Bên cạnh các nội dung các bài học được quy định chung của toàn quốc, phần cứng chương trình theo quy định của Bộ giáo dục ở các khối lớp từ lớp 7 đến lớp 9 trung bình môn Giáo dục công d
Trang 11 MỞ ĐẦU
1 1 Lí do chọn đề tài
Giáo dục công dân là bộ môn thuộc khoa học xã hội đang được giảng dạy trong trường trung học cơ sở Môn học này trang bị cho học sinh trung học cơ sở những kiến thức cơ bản, thiết thực về đạo đức, đường lối, chính sách của Đảng Cộng sản Việt Nam và pháp luật của Nhà nước Mặt khác, do yêu cầu đổi mới giáo dục hiện nay: Cùng với việc đổi mới nội dung, đổi mới phương pháp dạy học đã trở thành một yêu cầu cấp thiết để nâng cao chất lượng giáo dục Đổi mới phương pháp dạy học ở trường phổ thông là một vấn đề lớn, thu hút sự quan tâm không chỉ của những người làm công tác giáo dục mà con thu hút sự quan tâm của mọi tầng lớp xã hội
Bên cạnh các nội dung các bài học được quy định chung của toàn quốc, phần cứng chương trình theo quy định của Bộ giáo dục ở các khối lớp từ lớp 7 đến lớp 9 trung bình môn Giáo dục công dân chỉ 1 tiết/tuầnvà theo phân phối chương trình trong 35 tiết của một năm học các em được học 4 đến 5 tiết là thực hành ngoại khoá các vấn đề của địa phương và nội dung đã học Điều đó cho thấy tầm quan trọng của vấn đề này trong kế hoạch dạy học ở trường phổ thông Dạy học môn Giáo dục công dân, tiết dạy thực hành ngoại khóa các vấn đề địa phương dễ gây hứng thú cho học sinh, bởi qua đó học sinh được trực tiếp tham gia các hoạt động một cách tích cực, chủ động và chiếm lĩnh được kiến thức ở những tiết học trước thông qua tiết ngoại khóa này một cách hiệu quả nhất.Tuy nhiên, để tổ chức các hoạt động dạy học một tiết thực hành ngoại khóa vẫn đang còn là vấn đề khó khăn đối với giáo viên dạy bộ môn Giáo dục công dân ở bậc THCS hiện nay
Là viên chức phòng Giáo dục phụ trách môn Giáo dục công dân với mong muốn nâng cao chất lượng giảng dạy bộ môn Giáo dục công dân vì vậy tôi chọn
đề tài: “Một số giải pháp chỉ đạo nâng cao chất lượng tiết dạy thực hành ngoại khóa các vấn đề địa phương môn Giáo dục công dân bậc THCS
huyện Đông Sơn”
1.2 Mục đích nghiên cứu
Qua nghiên cứu, đề tài nhằm hướng tới tìm tòi, sáng tạo và đưa ra trao đổi những kinh nghiệm, những giải pháp hữu hiệu để nâng cao chất lượng giảng dạy môn Giáo dục công dân nói chung và tiết dạy thực hành ngoại khóa về các vấn
đề địa phương nói riêng bậc THCS huyện Đông Sơn
Giúp giáo viên dạy tốt những tiết dạy thực hành ngoại khóa các vấn đề địa phương, tổ chức dạy học nhằm định hướng phát triển năng lực và phẩm chất của học sinh; phát huy tính tích cực, chủ động, tự lực, sáng tạo của học sinh; tăng cường kỹ năng thực hành, vận dụng kiến thức, kỹ năng vào giải quyết các vấn
đề thực tiễn; đa dạng hóa các hình thức tổ chức dạy học, chú trọng các hoạt động
Trang 2trải nghiệm sáng tạo, nghiên cứu khoa học của học sinh; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và truyền thông trong dạy và học
Thông qua giờ học, học sinh yêu thích, hứng thú chủ động nắm bắt kiến
thức và hình thành ý thức tự giác, từ đó vận dụng, hình thành những hành động
cụ thể, thiết thực, khả năng ứng dụng trong thực tế cho học sinh lớp từ lớp 7 đến lớp 9 ở các trường TH&THCS và THCS trên địa bàn huyện, thông qua các tiết dạy trong chương trình
1.3 Đối tượng nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu của sáng kiến kinh nghiệm là: Một số giải pháp chỉ đạo nâng cao chất lượng tiết dạy thực hành ngoại khóa môn giáo dục công dân
bậc THCS huyện Đông Sơn
Học sinh khối 7 đến khối 9 ở trường THCS trên đại bàn huyện Đông Sơn
1.4 Phạm vi nghiên cứu
Đề tài tập trung nghiên cứu trong năm học 2021-2022, được rút ra sau khi chỉ đạo chuyên môn, qua các tiết dự giờ thăm lớp và sinh hoạt cụm chuyên môn về tiết dạy thực hành, ngoại khóa các vấn đề địa phương về nội dung đã học
1 5 Phương pháp nghiên cứu
Trong quá trình nghiên cứu tôi đã sử dụng một số phương pháp sau:
1.5.1 Phương pháp nghiên cứu lý luận: Nghiên cứu, khai thác thông tin
khoa học về các phương pháp dạy học có hiệu quả, các thông tin thông qua các tài liệu liên quan đến đổi mới và nâng cao chất lượng giáo dục để thực hiện đề tài
1.5.2 Phương pháp điều tra, khảo sát thực tế: Thông qua quá trình
giảng dạy, bằng chuyên môn, nghiệp vụ của mình tôi đã điều tra, khảo sát thực
tế để nắm bắt tình hình học tập của học sinh, từ đó phục vụ cho quá trình nghiên cứu của đề tài
1.5.3 Phương pháp thống kê, xử lý số liệu: Từ việc nghiên cứu các
nguồn tài liệu, các đồ dùng trực quan, các kết quả trong quá trình khảo sát thực
tế tôi tiến hành thống kê, xử lý số liệu để lựa chọn thông tin phù hợp với đề tài nghiên cứu
1.5.4 Phương pháp so sánh, đối chứng
1.5.5 Phương pháp nghiên cứu sản phẩm hoạt động giáo dục của học sinh 1.5.6 Phương pháp tổng kết và đúc rút kinh nghiệm
Trang 32 NỘI DUNG 2.1 Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm
Giảng dạy bộ môn Giáo dục công dân là quá trình giáo viên cung cấp cho học sinh những kỹ năng cơ bản trong cuộc sống để các em có cách ứng xử phù hợp, tự điều chỉnh hành vi, hình thành nhân cách…Nhằm phục vụ cho việc giáo dưỡng, giáo dục và phát triển học sinh qua môn học Giáo dục công dân là bộ môn vừa mang tính trìu tượng cao vừa rất cụ thể vì kiến thức cơ bản bộ môn đòi hỏi tính khoa học, chính xác cao nhưng lại gắn liền với các mối quan hệ ứng xử của mỗi con người trong cuộc sống hiện tại Nên trong quá trình giảng dạy để học sinh có những kiến thức cơ bản về Đạo đức và Pháp luật, đòi hỏi bên cạnh việc cung cấp kiến thức bộ môn theo qui định chung giáo viên phải gắn liền bài học với thực tế cuộc sống để các em biết vận dụng xử lý các tình huống Đạo đức, Pháp luật, vận dụng vào thực tế cuộc sống ở địa phương đòi hỏi người dạy phải tổ chức tốt các tiết ngoại khoá về các vấn đề địa phương qua đó giúp các
em nhìn nhận, đánh giá đúng những vấn đề đang xảy ra, hoặc biết lên án, bảo vệ truyền thống lịch sử, di sản văn hoá, lịch sử, danh lam thắng cảnh của quê hương, đất nước, các vấn đề tệ nạn xã hội, thực hiện trật tự An toàn giao thông
ở địa phương
Căn cứ vào tài liệu học tập, mục đích truyền thụ và thực tế địa phương người dạy phải có cách thức tổ chức tiết dạy ngoại khoá phù hợp với đối tượng học sinh từ việc lựa chọn chủ đề đến cách thức tổ chức giờ dạy…tạo nên hứng thú trong quá trình chủ động lĩnh hội kiến thức của học sinh giúp các em tự điều chỉnh hành vi của bản thân, sống theo đúng Hiến pháp, Pháp luật và truyền thống đạo đức của dân tộc Vì vậy trong thực tế hiện nay đối với mỗi giáo viên môn Giáo dục công dân bậc Trung học cơ sở, cách thức tổ chức một tiết dạy ngoại khoá các vấn đề địa phương có vai trò hết sức quan trọng
2.2.Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm
2.2.1 Tồn tại, khó khăn
- Việc tiếp cận kiến thức môn học còn hạn chế, đa số học sinh còn coi Giáo dục công dân là môn phụ nên chưa thực sự yêu thích môn học, tiếp bài một cách miễn cưỡng thụ động khiến cho chất lượng của quá trình tiếp thu bài của HS không khả quan
- Giáo viên dạy môn Giáo dục công dân ở bậc THCS ít có sự đầu tư nghiên cứu, cách thức tổ chức dạy một tiết ngoại khoá các vấn đề địa phương môn Giáo dục công dân Các tiết dạy thực hành, ngoại khoá thường là những tiết học gần cuối học kì nên nhiều giáo viên dạy các tiết này theo hướng ôn tập, ra câu hỏi cho học sinh làm đề cương, còn nếu tổ chức dạy thì cũng chỉ qua loa đại khái
Trang 4hoặc phải sưu tầm tài liệu, làm đồ dùng dạy học, cách tổ chức giờ học…
* Kết quả điều tra thực trạng:
Trước khi thực hiện đề tài, tôi tiến hành khảo sát hứng thú học tập của học sinh bằng cách:
Trắc nghiệm tìm hiểu sự hứng thú môn học khi chưa áp dụng đề tài của học sinh môn Giáo dục công dân ở trường TH&THCS Đông Thịnh đầu năm học
2021- 2022: Tôi đặt câu hỏi: Trong các tiết học môn Giáo dục công dân, em thích học tiết học nào nhất? Vì sao?
