(SKKN 2022) một số giải pháp phát triển văn hóa đọc nhằm nâng cao hiệu quả quản lý thư viện trong trường THCS

Đề xuất một số giải pháp phát triển Văn hóa đọc trong Trường THCS 7 2.3.1 Giải pháp 1: Nâng cao nhận thức, hiểu biết về tầm quan trọng của thư viện và văn hóa đọc đối với CBGV - NV, HS t

NỘI DUNG TRANG

2.2 Thực trạng về công tác thư viện của Trường THCS 4

2.3 Đề xuất một số giải pháp phát triển Văn hóa đọc trong Trường THCS 7

2.3.1 Giải pháp 1: Nâng cao nhận thức, hiểu biết về tầm quan trọng của thư

viện và văn hóa đọc đối với CBGV - NV, HS trong trường học 72.3.2 Giải pháp 2: Xây dựng mô hình thư viện thân thiện trong nhà trường 82.3.3 Giải pháp 3: Nâng cao nguồn lực thông tin, hiệu quả sử dụng nguồn

sách báo thông qua các hoạt động của thư viện 9

2.3.4 Giải pháp 4: Đẩy mạnh công tác tuyên truyền, mở rộng các hình

thức đọc nhằm phát huy tác dụng của sách báo đến chất lượng giáo dục

của nhà trường

12

2.3.5 Giải pháp 5: Mở rộng các thành viên trong tổ cộng tác viên thư viện 15

2.3.6 Giải pháp 6: Làm tốt công tác xã hội hóa thư viện 16

Tài liệu tham khảo

MỤC LỤC

PHẦN 1 MỞ ĐẦU

1.1 Lý do chọn đề tài:

Thư viện trường học có một tầm quan trọng rất lớn trong việc chuẩn bị hànhtrang kiến thức cho thế hệ trẻ tương lai, là một trong những nhân tố quyết định chấtlượng giáo dục phổ thông, góp phần nâng cao chất lượng dạy và học Bên cạnh đóthư viện cũng tham gia tích cực vào việc giáo dục tư tưởng chính trị và xây dựngnếp sống văn hóa mới, giáo dục văn hóa đọc, xây dựng thói quen tự học, tự nghiêncứu cho giáo viên và học sinh trong nhà trường

Chính vì vậy, từ lâu thư viện trường học đã trở thành một bộ phận không thểthiếu được trong nhà trường Nó là cơ sở vật chất trọng yếu, là trung tâm sinh hoạtvăn hóa, khoa hoc của nhà trường nhằm mở rộng kiến thức Việc phát triễn thưviện trường học có một ý nghĩa rất lớn bởi vì thư viện trường học là cầu nối giữaviệc học tập trong nhà trường với việc học tập của học sinh Nó làm cho các em từnhỏ đã biết tự mình đọc sách, có thói quen đọc sách để bổ sung kiến thức làm chocác em có khả năng nghiên cứu trong thư viện Để giảng dạy và học tập được tốtthì phải xây dựng và phát triển Văn hóa đọc ở trường học phải được thường xuyên,liên tục, phải không ngừng thay đổi, làm mới cách phục vụ để học sinh tham giatích cực và trở thành thói quen

Thực tế cho thấy, dù trong bối cảnh truyền thông, internet phát triển như vũbão hiện nay, nhưng văn hóa nghe nhìn vẫn không thể thay thế được văn hóa đọc,

vì vậy cũng như các nước trên thế giới và trong khu vực, Việt Nam đánh giá vai tròrất quan trọng của Thư viện trong xã hội văn minh, hiện đại

Với nhà trường sách, báo lại có ý nghĩa quan trọng vì nó là người bạn gầngũi nhất, là học liệu cần thiết nhất của thầy và trò Học sinh cần có sách giáo khoa,sách bài tập, sách tham khảo để học tập và luyện tập Giáo viên cần có sách giáokhoa, sách nghiệp vụ, sách tham khảo để giảng dạy và bồi dưỡng chuyên môn,không ngừng nâng cao kiến thức

Từ xưa đến nay, muốn đi đến thành công con người cần phải có tri thức.Một trong những cách tiếp cận tri thức đó chính là việc đọc sách Tuy nhiên, đểviệc đọc sách thật sự hiệu quả thì mỗi cá nhân cần phải luyện cho mình văn hóađọc (khái niệm đề cao tính nghệ thuật, tính thưởng thức văn hóa đích thực trongviệc đọc sách, vượt lên trên khái niệm đọc đơn thuần) Một trong những con đường

để hình thành văn hóa đọc đó chính là việc chọn lựa sách sao cho phù hợp Việclựa chọn sai có thể dẫn đến hậu quả nghiêm trọng, và đó có thể là con đường đưavăn hóa đọc sách đến vực thẳm Đọc sách còn tạo môi trường thân thiện, lànhmạnh để giáo viên và học sinh có điều kiện giao lưu, học tập, góp phần nâng cao

chất lượng dạy và học, thực hiện phong trào “Trường học thân thiện - Học sinh

tích cực - Thư viện thông minh”.

