(SKKN 2022) áp dụng một số bài tập bổ trợ nhằm nâng cao chất lượng và thành tích nội dung chạy bền cho học sinh khối 9 trường THCS minh lộc, hậu lộc, thanh hóa

Vì vậy tôi mạnh dạn nghiên cứu đề tài: “ Áp dụng một số bài tập bổ trợ nhằm nâng cao chất lượng và thành tích nội dung chạy bền cho học sinh khối 9 trường THCS Minh Lộc – Hậu Lộc – Thanh

I MỞ ĐẦU 1.1 Lí do chọn đề tài

Trong sự nghiệp đổi mới đất nước, nhất là trong giai đoạn phát triển như hiện nay yếu tố con người luôn luôn chiếm vị trí quan trọng hàng đầu Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chỉ rõ: “ Muốn có chủ nghĩa xã hội phải có con người xã hội chủ nghĩa Trong hình mẫu và phẩm chất con người, sức khoẻ và thể chất chiếm một

vị trí đáng cần thiết để đáp ứng yêu cầu xây dựng và bảo vệ tổ quốc Do đó thể dục thể thao là một bộ phận của nền giáo dục xã hội chủ nghĩa, nó tổng hợp các phương tiện, phương pháp nhằm giúp con người phát triển toàn diện, hài hoà, đặc biệt hoạt động TDTT là một trong những hình thức cơ bản chuẩn bị thể lực phục vụ cho lao động và các hoạt động khác Ngày 27/03/1946 Bác Hồ đã ra lời

kêu gọi toàn dân tập thể dục: “ Giữ gìn dân chủ, xây dựng nước nhà, gây đời sống mới, việc gì cũng cần có sức khoẻ mới thành công Một người dân yếu ớt tức làm cho cả nước yếu ớt, một người dân mạnh khoẻ tức làm cho cả nước khoẻ mạnh …” và vì thế : “ Luyện tập thể dục, bồi bổ sức khoẻ là bổn phận của người dân yêu nước”

Chính vì lẽ đó trong cuộc sống hiện nay, vị trí công tác TDTT trong nhà trường càng được xác định theo đúng tầm quan trọng của nó Thông qua giáo dục trong bộ môn Thể dục, bồi dưỡng cho học sinh những đức tính tốt đẹp, giúp học sinh biết được kĩ năng cơ bản để tập luyện giữ gìn sức khỏe, nâng cao thể lực, góp phần rèn luyện nếp sống lành mạnh, tác phong nhanh nhẹn, kỉ luật, thói quen tự giác tập luyện thể dục thể thao, giữ gìn vệ sinh Có sự tăng tiến về thể lực, thi đạt tiêu chuẩn rèn luyện thân thể và thể hiện khả năng của bản thân về thể dục thể thao, biết vận dụng những điều đã học vào nếp sinh hoạt ở trong và ngoài nhà trường, góp phần chuẩn bị cho thế hệ trẻ có nếp sống, tác phong công nghiệp

Trong giáo dục thể chất, điền kinh là nội dung cơ bản, là nền tảng để phát triển các tố chất thể lực cơ sở cho các môn thể thao khác Trong đó chạy bền là một nội dung cơ bản để phát triển các tố chất thể lực, đặc biệt là tố chất sức bền Trước yêu cầu này đòi hỏi giáo viên lên lớp phải có những phương pháp giảng dạy, những bài tập hợp lí phù hợp với sách giáo khoa, phù hợp với lứa tuổi và đặc biệt là phát triển thành tích môn chạy bền

Trường THCS Minh Lộc nằm trên địa bàn xã Minh Lộc, nền tảng thể lực của học sinh vẫn còn hạn chế Đặc biệt thành tích môn chạy bền của học sinh còn thấp so với thành tích môn chạy bền của các trường trong huyện và của tỉnh Thanh Hoá

