trong những vấn
đề khá nhạy cảm và phức tạp, vì thế nó được đưa ra làm đề tài nghiên cứu trong các công trình khoa học như :
Nguyễn Thị Thủy, VKSND tỉnh Bắc Giang với bài viết : “CĂN CỨ ĐỂ HUỶ KẾT QUẢ ĐẤU GIÁ TÀI SẢN TRONG HOẠT ĐỘNG THI HÀNH ÁN” đã phân tích căn cứ để thực hiện việc bán đấu giá tài sản thì phải xác định được giá của tài sản Việc định giá tài sản kê biên được quy định tại Điều 98 Luật thi hành án dân sự năm 2008 và Điều 26 Nghị định 62/NĐ – CP ngày 18/7/2015 của Chính phủ, theo đó giá của tài sản kê biên do các đương sự thỏa thuận với nhau, khi các đương sự thỏa thuận được với nhau thì giá đó được lấy làm giá khởi điểm để bán đấu giá, nếu các đương sự không thỏa thuận được về giá tài sản thì bắt buộc phải có tổ chức thẩm định giá để tiến hành định giá tài sản; khi có kết quả của tổ chức thẩm định giá có thể tiến hành bán tài sản đã kê biên theo hình thức đấu giá
Ths Hoàng Thị Thanh Hoa, Chi cục Thi hành án dân sự huyện Phú Xuyên, Hà Nội
2020, “Bàn về quyền lợi và nghĩa vụ của người trúng đấu giá, người mua được tài sản đấu giá trong thi hành án dân sự” đã khẳng định đấu giá tài sản thi hành án là một trong những bước tác nghiệp quan trọng khi xử lý tài sản thi hành án Trong giai đoạn này, ngoài chủ thể là đương sự(người được thi hành án, người phải thi hành án) thì một chủ thể khác rất quan trọng, cần được quan tâm, bảo vệ quyền lợi, đó chính là người trúng đấu giá, người mua được tài sản thi hành án
3 Đối tượng nghiên cứu, phạm vi nghiên cứu
Những vấn đề lý luận pháp lý về việc hủy kết quả đấu giá tài sản và thực tiễn áp dụng trong thi hành án dân sự tại Việt Nam
4 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu
4 1 Cơ sở lý luận
Trang 5Đề tài được nghiên cứu dựa trên cơ sở lý luận căn cứ pháp luật về hủy kết quả đấu giá tài sản
4.2 Phương pháp nghiên cứu
Đề tài được nghiên cứu trên cơ sở phương pháp luận của chủ nghĩa Mác – Lênin
đó là chủ nghĩa duy vật biện chứng và duy vật lịch sử, sử dụng các phương pháp phân tích, tổng hợp, phương pháp logic và phương pháp so sánh, đánh giá; phương pháp nghiên cứu tài liệu
4.3Kết cấu của đề tài
Ngoài phần Mở đầu, Kết luận, Danh mục các tài liệu tham khảo, khóa luận gồm 3 chương
Chương 1 : Lý luận chung về hủy kết quả đấu giá tài sản trong thi hành án dân sự Chương 2 : Thực trạng pháp luật về hủy kết quả đấu giá tài sản trong thi hành án dân sự
Chương 3 : Đề xuất giải pháp khắc phục
NỘI DUNG CHƯƠNG 1 : LÝ LUẬN CHUNG VỀ HỦY KẾT QUẢ ĐẤU GIÁ
TRONG THI HÀNH ÁN DÂN SỰ.
1.1Thi hành án dân sự
1.1.1 Khái niệm.
Theo quy định tại Điều 1 và 2 Luật Thi hành án dân sự năm 2008 (sửa đổi bổ sung năm 2014), thi hành án dân sự là hoạt động của nhiều tổ chức và cá nhân, bao gồm cả cơ quan thi hành án dân sự trong quá trình tổ chức thi hành các bản án, quyết định của Tòa
