Trong đó, giáoviên đóng vai trò là người tổ chức, hướng dẫn, phát huy tính tích cực, độc lậpcủa học sinh trong quá trình học tập, cần nắm được những điểm mới của sáchgiáo khoa nói chung,
Trang 1SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HÓA
PHÒNG GD&ĐT THÀNH PHỐ THANH HÓA
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
MỘT SỐ KINH NGHIỆM HƯỚNG DẪN HỌC SINH KHAI THÁC TRANH ẢNH TRONG DẠY HỌC PHẦN LỊCH SỬ THẾ GIỚI NHẰM TẠO HỨNG THÚ HỌC TẬP CHO HỌC SINH LỚP 9 Ở TRƯỜNG THCS THIỆU KHÁNH, THÀNH
Trang 21.3 Đối tượng nghiên cứu 2
1.4 Phương pháp nghiên cứu 2
2.NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM 2
2.1 Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm 2
2.2.Thực trạng của vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh
nghiệm
4
2.3 Các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề 4
Trang 31 MỞ ĐẦU 1.1 Lí do chọn đề tài
Cùng với tất cả các môn học, các hoạt động ở trường phổ thông, việc dạy họcLịch sử góp phần giáo dục thế hệ trẻ theo mục tiêu đào tạo đã được xác định Hiệuquả giáo dục của môn Lịch sử tùy thuộc ở quan niệm, ở việc khai thác nội dung khóatrình và những phương pháp sử dụng đồ dùng trực quan phù hợp
Đảng cộng sản Việt Nam, Hồ Chủ Tịch đặc biệt quan tâm đến việc “bồidưỡng thế hệ cách mạng cho đời sau” Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VIIcủa Đảng (1991) đã xác định mục tiêu giáo dục và đào tạo nhằm “nâng cao dântrí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài, hình thành đội ngũ lao động có tri thức,
có tay nghề, có năng lực thực hành, tự chủ, năng động và sáng tạo, có đạo đứccách mạng, có tinh thần yêu nước, yêu chủ nghĩa xã hội” Đây là phương hướngquan trọng chỉ đạo thế hệ trẻ kế tục và phát triển sự nghiệp cách mạng mà Đảng
và Hồ Chủ Tịch đã lựa chọn
Do đặc điểm của việc học tập lịch sử, không được trực tiếp quan sát các sựkiện lịch sử đã diễn ra trước đó nên phương tiện trực quan có ý nghĩa quantrọng để chúng ta biết và hiểu lịch sử Việc sử dụng đồ dùng trực quan trong dạyhọc không chỉ giúp cho việc tiếp thu, nhận thức sâu sắc mà còn giúp cho họcsinh biết vận dụng vào thực tiễn vừa góp phần vào lợi ích của xã hội, vừa làmcho tri thức được phong phú vững chắc
Việc biên soạn sách giáo khoa Lịch sử trung học cơ sở có nhiều đổi mới vềnội dung và phương pháp Sách giáo khoa Lịch sử hiện nay không chỉ là tài liệugiảng dạy của giáo viên mà còn là tài liệu học tập ở lớp và ở nhà của học sinhtheo định hướng mới Đó là học sinh không phải học thuộc lòng trong sách vở
mà cần tìm tòi, nghiên cứu những sự kiện có trong sách giáo khoa dưới sự tổchức, hướng dẫn, giúp đỡ của giáo viên Từ đó các em tự hình thành cho mìnhnhững hiểu biết về Lịch sử
Do đó những thông tin trong sách giáo khoa một mặt được trình bày dướidạng nêu vấn đề để học sinh suy nghĩ Mặt khác kèm theo những thông tin lànhững câu hỏi, bài tập yêu cầu học sinh thực hiện các hoạt động học tập khác nhau,trong đó đặc biệt là sự giảm tải đáng kế số lượng kênh chữ, tăng đáng kể số lượngkênh hình Kênh hình trong sách giáo khoa không chỉ minh họa làm cơ sở cho việctạo biểu tượng lịch sử mà còn là nguồn cung cấp kiến thức cho học sinh
