SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁ PHÒNG GD&ĐT TRIỆU SƠN SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM ÁP DỤNG PHƯƠNG PHÁP GỢI MỞ TRONG THỰC HÀNH PHÂN MÔN VẼ TRANH MĨ THUẬT 8 Người thực hiện: Nguyễn Thị Sinh Chức
Trang 1SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁ
PHÒNG GD&ĐT TRIỆU SƠN
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
ÁP DỤNG PHƯƠNG PHÁP GỢI MỞ TRONG THỰC HÀNH
PHÂN MÔN VẼ TRANH MĨ THUẬT 8
Người thực hiện: Nguyễn Thị Sinh Chức vụ: Giáo viên
Đơn vị công tác: Trường THCS Đồng lợi SKKN thuộc môn: Mĩ thuật
Trang 2
MỤC LỤC
2 1.1 Lí do chọn đề tài 1
3 1.2 Mục đích nghiên cứu 1
4 1.3 Đối tượng nghiên cứu 2
5 1.4 Phương pháp nghiên cứu 2
6 1.5 Những điểm mới của SKKN 3
7 2 Nội dung của sáng kiến kinh nghiệm 3
8 2.1 Cơ sở lí luận của sáng kiến 3
9 2.2 Thực trạng của vấn đề 5
10 2.3 Các giải pháp đã áp dụng 6
11 2.4 Kết quả sau khi áp dụng sáng kiến 9
12 3 Kết luận và kiến nghị 10
Trang 31 Mở đầu
1.1 Lí do chọn đề tài
Trong bối cảnh toàn ngành giáo dục và đào tạo nổ lực đổi mới phương pháp dạy học theo hướng phát huy tính tích cực chủ động của học sinh trong hoạt động học tập thì phương pháp dạy học được xem như là cách thức hoạt động của giáo viên trong việc chỉ đạo, tổ chức các hoạt động học tập nhằm giúp học sinh chủ động đạt các mục tiêu dạy học
Mĩ thuật là nghệ thuật của thị giác là nghệ thuật tìm ra cái đẹp nên dạy học Mĩ thuật là tổ chức và thực hiện các hoạt động giúp học sinh nâng cao sự hiểu biết về giáo dục thẩm mĩ, rèn luyện kĩ năng để ứng dụng sự hiểu biết thẩm
mĩ vào cuộc sống
Bên cạnh đó, Mĩ thuật là môn học thuộc lĩnh vực năng khiếu, mà tất cả các em học sinh không phải em nào cũng có năng khiếu về Mĩ thuật Như chúng
ta đã biết dạy Mĩ thuật không nhằm đào tạo các em trở thành hoạ sĩ, mà nhằm Giáo Dục Thẩm Mĩ cho các em là chủ yếu, tạo điều kiện cho các em tiếp xúc, làm quen và thưởng thức cái đẹp, tập tạo ra cái đẹp và biết vận dung cái đẹp vào sinh hoạt học tập hàng ngày và những công việc cụ thể mai sau
Với mục tiêu chung và chương trình cụ thể, dạy học Mĩ thuật ở THCS không chỉ là vẽ mà lấy hoạt động Mĩ thuật để nâng cao hiểu biết cho học sinh giúp các em có thêm kiến thức, kỹ năng trong quá trình hoàn thiện nhân cách Đức-Trí- Thể - Mĩ Đồng thời, môn Mĩ thuật góp phần nâng cao hơn năng lực quan sát, khả năng tư duy hình tượng và tính sáng tạo của các em với một phương pháp làm việc khoa học, nhằm hình thành ở các em phẩm chất của con người lao động mới, đáp ứng được đòi hỏi của một xã hội phát triển ngày càng cao
Gợi mở là một phương pháp giúp học sinh phát huy trí tưởng tượng của mình trong cách chọn hình ảnh cho nội dung của bài vẽ, để các em định hướng được trước hình ảnh bài vẽ của mình Gợi mở còn giúp các em làm việc có định hướng, gợi mở thông qua suy nghĩ và óc sáng tạo của mình Từ đó, giáo viên dần dần hướng các em vào bài học một cách hoàn thiện hơn