Mặt khác xây dựng không gian văn hóa đọc trong nhà trường sẽ tạo cho các

em học sinh có thói quen tiếp xúc hàng ngày với tri thức mới qua những trangsách, góp phần nuôi dưỡng tâm hồn và hình thành nên nhân cách tốt đẹp, giúp các

em cảm nhận được “Mỗi ngày đến trường là một ngày vui”

Thư viện trường học có vai trò quan trọng như vậy nhưng tại sao giáo viên

và học sinh ngày càng ít đến thư viện như vậy? Có lẽ họ chưa thấy được tầm quan

trọng của thư viện trong việc nâng cao chất lượng dạy và học; phải chăng do ngườilàm công tác thư viện chưa thực sự chuyên tâm, chưa tâm huyết với nghề, chưayêu nghề, phải chăng do thư viện chưa thân thiện, thư viện chưa đạt chuẩn, chưađáp ứng nhu cầu của người đọc? Phải chăng do thời kỳ bùng nổ thông tin của thờiđại 4.0, sự phát triển như vũ bão của công nghệ thông tin nào là truyền hình,games, facebook…, với nhiều trò chơi ngày càng đa dạng, phong phú, hấp dẫn đãlôi cuốn giới trẻ tham gia vào rất nhiều Vì vậy việc ham mê đọc sách, báo của các

em ngày càng hạn chế Các em rất lười đọc sách nên vốn từ, vốn sống, vốn văn hóacủa các em là điều đáng lo ngại và cũng vì thế mà các em thường mắc lỗi ứng xửvới mọi người xung quanh hoặc là bài làm của nhiều học sinh từ nội dung đến hìnhthức khiến thầy cô phải thở dài

Bên cạnh đó chúng ta đang đứng trước những nhiệm vụ to lớn của côngcuộc cải cách giáo dục, để nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, cán bộ thư việntrường học ngoài việc nắm vững kỹ thuật nghiệp vụ, hàng năm còn phải tự mìnhthay đổi về hình thức phục vụ truyền thống, lạc hậu, tẻ nhạt… như trước đây sangmột bước tiến mới, cởi mở và chủ động cho bạn đọc hơn Với mục đích là tạo ramột không gian văn hóa đọc thân thiện, thu hút người đọc vào thư viện ngày càngnhiều, nhằm nâng cao chất lượng giảng dạy của giáo viên và chất lượng học tậpcủa học sinh, tạo cơ sở từng bước thay đổi phương pháp giảng dạy và học tập

Đồng thời Trong tình hình dịch bệnh Covid-19 hiện nay đang diễn ra rấtphức tạp ở khắp các tỉnh thành trong cả nước Thì việc diễn ra các hoạt động dạyhọc nên tính đến nhiều phương án; trong đó có phương án dạy học, họp chuyênmôn, họp giao ban trực tuyến; việc áp dụng các biện pháp ứng dụng công nghệ sốvào trong công tác quản lí thư viện tăng hiệu quả đọc và học online đồng nghĩa vớiviệc giúp nâng cao hiệu quả quản lí thư viện, tiếp cận với khoa học hiện đại, quảnvừa an toàn phòng chống dịch bệnh

Lãnh tụ V- Lê Nin đã từng nói “Để đánh giá hoạt động của một thư việnkhông phải nhìn vào thư viện đó có bao nhiêu sách, cơ sở vật chất trang thiết bịnhư thế nào, mà phải nhìn vào thư viện đó có bao nhiêu bạn đọc đến, số lượng lượtluân chuyển sách như thế nào” Bản thân tôi đã luôn trăn trở và suy nghĩ làm thế

nào để khơi dậy “Văn hóa đọc” trong nhà trường, làm thế nào để giúp các em định hình được các thói quen sử dụng thư viện và tôn trọng các nguyên tắc

trong thư viện , đó là một việc làm hết sức quan trọng Từ những lý do trên, tôi

mạnh dạn chọn: “Một số giải pháp phát triển văn hóa đọc nhằm nâng cao hiệu

quả quản lí thư viện trong trường THCS” làm đề tài sáng kiến kinh nghiệm nhằm

phát huy các mặt đã đạt được, đồng thời khắc phục các mặt hạn chế về việc hiệntrạng đọc sách tại thư viện trong thời gian tới, góp phần thực thành công mục tiêugiáo dục đổi mới căn bản và toàn diện nền giáo dục Việt Nam trong tình hình dịchbệnh phức tạp như hiện nay

1.2 Mục đích nghiên cứu

Xuất phát từ tình hình thực tế quản lý công tác thư viện tại trường THCS nơitôi công tác nhận thấy một số giáo viên còn chưa thấy được lợi ích của đọc sách đểphát triển chuyên môn Rất nhiều học sinh còn lười học lười đọc dẫn đến không

phát triển được năng lực và phẩm chất phù hợp với xu thế phát triển giáo dục hiệnnay Do đó tôi nghiên cứu:

- Các giải pháp để phát triển văn hóa đọc ở trường THCS nói chung

- Các giải pháp phát triển văn hóa đọc ở thư viện Trường THCS nơi tôi côngtác nói riêng

1.3 Đối tượng nghiên cứu

Tìm hiểu thực trạng hoạt động của thư viện trường THCS nói chung vàtrường THCS nơi tôi công tác nói riêng, phân tích đưa ra những biện pháp thu húthọc sinh và giáo viên đến thư viện từ đó nâng cao vai trò thư viện góp phần gópphần phát triển văn hóa đọc trong nhà trường

Nghiên cứu các giải pháp phát triển văn hóa đọc trong cộng đồng, trong thưviện Trường THCS nơi tôi công tác

