Mục tiêu dạy học của môn Địa lí ngày nay không đơn thuần chỉ là cung cấp kiến thức và rèn luyện kĩ năng Địa lí cho học sinh, mà qua đó phải góp phần cùng các môn học khác đào tạo ra nhữn
Trang 1MỤC LỤC
7 2.1.Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm 3
8 2.2.Thực trạng của vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến
kinh nghiệm
4
9 2.3.Các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề 5
10 2.4.Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm đối với hoạt động
giáo dục, với bản thân, đồng nghiệp và nhà trường
15
14 Tài liệu tham khảo
15 Danh mục các đề tài SKKN đã được hội đồng đánh giá
xếp loại cấp Phòng GD&ĐT, cấp Sở GD&ĐT và các cấp
cao hơn xếp loại từ C trở lên
Trang 21 MỞ ĐẦU
1.1 Lí do chọn đề tài
Xã hội phát triển kéo theo nhiều thay đổi trong đó có giáo dục, đặc biệt trong giai đoạn Công nghiệp hóa hiện đại hóa ngày nay việc thay đổi đó không đơn thuần mà theo Nghị quyết Trung ương 8 khóa XI nêu rõ “Đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa - hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa” Để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của giáo dục trong công cuộc đổi mới đất nước, đòi hỏi giáo dục phải đào tạo những con người toàn diện, phát huy tốt nhất tiềm năng, khả năng sáng tạo của mỗi cá nhân nhằm phục vụ sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hợp tác Quốc tế
Vì vậy mỗi môn học đều phải góp phần vào sự nghiệp chung ấy và môn Địa lí cũng không thể tách rời Mục tiêu dạy học của môn Địa lí ngày nay không đơn thuần chỉ là cung cấp kiến thức và rèn luyện kĩ năng Địa lí cho học sinh, mà qua đó phải góp phần cùng các môn học khác đào tạo ra những con người có năng lực hành động, tính sáng tạo, năng động, tính tự lực và trách nhiệm, năng lực cộng tác làm việc, năng lực vận dụng kiến thức, kĩ năng để giải quyết các tình huống, vấn
đề của cuộc sống, xã hội Với mỗi ngành khoa học, ở mỗi môn học đều có một phương pháp nghiên cứu, phương pháp học tập có tính đặc thù riêng, nhưng có thể các môn học sẽ cùng gặp nhau ở một điểm nào đó, có mối quan hệ chặt chẽ với nhau, hỗ trợ cho nhau trong các bài học, tiết học để mang lại kết quả dạy và học tốt nhất Qua nhiều năm trực tiếp giảng dạy, tôi thấy việc hướng dẫn học sinh vận dụng kiến thức liên môn giữa môn Địa lí với các môn học khác thì hiệu quả của môn Địa lí được nâng cao rõ rệt
Trong dạy học bộ môn Địa lí, học sinh có thể vận dụng kiến thức, kỹ năng của các môn học khác như: Toán, Vật lí, Hóa học, Sinh học, Ngữ văn, Lịch sử, Giáo dục công dân, Mĩ thuật, Âm nhạc để giải quyết các vấn đề đặt ra trong quá trình học tập Vì vận dụng kiến thức liên môn trong dạy học mang lại nhiều lợi ích trong việc hình thành và phát triển năng lực cho học sinh
Thực tế khi giảng dạy Địa lí 8 nói chung và Địa lí tự nhiên Việt Nam nói riêng thì hầu hết các bài học đều phải vận dụng kiến thức liên môn để giải quyết tình huống và hình thành kiến thức, kĩ năng Địa lí tự nhiên Việt Nam là các sự vật, hiện tượng xung quanh rất gần gũi với học sinh nên dễ vận dụng vào thực tế cuộc sống
Hiện nay chưa có tài liệu cụ thể nào hướng dẫn giáo viên vận dụng kiến thức liên môn vào dạy học Địa lí, nên bản thân tôi chủ yếu dựa vào kinh nghiệm dạy học được tích lũy qua nhiều năm đứng lớp và từ một số đồng nghiệp Xác định được nhiệm vụ này mặc dù còn nhiều khó khăn trong quá trình giảng dạy, nhưng ngay từ đầu tôi đã cố gắng, quyết tâm giảng dạy tốt bộ môn này và đặc biệt chú ý đến việc hướng dẫn học sinh vận dụng kiến thức liên môn trong giờ Địa lí đó cũng
là lí do tôi chọn đề tài “Hướng dẫn học sinh vận dụng kiến thức liên môn để học tốt phần Địa lí tự nhiên Việt Nam- môn Địa lí 8”.