Bên cạnh đó, một số bài viết trong sách giáo khoa còn có nhiều nội dung đểngỏ, chưa viết hết, yêu cầu học sinh thông qua làm việc với tranh ảnh, sơ đồ, bản
đồ, sẽ tìm tòi khám phá những kiến thức cần thiết có liên quan đến nội dung bàihọc mà sách giáo khoa muốn truyền tải đến học sinh Muốn làm tốt điều này đòihỏi giáo viên và học sinh phải đối mới phương pháp dạy học Trong đó, giáoviên đóng vai trò là người tổ chức, hướng dẫn, phát huy tính tích cực, độc lậpcủa học sinh trong quá trình học tập, cần nắm được những điểm mới của sáchgiáo khoa nói chung, kênh hình nói riêng
Do vậy, việc khai thác kết hợp hệ thống kênh chữ và kênh hình trong sáchgiáo khoa để dạy - học Lịch sử là hết sức quan trọng để từng bước nâng cao chấtlượng môn học Vấn đề sử dụng kênh hình trong dạy học Lịch sử ở trường trung
Trang 4học cơ sở là rất rộng Là một giáo viên dạy môn Lịch sử và qua việc trực tiếpgiảng dạy môn lịch sử lớp 9, bản thân tôi thấy việc sử dụng các đồ dùng trựcquan trong dạy lịch sử là rất quan trọng đặc biệt là với học sinh cuối cấp Chính
vì vậy tôi xin được mạnh dạn đưa ra sáng kiến: “Một số kinh nghiệm hướng dẫn học sinh khai thác tranh ảnh trong dạy học phần Lịch sử thế giới nhằm tạo hứng thú học tập cho học sinh lớp 9 ở trường THCS Thiệu Khánh, thành phố Thanh Hóa”
Với việc nghiên cứu đề tài này, tôi mong muốn sẽ góp phần nhỏ bé củamình vào việc: Khai thác có hiệu quả hình ảnh trong việc dạy học phần Lịch sửthế giới - sách giáo khoa Lịch sử 9 từng bước nâng cao hiệu quả tiết dạy và giúphọc sinh học tập môn Lịch sử một cách tích cực, chủ động từ đó hiểu rõ, nhớ lâubài học và yêu thích môn học
1.2 Mục đích nghiên cứu
- Thấy được tầm quan trọng của việc hướng dẫn học sinh khai thác hiệuquả tranh ảnh trong hoạt động học phần Lịch sử thế giới nhằm tạo hứng thú họctập cho học sinh lớp 9 ở trường THCS Thiệu Khánh, thành phố Thanh Hóa
- Làm rõ và nắm vững biện pháp hướng dẫn học sinh khai thác tranh ảnhtrong dạy học phần Lịch sử thế giới góp phần nâng cao chất lượng dạy học mônLịch sử 9
1.3 Đối tượng nghiên cứu
- Một số kinh nghiệm hướng dẫn học sinh khai thác tranh ảnh trong giảngdạy phần Lịch sử thế giới lớp 9
- Học sinh lớp 9 trường THCS Thiệu Khánh, thành phố Thanh Hóa
1.4 Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp nghiên cứu xây dựng cơ sở lý thuyết: Nghiên cứu các tàiliệu như sách giáo khoa Lịch sử 9, sách giáo viên Lịch sử 9, sách chuẩn kiếnthức kĩ năng và các loại tài liệu tham khảo khác để xây dựng cơ sở lý thuyết
- Phương pháp điều tra khảo sát thực tế, thu thập thông tin: Thao giảng, dựgiờ, trao đổi ý kiến với các bạn đồng nghiệp; Dạy thực nghiệm trên lớp học; Sosánh, đối chiếu, phân tích, nhận xét,…
- Phương pháp thống kê, xử lý số liệu: Kiểm tra đánh giá kết quả học sinh
- Sưu tầm thêm một số tranh ảnh có liên quan đến đề tài
2 NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM 2.1 Cơ sở lý luận của sáng kiến kinh nghiệm
Sự đổi mới của mục tiêu giáo dục và nội dung giáo dục đặt ra yêu cầuphải đổi mới phương pháp dạy học, khắc phục lối truyền thụ một chiều, rènluyện thành nếp tư duy sáng tạo của học sinh.“Từng bước áp dụng cácphương pháp tiên tiến và phương tiện hiện đại vào quá trình dạy và họcnhằm phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh, bồi dưỡngphương pháp tự học, rèn luyện kỹ năng vận dụng kiến thức đã học vào thựctiễn, tác động đến tư tưởng tình cảm, đem lại niềm vui hứng thú học tập chohọc sinh”[3]