Xuất phát từ những lí do trên bản thân tôi tự hỏi làm thế nào để nâng cao được thành tích chạy bền cho học sinh? Vì vậy tôi mạnh dạn nghiên cứu đề tài:

“ Áp dụng một số bài tập bổ trợ nhằm nâng cao chất lượng và thành tích nội dung chạy bền cho học sinh khối 9 trường THCS Minh Lộc – Hậu Lộc – Thanh Hoá”

1.2 Mục đích nghiên cứu:

Chương trình học bộ môn Thể dục cấp THCS có rất nhiều nội dung học, nó không đơn thuần chỉ là tập vài động tác thể dục, tập một số động tác kĩ thuật, hay không đơn thuần chỉ là chạy, nhảy … mà nó còn là nơi thể hiện ý thức, nghị lực và ý chí của người tập

Trong các nội dung chạy có thể có nhiều học sinh thích học nội dung Chạy ngắn hơn so với nội dung Chạy bền Bởi lẽ ở cự ly chạy bền đòi hỏi các em phải tiêu thụ một lượng năng lượng nhiều hơn dẫn đến việc cơ thể cảm thấy mệt mỏi Đặc biệt với lứa tuổi học sinh THCS nếu các em chưa thường xuyên tập luyện một môn thể thao nào đó thì các em có thể coi đây là một việc làm nặng nhọc với các em Từ đó các em ngại tập luyện chạy bền hoặc tập cho có lệ, điều đó dẫn đến chất lượng của nội dung chạy bền chưa cao

Vậy phải làm thế nào và dùng những biện pháp gì để chất lượng chạy bền của học sinh được nâng cao? Rất nhiều câu hỏi đã được đặt ra Vì vậy trên nền tảng GDTC đặt ra, với những phương pháp được sử dụng hợp lý có tác dụng quan trọng đến đối tượng tập luyện kích thích hay động viên, có nhiều phương pháp

để cho các em có thể tập luyện nâng cao sức bền, cải thiện thành tích chạy bền, tạo cho các em niềm tin say mê, hứng thú hơn trong việc học tập, tập luyện Đảm bảo tốt các chất lượng môn học Với những lý do trên tôi quyết định xây dựng đề tài: Nâng cao chất lượng chạy bền thông qua một số bài tập bổ trợ ở Trường trung học cơ sở Minh Lộc – Hậu Lộc – Thanh Hóa Nhằm giúp học sinh hứng thú hơn, say mê hơn với nội dung học Chạy bền , qua đó giúp các em học

sinh bộc lộ hết khả năng của bản thân góp phần hình thành nhân cách con người, phát triển toàn diện góp phần xây dựng và bảo vệ tổ quốc

1.3 Đối tượng nghiên cứu:

- Học sinh khối lớp 9 Trường THCS Minh Lộc – Hậu Lộc – Thanh Hoá

- Hệ thống các bài tập bổ trợ cho sự phát triển sức bền trong Chạy bền

1.4 Phương pháp nghiên cứu:

Để giải quyết được các nhiệm vụ trên, tôi sử dụng các phương pháp sau:

- Phương pháp tham khảo, nghiên cứu tài liệu có liên quan: Trên cơ sở đọc và nghiên cứu các tài liệu, nhằm thu thập những vẫn đề liên quan đến GDTC giúp

hỗ trợ và đề ra những giải pháp hoặc những kinh nghiệm lựa chọn áp dụng

- Phương pháp quan sát sư phạm: Thông qua quan sát các giờ thể dục, quá trình nghiên cứu tập trung quan sát vào các điểm: Các lỗi sai học sinh thường mắc thi luyện tập chạy bền, mức độ hứng thú của học sinh khi tham gia tập các bài tập

bổ trợ và luyện tập chạy bền Qua việc quan sát để từ đó đánh giá nội dung, phương pháp, hình thức tổ chức tập luyện cho học sinh nhằm nâng cao thành tích chạy bền