1.2 Mục đích nghiên cứu
Trang 3Để góp phần đổi mới phương pháp dạy học, nâng cao hiệu quả giảng dạy và rèn luyện thêm kiến thức, kĩ năng, tạo hướng thú học tập, khắc sâu kiến thức, phát huy tính tự giác, độc lập và sáng tạo của học sinh Nhận thấy rõ tầm quan trọng của việc vận dụng kiến thức liên môn trong dạy, tôi đã hướng dẫn học sinh vận dụng kiến thức liên môn của một số môn học để giải quyết một số vấn đề có liên quan đến Địa lí, đặc biệt là địa lí tự nhiên Việt Nam
Trong một tiết dạy tôi thấy tiết dạy - học vận dụng kiến thức liên môn để giải quyết các tình huống của thực tiễn đã làm cho giờ học thêm thoải mái, bớt căng thẳng, nhàm chán, học sinh được bày tỏ quan điểm của mình, có cách nhìn riêng của bản thân về một vấn đề, độc lập trong giải quyết các vấn đề phức tạp của cuộc sống Tuy nhiên giáo viên cũng nên căn cứ vào khối, lớp, bài dạy mà lồng ghép ở mức độ khác nhau và cũng tùy nội dung bài học mà tích hợp nhiều môn hay ít môn
Chương trình Địa lí tự nhiên Việt Nam cung cấp cho học sinh những kiến thức cơ bản về đặc điểm tự nhiên của Việt Nam Nhận thức được tầm quan trọng của Địa lí tự nhiên Việt Nam nên tôi quyết định chọn đề tài này để nghiên cứu nhằm nâng cao chất lượng giảng dạy của bộ môn, đồng thời hướng dẫn học sinh
vận dụng kiến thức liên môn để học tốt môn Địa lí Từ đó giúp cho học sinh có thể
vận dụng kiến thức Địa lí tự nhiên vào học tốt Địa lí ở các khối lớp cao hơn đồng thời cũng mang lại hiệu quả tốt hơn để các em vững tin chủ động lĩnh hội tri thức
1.3 Đối tượng nghiên cứu
Hướng dẫn học sinh vận dụng kiến thức liên môn để học tốt phần Địa lí tự nhiên Việt Nam - môn Địa lí 8
1.4 Phương pháp nghiên cứu
Phương pháp sử dụng phương tiện trực quan: Cho HS quan sát tranh ảnh, bản đồ
Phương pháp tích hợp kiến thức liên môn: Sử dụng kiến thức các môn học khác vào bài dạy
Phương pháp thống kê, xử lí số liệu: Học sinh tính toán làm bài tập
Phương pháp phát hiện và giải quyết vấn đề: Trong các tiết dạy để tìm tri thức mới
Phương pháp đàm thoại, gợi mở, vấn đáp, thuyết trình: Giáo viên, học sinh cùng làm việc
Phương pháp điều tra khảo sát thực tế: So sánh số liệu điều tra của giáo viên
2 NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
2.1 Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm
Đổi mới giảng dạy luôn được ngành giáo dục trăn trở, đặc biệt là các giáo viên trực tiếp đứng lớp luôn suy nghĩ tìm tòi để mang lại chất lượng cao Việc vận dụng kiến thức liên môn là một trong những nguyên tắc quan trọng của dạy - học nói chung và bộ môn Địa lí nói riêng, đây được coi là phương pháp hiện đại nhằm
Trang 4phát huy tính tích cực của học sinh để nâng cao chất lượng giáo dục Đồng thời là hình thức tìm tòi những nội dung giao thoa giữa các môn học với môn Địa lí Môn Địa lí có quan hệ mật thiết với các môn: Toán, Hóa học, Vật lí, Sinh học, Ngữ văn, Lịch sử, Giáo dục công dân, Mĩ thuật, Âm nhạc…Vì vậy trong các môn học khác
có Địa lí và trong Địa lí có các môn học khác
Dạy -học vận dụng kiến thức liên môn theo tôi nó được đánh giá ở 3 mức độ:
- Mức độ nhận biết (mức độ thấp) là giáo viên nhắc lại tài liệu, sự vật, hiện tượng, kiến thức các môn có liên quan