Để đáp ứng và thực hiện tốt mục tiêu nói trên, ngoài những kiến thức cơ bản, trình độ chuyên môn nghiệp vụ, khả năng sư phạm người giáo viên giảng dạy Mĩ thuật cần phải biết vận dụng khoa học, linh hoạt những phương pháp dạy học của các phân môn Mĩ thuật Bản thân Tôi là một giáo viên giảng dạy bộ môn này ở nhà trường phổ thông, tôi luôn tìm hiểu những khó khăn, thuận lợi trong việc học tập bộ môn của các em nhằm tìm ra những phương pháp tốt nhất
để giúp các em học tập tốt hơn đối với bộ môn năng khiếu này Đó là lí do tôi chọn và thực hiện sáng kiến kinh nghiệm này
1.2 Mục đích nghiên cứu
* Mục tiêu chung
Chúng ta đã biết rằng, môn Mĩ thuật cung cấp kiến thức theo những quy định chung, nhưng khi vận dụng giáo viên không nên đòi hỏi hoặc bắt buộc tất
cả học sinh phải làm bài như nhau, tuân thủ một cách máy móc, rập khuôn theo cái chung Có thể cùng một mẫu, một đề tài, một nội dung yêu cầu nhưng sản
Trang 4phẩm sẽ khác nhau về hình, nét, màu sắc, bố cục và cách khai thác đề tài, nội dung Cách nhìn, cách hiểu, cách cảm nhận của mỗi học sinh khác nhau sẽ tạo ra những sản phẩm khác nhau Kết quả học tập của học sinh phụ thuộc vào kiến thức, vào “nghệ thuật truyền đạt” của giáo viên, nhưng quan trọng hơn cả là khả năng cảm nhận của học sinh Bởi lẽ học sinh có hứng thú thì mới chịu khó suy nghĩ, tìm tòi và thể hiện bằng cảm xúc của mình Dạy học Mĩ thuật không đơn giản là dạy học kĩ thuật vẽ mà còn phải kết hợp dạy học cảm thụ thế giới xung quanh
* Đối với học sinh
Đề tài tôi nghiên cứu sẽ giúp học sinh phát huy tính tích cực, độc lập suy nghĩ, tìm tòi, sáng tạo của mình đây cũng là tư tưởng chủ đạo của phương pháp dạy học Mĩ thuật Kết quả cuả việc “dạy” là kiến thức phải “đến”, phải “vào” người học Hơn nữa, học sinh phải là người chủ động tiếp nhận kiến thức từ giáo viên Khi giảng dạy, giáo viên không chỉ quan tâm đến phương pháp dạy của giáo viên mà còn phải chú ý tới phương pháp học của học sinh
Đồng thời đề tài sẽ tạo không khí học tập tốt để học sinh háo hức chờ đón bài học
Hơn nữa, việc tham gia vào đề tài này sẽ hướng học sinh đến những suy nghĩ, tìm hiểu những vấn đề mà giáo viên giảng giải Cũng như đưa ra giải pháp
để nâng cao chất lượng dạy và học phân môn Vẽ tranh ở khèi 8 trường THCS Đồng Lợi
* Đối với giáo viên
Đề tài này giáo viên cũng sẽ tiến hành thực nghiệm để chứng minh được rằng giải pháp đó là tối ưu để khắc phục thực trạng hiện tại và nâng cao chất lượng dạy học phân môn Vẽ tranh đề tài ở khèi 8 trường THCS Đồng Lợi
Ngoài ra, đề tài còn hỗ trợ giáo viên năng lực tổ chức bài học sao cho học sinh tham gia vào quá trình nhận thức một cách tự giác Cũng như động viên, khích lệ kịp thời giúp học sinh làm bài bằng khả năng và cảm xúc riêng