án, Hội đồng xử lý vụ việc cạnh tranh và Trọng tài thương mại
1.1.2 Các bản án, quyết định được thi hành án dân sự.
Các bản án, quyết định được thi hành án dân sự bao gồm:
- Bản án, quyết định về dân sự;
Trang 6- Hình phạt tiền, tịch thu tài sản, truy thu tiền, tài sản thu lợi bất chính, xử lý vật chứng, tài sản;
- Án phí và quyết định dân sự trong bản án, quyết định hình sự;
- Phần tài sản trong bản án, quyết định hành chính của Tòa án, quyết định của Tòa
án giải quyết phá sản, quyết định xử lý vụ việc cạnh tranh của Hội đồng xử lý vụ việc cạnh tranh có liên quan đến tài sản của bên phải thi hành;
- Phán quyết, quyết định của Trọng tài thương mại hoặc những bản án, quyết định của Tòa án cấp sơ thẩm được thi hành án ngay, mặc dù có thể bị kháng cáo, kháng nghị
Hoạt động thi hành án dân sự được thực hiện theo nguyên tắc và trình tự, thủ tục theo quy định của Luật thi hành án dân sự, các văn bản hướng dẫn thi hành và các văn bản quy phạm pháp luật có liên quan
1.2 Bán đấu giá tài sản.
Đấu giá tài sản là hình thức bán tài sản có từ hai người trở lên tham gia đấu giá theo nguyên tắc, trình tự và thủ tục được quy định tại Luật này (Luật đấu giá 2016) Đây
là một hình thức xử lý đối với một số loại tài sản đặc biệt theo quy định của pháp luật
“Điều 101 Bán tài sản đã kê biên
1 Tài sản đã kê biên được bán theo các hình thức sau đây: a) Bán đấu giá;
b) Bán không qua thủ tục đấu giá.
2 Việc bán đấu giá đối với tài sản kê biên là động sản có giá trị từ trên 10.000.000 đồng
và bất động sản do tổ chức bán đấu giá thực hiện.
Đương sự có quyền thỏa thuận về tổ chức bán đấu giá trong thời hạn không quá 05 ngày làm việc, kể từ ngày định giá Chấp hành viên ký hợp đồng dịch vụ bán đấu giá tài sản với tổ chức bán đấu giá do đương sự thỏa thuận Trường hợp đương sự không thỏa thuận được thì Chấp hành viên lựa chọn tổ chức bán đấu giá để ký hợp đồng dịch vụ bán đấu giá tài sản.
6
Trang 7Việc ký hợp đồng dịch vụ bán đấu giá tài sản được tiến hành trong thời hạn 10 ngày, kể
từ ngày định giá.
Việc bán đấu giá đối với động sản phải được thực hiện trong thời hạn là 30 ngày, đối với bất động sản là 45 ngày, kể từ ngày ký hợp đồng.
3 Chấp hành viên bán đấu giá tài sản kê biên trong các trường hợp sau đây:
a) Tại tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương nơi có tài sản chưa có tổ chức bán đấu giá hoặc có nhưng tổ chức bán đấu giá từ chối ký hợp đồng dịch vụ bán đấu giá tài sản; b) Động sản có giá trị từ 2.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng.
Việc bán đấu giá đối với động sản phải được thực hiện trong thời hạn là 30 ngày, đối với bất động sản là 45 ngày, kể từ ngày định giá hoặc từ ngày nhận được văn bản của tổ chức bán đấu giá từ chối bán đấu giá.
4 Chấp hành viên bán không qua thủ tục bán đấu giá đối với tài sản có giá trị dưới 2.000.000 đồng hoặc tài sản tươi sống, mau hỏng.
Việc bán tài sản phải được thực hiện trong thời hạn không quá 05 ngày làm việc, kể từ ngày kê biên.
5 Trước khi mở cuộc bán đấu giá 01 ngày làm việc, người phải thi hành án có quyền nhận lại tài sản nếu nộp đủ tiền thi hành án và thanh toán các chi phí thực tế, hợp lý đã phát sinh từ việc cưỡng chế thi hành án, tổ chức bán đấu giá.
Người phải thi hành án có trách nhiệm hoàn trả phí tổn thực tế, hợp lý cho người đăng
ký mua tài sản Mức phí tổn do các bên thỏa thuận; nếu không thỏa thuận được thì yêu cầu Tòa án giải quyết.”