- Mức độ thông hiểu (mức độ trung bình) là học sinh tự nhớ lại và vận dụng kiến thức đã học của các môn học khác để giải thích sự vật, hiện tượng của Địa lí
- Mức độ vận dụng (mức độ cao) là học sinh độc lập giải quyết các vấn đề,
sự vật, hiện tượng địa lí xảy ra xung quanh bằng vốn kiến thức đã biết, huy động các môn liên quan theo phương pháp nghiên cứu
2.2 Thực trạng của vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm
Việc hiểu biết về Địa lí tự nhiên Việt Nam có vai trò hết sức quan trọng, có tác dụng giúp các em học tập tốt chương trình địa lí kinh tế - xã hội Việt Nam ở lớp
9 đồng thời đó là vốn hiểu biết cho các em trong quá trình công tác và cuộc sống sau này Từ đó tôi thấy rằng việc hướng dẫn học sinh vận dụng kiến thức liên môn
để học tốt phần Địa lí tự nhiên Việt Nam là một khâu quan trọng trong quá trình dạy - học, góp phần vào mục tiêu giáo dục của nước nhà
Tuy nhiên, từ thực tế các tiết dự giờ thao giảng ở trường, tôi nhận thấy đa số giáo viên đã vận dụng kiến thức liên môn vào bài dạy nhưng còn rất ít, học sinh chưa biết vận dụng kiến thức liên môn để giải thích vấn đề, để thể hiện quan điểm của mình là do:
Về phía giáo viên:
Trong quá trình giảng dạy ít chú ý hướng dẫn cho học sinh vận dụng kiến thức liên môn vào bài học để giải quyết vấn đề, liên hệ thực tế Việc giải thích các
sự vật, hiện tượng địa lí còn máy móc, chủ yếu dựa vào lí thuyết nên tiết dạy còn khô khan, nhàm chán, chỉ chú trọng cung cấp kiến thức sách giáo khoa
Giáo viên chưa nhận xét ưu điểm và hạn chế khi học sinh tham gia vào việc vận dụng kiến thức liên môn để giải thích các sự vật, hiện tượng địa lí, cũng như ý thức bảo vệ tài nguyên, môi trường
Về phía học sinh:
Do nắm kiến thức của các môn học khác chưa vững, nên không hiểu được nội dung cần vận dụng kiến thức liên môn và phải vận dụng như thế nào, vì vậy lo sai và ngại bày tỏ quan điểm, ý kiến của mình
Do điều kiện kinh tế khó khăn, nhận thức của phụ huynh và học sinh cho rằng môn Địa lí là môn phụ nên không cần đầu tư nhiều thời gian và tài liệu có liên quan đến môn Địa lí
Trang 5Ghi nhớ nội dung bài học rời rạc, máy móc, thậm chí là “học vẹt” nên không
đủ tự tin để vận dụng kiến thức liên môn vào trình bày vấn đề được nêu ra
Từ thực tế đó, tôi đã khảo sát và thấy rằng vận dụng kiến thức liên môn vào học môn Địa lí học sinh còn rất yếu, thậm chí có em chưa biết cách vận dụng kiến thức liên môn như thế nào cho có hiệu quả Vì vậy, kết quả khảo sát trước khi tôi
áp dụng đề tài: “Hướng dẫn học sinh vận dụng kiến thức liên môn để học tốt phần Địa lí tự nhiên Việt Nam- môn Địa lí 8” còn thấp
Tôi tiến hành khảo sát bằng cách chấm bài tập bản đồ của học sinh khối 8 trước khi áp dụng đề tài này qua 2 năm học tôi thu được kết quả như sau:
Năm học Số họcsinh Nhận biết Thông hiểu Vận dụng
Từ thực trạng trên, tôi thấy rằng việc hướng dẫn học sinh biết cách vận dụng kiến thức liên môn để giải thích các sự vật, hiện tượng địa lí từ đó rút ra kiến thức phục vụ cho bài học là vô cùng cần thiết
2.3 Các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề
Vận dụng kiến thức liên môn trong giảng dạy sẽ giúp cho học sinh có khả năng tăng cường vận dụng kiến thức tổng hợp, khả năng tự học, tự nghiên cứu, tránh kiểu học thụ động Mỗi học sinh có những quan điểm, cái nhìn riêng về một vấn đề nên trao đổi được quan điểm, kiến thức, thế mạnh của nhau; nâng cao kỹ năng làm việc theo nhóm, đặc biệt là kỹ năng sống cho học sinh Như vậy sẽ đẩy mạnh thực hiện: “Học đi đôi với hành”, “lí thuyết gắn liền với thực tiễn”
Việc vận dụng kiến thức liên môn vào học môn Địa lí là một phương pháp được tôi rất coi trọng Tuy nhiên để nâng cao hiệu quả dạy học, cần được tuân thủ theo hướng để học sinh chủ động, tích cực tìm tòi khai thác kiến thức dưới sự tổ chức hướng dẫn của giáo viên chứ không phải giáo viên trình bày còn học sinh thụ động lĩnh hội tri thức
Qua một thời gian vận dụng phương pháp mới vào dạy học để khắc phục những nhược điểm còn tồn tại và nâng cao chất lượng dạy và học nhằm giúp học sinh học tốt môn Địa lí Tôi mạnh dạn đưa ra một số biện pháp chính sau đây:
2.3.1 Hướng dẫn học sinh vận dụng kiến thức liên môn vào học phần Địa lí
tự nhiên Việt Nam
Kiến thức liên môn là một nguồn kiến thức quan trọng không thế thiếu và được sử dụng như tài liệu tham khảo Mỗi môn học có vai trò nhất định trong việc trang bị kiến thức cho học sinh Kiến thức của các môn học khác có tác dụng bổ sung cho môn Địa lí, rèn luyện kỹ năng, phát triển năng lực vận dụng tổng hợp, năng lực hợp tác, năng lực phát hiện và giải quyết vấn đề
Vận dụng kiến thức liên môn kết hợp với các phương tiện kĩ thuật để gây hứng thú học tập Địa lí cho học sinh Đồng thời để củng cố, kiểm tra, đánh giá kiến
Trang 6thức của học sinh và khả năng vận dụng của học sinh vào các tình huống cụ thể Như vậy, kiến thức liên môn vừa có chức năng minh họa vừa có chức năng nguồn tri thức, nên trong dạy học Địa lí giáo viên cần phát huy tốt các chức năng này Tùy theo từng bài mà giáo viên có thể vận dụng kiến thức liên môn vào các thời điểm sau:
- Vận dụng kiến thức liên môn để giới thiệu bài mới sẽ tạo cảm hứng và khơi gợi sự tò mò muốn khám phá kiến thức của bài học qua các câu thơ, ca dao, tục ngữ…
- Vận dụng kiến thức liên môn giải thích sự vật, hiện tượng địa lí trong nội dung bài học ở từng đơn vị kiến thức nhằm khắc sâu kiến thức; rèn luyện kĩ năng địa lí, biết vận dụng kiến thức địa lí vào các môn học khác cũng như vận dụng vào thực tiễn cuộc sống hàng ngày
- Vận dụng kiến thức liên môn để tổng kết bài học bằng một số trò chơi như: tiếp sức, giải mã ô chữ, chọn các bài hát, câu thơ, ca dao , tục ngữ… phù hợp với nội dung bài học
2.3.2 Vai trò và ý nghĩa của việc vận dụng kiến thức liên môn trong dạy -học Địa lí tự nhiên Việt Nam
Việc vận dụng tốt kiến thức liên môn sẽ gây hứng thú học tập cho học sinh, góp phần nâng cao hiệu quả dạy học Địa lí, đảm bảo được tính toàn vẹn của kiến thức trên cơ sở sử dụng kiến thức các môn học khác và ngược lại Kiến thức liên môn còn giúp học sinh khắc phục được những lỗ hổng kiến thức khi học tách rời các môn học Nhờ đó, các em hiểu được sâu sắc kiến thức Địa lí, thúc đẩy quá trình nhận thức của học sinh đạt kết quả cao, hình thành các kĩ năng như: phân tích, so sánh, nhận định, đánh giá và biết liên hệ kiến thức đã học vào cuộc sống