1.3 Đối tượng nghiên cứu
Đề tài được tôi áp dụng với 92 học sinh khối lớp 8, năm học 2020 – 2021 của Trường THCS Đồng Lợi, Xã Đồng Lợi, Triệu Sơn, Thanh Hóa
1.4 Phương pháp nghiên cứu
Phương pháp nghiên cứu lí luận: đọc những tài liệu liên quan đến dạy học, môn Mĩ thuật, phân môn Vẽ tranh
Phương pháp điều tra: xây dựng phiếu điều tra trước và sau khi tiến hành thực nghiệm để xem thái độ, nhận thức và hứng thú của học sinh như thế nào đối với phân môn Vẽ tranh
Phương pháp phân tích, tổng hợp: phân tích và tổng hợp được những ưu, nhược điểm của việc dạy học phân môn Vẽ tranh ở trường THCS Đồng Lợi để
đề ra những giải pháp khắc phục những nhược điểm đó
Phương pháp thực nghiệm: Vận dụng dạy thử mỗi lớp một bài, áp dụng những giải pháp đã đề ra xem kết quả dạy học có tốt hơn không
Phương pháp so sánh và chứng minh:
Trang 5+ So sánh kết quả trước và sau khi tiến hành thực nghiệm áp dụng các giải pháp đã đề ra
+ Chứng minh một số giải pháp đưa ra áp dụng nhằm nâng cao chất lượng dạy học phân môn Vẽ tranh ở trường THCS Đồng Lợi đã thành công
Nhóm phương pháp thống kê: Thống kê bằng biểu bảng Tính phần trăm nhằm đánh giá thực trạng và thấy được hiệu quả của việc áp dụng một số giải pháp để nâng cao chất lượng dạy và học phân môn Vẽ tranh
1.5 Điểm mới trong kết quả nghiên cứu.
- Trang bị cho HS những kiến thức,nhận biết về cái đẹp trong cuộc sống
và KNS cụ thể
- Đưa ra các biện pháp cụ thể trong cuộc sống hằng ngày, tiết SHL nhằm rèn luyện KNS cho HS
- Tạo cho HS khả năng thích ứng, sáng tạo, mạnh dạn, hòa nhập, xử lý tình huống, góp phần hoàn thiện nhân cách, từng bước làm thay đổi quá trình giáo dục thành quá trình tự giáo dục rèn luyện của HS
- Xây dựng tập thể lớp đoàn kết, có tinh thần trách nhiệm, nhiệt tình ,có
kỹ năng phối hợp công tác tốt, cùng nhau hỗ trợ trong hoạt động giáo dục
- Phối hợp với các tổ chức xã hội, chính quyền đoàn thể như Đoàn thanh niên, Đội… tác động mạnh mẽ đến hiệu quả của các hoạt động giáo dục, rèn luyện giá trị thẩm mĩ về cái đẹp trong cuộc sống, KNS cho HS
2 Nội dung của sáng kiến kinh nghiệm
2.1 Cơ sở lí luận của sáng kiến
Đối với môn Mĩ thuật, môn học yêu cầu nhiều đến sự suy nghĩ và sáng tạo của học sinh thì gợi mở để mỗi em có cách nghĩ, cách giải quyết bài vẽ theo ý mình, bằng khả năng của mình là rất cần thiết Theo tôi, đây là một trong những phương pháp mang lại hiệu quả cho bài vẽ hơn cả, vì nó phù hợp với đặc trưng của Mĩ thuật là tạo ra cái đẹp muôn màu, muôn vẻ, đồng thời phù hợp với năng lực của mỗi học sinh Nên gợi ý ngay trên cơ sở của bài vẽ đã có bố cục, hình tượng, đậm nhạt…để mỗi em suy nghĩ, tìm tòi, bổ sung, nâng chất lượng bài vẽ của mình lên
* Gợi mở là phương pháp giúp học sinh phát huy trí tưởng tượng trong
thực hành phân môn vẽ tranh của môn Mĩ thuật: Gợi mở như thế nào?