1.4 Phương pháp nghiên cứu:

Điều tra các hoạt động trong thư viện thông qua sự tương tác của các giáoviên và học sinh Trường THCS nơi tôi công tác Phương pháp nghiên cứu:

- Phương pháp khảo sát thực tế

- Phương pháp phỏng vấn, thống kê, chụp ảnh

- Phương pháp phân tích, tổng hợp

- Phương pháp tổng kết kinh nghiệm

PHẦN II NỘI DUNG NGHIÊN CỨU

2.1 Cơ sở lý luận

Thư viện là trung tâm của hoạt động kết nối giáo dục, là không gian học tậpchung của nhà trường, là nơi giúp cho giáo viên và học sinh học tập, bổ sung vàcập nhật kiến thức, là trung tâm của các hoạt động kết nối và làm việc nhóm củahọc sinh; nơi diễn ra các hoạt động sáng tạo và phát huy trí tưởng tượng của họctrò, nhằm xây dựng và phát triển năng lực tự học, năng lực giao tiếp, năng lực ngônngữ và sáng tạo của người học, hình thành và nuôi dưỡng phẩm chất nhân ái, chămchỉ, trung thực và trách nhiệm cho học sinh

Vậy văn hóa đọc là gì?

Văn hoá đọc là một khái niệm có hai nghĩa Văn hoá đọc, theo nghĩa rộng,

đó là nền văn hoá đọc của mỗi quốc gia thể hiện qua chủ trương, đường lối, chínhsách của Nhà nước, của cộng đồng và ý thức của mỗi thành viên trong xã hội vềxây dựng phát triển cơ sở vật chất (thư viện, phòng đọc, xuất bản phát hành sách,tài liệu ) nhằm phát triển văn hóa đọc Văn hoá đọc, theo nghĩa hẹp là đọc có vănhoá, đó là ứng xử đối với việc đọc: thể hiện qua thói quen đọc, sở thích đọc và kỹnăng đọc của mỗi người đọc

Trước hết cần tạo ra và phát triển thói quen đọc suốt cuộc đời cho mỗi người.Xây dựng thói quen đọc phải được bắt đầu từ tuổi ấu thơ, ở nhiều nước người tabắt đầu thực hiện từ tuổi trước khi đến trường, do các bậc cha mẹ thực hiện Còntrong suốt cuộc đời đi học và sau khi ra đời là quá trình học tập và rèn luyện các kỹnăng đọc

Vị trí, vai trò của văn hóa đọc

Văn hóa đọc là nền tảng tinh thần của xã hội, vừa là mục tiêu, vừa là động lựcthúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội và các mặt của đất nước

Văn hoá đọc là chiếc cầu nối đưa con người đến với tri thức.

Văn hoá đọc là nơi tập trung đầy đủ sách, có khả năng và phương tiện để phục

vụ tốt nhất, tiết kiệm nhất những yêu cầu, những thắc mắc của giáo viên, học sinhtrong việc dạy và học

Để nâng cao chất lượng giảng dạy thì người thầy phải học, phải đọc

Để nâng cao chất lượng học và bổ sung kiến thức thì trò phải đọc

Vì vậy công tác phát triển Văn hoá đọc phải gắn liền với việc dạy và học.Phải lấy mục tiêu đào tạo và nhiệm vụ năm học của nhà trường làm mục tiêu vànhiệm vụ của thư viện nói chung và văn hoá đọc nói riêng

Hiện nay khi nền kinh tế Việt Nam đang định hướng chuyển nhanh và mạnhsang nền kinh tế tri thức, cùng với sự bùng nổ về thông tin, điều này đòi hỏi mỗichúng ta, đặc biệt là giới trẻ, học sinh, sinh viên phải luôn nỗ lực học hỏi, đổi mới,ứng xử chắt lọc trong vô vàn thông tin để có thể tồn tại và đứng vững Để làmđược điều đó rất cần đến sự tích lũy về văn hóa, vốn hiểu biết, kinh nghiệm sống…

Sự tích luỹ đó được thể hiện qua một quá trình học tập lâu dài, không chỉ việc học

ở trường mà phần quan trọng quyết định là quá trình tự học, qua việc đọc sách mỗi

cá nhân, nói rộng ra đó là văn hóa đọc

2.2 Thực trạng về công tác thư viện

2.2.1 Giới thiệu về nhà trường:

Trường THCS nơi tôi công tác được thành lập từ năm 1973, đến nay trường

có bề dày về truyền thống xây dựng và trưởng thành, trường đã góp phần nâng caodân trí, đào tạo nguồn nhân lực, bồi dưỡng nhân tài, đóng góp vào quá trình xâydựng và phát triển quê hương, nhà trường luôn là điểm sáng về chất lượng giáodục Hiện tại trường có 20 cán bộ, giáo viên, nhân viên Có 10 lớp học với tổng số

350 em học sinh Cùng với sự trưởng thành không ngừng và những thành tích lớnlao của nhà trường, thư viện từng ngày càng được củng cố và ngày càng được pháthuy Góp phần tích cực trong sự nghiệp trồng người

Ngay từ những ngày đầu mới thành lập tuy còn rất nhiều những khó khăn về

cơ sở vật chất, không có phòng đọc chỉ là một cái kho chứa sách mà hầu hết lại làsách lạc hậu, rách nát Qua nhiều năm phấn đấu liên tục, được sự quan tâm giúp