Đối với giáo viên, trong quá trình dạy học môn của mình, kiến thức liên môn không những giảm tải cho giáo viên trong việc dạy học mà còn có tác dụng bồi dưỡng, nâng cao kiến thức và kĩ năng sư phạm, chủ động hơn trong giảng dạy
và góp phần vào đổi mới phương pháp dạy học Điều đó đòi hỏi người giáo viên không chỉ phải nắm bắt nhuần nhuyễn kiến thức bộ môn của mình mà còn cần phải không ngừng trau dồi kiến thức của những môn học khác để giúp các em giải quyết các tình huống, các vấn đề đặt ra trong môn học một cách nhanh nhất, hiệu quả nhất
Đối với học sinh, việc vận dụng kiến thức liên môn có tính thực tiễn cao nên hấp dẫn, tạo động cơ, hứng thú học tập Kiến thức liên môn giúp học sinh được tăng cường vận dụng kiến thức tổng hợp vào giải quyết các tình huống thực tiễn, ít phải ghi nhớ kiến thức một cách máy móc, tăng hiểu biết tổng quát cũng như khả năng ứng dụng của kiến thức tổng hợp vào thực tiễn
2.3.3.Mối quan hệ của Địa lí tự nhiên Việt Nam với các môn học khác
Trong dạy học Địa lí tùy theo từng bài mà giáo viên có thể huy động nhiều hay ít kiến thức của các bộ môn khác nhau vào dạy học nhưng phải làm sao đáp ứng được yêu cầu, mục đích đề ra Các kiến thức của môn học khác có tác dụng hỗ trợ cho môn Địa lí rất nhiều Cụ thể:
Trang 7Vận dụng kiến thức môn Ngữ văn khi trình bày các vấn đề địa lí tự nhiên, bằng ca dao, thơ…
Dùng kiến thức môn Hóa học để xác định được tính chất của đất, quá trình hình thành các dạng địa hình, xác định mức độ ô nhiễm nguồn nước, không khí, ô nhiễm đất để có các giải pháp xử lý kịp thời
Vận dụng kiến thức môn Sinh học qua việc tìm hiểu các quy luật sinh học,
sự hình thành các đới cảnh quan, các kiểu môi trường, hệ sinh thái…
Vận dụng kiến thức môn Toán để hình thành kỹ năng tính toán, xử lý số liệu khi vẽ biểu đồ, tính độ dài của lát cắt, quãng đường, tính lượng mưa, lưu lượng, biên độ nhiệt,
Kiến thức môn Âm nhạc sẽ giúp cho học sinh khắc sâu kiến thức Địa lí qua một số bài hát
Thông qua kiến thức môn Mĩ thuật để trình bày các danh lam thắng cảnh…
để đánh giá chung về phát triển ngành kinh tế phù hợp Mặt khác vận dụng kiến thức môn Mĩ thuật còn giúp học sinh vẽ các dạng biểu đồ khoa học và thẩm mỹ
Trong quá trình dạy học Địa lí tự nhiên Việt Nam ngoài việc hướng dẫn học sinh vận dụng kiến thức liên môn, tôi còn luôn luôn tích hợp và lồng ghép các vấn
đề bảo vệ tài nguyên, môi trường, giáo dục kĩ năng sống cho học sinh
Môn Địa lí cũng giúp các môn học khác khắc sâu kiến thức, liên hệ thực tế
về các vùng miền khác nhau Một lần nữa tôi có thể khẳng định lại rằng môn Địa lí
có mối quan hệ nhiều mặt với các môn học khác, trong các môn học khác có Địa lí
và trong Địa lí có các môn học khác luôn hỗ trợ lẫn nhau đem lại hiệu quả và hứng thú cho từng môn học
Ví dụ minh họa: Vận dụng kiến thức liên môn để giới thiệu bài mới:
Ví dụ 1: Bài 23- Tiết 24 - Vị trí, giới hạn, hình dạng lãnh thổ Việt Nam
[Trang 81- SGK Địa lí 8]
- Vận dụng kiến thức môn ngữ văn: Trước khi vào bài học giáo viên hỏi
học sinh câu hỏi
? Em hãy đọc những câu thơ giới thiệu về hình dáng đất nước Việt Nam.