Phương pháp gợi mở thường được thực hiện khi dạy lí thuyết và hướng dẫn thực hành
- Đối với bài dạy lí thuyết, giáo viên thường dùng các câu hỏi kết hợp với việc chỉ ra đối tượng thực tế (mẫu vẽ, hình minh hoạ…) để học sinh quan sát suy nghĩ và tự tìm ra cách lí giải hay nhận xét hoặc kết luận của mình Chẳng hạn:
em thử so sánh độ đậm nhạt của mẫu và bài vẽ của mình xem thế nào? (đối với
vẽ theo mẫu) Hoặc: Hai bài vẽ này giống nhau và khác nhau ở chỗ nào? (bố
cục, màu sắc…) Em thích bài vẽ nào Vì sao? (đối với vẽ trang trí, vẽ tranh đề tài)
- Với phần thực hành, giáo viên quan sát học sinh làm bài, dựa vào thực tế từng bài cụ thể, đặt các câu hỏi gợi ý, mở ra cách giải quyết sao cho phù hợp Chú ý:
Trang 6+ Các câu hỏi gợi mở phải mang tính khích lệ, động viên, sao cho mỗi học sinh cảm thấy mình cần phải suy nghĩ, tìm kiếm thêm để bài vẽ đẹp hơn, mong muốn có bài vẽ đẹp như ý
+ Lời nhận xét, gợi mở tuyệt nhiên không mang tính phủ định, như:
“Thế này không đẹp”, hoặc quyết định, như: “không làm thế này”, hay mệnh lệnh, như: “Phải làm lại, như thế này mới đúng…”
+ Lời nhận xét, câu gợi mở phải “mềm”, và luôn ở dạng nghi vấn
Ví dụ: “Vẽ thế này cũng được nhưng có lẽ chưa đẹp lắm” “Em còn có thể vẽ khác được không?”
+ Lời nhận xét, câu gợi mở cần sát với từng học sinh để qua đó, mỗi em đều có thể suy nghĩ và tìm ra cách làm cho bài của mình hoàn hảo hơn Do vậy, gợi mở cần có mức độ đối với từng đối tượng học sinh
- Mĩ thuật là môn học trực quan Đối tượng của môn Mĩ thuật thường là những gì ta có thể nhìn thấy, sờ được - có hình, có khối, có đậm nhạt, có màu sắc ở xung quanh ta, gần gũi và quen thuộc
- Dạy Mĩ thuật thường dạy trên đồ dùng dạy học Do vậy, đồ dùng dạy học của môn Mĩ thuật là nội dung, là kiến thức của bài học, dạy bằng trực quan bao giờ cũng mang lại hiệu quả cao
- Tuy nhiên Gợi mở là phương pháp giúp cho học sinh hình dung được ngay những hình ảnh mà các em không nhìn thấy trước mắt, giúp các em nhớ lại những hình ảnh mà các em đã từng nhìn thấy trong quá khứ, để các em có thể thực hành tốt bài vẽ từ các bước như chọn nội dung, chọn hình ảnh, sắp xếp bố cục, chọn màu sắc…
*Gợi mở là một phương pháp giúp học sinh phát huy trí tưởng tượng ở các bước của bài vẽ:
- Gợi mở để học sinh nhớ lại được đối tượng về hình dáng chung, về cấu trúc, về đậm nhạt và tỉ lệ của nó Giúp người vẽ có ý định sắp xếp cho bài vẽ của mình, sao cho hình vẽ hợp tỉ lệ với trang giấy và làm cho bài vẽ đẹp hơn
- Gợi mở để học sinh có được nhiều thông tin
- Gợi mở từ bao quát đến chi tiết
- Gợi mở cách nhận xét…
* Gợi mở là giúp học sinh hình dung lại cụ thể hơn vấn đề qua những gợi
ý của giáo viên:
- Gợi mở về đề tài
- Gợi mở về Chủ đề (nội dung của đề tài)
- Gợi mở về cách phác mảng
- Gợi mở về bố cục
- Gợi mở về hình vẽ (hình ảnh chính, phụ)
- Gợi mở về nét vẽ (Nét to, nhỏ tạo sinh động cho bài vẽ)