Trang 5Việc sử dụng đồ dùng trực quan nói chung, tranh ảnh nói riêng trongdạy học lịch sử được xem là một trong những công cụ đem lại hiệu quả tíchcực trong việc đổi mới phương pháp dạy và học Hệ thống tranh ảnh, bản đồ,lược đồ điện tử sẽ tạo nhiều hứng thú cho các em trong học tập Các emđược tiếp cận, nhận thức các sự kiện Lịch sử một cách sống động, gần vớiquá khứ hơn Nhưng với việc học trên dụng cụ trực quan học sinh sẽ đượctrực quan sinh động với những sự kiện, nhân vật lịch sử một cách cụ thểgiúp kích thích quá trình tư duy của học sinh, từ đó nội dung kiến thức Lịch
sử học sinh thu thập đủ và khắc sâu hơn vào trong trí nhớ của các em Mặtkhác sử dụng đồ dùng trực quan sẽ giúp giáo viên hạn chế bớt phần thuyếtgiảng để có thời gian thảo luận và tăng cường sự kiểm soát đối với học sinh.Tuy nhiên để có một đồ dùng trực quan phục vụ hiệu quả cho bài giảng, đòihỏi giáo viên phải chuẩn bị đồ dùng dạy học tốt, có kiến thức vững vàng, cótrình độ tư duy cao và phải đầu tư khá nhiều thời gian và công sức để chuẩn
bị cho bài giảng
“Tranh ảnh thuộc nhóm đồ dùng trực quan tạo hình, có giá trị như một tàiliệu lịch sử, có khả năng phục hồi lại hình ảnh của những con người, đồ vật, biến
cố, sự kiện Lịch sử một cách cụ thể, sinh động và khá chân thực”[4].
Tranh ảnh lịch sử là loại tài liệu quý hiếm, thường được chụp ngay lúc
sự kiện diễn ra (trừ trường hợp một số sự kiện quan trọng không có điềukiện chụp ngay mà phải diễn lại, nhưng vẫn đảm bảo tính chân thực lịch sử).Trong dạy học lịch sử, giáo viên sưu tầm, hướng dẫn học sinh thu thập và sửdụng tập ảnh lịch sử được xuất bản Ở mỗi bài học chỉ tập trung vào ảnh cóliên quan đến sự kiện, tránh việc phân tán sự chú ý của học sinh Sử dụngtranh ảnh không chỉ để minh họa bài học mà còn phải hướng dẫn học sinhquan sát để rút ra những chi tiết có liên quan đến nội dung sự kiện
Khi sử dụng đồ dùng trực quan nói chung, tranh ảnh nói riêng trong dạyhọc lịch sử cần chú ý các nguyên tác sau:
- Phía căn cứ vào nội dung, yêu cầu giáo dưỡng, giáo dục của bài học
để lựa chọn tranh ảnh tương ứng thích hợp Vì vậy cần xây dựng một hệtranh ảnh phong phú, phù hợp với bài học lịch sử
- Định rõ phương pháp thích hợp với việc sử dụng mỗi loại tranh ảnh.Phải đảm bảo cho học sinh sử dụng đầy đủ tảnh ảnh có liên quan đến nộidung bài học, khắc phục tình trạng học sinh chỉ xem để minh họa cho nộidung sự kiện mà không giúp cho các em hiểu sự kiện
- Phát huy tính tích cực của học sinh khi sử dụng đồ dùng trực quan
“Không chỉ cụ thể hóa kiến thức mà cần đi sâu phân tích bản chất sự kiện,
để tiếp thu kiến thức, hiểu sâu sắc, làm bài kiểm tra” [5]
- Đảm bảo kết hợp lời nói với việc trình bày các đồ dùng trực quan,đồng thười rèn luyện khả năng thực hành của học sinh khi xây dựng và sửdụng đồ dùng trực quan
- Kết hợp các loại tài liệu trong sử dụng đồ dùng trực quan, nhất làtranh ảnh…
Trang 6Vì vậy, mỗi giáo viên dạy Lịch sử cần phải nắm vững tinh thần đổi mới dạyhọc đặc biệt sử dụng đồ dùng trực quan sao cho phù hợp nhằm nângcao hứngthú học tập cho học sinh, từng bước nâng cao chất lượng môn học.