Sau khi học sinh đọc thơ giới thiệu về hình dáng đất nước giáo viên cho nhận xét và vừa xác định trên bản đồ hành chính Việt Nam dải đất hình chữ “S” vừa đọc mấy câu thơ(Có thể đọc lại câu thơ học sinh vừa tìm cũng có thể giáo viên lấy thêm các câu thơ khác để giới thiệu bài)
“ Đất nước tôi cong cong hình chữ S Từ Hà Giang lũng Cú đến Cà Mau Biển Đông mênh mông sóng vỗ dạt dào Chập trùng quần đảo sóng gào ngạo nghê
Dãi Trường Sơn khung sườn chắc chắn Tạo dáng Việt Nam rộng mở hai đầu Hai vựa thóc hai bầu sữa me
Trang 8Chín mươi triệu người con quấn quýt bên nhau”
(Trích: Đất nước tôi – Sinh Hoàng) Mấy câu thơ này giới thiệu rất khái quát về vị trí, giới hạn, hình dạng lãnh thổ nước ta, qua bài học hôm nay chúng ta cùng tìm hiểu rõ hơn nhé
Ví dụ 2: Bài 29 Tiết 33 Đặc điểm các khu vực địa hình [Trang 104
-SGK Địa lí 8]
Giáo viên gợi mở cho học sinh cách vào bài: Trong thơ văn Việt Nam có rất nhiều bài thơ,văn hay nói về đất nước con người Việt Nam
? Em hãy nêu những câu thơ nói về phong cảnh, địa danh của Tổ quốc
.- Giáo viên vừa cho học sinh đọc thơ giới thiệu về địa danh hoặc dạng địa
hình của Việt Nam trong thơ vừa cho học sinh xác định luôn các địa danh hoặc dạng địa hình đó trên bản đồ địa hình Việt Nam:
- Giáo viên nhận xét phần trình bày của học sinh, giới thiệu bài và đọc mấy
câu thơ, đọc
“Học đi em,
Học đi mà nhớ mãi.
Quê hương ta một dải,
Từ mũi Cà Mau đến địa đầu Móng Cái
Quê hương ta,
Đồng ruộng phì nhiêu,
Đủ bốn mùa hoa trái.
Núi Trường Sơn vĩ đại,
Vùng biển rộng bao la ”
(Trích: Học đi em- Tố Hữu)
Mấy câu thơ này đã giới thiệu các dạng địa hình nước ta: núi, đồng bằng, ven biển Bài học hôm nay sẽ giúp chúng ta tìm hiểu kĩ hơn các dạng địa hình của Việt Nam
Bản đồ tự nhiên Việt Nam
Trang 9* Vận dụng kiến thức liên môn giải thích sự vật, hiện tượng địa lí trong nội dung bài học ở từng đơn vị kiến thức:
- Vận dụng kiến thức môn Hóa học:
Ví dụ: Bài 28 - Tiết 31 - Đặc điểm địa hình Việt Nam
Mục 3: Địa hình nước ta mang tính chất nhiệt đới gió mùa và chịu sự tác động mạnh mẽ của con người[Trang 102 - SGK Địa lí 8]
Địa hình chịu tác động mạnh mẽ của tính chất nhiệt đới gió mùa trong đó đặc biệt là sự hình thành dạng địa hình cacxtơ và các hang động đẹp
Bài tập 3: Các dạng địa hình sau đây được hình thành như thế nào? (trong đó
có địa hình Cácxtơ)[Trang 103 - SGK Địa lí 8]
Khi trình bày đến dạng địa hình Cácxtơ giáo viên nêu câu hỏi:
Địa hình Cácxtơ được hình thành như thế nào ?