- Gợi mở về màu sắc (màu nóng, lạnh; màu tạo không gian và thời gian…)
- Gợi mở về đậm nhạt (sắc độ) …
Qua thời gian trực tiếp giảng dạy bản thân tôi nhận thấy phương pháp gợi
mở giúp học sinh thực hành có hiệu quả rất cao trong bài vẽ của mình
Trang 7Phương pháp gợi mở chỉ có thể áp dụng tốt nhất khi học sinh:
- Đọc và tham khảo trước bài học để nắm bắt thông tin
- Sưu tầm tranh, ảnh, bài viết liên quan đến bài học
- Thường xuyên quan sát sự vật, sự việc diễn ra hàng ngày xung quanh ta
- Chuẩn bị tốt dụng cụ phục vụ môn học
Và khi giáo viên:
- Chuẩn bị tốt đồ dùng dạy học như:
Mẫu vẽ (vẽ theo mẫu)
Tranh, ảnh, phiên bản, hình minh hoạ liên quan đến bài học (vẽ trang trí) Tài liệu liên quan đến bài học (sưu tầm)
- Kết hợp nhiều phương pháp trong giảng dạy
- Đặc biệt là sử dụng phương pháp gợi mở giúp học sinh thực hành bài vẽ
- Chú ý hướng dẫn học sinh quan sát thực tế xung quanh
2.2 Thực trạng của vấn đề
* Thuận lợi
- Đối với giáo viên:
+ Trong những năm gần đây, được sự quan tâm của Đảng, nhà nước và của ngành Đội ngũ giáo viên giảng dạy bộ môn Mĩ thuật được đào tạo chuẩn hoá hơn về chuyên môn nghiệp vụ, đáp ứng được yêu cầu tốt hơn trong giảng dạy Mĩ thuật
+ Ban giám hiệu luôn quan tâm tạo điều kiện tốt hơn để giáo viên hoàn thành tốt nhiệm vụ giảng dạy của mình
+ Cơ sở vật chất được trang bị tương đối đầy đủ hơn phục vụ tốt cho môn
học
- Đối với học sinh:
+ Đa số các em nhà gần các điểm trường nên thuận lợi trong việc tới trường
+ Gia đình cũng thường xuyên quan tâm đến việc học hành của con em mình
+ Đa số các em yêu thích các môn học năng khiếu
* Khó khăn
- Đối với giáo viên:
+ Bên cạnh những thuận lợi trên đối với việc giảng dạy môn Mĩ thuật cũng còn gặp không ít khó khăn như:
+ Nội dung bài còn dài so với thời lượng một tiết học, đặc biệt là đối với các bài về khái niệm và phân môn thường thức Mĩ thuật
+ Cơ sở vật chất còn thiếu thốn như chưa có phòng chức năng, chưa có
mẫu vẽ cho các bài vẽ theo mẫu, tranh ảnh còn hạn hẹp.
+ Chưa có nhiều tài liệu tham khảo để phục vụ việc giảng dạy
- Đối với học sinh:
+ Nhiều đối tượng học sinh chưa thật sự quan tâm đến môn học nên còn chưa chuẩn bị tốt dụng cụ phục vụ môn học làm ảnh hưởng rất nhiều đến việc học tập
Trang 8+ Đa số các em chưa tích cực, chủ động trong học tập, chưa phát huy được tính sáng tạo trong thực hành bài vẽ của mình (các em thích sao chép hơn)
+ Chưa có sự tác động mạnh mẽ từ phía gia đình đến việc học tập của các em
* Khảo sát chất lượng học sinh lớp 8 trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm
Bảng 1: Kết quả thực nghiệm trước khi thực hiện các giải pháp
TT Sĩ số Nội dung bài dạy
Thái độ (%) Nhận
thức ( %)
Thích (%)
Bình thường
Không thích
1 92
Bài 15: TẠO DÁNG VÀ TRANG TRÍ MẶT NẠ
25 (27,17 %)
46 (50%)
26 (28,26 %)
92 (100%)
2 92 Bài 18: VẼ CHÂN DUNG (26,8%)24 (43,47%)40 (35,86%)33 (100%)92
3 92 ƯỚC MƠ CỦA EM Bài 21: ĐỀ TÀI (25%)23 (46,7%)43 (33,69)31 (100%)92