Bảng 1: Khảo sát nhóm học sinh
Họ và tên Môn Học
Các tiết chủ đề Đạo đức
Bảng 2: Hình thức trắc nghiệm thăm dò thái độ của học sinh
Khối lớp Hứng thú Bình thường Không hứng thú
Trang 5Sau khi khảo sát 10 học sinh có 4/10 học sinh yêu thích tiết thực hành ngoại khóa và thăm dò thái độ học tập của học sinh khối 7 có 14/64 hứng thú khối lớp 9 có 18/80 học sinh hứng thú tiết học thực hành ngoại khóa Xuất phát từ thực trạng đó, trong chỉ đạo chuyên môn, qua thăm lớp dự giờ các đồng nghiệp, tôi luôn suy nghĩ phải làm thế nào để các em say mê, yêu thích môn Giáo dục công dân và người thầy dạy Giáo dục công dân có những giờ đạt kết quả tốt đặc biệt là giờ dạy học thực hành, ngoại khoá các vấn đề địa phương và nội dung đã học đối với môn Giáo dục công dân bậc THCS trên địa bàn huyện, tôi
đã chọn và thực hiện đề tài: “Một số giải pháp chỉ đạo nâng cao chất lượng tiết dạy thực hành ngoại khóa các vấn đề địa phương đã học môn Giáo dục công dân bậc THCS huyện Đông Sơn
2.3 Các giải pháp đã được sử dụng để giải quyết vấn đề
Sau mỗi tiết học Giáo dục công dân học sinh sẽ hiểu được những chuẩn mực đạo đức và pháp luật cơ bản, phổ thông, thiết thực phù hợp với lứa tuổi học sinh trong các quan hệ với bản thân, và người khác với công việc và môi trường sống Hiểu được ý nghĩa của các chuẩn mưc đối với sự phát triển cá nhân và xã hội, sự cần thiết phải rèn luyện và cách thức rèn luyện để đạt được các chuẩn mực đó Biết đánh giá hành vi của bản thân và mọi người xung quanh, biết lựa chọn và thực hiện cách ứng xử phù hợp với các chuẩn mực đạo đức, pháp luật, văn hoá xã hội trong giao tiếp và hoạt động (học tập, lao động, hoạt động tập thể, vui chơi giải trí ) biết tự tổ chức việc học tập và rèn luyện bản thân theo yêu cầu các chuẩn mực đã học Để từ đó, học sinh có thái độ đúng đắn, rõ ràng trước các hiện tượng, sự kiện đạo đức, pháp luật, văn hoá trong đời sống hàng ngày; có tình cảm trong sáng, lành mạnh đối với mọi người,đối với gia đình, nhà trường, quê hương đất nước; có niềm tin vào tính đúngđắn của các chuẩn mực
đã học và hướng tới những giá trị xã hội tốt đẹp Đặcbiệt qua các giờ học thực hành, ngoại khoá học sinh lại càng có điều kiện thuận lợi để hiểu rõ về kiến thức
từ đó có hành vi, thái độ phù hợp
Từ thực trạng trên và theo nội dung tiếp thu chuyên đề tập huấn Giáo dục kĩ năng sống trong môn Giáo dục công dân ở trường THCS, tôi thấy rằng dạy tiết thực hành ngoại khóa các vấn đề địa phương và nội dung đã học, đòi hỏi người dạy phải tổ chức tốt các tiết ngoại khoá về các vấn đề địa phương qua đó giúp các em nhìn nhận, đánh giá đúng những vấn đề đang xảy ra, hoặc biết lên án, bảo vệ truyền thống lịch sử, di sản văn hoá, lịch sử, danh lam thắng cảnh của quê hương, đất nước, các vấn đề tệ nạn xã hội, thực hiện trật tự An toàn giao thông ở địa phương Để nâng cao một số giải pháp chỉ đạo nâng cao chất lượng tiết dạy thực hành ngoại khóa môn giáo dục công dân bậc THCS
Trang 6huyện Đông Sơn; hạn chế các tình trạng dạy và học của giáo viên, học sinh như trên, tôi xin đưa ra một số giải pháp thực hiện như sau:
2 3.1 Giải pháp 1 Xác định nội dung chương trình, sử dụng các tiết
bị phương tiện dạy học
- Muốn tổ chức học sinh học tập tốt tiết học thực hành ngoại khoá chương trình môn Giáo dục công dân, giáo viên phải nắm vững chương trình toàn cấp học của Bộ giáo dục và Đào tạo quy định Đặc biệt chương trình nội dung môn Giáo dục công dân, lớp 6 để kế thừa sang lớp 7, lớp 8 và lớp 9 vì cấu trúc chương trình là vòng tròn đồng tâm để tránh sự quá tải, lặp lại chủ đề và có ý thức chuẩn bị cho học sinh tâm thế học tiếp các chương trình sau
- Tăng cường sử dụng các thiết bị, phương tiện trong giờ học chống khuynh hướng dạy chay Các thiết bị phương tiện này chính là điều kiện để đổi mới phương pháp làm tăng tính hấp dẫn hứng thú và loại trừ cách dạy thuyết giáo khô khan, áp đặt Bên cạnh đó, việc sử dụng các thiết bị phương tiện dạy học trong giờ dạy học phải làm sao cho hợp lý, có hiệu quả, đúng mức, đúng chỗ tuỳ từng điều kiện, hoàn cảnh địa phương cho phù hợp
2.3.2 Giải pháp2 Xác định chủ đề ngoại khóa ( Nội dung ngoại khoá)
- GV phải nắm được những nội dung chính của các tiết thực hành, ngoại khoá thường được lựa chọn dựa trên một số cơ sở sau:
+ Căn cứ vào mục tiêu chương trình phần cứng Sách giáo khoa, nếu thấy cần củng cố, trang bị thêm phần kiến thức nào thì chọn nội dung thuộc phần đó
+ Dựa vào các phong trào hoạt động chính trị- xã hội ở địa phương để thực hiện như: vấn đề giao thông, môi trường, phòng chống tệ nạn xã hội, HIV/AIDS, các phong trào văn hoá…
+ Căn cứ vào những gương người tốt việc tốt, những học sinh chăm
ngoan, vượt khó học giỏi
+ Dựa vào các thông tin cập nhật về chủ trương của Đảng, Nhà nước hoặc địa phương như: học tập nghị quyết, dự thảo sửa đổi văn bản pháp luật,chuẩn bị cho công tác bầu cử đại biểu Quốc hội, Hội đồng nhân dân các cấp…
+ Căn cứ vào các hoạt động tổng hợp theo chủ đề nhân các ngày lễ lớn
trong năm phù hợp với mục tiêu giáo dục ở từng khối lớp
Chủ đề ngoại khoá rất rộng, tuỳ đặc điểm mỗi vùng miền, mỗi địa phương khác nhau giáo viên có thể lựa chọn những chủ đề phù hợp để tổ chức ngoại khoá Tuy vậy căn cứ vào nội dung chương trình bộ môn có thể xác định ngoại khoá các vấn đề địa phương thường tổ chức theo hai chủ đề sau:
- Ngoại khoá về truyền thống lịch sử, văn hoá địa phương (tìm hiểu các di tích văn hoá, lịch sử; truyền thống hiếu học; truyền thống tôn sư trọng đạo; uống nước nhớ nguồn…)
Trang 7Ví dụ như trong chủ đề hoạt động ngoại khóa ở khối lớp 7 ta có thể vận dụng một số bài đã học hoặc các đọc thêm để đưa vào tiết thực hành ngoại khóa nhằm giúp học sinh có thể rèn luyện kĩ năng, trải nghiệm bản thân qua đó thấy được khả năng của các em Với chủ đề truyền thống lịch sử, văn hoá địa phương
như các bài: (Bài 8: Khoan dung, bài 9: Xây dựng gia đình văn hóa, bài 10: Giữ
gìn và phát huy truyền thống tốt đẹp của gia đình dòng họ)
Đại diện Hội Khuyến học huyện Đông Sơn thăm hỏi, động viên ban khuyến học dòng họ Lê Huy tiếp tục phát huy truyền thống khuyến học của dòng họ