2.2 Thực trạng của vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm
Trước khi áp dụng đề tài tôi tiến hành khảo sát chất lượng môn Lịch sử củahọc sinh khối 9 Trường THCS Thiệu Khánh, thu được kết quả như sau:
+ Về phía giáo viên: Bước đầu đã tiếp cận sử dụng tương đối tốt các kỹ
thuật dạy học đặc trưng bộ môn Sáng tạo ra nhiều đồ dùng dạy học phù hợp vớinội dung các tiết dạy, đã thiết kế các bài dạy có sử dụng đồ dùng dạy học trựcquan, vì vậy nhiều tiết dạy lịch sử trở nên sinh động, có sức lôi cuốn
+ Về phía học sinh:Học sinh đã được quen dần với môn học có sử dụng đồ
dùng dạy học Phần lớn học sinh có ý thức học tập và yêu thích môn Lịch sử,tích cực thực hiện được các yêu cầu, bài tập của giáo viên sau giờ học
Bộ giáo dục phát hành là không đủ cho các bài dạy Bên cạnh đó các tranh ảnh ởsách giáo khoa màu sắc còn đơn điệu và thiếu đồng bộ So với yêu cầu đặt racủa bộ môn và định hướng đổi mới phương pháp trong giai đoạn hiện nay thì cóthể nói rằng những phương tiện dạy học không đáp ứng được yêu cầu và khôngthể tạo sự hứng thú học tập cho học sinh
2.3 Các giải phápđã sử dụng để giải quyết vấn đề
Để việc sử dụng tranh ảnh trong sách giáo khoa vào dạy học Lịch sửhiệu quả, có rất nhiều giải pháp thực hiện nhưng trong khuôn khổ của đề tàinày tôi đưa ra một số giải pháp như sau:
2.3.1 Giải pháp thứ nhất, nắm vững các nguyên tắc khi sử dụng đồ dùng trực quan trong dạy học lịch sử.
Trang 7Trước hết giáo viên phải xác định rõ vị trí, ý nghĩa của đồ dùng trực quantrong dạy học Lịch sử
Sử dụng đồ dùng trực quan trong trình bày kiến thức mới, củng cố kiếnthức đã học, ra bài tập về nhà và trong kiểm tra, riêng đối với hình ảnh Lịch sửlại có hai dạng: Dùng để minh họa kênh chữ hoặc với tư cách là nguồn cung cấpthông tin, kiến thức cho người đọc
Khi sử dụng kênh hình với tư cách là minh họa cho kênh chữ thì việc sửdụng chúng chỉ dừng lại ở việc nhằm minh họa làm cho nội dung bài giảng thêmsinh động, phong phú, hấp dẫn hơn Giáo viên không sử dụng chúng trong củng
cố bài hay trong kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh
Trong khi giảng bài mới, vì điều kiện, thời gian không cho phép nên giáoviên chỉ tập trung giới thiệu, thuyết minh một số hình ảnh, tranh ảnh, hình vẽ,còn những hình ảnh khác giáo viên chỉ nên dừng lại ở việc giới thiệu cho họcsinh quan sát, sơ lược vài nét chính để học sinh nắm được biểu tượng ban đầu vềchúng mà thôi Tránh tình trạng ôm đồm, hình vẽ nào, tranh ảnh nào cũng giớithiệu, mô tả thì không đủ thời gian
Nội dung thuyết minh kênh hình phải phong phú, sinh động, hấp dẫn, kếthợp giữa lời nói truyền cảm có sức thuyết phục cao đối với học sinh, tạo nên ởcác em cảm xúc thật sự, nội dung bài giảng vì thế cũng sinh động, hấp dẫn hơn,học sinh sẽ trở nên yêu thích học tập môn Lịch sử hơn
Thông thường đồ dùng trực quan trong dạy học Lịch sử được trình bày với
tư cách là nguồn cung cấp thông tin, kiến thức được in kèm theo câu hỏi để họcsinh tự “làm việc” với sách giáo khoa dưới sự hướng dẫn của giáo viên, nhằmrút ra kiến thức Lịch sử nhất định Để sử dụng tốt trước hết giáo viên phải hiểu