2.3 Các giải pháp đã áp dụng
Giáo viên có thể kết hợp cùng với các phương pháp khác đó là hệ thống câu hỏi gợi mở hoặc dùng lời nhận xét gợi mở…để học sinh suy nghĩ, tìm tòi Phương pháp này phù hợp với tất cả các hoạt động trong giờ học vẽ tranh, vì nó phát huy được khả năng độc lập suy nghĩ, tìm tòi, tính tích cực học tập của mọi học sinh
Giáo viên sử dụng phương pháp gợi mở kết hợp với các phương pháp khác để giúp học sinh phát huy tính tích cực, chủ động trong các hoạt động học tập
Giáo viên tạo điều kiện để học sinh phát huy khả năng và tư duy theo chiều sâu trong nhận thức thẩm mĩ, kĩ năng vẽ tranh
Giáo viên rèn luyện ý thức tự học, tự nghiên cứu tìm tòi ý tưởng mới cho mỗi bài học
Trước khi dạy bài mới, giáo viên cần nghiên cứu kĩ các tình huống, các vấn đề cần gợi mở và gợi mở phải phù hợp với lực học của từng đối tượng học sinh
Ví dụ: Ở hoạt động Tìm và chọn nội dung đề tài giáo viên có thể gợi mở để khai thác đề tài sâu hơn: “ngoài các gợi ý vừa nêu của đề tài môi trường em còn biết
về những hoạt động nào khác? Em hãy miêu tả về hình ảnh đó”
Ví dụ: Ở đề tài ước mơ của em “Em hãy cho biết về ước mơ của mình?” đây là câu không khó nhưng học sinh lại ngại nói lên ước mơ của mình Nhưng qua câu hỏi này đã tác động đến suy nghĩ và nhu cầu muốn tìm hiểu của học sinh Lúc này giáo viên có thể sử dụng hình ảnh về các hoạt động để giới thiệu về đặc
Trang 9điểm của hoạt động, để học sinh thể hiện khả năng nhận thức, trí tưởng tượng phong phú và nói lên mong ước của bản thân
Hoặc ở hoạt động thực hành có thể gợi mở về cách vẽ:
Ví dụ: em thấy nét vẽ này hoặc hình vẽ này đã được đẹp chưa (đối với học sinh trung bình và yếu), giáo viên cần chỉ ra những sai sót một cách cụ thể đồng thời yêu cầu học sinh tự sửa theo khả năng của mình; (đối với học sinh khá); Các em hãy quan sát lại bài mình và tìm ra những chỗ chưa được đẹp? Đã nổi rõ trọng tâm nội dung chưa? Em có thể sửa chúng cho rõ nội dung hơn không? (đối với học sinh có năng khiếu và khả năng quan sát tốt)
Những câu hỏi trên có ý nghi vấnđồng thời tin vào khả năng của học sinh khích lệ, động viên để các em tự sửa bài mình đẹp hơn
Về đánh giá bài vẽ tranh giáo viên cũng có thể sử dụng phương pháp gợi
mở để hướng dẫn học sinh tự đánh giá bài trong lớp:
Ví dụ: Em thấy trong lớp có bao nhiêu bạn vẽ đúng đề tài và có bao nhiêu bạn
vẽ chưa đúng đề tài? Hoặc em thấy bài nào trong lớp đẹp nhất? Vì sao?
Tóm lại: Phương pháp gợi mở thường được sử dụng rộng rãi cho tất cả các môn họcđặc biệt là môn mĩ thuật vì đây là môn nghệ thuật, đôi khi vấn đề cần khai thác nằm ngoài những công thứcnhững quy định bắt buộc Vì vậy phương pháp gợi mở sử dụng rất phù hợp và cho hiệu quả cao, phát huy được sự chủ động, sáng tạo của học sinh
Dưới đây là một số tiết dạy thực nghiệm cụ thể:
Tiết 1: Phân môn vẽ trang trí - Bài 15: TẠO DÁNG VÀ TRANG TRÍ MẶT
NẠ (Mĩ thuật 8).