đỡ của các cấp lãnh đạo, nhất là Ban giám hiệu đã quyết tâm xây dựng thư viện trởthành thư viện đạt chuẩn cấp tỉnh Năm học 2017- 2018 thư viện tiếp tục đượccông nhận là thư viện tiên tiến xuất sắc

Giờ đây thư viện trường đã được đặt trong một toà nhà đẹp đẽ khang trang.Với một phòng kho rộng rãi và hai phòng đọc riêng biệt Tổng số sách trong thưviện gần 6000 bản sách với trên 458 tên sách các loại Ngoài ra còn có các loại báo

và tạp chí Nhằm khai thác triệt để giá trị kho sách, thư viện đã tiến hành thựchiện bằng sáu giải pháp để phấn đấu thư viện trở thành thư viện xuất sắc, đáp ứngthoả mãn nhu cầu về văn hoá đọc

2.2.2 Thực trạng về thư viện nhà trường.

* Thuận lợi:

- Nhà trường luôn hoàn thành xuất xắc nhiệm vụ được giao Chất lượng giáo

dục toàn diện và các hoạt động của nhà trường không ngừng được nâng cao đáp

ứng yêu cầu ngày càng cao của sự nghiệp Giáo dục, tạo niềm tin vững chắc chocác bậc phụ huynh, nhân dân trên địa bàn và các em học sinh.

- Ban giám hiệu luôn chú trọng đầu tư vào việc xây dựng cơ sở vật chất, cấpthêm kinh phí để bổ sung tài liệu Tích cực tham mưu các mạnh thường quân, cácnhà hảo tâm hỗ trợ sách cho thư viện, tặng sách giáo khoa cho các em học sinh cóhoàn cảnh khó khăn

- Hoạt động của thư viện luôn được sự quan tâm chỉ đạo của Phòng GD&ĐT,của Cấp ủy và Ban giám hiệu nhà trường cùng với sự giúp đỡ nhiệt tình của Banđại diện phụ huynh học sinh

- Diện tích của thư viện: 100m2 chia làm 02 phòng, trong đó kho thư viện30m2 có đủ giá tủ đựng sách, bố trí hợp lý, khoa học Phòng đọc với diện tích 70m2(có khu vực riêng cho GV và HS), đạt chuẩn, rộng rãi thoáng mát sạch đẹp có đầy

đủ bàn ghế, giá treo báo, tủ giới thiệu sách, tủ trưng bày, tủ để sách; ánh sáng,mạng Internet, máy tính kết nối mạng, máy in, điện quạt… các trang thiết bịchuyên dụng phụ vụ cho thư viện khá đầy đủ, được sắp xếp khoa học

- Nhà trường có kho sách đủ các thể loại, chủ yếu là sách mới với tổng số đầusách khoảng: 5114 cuốn

Kho sách của thư viện trường

- Báo, tạp chí: Báo Nhân dân, Thanh Hóa, Giáo dục thời đại, Văn học tuổi trẻ,Vật lí học tuổi trẻ…

- Đảm bảo có tranh ảnh, băng đĩa giáo khoa các môn phục vụ giảng dạy củagiáo viên (có từ 1-3 bộ trở lên)

- Hàng năm luôn kiểm kê và mua sắm bổ sung mới vốn tài liệu trong thư viện

- Cán bộ phụ trách thư viện có trình độ đạt chuẩn, nhiệt tình, yêu nghề, năngđộng, sáng tạo và có tinh thần trách nhiệm cao

- Hoạt động của thư viện theo đúng quy trình chuyên môn nghiệp vụ, tạo điềukiện thuận lợi cho giáo viên và học sinh tiếp cận tài liệu một cách dễ dàng

- Cán bộ giáo viên, nhân viên có ý thức tốt trong việc sử dụng tài liệu, trangthiết bị, tranh ảnh, bản đồ, máy móc… trong thư viện

- Về học sinh: Nhìn chung các em học sinh ngoan, có ý thức trong việc sửdụng và gìn giữ, bảo vệ các loại sách báo và tài sản thư viện,

* Khó khăn, hạn chế:

- Về cơ sở vật chất: Tuy đã được bổ sung tài liệu SGK mới, song tài liệu cũvẫn còn nhiều Hệ thống máy tính cũ, chưa đồng bộ, một số máy đã hỏng, chưa cóquạt thông gió và máy hút bụi hiện đại, tài liệu dễ bị mối ăn Chưa có phần mềmnhập sách, tài liệu,… cán bộ thư viện phải nhập thủ công, xử lý nghiệp vụ gặpnhiều khó khăn và mất nhiều thời gian