1.3 Hủy kết quả bán đấu giá tài sản.
Trong hoạt động bán đấu giá tài sản, kết quả đấu giá tài sản là căn cứ để các bên
ký kết hợp đồng mua bán tài sản đấu giá hoặc là cơ sở để cơ quan có thẩm quyền phê duyệt kết quả bán đấu giá tài sản Tuy nhiên không phải trong mọi trường hợp kết quả đấu giá đều được công nhận, mà ngược lại trong một số trường hợp luật định, kết quả bán đấu giá tài sản sẽ bị hủy
Trang 81.3.1 Trường hợp hủy kết quả bán đấu giá tài sản
Căn cứ quy định tại Khoản 1 Điều 48 Nghị định số 17/2010/NĐ-CP về bán đấu giá tài sản kết quả bán đấu giá tài sản bị hủy trong các trường hợp sau đây:
Một là do “thỏa thuận giữa người có tài sản bán đấu giá, người mua được tài sản
bán đấu giá và tổ chức bán đấu giá tài sản, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác; đối với tài sản thi hành án, thì còn phải có thỏa thuận của người phải thi hành án”.
Việc các bên thỏa thuận với nhau là quyền dân sự của công dân được pháp luật thừa nhận và bảo vệ trong giao lưu dân sự Theo đó, Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định nguyên tắc tôn trọng quyền định đoạt của các bên trong quan hệ dân sự và Luật Thi hành
án dân sự, cũng ghi nhận về quyền này của các đương sự trong quá trình thi hành án Việc thỏa thuận không chỉ đảm bảo quyền tự định đoạt của các đương sự mà còn là biện pháp thi hành án hiệu quả, tiết kiệm được thời gian và chi phí cho các bên Vì vậy, pháp luật tôn trọng quyền thỏa thuận của các bên trong thi hành án dân sự
Vậy, khi đấu giá tài sản trong thi hành án dân sự, người có tài sản đấu giá, tổ chức đấu giá tài sản, người trúng đấu giá và người thi hành án có thể thỏa thuận với nhau về về việc hủy kết quả đấu giá tài sản, hủy giao kết hợp đồng mua bán tài sản đấu giá, hủy bỏ hợp đồng mua bán tài sản đấu giá, trừ trường hợp gây thiệt hại hoặc làm ảnh hưởng đến lợi ích của Nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của cá nhân, tổ chức
Hai là hợp đồng bán đấu giá tài sản, hợp đồng mua bán tài sản bán đấu giá bị Tòa
án tuyên bố vô hiệu hoặc bị hủy theo quy định của pháp luật dân sự;
Hợp đồng dịch vụ đấu giá tài sản, hợp đồng mua bán tài sản đấu giá bị Tòa án tuyên bố vô hiệu theo quy định của pháp luật khi người trúng đấu giá có hành vi vi phạm
điểm b khoản 5 Điều 9 Luật Đấu giá tài sản 2016 như sau: “Thông đồng, móc nối với đấu
giá viên, tổ chức đấu giá tài sản, người có tài sản đấu giá, người tham gia đấu giá khác,
cá nhân, tổ chức khác để dìm giá, làm sai lệch kết quả đấu giá tài sản” Hoặc hợp đồng
có thể bị hủy bỏ theo quy định tại khoản 6 Điều 33 Luật Đấu giá tài sản 2016 khi có một trong các căn cứ sau:
Trang 9- Tổ chức không có chức năng hoạt động đấu giá tài sản mà tiến hành cuộc đấu giá hoặc cá nhân không phải là đấu giá viên mà điều hành cuộc đấu giá, trừ trường hợp cuộc đấu giá do Hội đồng đấu giá tài sản thực hiện
- Tổ chức đấu giá tài sản cố tình cho phép người không đủ điều kiện tham gia đấu giá theo quy định của pháp luật tham gia đấu giá và trúng đấu giá
- Tổ chức đấu giá tài sản có một trong các hành vi: không thực hiện việc niêm yết đấu giá tài sản; không thông báo công khai việc đấu giá tài sản; thực hiện không đúng quy định về bán hồ sơ đăng ký tham gia đấu giá, tổ chức đăng ký tham gia đấu giá; cản trở, hạn chế người tham gia đấu giá đăng ký tham gia đấu giá
- Tổ chức đấu giá tài sản thông đồng, móc nối với người tham gia đấu giá trong quá trình tổ chức đấu giá dẫn đến làm sai lệch thông tin tài sản đấu giá hoặc hồ sơ tham gia đấu giá hoặc kết quả đấu giá tài sản
- Tổ chức đấu giá tài sản tổ chức cuộc đấu giá không đúng quy định về hình thức đấu giá, phương thức đấu giá theo Quy chế cuộc đấu giá dẫn đến làm sai lệch kết quả đấu giá tài sản
Ba là kết quả bán đấu giá tài sản bị hủy theo quyết định của người có thẩm quyền
xử phạt vi phạm hành chính theo quy định của pháp luật về xử lý vi phạm hành chính theo khoản 6 Điều 33 Luật Đấu giá tài sản 2016 và theo quy định tại khoản 3 Điều 56 Nghị định số 17/2010/NĐ-CP
Khoản 3 Điều 56 quy định: “Bổ sung biện pháp khắc phục hậu quả “hủy kết quả
bán đấu giá tài sản” đối với hành vi vi phạm hành chính “không thực hiện quy định về việc niêm yết, thông báo công khai việc bán đấu giá tài sản” quy định tại điểm a khoản 1 Điều 29 Nghị định số 60/2009/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực tư pháp.”