Giải thích:
Axít cacbonic tham gia vào quá trình này được tạo ra khi các hạt mưa đi qua khí quyển đã lôi theo khí CO2 và hòa tan nó trong nước Khi mưa rơi xuống mặt đất, nó ngấm qua các lớp đất, thu thập thêm CO2 để tạo ra dung dịch axít cacbonic yếu:
H2O + CO2 → H2CO3
CaCO3 → Ca2+ + CO32–
CO32– + H2CO3 → 2 HCO3–
CaCO3 + H2CO3 → Ca2+ + 2 HCO3–
Nước có tính axít yếu này bắt đầu hòa tan đá từ vị trí các khe nứt và các lớp
đá trong các tầng đá vôi Theo thời gian các khe nứt này mở rộng dần và nền đá vẫn tiếp tục bị hòa tan Các khoảng rỗng trong các lớp đá tăng dần về kích thước
Trang 10và bắt đầu phát triển hệ thống thoát nước ngầm, cho nhiều nước hơn đi qua và làm tăng tốc độ hình thành các đặc trưng cacxtơ ngầm
Địa hình Cácxtơ ở nước ta có đỉnh nhọn, sắc sảo (đá tai mèo) với nhiều hang động có những hình thù kì lạ Dạng địa hình này ở nước ta có khoảng 50000 km2 , bằng khoảng 1/6 lãnh thổ đất liền[Trang 110 - SGV Địa lí 8]
- Vận dụng kiến thức môn Toán học.
Ví dụ: Bài 35 - Tiết 37 - Thực hành về khí hậu, thủy văn Việt Nam.
Nội dung 1b: Tính thời gian và độ dài (số tháng) của mùa mưa và mùa lũ tại các lưu vực theo chỉ tiêu vượt giá trị trung bình tháng [Trang 124 - SGK Địa
lí 8]
? Dựa vào phần gợi ý các bước tiến hành em hãy nêu công thức tính giá trị trung bình.
Giá trị trung bình = Tổng các số hạng : Số các số
hạng
Giáo viên hướng dẫn học sinh tính lưu vực sông Hồng
Lượng mưa trung bình tháng là cộng tổng lượng mưa của 12 tháng rồi chia cho 12, cụ thể:
12
8 , 17 9 , 59 1 , 170 9 , 271 2 , 335 7 , 315 8 , 262 0 , 222 2 , 104 5 , 34
6
,
25
5
,
=153,2mm
? Với kết quả trên em hãy so sánh và tìm ra những tháng thuộc mùa mưa.
=> Mùa mưa là các tháng có lượng mưa lớn hơn lượng mưa trung bình tháng (lớn hơn 153,2 mm) Nên mùa mưa là các tháng V,VI,VII,VIII,IX,X (6 tháng)
Học sinh tính mùa lũ dựa vào lưu lượng với cách làm tương tự của mùa mưa
Vận dụng cách đó để hoàn thành lưu vực sông Gianh và hoàn thành bài thực hành
- Vận dụng kiến thức môn Ngữ văn và giáo dục kĩ năng sống, liên hệ thực tiễn cho học sinh.
Ví dụ 1:
Bài 32 - Tiết 35 - Các mùa khí hậu và thời tiết ở nước ta.[Trang 114-SGK
Địa lí 8]
Mục 1: Mùa gió Đông Bắc từ tháng 11 đến tháng 4 ( Mùa Đông )
? Em hãy nêu và giải thích những câu thơ hay nói về dạng thời tiết mùa đông của nước ta
“Rét tháng Ba bà già chết cóng”
Giáo viên chọn những câu thơ hay và giải thích thêm: Rét tháng ba cũng được gọi là rét nàng Bân là cách gọi dân gian đối với một số đợt rét muộn của mùa đông thường xảy ra vào tháng 3 âm lịch ở miền Bắc Việt Nam Đây là tên gọi theo