- Về đối tượng bạn đọc: Do bùng nổ về công nghệ thông tin 4.0, nên học sinh

ít đến thư viện, phần lớn các em vào mạng Internet thông qua máy điện thoại cảmứng như chơi giải trí như: game, đọc chuyện trực tuyến, thông tin báo điện tử,facebook…sự chi phối của các phương tiện truyền thông, giải trí hiện đại, khiếncác em không còn mặn mà với việc đọc sách Đối với phụ huynh, nhiều phụ huynhhọc sinh không cho con em mình có thời gian đọc sách vì còn phải học thêm, họcbồi dưỡng, học nâng cao Ý thức học tập tìm đọc sách và sự quản lý tài liệu củamột số em chưa cao, học sinh chưa nhận thức sự đúng đắn về việc đọc sách trongthư viện sẽ nâng cao chất lượng học tập; chưa có thói quen tự đọc, tự tìm hiểutrong sách, chưa hiểu được mối liên hệ, tầm quan trọng giữa việc học tập trên lớpvới việc tham khảo tài liệu nên chưa thấy được giá trị của từng cuốn sách Việcmượn sách tại thư viện thông qua cách truyền thống gây lúng túng và khó khăn,mất thời gian Mặt khác quỹ thời gian của học sinh hạn chế: Sáng học chính, chiềuhầu hết học thêm, giờ ra chơi ngắn nên học sinh ít đến đọc sách báo vì vậy việctuyên truyền thu hút học sinh đến đọc sách tại thư viện còn chưa hiệu quả, tần sốthấp, số lượng mượn sách hạn chế dễ gây tâm lý khó chịu và gây ức chế cho ngườiđọc

- Thư viện chưa thực sự thân thiện, nội dung hoạt động thư viện chưa thực sựphong phú, cán bộ thư viện chưa nắm bắt hết tâm lý của bạn đọc nên chưa tạođược sự hứng thú cho người đọc, chưa làm tốt công tác tuyên truyền

- Đối với đội ngũ giáo viên cần thay đổi cách nhìn và suy nghĩ về thư viện,coi giờ lên thư viện là giờ lấp chỗ trống Một số giáo viên còn chưa có hứng thú và

kỹ năng đọc khiến việc truyền đạt niềm say mê đọc sách cho các em học sinh cònnhiều bất cập Giáo viên trong quá trình giảng dạy thiếu định hướng cho học sinh

về việc tham khảo tài liệu nào, giáo viên chủ nhiệm chưa đôn đốc nhắc nhở họcsinh quan tâm đến đọc sách báo tại thư viện Để thực hiện các mô hình thư việntrường học, mỗi giáo viên chủ nhiệm lớp phải trở thành người cảm hứng cho họcsinh

- Hoạt động của thư viện vẫn còn mang tính chất truyền thống Cán bộ, giáoviên, học sinh khi tham gia hoạt động thư viện chỉ có một cách là lên thư việntrường học vào các giờ hành chính Như vậy chưa thỏa mãn được nhu cầu đọc củabạn đọc trong nhà trường Đối với các em học sinh đến thư viện chủ yếu vào giờ rachơi, trong khi thời gian giữa giờ ra chơi chỉ khoảng 15 phút lại bận tập thể dục,thời gian đó quá ngắn các em đọc

chưa xong một quyển báo, truyện, điều này làm gián đoạn đến chất lượng sử dụngthư viện của học sinh

- Về nhận thức của lãnh đạo trường: cần thay đổi cách nhìn và suy nghĩ vềcông tác thư viện, nếu không sẽ rất khó thu hút được học sinh vào thư viện

- Ban lãnh đạo trường, cùng các giáo viên và công nhân viên chưa quan tâmđúng mức tới việc đọc sách báo tại thư viện.

- Do dịch bệnh Covid -19 cũng ảnh hưởng đến hoạt động của thư viện

- Các đầu sách tài liệu tham khảo, sách thiếu nhi, đạo đức đã được bổ sungnhưng số lượng còn ít chưa đáp ứng được yêu cầu dạy và học của giáo viên và họcsinh

- Do quỹ thời gian của học sinh học cả ngày nên ít có thời gian để đọc hơn

Từ chỗ nắm bắt được những thuận lợi và khó khăn cán bộ thư viện luôn trăntrở để tìm ra những giải pháp tối ưu nhằm thu hút học sinh nghiêng sang hướng tựđọc, tự tiếp thu, tự tìm đến tri thức

2.3 Đề xuất một số giải pháp phát triển văn hóa đọc trong Trường THCS

2.3.1 Giải pháp 1: Nâng cao nhận thức, hiểu biết về tầm quan trọng của thư viện và văn hóa đọc đối với CBGV - NV, HS trong trường học.

Đọc sách là tự học, tự bồi dưỡng kiến thức là cách giải trí lành mạnh Sáchcòn được xem là người thầy thứ 2, là người bạn tốt nhất cho mỗi chúng ta Songsong với hoạt động đó, đọc sách còn hỗ trợ rất nhiều tới quá trình dạy và học củathầy và trò Những cuốn sách hay sẽ mang đến cho mỗi học sinh về kỹ năng sốngcùng những kiến thức liên môn hết sức đa dạng và phong phú Tuy nhiên một số ítgiáo viên, học sinh vì một lý do khách quan, chủ quan nào đó vẫn chưa nhận thứcđược tầm quan trọng của sách và thư viện Vì vậy cần có những biện pháp để nângcao nhận thức cho đối tượng này:

+ Đối với giáo viên:

Cán bộ thủ thư tham mưu tư vấn để Ban giám hiệu coi trọng công tác thưviện trong trường học, trực tiếp trao đổi, tham luận trong hội nghị công nhân viênchức đầu năm học, tuyên truyền, nhắc nhở trong các cuộc họp chi bộ, họp cơquan…khuyến khích mọi người tham gia đọc sách có hiệu quả Để cán bộ giáoviên, học sinh, phụ huynh thấy được vị trí của thư viện là góp phần nâng cao chấtlượng dạy và học