1.3.2 Hậu quả pháp lý khi hủy kết quả bán đấu giá tài sản
Được quy định tại Khoản 2 Điều 48 Nghị định số 17/2010/NĐ-CP về bán đấu giá tài sản như sau:
Kết quả bán đấu giá tài sản bị hủy thì các bên khôi phục lại tình trạng ban đầu, hoàn trả cho nhau tài sản đã nhận; nếu không hoàn trả được bằng hiện vật thì phải trả bằng tiền Bên có lỗi gây thiệt hại phải bồi thường theo quy định của pháp luật
Trang 10Căn cứ để thực hiện việc bán đấu giá tài sản thì phải xác định được giá của tài sản Việc định giá tài sản kê biên được quy định tại Điều 98 Luật thi hành án dân sự năm 2008 và Điều 26 Nghị định 62/NĐ – CP ngày 18/7/2015 của Chính phủ, theo đó giá của tài sản kê biên do các đương sự thỏa thuận với nhau, khi các đương sự thỏa thuận được với nhau thì giá đó được lấy làm giá khởi điểm để bán đấu giá, nếu các đương sự không thỏa thuận được về giá tài sản thì bắt buộc phải có tổ chức thẩm định giá để tiến hành định giá tài sản; khi có kết quả của tổ chức thẩm định giá có thể tiến hành bán tài sản đã kê biên theo hình thức đấu giá
1.3.3 Thẩm quyền hủy kết quả đấu giá tài sản trong thi hành án dân sự.
Khoản 13 Điều 26 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 quy định những tranh chấp về
dân sự thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án: “Tranh chấp về kết quả bán đấu giá tài
sản, thanh toán phí tổn đăng ký mua tài sản bán đấu giá theo quy định của pháp luật về thi hành án dân sự” Do vậy xác định Tòa án nhân dân là cơ quan có thẩm quyền giải
quyết đối với các yêu cầu khởi kiện tranh chấp về kết quả bán đấu giá tài sản
Ngoài quy định thẩm quyền của Tòa án nhân dân trong việc hủy kết quả bán đấu giá tài sản được nêu trong Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015 thì việc hủy kết quả bán đấu giá tài sản còn được quy định tại Điểm c Khoản 1 Điều 48 Nghị định 17/2010/NĐ-CP,
ngày 04/3/2010 của Chính phủ: “Kết quả bán đấu giá tài sản bị huỷ theo quyết định của
người có thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính theo quy định của pháp luật về xử lý vi phạm hành chính và theo quy định tại khoản 3 Điều 56 Nghị định này.”
Khoản 3 Điều 56 Nghị định số 17/2010/NĐ- CP ngày 04/3/2010 của Chính phủ bổ sung biện pháp khắc phục hậu quả bằng biện pháp “hủy kết quả bán đấu giá tài sản” đối với hành vi vi phạm hành chính “không thực hiện quy định về việc niêm yết, thông báo công khai việc bán đấu giá tài sản” quy định tại Điểm a Khoản 1 Điều 29 Nghị định số 60/2009/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực tư pháp
Như vậy, kết quả bán đấu giá tài sản đối với các trường hợp có vi phạm hành chính thì trong từng trường hợp cụ thể có thể bị Chủ tịch Ủy ban nhân dân huyện, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh, Chánh thanh tra Sở tư pháp, Chánh thanh tra Bộ tư pháp hủy kết quả bán đấu giá tài sản