Đông Thanh là một xã thuộc huyện Đông Sơn, tỉnh Thanh Hoá, Việt Nam Xã là một vùng quê nổi tiếng về truyền thống văn hóa và sự hiếu học ở
xứ Thanh Công dòng Họ La, đã được UBND tỉnh Thanh Hóa công nhân là
"Di tích văn hóa
- Ngoại khoá các vấn đề chính trị, xã hội nổi bật ở địa phương đang được
cả xã hội chú ý quan tâm giải quyết (các tệ nạn xã hội; an toàn giao thông; phòng chống cháy nổ; chặt phá rừng bừa bãi…)
Trang 8Chẳng hạn như trong chủ đề hoạt động ngoại khóa ở khối lớp 6 ta có thể vận dụng kiến thức thực tế để đưa vào tiết thực hành ngoại khóa nhằm giúp học sinh có thể rèn luyện kĩ năng, trải nghiệm bản thân qua đó thấy được khả năng của các em Với chủ đề An toàn giao thông, giáo viên cho học sinh tìm hiểu,
nhận biết một số nội dung như Nguyên nhân dẫn đến tai nạn giao thông, Nhận
biết hệ thống tín hiệu giao thông, Nhận biết hệ thống biển báo, Ý nghĩa của việc
thực hiện an toàn giao thông
Nhận biết tín hiệu đèn giao thông
102
Nhận biết một số biển báo giao thông
Trang 9Ví dụ như trong chủ đề hoạt động ngoại khóa ở khối lớp 9 ta có thể vận dụng một số bài đã học hoặc các đọc thêm để đưa vào tiết thực hành ngoại khóa nhằm giúp học sinh có thể rèn luyện kĩ năng, trải nghiệm bản thân qua đó thấy được khả năng của các em Với chủ đề truyền thống lịch sử, văn hoá địa phương
như các bài: (Bài 7: Kế thừa và phát huy truyền thống tốt đẹp của dan tộc, bài 8:
Năng động, sáng tạo, bài 11: Lý tưởng sống của thanh niên) Từ các nội dung đã học ở các bài trên giáo viên lực chọn để thực hiện tiết dạy ngoại khóa chủ đề truyền thống lịch sử, văn hoá địa phương – Lý tường sống của thanh niên Giáo viên có thể sử dụng tấm gương, phong trào địa phương góp phần xây dựng quê hương ngày càng giàu mạnh
Thanh nhiên Đông Sơn lên đường thực hiện nghĩa vụ quân sự
Ông Đỗ Thế Anh- GĐ Công ty Sao Khuê- Thôn 9, Xã Đông Hoàng, Huyện Đông Sơn,
Thanh Hoá
Trang 10Bộ trưởng Bộ GD-ĐT Nguyễn Kim Sơn và Thứ trưởng Nguyễn Hữu Độ tặng Bằng khen
của Bộ trưởng Bộ GD-ĐT cho các học sinh
2.3.3 Giải pháp 3 Xây dựng kế hoạch bài dạy
- Giáo viên nắm vững các tiết thực hành ngoại khoá môn GDCD của từng khối lớp Xác định nội dung, hình thức tổ chức giờ dạy Từ đó xác định đúng mục tiêu cần đạt của giờ dạy Lên kế hoạch cụ thể về tiết dạy (thời gian địa điểm, trang thiết bị dạy học, ) tham khảo ý kiến của tổ Xã hội sau đó trình lên Ban giám hiệu nhà trường phê duyệt
- Giáo viên cần phải nghiên cứu tìm tòi, đọc nhiều, nghĩ nhiều, phải đầu tư nhiều hơn về khâu chuẩn bị bài, nghiên cứu nội dung bài giảng biết kết hợp sáng tạo các phương pháp truyền thống và vận dụng linh hoạt các phương pháp hiện đại, sử dụng hợp lý hình thức tổ chức học sinh học theo khối lớp,hình thức dạy học ngoại khóa, thực hành
Chủ đề 1:
TÌM HIỂU TRUYỀN THỐNG LỊCH SỬ, VĂN HOÁ ĐỊA PHƯƠNG
I MỤC TIÊU BÀI HỌC
1 Kiến thức: giúp HS hiểu được truyền thống lịch sử, văn hoá địa phương,
thấy cần phải tham gia tìm hiểu, giữ gìn, bảo vệ truyền thống tốt đẹp đó
2 Kỹ năng: có kỹ năng nhận biết đánh giá, tham gia tu bổ, bảo vệ, giữ gìn…
3 Thái độ: Tôn trọng, tự hào, tôn tạo, giữ gìn…
II CÁC KĨ NĂNG SỐNG CƠ BẢN