Hàng tháng Ban giám hiệu kiểm tra sổ mượn, đọc, đánh giá tình hình đọcmượn của giáo viên trong các cuộc họp để kịp thời động viên, nhắc nhở, thúc đẩyphong trào đọc sách Phối hợp với các tổ trưởng tổ chuyên môn các tổ tuyên truyềnvai trò của sách,báo trong hoạt động giảng dạy Sau mỗi tháng họp có tuyên dươngcác thành viên trong tổ đồng thời góp ý, nhắc nhở một số đồng chí chưa sử dụngthường xuyên và chưa bảo quản tốt tài liệu thư viện

+ Đối với học sinh:

Phối hợp với giáo viên, liên đội, tuyên truyền tầm quan trọng trong việc đọcsách, tìm kiếm tài liệu, tạp chí cho học sinh trong giờ sinh hoạt, giờ ra chơi, hoạtđộng ngoài giờ lên lớp:

Ví dụ: Trong các tiết hoạt động ngoài giờ lên lớp cán bộ thư viện kết hợp

với giáo viên chủ nhiệm để cán bộ thư viện tuyên truyền giới thiệu với học sinh vềnhững cuốn sách hay, mới, các loại báo để các em học sinh biết được ý nghĩa vàtầm quan trọng của các loại sách, báo đó

Tổ chức tuyên truyền giới thiệu sách, báo dưới cờ vào các tháng có chủđiểm quan trọng Ví dụ: Tuyên truyền giới thiệu sách nhân ngày kỉ niệm 8/3, ngày

thành lập Đoàn thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh 26/3, sách về biển đảo ViệtNam Qua buổi tuyên truyền, giới thiệu giúp bạn đọc hiểu thêm về ý nghĩa cácngày lễ đó, giúp bạn đọc biết được trong thư viện trường có những cuốn sách vềchủ đề này, đồng thời để các em hiểu thêm về tầm quan trọng của sách.

Hình ảnh các buổi tuyên truyền ngoại khóa

Tuyên truyền trong các cuộc họp cha mẹ học sinh để phối hợp Vào đầu nămhọc, cuối kỳ 1, cuối năm học nhà trường tổ chức các cuộc họp phụ huynh các lớp

để giáo viên chủ nhiệm triển khai tổng quát các hoạt động thư viện trong năm học,nêu vai trò và tầm quan trọng của thư viện đối với giáo viên và học sinh để phụhuynh từ đó biết mà nhắc nhở, thúc đẩy con em mình có ý thức hơn trong việc tựđọc, tự nghiên cứu, tìm kiếm tài liệu sách, báo hay Các thầy cô và nhân viên thưviện luôn nhắc nhở, giáo dục cho các em thường xuyên đến thư viện đọc, mượn tàiliệu sách báo, bên cạnh đó cũng thường xuyên nhắc nhở các em phải có ý thức giữgìn sách, báo cẩn thận, trật tự đối xử có văn hóa trong khi đọc và sau khi đọc; mụcđích đọc sách giúp các em tìm đến những cuốn sách có nội dung tốt, có tác dụnggiáo dục cao

- Đồng thời làm thay đổi nâng cao nhận thức của cán bộ lãnh đạo nhà trường

về vai trò của trường học thân thiện và văn hóa đọc trong bối cảnh hiện nay Bêncạnh đó việc lồng ghép văn hóa đọc trong các phần bài giảng của giáo viên là rấtquan trọng, đối với giáo viên chủ nhiệm quan tâm nhắc nhở học sinh tìm kiếm tưliệu phục vụ cho tiết sinh hoạt sôi nổi và mang tính giáo dục cao, mỗi giáo viên làmột tấm gương đọc sách vừa là những người truyền cảm hứng đọc cho học sinh

- Mặt khác cán bộ thư viện cũng cần được đảm bảo các chế độ đãi ngộ vàđược tham gia các lớp tập huấn, bồi dưỡng, nâng cao trình độ, tham quan học tập,học hỏi kinh nghiệm từ các thư viện trường học tiên tiến Cán bộ thư viện trườnghọc cũng cần được trau dồi các kỹ năng nắm bắt tâm sinh lý lứa tuổi, thuyết phục

và định hướng đọc, kể chuyện, …giúp cho quá trình hình thành và phát triển hứngthú đọc, kỹ năng đọc và nhu cầu đọc của học sinh

2.3.2 Giải pháp 2: Xây dựng mô hình thư viện thân thiện trong nhà trường

-Thư viện thân thiện là linh hồn của một trường học, nơi hội tụ kiến thức, trithức của nhân loại qua nhiều thời kỳ lịch sử giúp cho thầy, trò các nhà trườngkhông chỉ dạy tốt - học tốt, mà còn mở mang trí tuệ, bồi đắp nhân cách, xây dựngnền tảng và phông văn hóa cá nhân.