rõ được nội dung Lịch sử được phản ánh qua kênh hình, hướng dẫn học sinhquan sát, đầu tiên là quan sát tổng thể rồi mới quan sát chi tiết kết hợp với miêu
tả, phân tích, đàm thoại thông qua hệ thống câu hỏi gợi mở của giáo viên để họcsinh rút ra được những kết luận Khi tìm hiểu nội dung kênh hình qua các câuhỏi gợi mở của giáo viên có thể tổ chức cho các em làm việc cá nhân hoặc theonhóm hoặc toàn lớp
Ví dụ:
Tiết 1 - Bài 1: Liên Xô và các nước Đông Âu từ năm 1945 đến giữa những năm 70 của thế kỉ XX Giáo viên tổ chức, hướng dẫn học sinh khai thác
hình 1 – SGK trang 5: Vệ tinh nhân tạo đầu tiên của Liên Xô
Phương pháp sử dụng: Đây là bức ảnh chụp vệ tinh nhân tạo đầu tiên của
loài người do Liên Xô phóng lên vũ trụ thành công năm 1957
Giáo viên sử dụng kênh hình này để dạy mục I, ý 2- Tiếp tục công cuộc xây dựng cơ sở vật chất- kĩ thuật của chủ nghĩa xã hội(từ năm 1950 đến đầu những năm 70 của hế kỷ XX)
Hoạt động 1: Giáo viên hướng dẫn học sinh quan sát toàn bộ bức tranh để
học sinh xác định một cách khái quát nội dung cần phải khai thác
Hoạt động 2: Giáo viên gợi ý giúp học sinh tìm hiểu bằng một số câu hỏi
gợi mở như sau: Em biết gì về vệ tinh nhân tạo do Liên Xô phóng lên vũ trụ?
Trang 8Việc Liên Xô là nước đầu tiên
phóng thành công vệ tinh nhân
tạo lên vũ trụ chứng tỏ điều gì?
Hoạt động 3: Giáo viên tổ
chức cho học sinh quan sát và
trả lời những câu hỏi trên bằng
khả năng hiểu biết của các em,
học sinh khác bổ sung hoàn
thiện thêm
Hoạt động 4: Giáo viên
nhận xét, bổ sung, hoàn thiện nội
dung bằng cách tập trung sự chú
ý của các em vào bức tranh, kết
hợp phân tích khái quát ngắn gọn: Ngày 4/10/1957, Liên Xô đã phóng thànhcông vệ tinh nhân tạo đầu tiên của trái đất mang tên “Xputnich” mở ra kỷnguyên con người chinh phục vũ trụ Vệ tinh được phóng lên bởi một tên lửa doCô-lô-lép chế tạo, bay quanh trái đất theo một quỹ đạo hình bầu dục, điểm thấpnhất cách mặt đất 227km, điểm cao nhất cách mặt đất 947km, thời gian vệ tinhđược phóng lên bay quanh trái đất hết 1 giờ 36 phút Gần 4 năm sau, ngày 12-4-
1961, Liên Xô lại phóng con tàu phương Đông chở Ga-ga-rin bay vòng quanhtrái đất
Như vậy, cùng với các thành tựu về kinh tế, văn hóa, xã hội, giáo dục vàquân sự thì thành tựu về khoa học vũ trụ của nhân dân Liên Xô đạt được sau chiếntranh thế giới thứ hai đã chứng tỏ Liên Xô là một nước hùng mạnh trên thế giới
Tiết 2 - Bài 2: Liên Xô và các nước Đông Âu từ giữa những năm 70 đến đầu những năm 90 của thế kỷ XX Giáo viên tổ chức, hướng dẫn học sinh
khai thác hình 3 - SGK trang 9: Cuộc biểu tình đòi li khai và độc lập ở Lít-va
Phương pháp sử dụng: Đây là bức ảnh chụp về cuộc biểu tình của nhân
dân Lít-va muốn tách ra khỏi
Liên bang Xô Viết GV sử dụng
bức ảnh này để dạy mục I- Sự
khủng hoảng và tan rã của Liên
bang Xô Viết (từ nữa sau những
năm 70 đến những năm 90 của
thế kỷ XX)
Hoạt động 1: Giáo viên
hướng dẫn học sinh quan sát
toàn bộ bức tranh để học sinh
xác định một cách khái quát nội
dung cần phải khai thác
Hoạt động 2: Giáo viên
gợi ý giúp học sinh tìm hiểu bằng một số câu hỏi như sau:
- Những người dân Lít-va trong bức ảnh đang làm gì? Nét mặt của họ nhưthế nào? Tại sao lại có cuộc biểu tình này?