- Phương pháp thống kê, xử lý số liệu: Tôi sử dụng phương pháp này để tổng hợp, xử lý số liệu điều tra nhằm thấy được mức độ tin cậy của số liệu thu được

- Phương pháp trực quan: Mục đích gây cho người học có cảm thụ rõ ràng, cụ thể các hình tượng và hình thành khái niệm cần thiết cho việc thực hiện động tác Ngoài ra có thể sử dụng tranh ảnh, biểu đồ để minh họa làm tăng sự chú ý, tập trung và khả năng tập luyện có hiệu quả cao của các em

- Phương pháp phân tích, giảng giải và làm mẫu: Giáo viên phân tích cụ thể và làm mẫu các kỹ thuật động tác để học sinh quan sát, tiến hành tập luyện Khi giảng giải phân tích kỹ thuật động tác nên ngắn gọn, chính xác, xúc tích, dễ hiểu

- Phương pháp tổ chức thi đua các tổ trong lớp: Nhằm kích thích các em phấn đấu học tập

- Phương pháp so sánh đối chiếu: Có số liệu so sánh trước và sau khi thực hiện

II NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM 2.1 Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm

Chạy bền là môn thể thao không đòi hỏi nhiều về trang thiết bị, kĩ thuật tương đối đơn giản, dễ phổ cập, phù hợp với mọi lứa tuổi, giới tính, do đó chạy bền là một nội dung cơ bản trong chương trình giáo dục thể chất

Trong các kì Hội Khỏe Phù Đổng từ cấp trường đến cấp quốc gia đều có thi đấu điền kinh trong đó có nội dung chạy bền, các học sinh nói chung và các vận động viên nói riêng đã lập được những thành tích đáng khen ngợi Tuy nhiên thành tích chạy bền của học sinh nước ta so với thành tích của học sinh các nước trên thế giới còn ở mức chênh lệch quá lớn

Ở cấp Trung học cơ sở các em được làm quen và tập luyện chạy bền xuyên suốt

từ lớp 6 đến lớp 9 với cự li tăng dần từ 300m – 800m Việc giảng dạy môn chạy bền trong nhiều năm qua đã được chú trọng và đạt kết quả nhất định, song vẫn còn phải phấn đấu nhiều hơn nữa mới đáp ứng được phong trào ngày càng mạnh

mẽ Để giảng dạy tốt hơn nữa môn chạy bền cho học sinh, cần phải nắm chắc được đối tượng và không ngừng chọn lựa cải tiến, các biện pháp, nội dung giảng dạy cho phù hợp, gây ảnh hưởng tốt đến sự phát triển toàn diện các bộ phận cơ thể học sinh

Môn chạy bền muốn có được thành tích tốt ngoài kĩ thuật còn phải tập luyện thường xuyên, liên tục và có các bài tập nâng cao và phải có một ý chí thật vững vàng Nhìn lại ở trường THCS Minh Lộc trong những năm qua, do chương trình của Bộ Giáo dục quy định các kĩ thuật trong môn điền kinh nói chung và môn chạy bền nói riêng là phần dạy học bắt buộc trong công tác giáo dục thể chất của nhà trường Nhìn chung học sinh đã được học tuy nhiên môn nội dung chạy bền khi học cần phải bỏ ra một lượng năng lượng lớn dẫn đến các em cảm thấy mệt mỏi và nhụt ý chí dẫn đến việc các em “ngại” tập luyện, một phần do phương pháp chưa có nhiều đổi mới không gây được hứng thú cho các em trong quá trình tập luyện, do đó kết quả đạt được chưa cao Đây cũng chính là lí do để đưa các