- Thư viện thân thiện còn được hiểu là không gian học tập mở: Tạo điều kiện

và để cho học sinh tiếp cận thông tin, xây dựng thói quen đọc sách Tạo điều kiện

để học sinh tích cực tham gia các hoạt động thư viện Thư viện đến với người sửdụng một cách linh hoạt, hiệu quả, hộ trợ việc dạy và học tích cực, dạy và học mọinơi, mọi lúc; góp phần phát triển mối quan hệ thân ái, cởi mở tích cực giữa các đốitượng trong thư viện

- Xây dựng thư viện thân thiện nhằm thu hút bạn đọc đến với thư viện, nângcao hiệu quả hoạt động về tần suất của thư viện, giúp bạn đọc có thêm niềm đam

mê, hứng thú khi đọc sách và tạo ra một môi trường đọc sách thân thiện

Từ những hướng dẫn đó, cán bộ thư viện trường đã triển khai các hoạt động sau:+ Kiến tạo nên mối quan hệ mật thiết, ăn ý giữa Ban lãnh đạo nhà trường,Chủ tịch công đoàn, Bí thư đoàn trường, các tổ trưởng tổ chuyên môn, giáo viên,học sinh với cán bộ thủ thư để xây dựng nguồn tài nguyên đa dạng nhằm hộ trợviệc học tập của bạn đọc

+ Trong hoạt động trải nghiệm sáng tạo và ngoài giờ lên lớp cán bộ thư viện

đã đề xuất với Ban giám hiệu nhà trường sắp xếp một tiết học thư viện thân thiệntrong nhà trường để học sinh có thời gian lên thư viện đọc sách, trao đổi kinhnghiệm học tập, tìm tòi tài liệu nhiều hơn

+ Tổ chức đọc trên máy tính ở phòng thư viện (qua mạng Internet) với nhữngmáy tĩnh đã kết nối mạng, dưới sự quản lý của cán bộ thư viện, đây cũng là hìnhthức thu hút đông đảo học sinh tham gia

+ Tổ chức tốt các cuộc thi: Thi vui đọc sách, Vui kể chuyện, Vui trả lời vềsách và đặc biệt tổ chức các ngày hội đọc sách toàn trường cùng giao lưu với cáctrường bạn Cán bộ thư viện chủ động thăm dò liên lạc với trường bạn để giao lưu

+ Xây dựng "Tủ sách mi ni" tại mỗi lớp học để các em tiện mượn sách, để đỡ

mất thời gian Theo phương pháp truyền thống, trường tổ chức phòng đọc theo haihình thức “Kho đóng” và “Kho mở”

+ Đồng thời, có lịch hoạt động thư viện của tất cả các khối lớp cụ thể, đểtránh tình trạng quá tải, ồn ào mà không hiệu quả, thông qua đó cán bộ TV quản líđược tài liệu, sách báo không bị mất mát và đỡ thời gian sắp xếp, quản lí tài liệu

LỊCH CÔNG TÁC TUẦN

Thứ 2 Tiếp bạn đọc 6A Tiếp bạn đọc lớp 6B và Chuyên mônThứ 3 Tiếp bạn đọc 7A Tiếp bạn đọc lớp 7B và Chuyên mônThứ 4 Tiếp bạn đọc 7C Nghỉ chuyên môn

Thứ 5 Tiếp bạn đọc 8A Tiếp bạn đọc lớp 8B và Chuyên mônThứ 6 Tiếp bạn đọc 8C Tiếp bạn đọc lớp 9A và Chuyên mônThứ 7 Tiếp bạn đọc 9B Nghỉ chuyên môn

2.2.3 Giải pháp 3: Nâng cao nguồn lực thông tin, hiệu quả sử dụng nguồn sách báo thông qua các hoạt động của thư viện.

Hoạt động của thư viện trường học là một hoạt động tổng hợp, ngoài sự nổlực của cá nhân cán bộ thư viện muốn đạt hiệu quả cao cần có sự giúp đỡ phối hợpcủa toàn thể giáo viên, học sinh trong nhà trường và lãnh đạo nhà trường tạo ra cácđiều kiện thuận lợi Vậy để thư viện hoạt động có hiệu quả cần có các yêu cầu sau:

- Hàng năm thư viện phải có kinh phí để bổ sung nguồn tài liệu

- Đối với giáo viên: Mỗi giáo viên phải có kế hoạch mượn cho từng tháng đểthực hiện trong các buổi sinh hoạt chuyên môn và những buổi trao đổi ngoại khoá

- Cuối mỗi tháng tổng hợp lượt đọc theo chủ điểm của từng lớp và tính điểmthi đua khen chê, thưởng phạt cụ thể: nếu lớp nào không tham gia thì trừ 2 điểm,lớp nào có lượt tham gia nhiều nhất cộng 2 điểm, ngoài cộng điểm có khen thưởng

- Phát động các phong trào đọc sách cho học sinh và giáo viên theo các chủđiểm, thời gian đọc

+ Chủ điểm hàng tháng cụ thể như:

Tháng 9-10: Chủ điểm: Chào năm học mới

Tháng 11: Chủ điểm: Tôn sư trọng đạo

Tháng 12 : Chủ điểm : Chào mừng ngày thành lập QĐND Việt Nam (22/12)

Tháng 1- 2: Chủ điểm: Tết cổ truyền bạn sẽ làm gì cho có ý nghĩa

Tháng 3: Chủ điểm : Chào mừng ngày thành lập Đoàn TNCS HCM 26/3

Tháng 4 - 5: Kỷ niệm ngày 30/4 và mừng sinh nhật Bác 19/5

Ví dụ: Tôi đã giới thiệu sách qua loa phát thanh nhà trường về chủ đề “Kỷ

niệm Ngày nhà giáo Việt Nam 20/11”

“KỶ NIỆM NGÀY NHÀ GIÁO VIỆT NAM 20/11”

Sáng thứ 2 ngày 8 tháng 11năm 2021 tại phòng phát thanh của nhà trường

Kính thưa các thầy cô giáo cùng toàn thể các bạn học sinh thân mến!