- Kĩ năng thu thập và xử lí thông tin; trình bày suy nghĩ, ý tưởng về truyền thống lịch sử, văn hóa địa phương cần kế thừa, phát huy và giữ gìn
- Kỹ năng tư duy phê phán đối với những hành vi không biết kế thừa, phát huy và giữ gìn truyền thống lịch sử văn hóa địa phương
Trang 11III PHƯƠNG PHÁP: Nêu vấn đề, đàm thoại, thảo luận nhóm, sắm vai, trò chơi tiếp sức, đề án, diễn đàn…
IV PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC: Tranh ảnh, máy chiếu, băng hình( nếu có), truyện kể, mẫu vật…
V TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1 Khám phá: giới thiệu chung về truyền thống lịch sử, văn hoá quê hương
khơi dậy ở học sinh lòng tự hào…
2 Kết nối: Giáo viên khái quát chung, sau đó cho học sinh chọn truyền
thống( di tích văn hoá, lịch sử)
2.1 Hướng dẫn học sinh tìm hiểu chung: vị trí, địa điểm, sự kiện, công lao, ý nghĩa…
2.2 Cho học sinh tìm hiểu, đánh giá truyền thống( di tích) được giữ gìn,
tu bổ, bảo vệ như thế nào?
2.3 Để học sinh bày tỏ thái độ, quan điểm trách nhiệm cá nhân trong việc giữ gìn, tu bổ, bảo vệ
2.4.Yêu cầu học sinh xây dựng dự án, lập kế hoạch giữ gìn, bảo vệ
3 Thực hành,luyện tập: cho học sinh giải quyết một số bài tập tình huống
4 Vận dụng: yêu cầu học sinh làm các bài tập, liên hệ xử lí các tình huống
*Chủ đề 2: NGOẠI KHOÁ CÁC VẤN ĐỀ XÃ HỘI
I MỤC TIÊU BÀI HỌC:
1 Kiến thức: Hiểu rõ các vấn đề xã hội đang quan tâm( đặc biệt như tệ nạn
xã hội, an toàn giao thông, môi trường…), thấy rõ tác hại để xác định cách phòng tránh
2 Kỹ năng: Tránh xa các tệ nạn xã hội, sống làm việc, học tập theo đúng
qui định của Hiến pháp và Pháp luật
3 Thái độ: Lên án những hành vi, vi phạm truyền thống đạo đức, pháp
luật Tán thành, học tập những biểu hiện, việc làm đúng với truyền thống dân tộc, đúng qui định của pháp luật
II CÁC KĨ NĂNG SỐNG CƠ BẢN
- Kĩ năng thu thập và xử lí thông tin; trình bày suy nghĩ, ý tưởng về tệ nạn
xã hội, thực hiện trật tự an toàn giao thông, môi trường và tác hại của nó
- Kỹ năng tư duy phê phán đối với những hành vi liên quan đến tệ nạn xã hội, thực hiện trật tự an toàn giao thông, môi trường
- Kỹ năng ứng phó; tự bảo vệ ; tìm kiếm sự trợ giúp khi gặp nguy cơ bị đe dọa, cưỡng bức (sử dụng, vận chuyển chất ma túy, bị bắt cóc, xâm hại tình dục); nguyên nhân dẫn đến tai nạn giao thông, ô nhiễm môi trường
- Kĩ năng tự tin; kiểm soát cảm xúc; kiên định; biết từ chối không tham gia
tệ nạn xã hội và các hành vi mà pháp luât nghiêm cấm đối với trẻ em
Trang 12III PHƯƠNG PHÁP: Đàm thoại, diễn đàn, tổ chức trò chơi, sắm vai…
IV PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC: tranh ảnh, truyện kể, sách tham khảo về luật pháp, video
V TIẾN TRÌNH DẠY HỌC:
1 Khám phá: Gv đánh giá chung về các vấn đề chính trị xã hội nổi cộm
đang được xã hội quan tâm sau đó liên hệ vào thực tế địa phương để học sinh lựa chọn nội dung ngoại khoá
2 Kết nối:
a Cho học sinh tìm hiểu sơ lược về chủ đề ngoại khoá
b Chỉ rõ tác hại (nếu có), phân tích nguyên nhân
c Hướng dẫn học sinh cách phòng tránh ( nếu có tác hại )