* Hoạt động 1: Quan sát, nhận xét: phần này giáo viên dùng tranh, ảnh
trực quan và Gợi ý giúp học sinh tìm hiểu về nội dung và tác dụng của việc tạo dáng và trang trí mặt nạ
* Hoạt động 2: Hướng dẫn học sinh cách: Tạo dáng và trang trí mặt nạ
(đây là phần trọng tâm của bài) giáo viên giới thiệu để học sinh thấy được có nhiều cách để tạo dáng và trang trí mặt nạ sau đó vừa giảng giải vừa minh hoạ trực quan gợi ý theo từng cách để học sinh nắm bắt
Các hoạt động minh hoạ cho ví dụ 2:
- Giới thiệu cho học sinh thấy được có nhiều cách để tạo dáng và trang trí mặt
nạ
Gợi mở cho cách: Tạo dáng mặt nạ:
+ Tạo hình mặt nạ phù hợp với khuôn mặt (to, nhỏ, dài, ngắn), hình dạng vuông, tròn, ôvan hoặc chữ nhật
+ Tạo dáng theo nhân vật muốn thể hiện (người hay con vật)
+ Minh hoạ cách điệu hoạ tiết
Gợi mở cho cách: Trang trí mặt nạ:
+ Cách tìm mảng hình
+ Cách sử dụng đường nét
+ Cách sử dụng màu sắc sao cho phù hợp với tính cách nhân vật định miêu tả (hiền từ, vui vẻ hay độc ác, nham hiểm…)
* Hoạt động 3: Hướng dẫn học sinh làm bài: phần này học sinh thực
Trang 10hành là chủ yếu, giáo viên chỉ theo dõi gợi ý (giáo viên sử dụng phương pháp minh hoạ trực quan và gợi mở giúp học sinh làm bài nhưng không được để học sinh vẽ theo hình minh họa gợi ý của giáo viên)
Tiết 2: Phân môn vẽ theo mẫu - Bài 18: VẼ CHÂN DUNG (Mĩ thuật 8).
* Hoạt động 1: Quan sát, nhận xét: phần này giáo viên dùng tranh, ảnh
trực quan và gợi mở giúp học sinh tìm hiểu về:
- Sự khác nhau giữa ảnh chân dung và tranh chân dung; (Thế nào là ảnh chân dung? Thế nào là tranh chân dung?)
+ Về các đặc điểm của các nét mặt; (Gương mặt có đặc điểm gì? (mắt, mũi, miệng, cằm, trán, tóc…))
+ Trạng thái của mỗi người trong tranh; (Trạng thái vui, buồn, giận dữ, bực tức hay lo âu…)
+ Tranh chân dung là tranh vẽ về một con người cụ thể đó; (Là Ông, Bà, Cha,
Mẹ, Anh, Chị, em…)
+ Có thể vẽ: Chân dung bán thân:(vẽ khuôn mặt và một phần thân người)
Chân dung toàn thân: (Vẽ cả người)
Chân dung nhiều người: (Vẽ người trong gia đình hay nhóm bạn)
* Hoạt động 2: Hướng dẫn học sinh cách vẽ dáng người (đây là phần
trọng tâm của bài) giáo viên vừa cho học sinh xem tranh, ảnh minh hoạ vừa giảng giải, vừa minh hoạ bảng vừa gợi mở giúp học sinh nắm bắt cách vẽ hình + Các hoạt động minh hoạ cho ví dụ 1:
- Trước tiên đặt câu hỏi để học sinh suy nghỉ về cách vẽ:
? Muốn vẽ được tranh chân dung, cần phải làm như thế nào?
Cần quan sát người định vẽ: khuôn mặt, mắt, mũi, miệng…
Vẽ phác các nét chính tỉ lệ của khuôn mặt, mắt, mũi, miệng…
- Giáo viên gợi mở các đặc điểm của:
Khuôn mặt (trái xoan, vuông chữ điền, tròn, ngắn, dài…) Mắt (lớn, nhỏ, vui, buồn, giận…)
Mũi (dọc dừa, cao, thấp, to, nhỏ…)
Miệng (lớn, nhỏ, rộng, hẹp…)
Minh hoạ các nét để diễn tả trạng thái của nhân vật
* Hoạt động 3: Hướng dẫn học sinh làm bài: phần này học sinh thực
hành là chủ yếu, giáo viên chỉ theo dõi gợi ý (giáo viên sử dụng phương pháp minh hoạ trực quan và gợi mở giúp các em làm bài Nhưng không được để học sinh vẽ theo hình minh hoạ gợi mở của giáo viên)
Tiết 3: Phân môn vẽ tranh - Bài 24: ĐỀ TÀI ƯỚC MƠ CỦA EM (Mĩ thuật.
8)
* Hoạt động 1: Hướng dẫn học sinh tìm và chọn nội dung đề tài: phần
này giáo viên dùng tranh, ảnh trực quan và gợi mở giúp học sinh tìm hiểu về các ước mơ của mình như: kiến trúc sư, họa sĩ, bác sĩ, phi công, … để học sinh có hướng chọn nội dung cho bài vẽ của
mình