Hòa chung với không khí cả nước hân hoan chào mừng ngày nhà giáo ViệtNam 20/11, thư viện trường trân trọng giới thiệu đến các Thầy Cô cùng các em

học sinh“ Những gương mặt giáo dục Việt Nam" được Nhà xuất bản Giáo dục in

và nộp lưu chiểu tháng 6 năm 2008 Câu chuyện về một nhà giáo thương binh Từcõi chết trở về mang trên mình mười ba mảnh đạn với tỉ lệ thương tật cao, nhậnchủ nhiệm lớp 5 có tiếng là học sinh chưa ngoan, chưa chăm, thầy rất băn khoăn Khi tìm hiểu thầy biết các em đến trường cơm không no, áo mặc còn rách, họcbuổi sáng chiều phải đi cắt cỏ, thả bò giúp bố mẹ Càng đi thăm gia đình các em,thầy mới thấm thía những vất vả gian truân trên từng khuôn mặt trẻ thơ, thầy quyếttâm giảng dạy thật tốt mong góp phần mang lại những gì tốt đẹp hơn cho các emsau này Thế là sân nhà, nền nhà thầy trở thành lớp học, thầy phân chia từng nhómnhỏ, hướng dẫn cho các em khá làm nòng cốt, rồi em khá kèm em học yếu Cứ nhưvậy, ngày qua ngày, tháng qua tháng ròng rã 3 năm trời Lớp của thầy trở thành lớpđiển hình toàn diện Giờ đây người thầy giáo thương binh đã trở thành một điểnhình xuất sắc của ngành Giáo dục Đông Anh – Hà Nội- người thầy giáo NguyễnCông Chủng - Hiệu trưởng trường cấp 1-2 Việt Hùng Chúng ta sẽ gặp Nhà giáo

Ưu tú trẻ ở tỉnh Sóc Trăng – Cô Lê Thị Huỳnh Mai ( Trường Mầm non Sơn Ca, thịtrấn Mĩ Xuyên), cô không chỉ là một giáo viên giỏi mà còn là một Bí thư Đoàn

giỏi, một Chủ tịch Công đoàn giỏi nhiều năm liền Sự phấn đấu đã được bù đắpxứng đáng Ngày 15/11/2006, cô vinh dự được Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết

kí quyết định phong tặng danh hiệu cao quý Nhà giáo ưu tú khi cô tròn 38 tuổi và

cô trở thành Nhà giáo Ưu tú trẻ nhất của ngành Giáo dục tỉnh Sóc Trăng Đến đấtthép Củ Chi chúng ta sẽ gặp cô giáo Trương Lệ Lan dạy tiếng Anh, cô luôn tìm tòi

và cập nhật cách dạy mới, được học sinh yêu mến Đến với trường Chuyên TháiNguyên chúng ta gặp cô Mạc Thị Chung người quản lí luôn tâm niệm theo di huấncủa cha Trong sách, còn rất nhiều những tấm gương tiên tiến của tập thể và cánhân trong ngành Giáo dục Việt Nam

Vậy thầy cô và các bạn còn đợi gì nữa, hãy đến thư viện trường để tìm đọc vàhiểu hơn về nội dung cuốn sách này nhé

- Kế hoạch tăng cường cơ sở vật chất cho thư viện

- Kế hoạch phục vụ bạn đọc (, thời gian cho mượn sách, thời gian phục vụ,lịch phục vụ cho các khối, lịch cho mượn sách, lịch phục vụ bạn đọc…) làm phiếuthăm dò ý kiến bạn đọc về thư viện phát cho các lớp vào đầu năm học và cuối nămhọc Qua phiếu thăm dò ý kiến bạn đọc đầu năm thủ thư thấy được % như sau:+ 20% bạn đọc có thường xuyên lên thư viện trường

+ 30%bạn đọc thấy cách trang trí phòng thư viện phù hợp

+ 30% bạn đọc mượn tài liệu đúng chủ đề

+ 35% bạn đọc thấy tài liệu thư viện được

+ 80% Thái độ phục vụ của thủ thư tốt

+ 60% bạn đọc thấy thư viện hoạt động mở có thuận lợi

+ 60% bạn đọc thấy tìm tài liệu dễ dàng

+ 70% cơ sở vật chất đầu tư thư viện tốt

+ 30% thích tham gia hoạt động thư viện trường

- Lên kế hoạch cho tổ nhóm chuyên môn đề xất mua các loại sách nghiệp vụ,sách tham khảo, báo tạp chí… phục vụ cho thư viện, giúp nâng cao chất lượng dạy

và học đạt hiệu quả cao

- Kế hoạch tuyên tuyền, giới thiệu sách giúp bạn đọc tiếp cận với những cuốnsách mới, tuyên truyền để học sinh đến thư viện mượn sách ngày càng đông hơn

Hoạt động học sinh đến thư viện mượn sách

Thay đổi, làm mới không gian phòng đọc như kê lại bàn ghế, trang trí, vệsinh, sách theo phân loại cụ thể theo bảng màu, để độc giả đến với thư viện đọc