d Trách nhiệm của mỗi công dân học sinh với các vấn đề chính trị, xã hội nổi cộm đang diễn ra ở địa phương, đề xuất hướng giải quyết
3 Thực hành, Luyện tập: cho Hs làm các bài tập tình huống, tổ chức trò chơi
4 Vận dụng: yêu cầu học sinh làm các bài tập, liên hệ xử lí các tình huống
3.4 Giải pháp 4 Hình thức tổ chức dạy học:
Căn cứ vào đặc điểm bộ môn và yêu cầu của chủ đề ngoại khoá, tiết ngoại khoá các vấn đề địa phương môn Giáo dục công dân ở bậc Trung học cơ sở có thể tổ chức giờ dạy dưới hai hình thức:
+ Tổ chức trên lớp: Đối với dạng bài ngoại khoá về các vấn đề chính trị xã hội (Đối với dạng bài truyền thống văn hoá, lịch sử có thể tổ chức trên lớp nếu không có điều kiện về mặt thời gian, kinh phí, phương tiện, địa điểm…) Giáo viên phải xây dựng kế hoạch, phân công học sinh đại diện tham gia phần hùng biện, cách trang trí lớp học,chuẩn bị đồ dùng; tổ chức các cuộc thi, diễn đàn, toạ đàm, hái hoa dân chủ, sắm vai …
+ Tổ chức ngoài trời: Phù hợp với các bài tìm hiểu về truyền thống văn hoá, lịch sử ở địa phương (Tổ chức tại các di tích văn hoá lịch sử, dưới hình thức dã ngoại, tham quan…) Giáo viêng phải có cuộc gặp gỡ trao đổi với các cấp ủy Đảng chính quyền, các ban ngành có liên quan đến nội dung bài học cần khai thác sao cho khoa học
Trang 13Giáo án minh họa
*Chủ đề 2:
TIẾT 31 THỰC HÀNH, NGOẠI KHOÁ CÁC VẤN ĐỀ XÃ HỘI
I MỤC TIÊU BÀI HỌC
1 Kiến thức: Hiểu rõ các vấn đề xã hội đang quan tâm (đặc biệt ma túy,
cờ bạc và mại dâm) thấy rõ tác hại để xác định cách phòng tránh
2 Kỹ năng: Tránh xa các tệ nạn xã hội, sống làm việc, học tập theo đúng
qui định của Hiến pháp và Pháp luật
3 Thái độ: Lên án những hành vi, vi phạm truyền thống đạo đức, pháp
luật Tán thành, học tập những biểu hiện, việc làm đúng với truyền thống dân tộc, đúng qui định của pháp luật
II CÁC KĨ NĂNG SỐNG CƠ BẢN
- Kĩ năng thu thập và xử lí thông tin; trình bày suy nghĩ, ý tưởng về tệ nạn
xã hội và tác hại của nó
- Kỹ năng tư duy phê phán đối với những hành vi liên quan đến tệ nạn xã hội
- Kỹ năng ứng phó; tự bảo vệ ; tìm kiếm sự trợ giúp khi gặp nguy cơ bị đe dọa, cưỡng bức (sử dụng, vận chuyển chất ma túy, bị bắt cóc, xâm hại tình dục)
- Kĩ năng tự tin; kiểm soát cảm xúc; kiên định; biết từ chối không tham gia tệ nạn xã hội và các hành vi mà pháp luât nghiêm cấm đối với trẻ em
III CÁC PHƯƠNG PHÁP/ KĨ THUẬT DẠY HỌC TÍCH CỰC
- Trực quan; Động não; Thảo luận nhóm; Khăn trải bàn; Xử lí tình huống; Đóng vai
IV PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC: tranh ảnh, truyện kể, sách tham khảo về luật pháp, video
V TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1 Khám phá: GV dùng máy chiếu, cho HS quan sát một số hình ảnh về
các tệ nạn xã hội Yêu cầu HS thảo luận và trả lời một số câu hỏi sau :
Câu hỏi 1 : Những hình ảnh các em vừa xem đã đề cập đến những vấn đề gì ?
Hãy kể tên một số tệ nạn xã hội nguy hiểm nhất hiện nay mà em biết?
GV kết luận và chuyển ý vào bài mới
2 Kết nối:
Hoạt động của GV và HS
Hoạt động 1: Tìm hiểu thế nào là
và tác hại của tệ nạn xã hội
Trang 14nạn xã hội? Theo em cờ bạc, ma tuý,
mại dâm có liên quan đến nhau
không? Vì sao ?