Hình 1 Vệ tinh nhân tạo đầu tiên của Liên Xô
Hình 3 Cuộc biểu tình đòi li khai và độc lập ở Lít-va
Trang 9- Bức ảnh cho ta biết gì về đất nước Liên Xô trong những năm 90 củaTKXX?
Hoạt động 3: Giáo viên tổ chức cho học sinh quan sát và trả lời những câu
hỏi trên bằng khả năng hiểu biết của các em, học sinh khác bổ sung hoàn thiệnthêm
Hoạt động 4: Giáo viên nhận xét, bổ sung, hoàn thiện nội dung bằng cách
tập trung sự chú ý của các em vào bức tranh, kết hợp phân tích khái quát ngắngọn: Bức ảnh chụp một đoàn người dân Lít-va tham gia cuộc biểu tình, có cảngười lớn, trẻ em, đàn ông, đàn bà Họ mang theo biểu ngữ, cờ và bản đồ, họ đòitách khỏi Liên Xô để trở thành một nước độc lập Ước muốn đòi độc lập của họđược thể hiện trong bức tranh mà họ mang theo khi đi biểu tình Cụm từ viếttắt CCCP nghĩa là Liên Xô, hình chiếc kéo cắt đôi làm hai phần, biểu thị choviệc tách khỏi Liên bang Xô viết để thành lập một nhà nước riêng- đó là Lít-va.Bức ảnh cũng diễn tả lại không khí tham gia biểu tình của người Lít-va đòiđộc lập trong bối cảng chung lúc bấy giờ của Liên Xô, góp phần thúc đẩy nhanhchóng sự tan giả của Liên Xô Ngày 11/3/1990 Lít-va tuyên bố độc lập
2.3.2 Giải pháp thứ hai, nắm vững các yêu cầu khi khai thác tranh ảnh trong sách giáo khoa Lịch sử 9 - phần Lịch sử thế giới.
- Xác định nguồn gốc và thời điểm xuất hiện, nội dung tài liệu
- Sau đó giáo viên có thể gợi ý để học sinh tìm hiểu: Những nhân vật chínhtrong tranh ảnh, họ là ai? Họ đại diện cho ai…
- Tiếp theo nhằm giáo dục học sinh đi sâu vào nội dung hình ảnh Đặc biệtcần nắm vững những kĩ năng khai thác đồ dùng trực quan trong dạy học phầnlịch sử thế giới - sách giáo khoa Lịch sử 9:
+ Hình thành kĩ năng quan sát, nhận xét
+ Hình thành kĩ năng mô tả, tường thuật
+ Hình thành kĩ năng phân tích, nhận định, đánh giá
Ví dụ:
Tiết 4 - Bài 4: Các nước Châu Á
Giáo viên tổ chức, hướng dẫn học sinh
khai thác hình 5 - SGK trang 16: Chủ tịch
Mao Trạch Đông tuyên bố thành lập
nước CHND Trung Hoa
Phương pháp sử dụng: Đây là bức
ảnh chụp Chủ tịch Mao Trạch Đông đọc
Tuyên bố thành lập nước CHND Trung
Hoa ngày 1-10-1949 Vì vậy, Giáo viên sử
dụng bức ảnh này để dạy mục II, ý 1-Sự
ra đời của Cộng hòa Nhân dân Trung
Hoa.
Hoạt động 1: Giáo viên hướng dẫn
học sinh quan sát toàn bộ bức tranh để học sinh xác định một cách khái quát nộidung cần phải khai thác
Trang 10Hoạt động 2: Giáo viên gợi ý giúp học sinh tìm hiểu bằng một số câu hỏi
như sau:
- Bức ảnh trong SGK chụp Mao Trạch Đông đang làm gì? Sự kiện này diễn
ra vào thời gian nào?
- Mao Trạch Đông có vai trò và ảnh hưởng như thế nào đối với lịch sử phát triển của đất nước Trung Quốc?
Hoạt động 3: Giáo viên tổ chức cho học sinh quan sát và trả lời những câu
hỏi trên bằng khả năng hiểu biết của các em, học sinh khác bổ sung hoàn thiệnthêm
Hoạt động 4: Giáo viên nhận xét, bổ sung, hoàn thiện nội dung bằng cách tập
trung sự chú ý của các em vào bức tranh, kết hợp phân tích khái quát ngắn gọn:Ngày 1-10-1949, trong không khí mít tinh ăn mừng chiến thắng của 30 vạn nhândân thủ đô Bắc Kinh trên Quảng trường Thiên An Môn, Chủ tịch Mao Trạch Đôngtuyên bố trước toàn thể thế giới sự ra đời của Nhà nước Cộng hòa nhân dân TrungHoa Cũng từ đó, ông trở thành Chủ tịch nước CHND Trung Hoa
Tiết 6 - Bài 6: Các nước Châu Phi.