em vào công việc nghiên cứu

2.2 Thực trạng của vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm

Trường THCS Minh Lộc là một trường miền biển đa số học sinh đều là con

nhà nông hoặc gia đình làm nghề đánh bắt cá Vì thế các em đều thiếu thốn về sân bãi, dụng cụ, phương tiện tập luyện và ngay cả chế độ ăn uống, thời gian nghỉ ngơi cũng không được đảm bảo cho tập luyện nên sự tập luyện của các em chủ yếu là ở trường với thời gian quá ngắn ngủi cho một tiết học với số lượng học sinh trong một lớp tương đối đông Trong điều kiện như vậy nên các em còn chưa hứng thú với việc tập luyện Trường chưa có sân tập thể dục riêng, chưa có nhà tập đa năng, đang còn học tại sân văn hoá của xã cách trường khoảng 20m, sân có nhiều người ra vào để chơi, đá bóng, tập chạy xe … , do đó việc học tập nói chung và học chạy bền nói riêng cũng không được đảm bảo nên việc học tập còn nhiều hạn chế Dụng cụ học tập, hệ thống tranh ảnh phục vụ cho việc học tập đã cũ và thiếu nhiều nên đôi khi giáo viên muốn cho học sinh thị phạm bằng tranh ảnh nhưng không có, gây ảnh hưởng đến chất lượng học tập

Cũng chính vì nhiều lí do khách quan như vậy nên đôi khi giáo viên dạy học chưa thật sự hiệu quả Bên cạnh đó do trường đông lớp nên không đủ giáo viên đúng chuyên ngành Thể dục để giảng dạy nên các giáo viên khác vẫn đang còn dạy chéo ban vì thế chất lượng dạy học cũng chưa được như mong muốn

Những năm vừa qua tôi được phân công giảng dạy môn Thể dục tại trường THCS Minh Lộc Qua thực tế công tác, bản thân tôi và đồng nghiệp cũng chủ yếu dựa vào các bài tập bổ trợ cơ bản theo chương trình sách giáo khoa ban hành, nhưng một thực tế cho thấy rằng thực trạng học sinh học môn Thể dục nói chung và môn chạy bền nói riêng đa phần các em học sinh chưa tích cực tập luyện, các em cảm thấy chưa được hứng thú trong quá trình tập luyện, chưa xem tập luyện thể dục thể thao là cách tốt nhất để rèn luyện sức khoẻ phát triển thể lực Vì vậy việc đổi mới cách thức tập luyện để tạo ra sự hưng phấn học tập ở học sinh, nâng cao chất lượng dạy học là vô cùng cần thiết

Mặt khác học sinh luôn quan niệm Thể dục là một môn phụ nên không quan tâm muốn học sao cũng được, điều đó đã ăn sâu vào tiềm thức của học sinh Mặt khác đôi khi giáo viên còn cứng nhắc trong giờ học đối với học sinh nên kết quả học tập môn thể dục nói chung và môn chạy bền nói riêng chưa cao Nhất là trong tình hình xã hội hiện nay học sinh ngoài việc đi học thì các em sử dụng điện thoại quá nhiều, không chịu dành thời gian để tập luyện thể dục thể thao để nâng cao sức khoẻ, thể lực

Nhận thức được tầm quan trọng của giáo dục thể chất, là một giáo viên giảng dạy trực tiếp, hướng dẫn các em rèn luyện thể chất, qua thực tế công tác tại trường THCS Minh Lộc tôi luôn trăn trở làm thế nào để các em chủ động tích cực tập luyện nâng cao sức khoẻ, là những con người có tri thức, có đạo đức và

có ích cho xã hội Trong môn thể dục nói chung và chạy bền nói riêng bản thân tôi cũng luôn tìm tòi và học hỏi kinh nghiệm làm thế nào để các em nâng cao được thành tích

Trong năm học 2020 - 2021 vừa qua, bằng việc áp dụng các bài tập theo phân phối chương trình kết quả kiểm tra đánh giá quá trình tập luyện nội dung chạy bền đối với học sinh khối lớp 8 – 9 chưa cao Cụ thể như sau:

+ Bảng 1: Kết quả kiểm tra thành tích chạy bền khối 8 (204 học sinh)