Nhóm 2 Tác hại của các tệ nạn xã
hội đối với bản thân cá nhân ? Tác hại
của các tệ nạn xã hội đối với gia
đình? Tác hại của các tệ nạn xã hội
đối với cộng đồng, xã hội ?
GV : Cung cấp thêm thông tin, số
liệu
Theo tổ chức Y tế thế giới thống
kê trong số những người mắc các tệ
nạn xã hội thì tới hơn 40% ở độ tuổi
từ 14 – 24 (độ tuổi lao động và sinh
đẻ)
Đến năm 2013, cả nước có
165.000 người nhiễm HIV, có 27.000
người tử vong vì HIV/AIDS Dự báo
cuối thập kỷ này có 350.000 người
HS: Thảo luận về các quy định và liên
hệ trách nhiệm của mình trong cuộc
sống hằng ngày
bao gồm những hành vi sai lệch chuẩn mực xã hội, vi phạm đạo đức và pháp luật, gây hậu quả xấu về mọi mặt đối với đời sống xã hội
- Có nhiều tệ nạn xã hội, nhưng nguy hiểm nhất là các tệ nạn cờ bạc, ma túy, mại dâm
Nhóm 2
2 Tác hại của các tệ nạn xã hội
- Đối với bản thân:
- Tệ nạn xã hội ảnh hưởng xấu đến sức khỏe, tinh thần và đạo đức con người
- Đối với gia đình:
- Tệ nạn xã hội như cờ bạc, ma túy làm thiệt hại kinh tế gia đình, làm tan vỡ hạnh phúc gia đình, con cái bơ vơ, thất học
- Đối với cộng đồng, xã hội:
- Tệ nạn xã hội làm mất trật tự, an ninh
xã hội, làm băng hoại giá trị đạo đức truyền thống, suy thoái giống nòi dân tộc, kìm hãm bước tiến của xã hội
Nhóm 3
3 Một số quy định của pháp luật về phòng, chống tệ nạn xã hội
- Cấm đánh bạc, nghiêm cấm tổ chức đánh bạc; nghiêm cấm sản xuất, tàng trữ, vận chuyển, mua bán, sử dụng, tổ chức sử dụng, cưỡng bức, lôi kéo sử dụng trái phép chất ma túy Những người nghiện ma túy bắt buộc phải cai nghiện Nghiêm cấm hành vi mại dâm,
dụ dỗ hoặc dẫn dắt mại dâm
- Trẻ em không được đánh bạc, uống
Trang 15Hoạt động 2: GV tổ chức cho HS sắm
vai 2 bài tập tình huống sau
* Bài tậptình huống 1:
“ Mai Thị An là người cầm đầu
đường dây chuyên cung cấp, tổ
chức sử dụng ma túy cho thanh
thiếu niên trên địa bàn thành phố
An mở quán giải khát để che mắt
các cơ quan chức năng, nhưng thực
chất là chuyên thuê người đi giao
thuốc cho các con nghiện và dùng
những người nghiện ma túy nặng
thanh thiếu niên đang sử dụng ma
túy trong quán của An Ai cũng lấy
làm tiếc vì các cháu còn quá trẻ mà
đã sa vào con đường tội lỗi và bế tắc.”
một người đàn ông bị công an vây
bắt Bất ngờ người đàn ông đó xuất
hiện trước mặt Nam và khẩn khoản
nhờ cậu cầm hộ, cất giữ một bọc
màu đen mà không nói rõ là cái gì,
đưa cho Nam một chiếc điện thoại
rượu, hút thuốc và dùng chất kích thích
có hại cho sức khỏe
- Nghiêm cấm hành vi lôi kéo, dụ dỗ trẻ em sa vào các tệ nạn xã hội
Trang 16và nói hôm sau sẽ có người gọi
điện vào số máy này và đến lấy lại
cái bọc kia Ngoài ra người ấy còn
cho Nam rất nhiều tiền Nam rất
run sợ và chưa biết xử trí thế nào
trong hoàn cảnh này”
Nếu là Nam, em sẽ làm gì trong
Tình huống 1: Trên đường đi học,
em chứng kiến có mấy người đang
ghi chép số đề Em sẽ làm gì?
Tình huống 2: Em cùng bạn đi học
thêm buổi tối về Thấy một nhóm
người đang mua bán và tiêm chích ma
túy Trong trường hợp đó em sẽ làm
- Học sinh rút ra kinh nghiệm ứng
xử trong các tình huống
- GV đánh giá chung
* Kiểm tra, đánh giá
Sau khi học xong bài kiểm tra 5 phút; lớp (8A;8B) trường TH&THCS Đông Thịnh thông qua phiếu học tập