Giáo viên tổ chức, hướng dẫn học sinh khai
thác hình 13 - SGK trang 28: Chân dung
Nen- xơn Man-đê-la
Phương pháp sử dụng: Đây là bức
ảnh chụp ông Nen-xơn Man-đê-la, tổng
thống người da đen đầu tiên trong lịch sử
cộng hòa Nam Phi Bức ảnh này được sử
dụng dạy mục II – Cộng hòa Nam Phi.
Hoạt động 1: Giáo viên hướng dẫn học
sinh quan sát toàn bộ bức tranh để học sinh
xác định một cách khái quát nội dung cần
phải khai thác
Hoạt động 2: Giáo viên gợi ý giúp học
sinh tìm hiểu bằng một số câu hỏi gợi mở như sau: Nhìn vào bức ảnh này, em thấyNen-xơn Man-đê-la là người như thế nào? Em biết gì về Nen-xơn Man-đê-la?
Hoạt động 3: Giáo viên tổ chức cho học sinh quan sát và trả lời những câu
hỏi trên bằng khả năng hiểu biết của các em, học sinh khác bổ sung hoàn thiệnthêm
Hoạt động 4: Giáo viên nhận xét, bổ sung, hoàn thiện nội dung bằng cách tập
trung sự chú ý của các em vào bức tranh, kết hợp phân tích khái quát ngắn gọn:Nen- xơn Man-đê-la là nhà hoạt động chính trị ở Nam Phi Ông sinh năm 1918 ởTơ-ran-xcây- khu tự trị dành riêng cho người Phi Năm 1944 Ông gia nhập Đại hộidân tộc Phi (ANC), sau đó ông giữ chức Tổng thư kí ANC Dưới sự lãnh đạo củaANC, phong trào đấu tranh chống chế độ phân biệt chủng tộc ở Nam Phi diễn rangày càng mạnh mẽ, vì vậy nhà cầm quyền Prê-tô-ri-a đã bắt giam Nen-xơn Man-đê-la và kết án tù chung thân.Sau hơn 27 năm bị giam giữ, trước áp lực đấu tranhcủa nhân dân tiến bộ trong và ngoài nước, ngày 11/2/1990 chính quyền nam Phibuộc phải trả tự do cho ông Sau khi ra tù, ông được tổ chức ANC bầu làmchủ tịch
Trang 11Sau cuộc bầu cử toàn quốc đa chủng tộc đầu tiên ở Nam Phi(1994), Ne-xơn đê-la đã trở thành tổng thống da đen đầu tiên trong lịch sử nước này.Với nhữngcống hiến của ông cho sự nghiệp giải phóng con người khỏi sự kì thị, phân biệt chủngtộc,Nen-xơn Man-đê-la đã nhận giải thưởng thế giới “Nô ben về hòa bình (1993).
Man-Tiết7 - Bài 7: Các nước Mĩ La
-tinh Giáo viên tổ chức, hướng dẫn học
sinh khai thác hình 15 - SGK trang 32:
Phi-đen Cat-xtơ-rô(1959)
Phương pháp sử dụng: Đây là bức
ảnh chân dung Phi-đen Ca-xtơ-rô năm
1959 - người anh hùng đất nước Cu Ba
GV sử dụng bức ảnh này để dạy mục II:
Cu Ba- hòn đảo anh hùng.
Hoạt động 1: Giáo viên hướng dẫn
học sinh quan sát toàn bộ bức tranh để
học sinh xác định một cách khái quát nội
dung cần phải khai thác
Hoạt động 2: Giáo viên gợi ý giúp
học sinh tìm hiểu bằng một số câu hỏi gợi
mở như sau:
- Nhìn diện mạo bên ngoài của
Phi-đen Ca-xtơ-rô, các em thấy ông là người như thế nào? Ông có vai trò gì đối vớicách mạng Cu Ba?
- Vì sao Phi-đen Ca-xtơ-rô được gọi là anh hùng dân tộc của đất nước Cu Ba?