Loại Kết quả kiểm tra

Giỏi 31/204 HS  15,2 %

Khá 47/204 HS  23 %

TB 75/204 HS  36,8%

Yếu 41 /204 HS  20,1%

Kém 10/204 HS  4,9%

+ Bảng 2: Kết quả kiểm tra thành tích chạy bền khối 9 (212 học sinh)

Loại Kết quả kiểm tra

Giỏi 33/212 HS  15,6 %

Khá 48/212 HS  22,6 %

TB 78/212 HS  36,8%

Yếu 45/212 HS  21,2%

Kém 8/212 HS  3,8%

Nhìn vào kết quả kiểm tra cho thấy kết quả thành tích môn chạy bền chưa cao, chính điều đó đã thôi thúc tôi cần phải đưa ra biện pháp, bài tập kích thích niềm đam mê tập luyện của các em và đó phải là những bài tập thật sự mang lại hiệu quả để nâng cao thành tích môn chạy bền

Để giải quyết mục đích nghiên cứu trên tôi thực hiện hai nhiệm vụ nghiên cứu sau:

- Nhiệm vụ 1: Xác định và lựa chọn một số bài tập triển sức mạnh, sức bền

nhằm nâng cao thành tích trong môn chạy bền cho học sinh lớp 9 trường THCS Minh Lộc

- Nhiệm vụ 2: Đánh giá hiệu quả các bài tập phát triển sức bền, sức mạnh

nhằm nâng cao thành tích trong môn chạy bền cho học sinh lớp 9 trường THCS Minh Lộc

2.3 Các sáng kiến kinh nghiệm hoặc các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề

a Giải pháp

- Đổi mới phương pháp dạy học theo hướng tích cực, lấy học sinh làm trung tâm

- Đưa ra được các bài tập nhằm giải quyết được vấn đề nghiên cứu Triển khai từ đơn giản đến phức tạp

- Chuẩn bị đầy đủ các kiến thức về chạy bền, các bài tập bổ trợ phát triển sức mạnh, sức bền

b Biện pháp thực hiện.

- Chuẩn bị : Tham khảo các tài liệu có liên quan đến đề tài nghiên cứu

- Lên kế hoạch thực nghiệm

- Chuẩn bị các bài tập: Phương pháp này nhằm mục đích đưa các bài tập mới

vào thực tiễn, qua thực nghiệm góp phần làm sáng tỏ những yếu tố tác động trực tiếp (yếu tố thực nghiệm) tới kết quả tập luyện của đối tượng nghiên cứu

- Đánh giá mức độ đạt được của học sinh thông qua bài tập

- Tổ chức thực hiện:

+ Phân nhóm học sinh

Tôi chọn đối tượng là 40 em học sinh ở khối 9 chia làm hai nhóm

Nhóm 1 : Nhóm thực nghiệm: gồm 20 em học sinh lớp 9 thời gian tập

luyện mỗi tuần 2 buổi, mỗi buổi 2 tiết nội dung tập luyện do chúng tôi đưa ra theo các bài tập đã xác định

Nhóm 2: Nhóm đối chứng: Tôi đã chọn ngẫu nhiên 20 em học sinh lớp 9

thời gian tập luyện giống như nhóm thực nghiệm mỗi tuần 2 buổi, mỗi buổi 2 tiết nội dung tập luyện theo phân phối chương trình hiện hành

+ Chuẩn bị về cơ sở vật chất

Dụng cụ phục vụ cho việc kiểm tra lấy số liệu như:

1 Đồng hồ bấm giờ 5 Dây nhảy

2 Còi 6 Vòng chun

3 Vôi 7 Bao cát : 0,5 kg

4 Cờ hiệu 8 Cuốc

c Thời gian thực hiện

Thời gian thực hiện 10 tuần

d Tổ chức thực hiện tập luyện

Qua nghiên cứu, tìm hiểu tôi đưa ra 12 bài tập bổ trợ nhằm nâng cao sức bền trong chạy bền Thông qua phỏng vấn, tham khảo ý kiến chuyên gia, ý kiến đồng nghiệp cùng chuyên ngành tôi chọn ra được ra 8 bài tập theo bảng sau:

+ Bảng 3: Bảng kết quả khảo sát lựa chọn bài tập thực nghiệm

ST

T

2 Nằm sấp co duỗi tay ( Chống đẩy )

3 Bài tập với dụng cụ, đeo bao cát cát 0,5 kg vào 2 chân luyện

tập chạy trên địa hình tự nhiên, cự ly theo quy định

x

5 Chạy bước nhỏ tại chỗ

6 Bật nhảy co chân

9 Bài tập với dụng cụ sử dụng dây đàn hồi đi bộ x

10 Nhảy bật cóc

Bài tập 1 : Nhảy dây

Chuẩn bị: Chuẩn bị dây nhảy vừa

phải sao cho chiều dài của một nửa

dây bằng khoảng cách từ bàn chân đến

ngang ngực Hai tay cầm hai đầu dây

nhặt đặt ở đằng sau gót chân, hai bàn

chân chụm lại người đứng thẳng

Để thuận tiện trong việc tập luyện tốt

nhất nên lựa chọn dây nhựa dẻo có tay

cầm bằng gỗ hoặc nhựa cứng

Động tác: Quăng dây nhảy về trước rồi nhảy bật lên khi dây quất xuống đất

Liên tục quăng dây và nhảy lên trong 40 giây rồi nghỉ 10 giây Có thể thực hiện bằng nhiều cách nhảy khác nhau ( Nhảy bằng cả hai chân, hoặc nhảy từng chân luân phiên )

Bài tập 2 : Bài tập với dụng cụ , đeo bao cát cát 0,5 kg vào 2 chân luyện tập chạy trên địa hình tự nhiên, cự ly theo quy định

Chuẩn bị: Bao cát có khối lượng 0,5 kg Buộc bao cát vào 2 chân, đứng tư thế

chuẩn bị chân trước chân sau, người thẳng, đầu hơi ngả về trước mắt nhìn thẳng, hai tay thả lỏng tự nhiên

Động tác: Khi có hiệu lệnh “Chạy” người tập thực hiện chạy theo cự ly quy

định tăng dần cự ly trong quá trình tập luyện: 200m – 300m – 400m – 500m – 600m Đánh tay và hít thở đúng cách, trong khi tập luyện bài tập này các bạn hãy hít thở thật sâu bằng mũi và thở chậm ra bằng miệng Sự kết hợp nhịp nhàng giữa hơi thở với nhịp chạy bộ sẽ đem lại hiệu quả tập luyện cao hơn Vì hai chân đeo bao cát nên sức các em bỏ ra cũng phải nhiều hơn để đáp ứng yêu cầu, từ đó giúp các em sau khi bỏ được bao cát thì cảm giác bước chạy cũng sẽ nhẹ nhàng

và có lực hơn rất nhiều

Bài tập 3 : Bật nhảy tại chỗ

Chuẩn bị: Người đứng thẳng, hai

chân rộng bằng hông, mắt nhìn thẳng,

hai tay thả lỏng tự nhiên

Động tác: Đứng trên sàn có bề mặt

phẳng, chủ yếu dùng cổ chân nhún

nhảy bật lên xuống lên liên tục trong

30 giây Khi bật tiếp đất bằng mũi bàn

chân trước

Bài tập này nhìn có vẻ đơn giản

nhưng nó có tác dụng làm tăng sức

mạnh của

chân, đặc biệt là bắp chân và cổ chân

Quãng nghỉ: Đối với bài tập này thì quãng nghỉ là 60 giây / 1 lần

Bài tập 4 : Chạy lên xuống cầu thang