Hoạt động 3: Giáo viên tổ chức cho học sinh quan sát và trả lời những câu hỏi
trên bằng khả năng hiểu biết của các em, học sinh khác bổ sung hoàn thiện thêm
Hoạt động 4: Giáo viên nhận xét, bổ sung, hoàn thiện nội dung bằng cách tập
trung sự chú ý của các em vào bức tranh, kết hợp phân tích khái quát ngắn gọn: Phi-đen Ca-xtơ-rô sinh ngày 13-8-1927 tại tỉnh Ô-ri-en-tê trong một giađình chủ đồn điền Ông hoạt động cách mạng rất sớm, năm 1952 Phi-đen tậphợp một số thanh niên yêu nước tổ chức “Phong tào cách mạng” để chống lạichế độ độc tài Ba-ti-xta Ngày 26-7-1953 ông cùng những người trong tổ chứctấn công pháo đài Môn-ca-đa nhưng thất bại và bị kết án 15 năm tù Năm 1956ông được trả tự do và sang Mê-hi-cô tập hợp thanh niên tập luyện quan sự, muasắm vũ khí chuẩn bị về nước chống chế độ Ba-ti-xta Tháng 11-1956, ông cùng
81 chiến sĩ từ Mê-hi-cô về nước bằng con tàu Gran-ma, đổ bộ vào bờ biển ôn-tê, sau đó đến vùng núi Xi-e-ra Ma-e-xtơ-ra để xây dựng căn cứ Trải qua banăm chiến đấu anh dũng, ngày 1-1-1959, cách mạng Cu Ba thành công, lật đổchế độ độc tài Ba-ti-xta Sau cách mạng Phi-đen Ca-xtơ-rô trở thành lãnh đạocao nhất của đất nước Cu Ba
Ô-ri-2.3.3 Giải pháp thứ ba, sử dụng tranh ảnh cần đảm bảo yếu tố thẩm
mỹ, mỹ quan.
- Hình ảnh phải rõ nét, không được nhòe, vỡ hình,…
- Tranh ảnh phải đảm bảo phù hợp với kiến thức bài học
Trang 12- Khi sử dụng tranh ảnh truyền thống để treo cho học sinh quan sát, khai tháckiến thức cần chú ý tranh ảnh phải nguyên vẹn, không được rách nát, ……
Ví dụ: Đối với Tiết 5- Bài 5: Các nước Đông Nam Á Giáo viên tổ chức, hướng dẫn học sinh khai thác hình 10 - SGK trang 23: Trụ sở của ASEAN tại
viên hướng dẫn học sinh
quan sát toàn bộ bức tranh
Hoạt động 3: Giáo viên tổ chức cho học sinh quan sát và trả lời những câu hỏi
trên bằng khả năng hiểu biết của các em, học sinh khác bổ sung hoàn thiện thêm
Hoạt động 4: Giáo viên nhận xét, bổ sung, hoàn thiện nội dung bằng cách tập
trung sự chú ý của các em vào bức tranh, kết hợp phân tích khái quát ngắn gọn:Hình ảnh mà các em đang xem trong SGK (trang 23) chính là mặt trước của tòanhà được chọn làm Trụ sở của Ban thư kí ASEAN, đặt tại Gia-cát-ta (In-đô-nê-xi-a) Nhìn từ xa, tòa nhà rất to, cao, nó được xây dựng ngay tại trung tâm của thànhphố Gia-cát-ta- thủ đô của nước In-đô-nê-xi-a Trụ sở này là nơi làm việc của Banthư kí ASEAN Ban thư kí ASEAN được lập ra năm 1976 - tức 9 năm sau khi tổchức ASEAN thành lập và hoạt động do một Tổng thư kí đứng đầu
Tiết 12 - Bài 11:
Trật tự thế giới mới sau
chiến tranh thế giới thứ
hai Giáo viên tổ chức,
hướng dẫn học sinh khai
thác hình 23 - SGK trang
45: Một cuộc họp của đại
hội đồng Liên Hợp Quốc.
Phương pháp sử
dung: Đây là bưc ảnh chụp
quang cảnh của một cuộc
họp của Đại hội đồng Liên
Hình 10 Trụ sở của ASEAN tại Gia-các-ta (In-đô-nê-xi-a)
Hình 23 Một cuộc họp của đại hội đồng Liên Hợp Quốc