Là một giáo viên chủ nhiệm lớp được nhà trường giao cho phụ trách giảng dạy và tổ chức HĐNGLL trong đó có các trò chơi dân gian cho học sinh, tôi luôn trăn trở và tìm các biện pháp để tổ
Trang 11 MỞ ĐẦU 1.1 Lí do chọn đề tài
Ngày nay công nghệ thông tin phát triển, trò chơi điện tử đã xâm nhập vào từng gia đình khiến cho tuổi trẻ học đường có thể ngồi hàng giờ trên máy vi tính., điện thoại…Phần lớn là những trò chơi mang tính bạo lực cảm giác mạnh như đấm đá, võ thuật, …khiến cho tâm hồn trẻ thơ trong trắng có thể trở nên hung hãn, liều lĩnh Chính vì vậy mà nạn bạo lực học đường đã từng xuất hiện ở đâu đó làm cho không ít gia đình và nhà trường băn khoăn lo lắng
Trước đây công nghệ thông tin chưa phát triển trò chơi điện tử chưa xâm nhập rộng rãi vào đất nước chúng ta, thế hệ học trò như chúng tôi ngày ấy mỗi khi đến trường hay giờ ra chơi thường tụ tập nhau lại chơi những trò chơi dân gian như: “Kéo co”, “Bịt mắt bắt dê”, “Nhảy dây”, “Đá cầu”, “Rồng rắn lên mây”, “Chơi ô ăn quan”…Sao mà hồn nhiên đến thế Những trò chơi dân gian không những mang tính lành mạnh mà còn rèn luyện thân thể, kỹ năng tính toán
và có tính cộng đồng cao Các em học sinh đều có thể tham gia và tham gia một cách nhiệt tình Bởi chính trò chơi dân gian đã mang tính thân thiện vả lại không phải đầu tư tốn kém tiền của, không mang tính phân biệt giầu nghèo giữa các
em Thông qua những trò chơi dân gian mà các em rất dễ dàng làm thân và kết bạn với nhau Đúng như PGS TS Nguyễn Văn Huy, giám đốc bảo tàng dân tộc
học Việt Nam đã nói: “ Cuộc sống đối với trẻ em không thể thiếu những trò chơi Trò chơi dân gian không đơn thuần là một trò chơi của trẻ con mà nó chứa đựng cả nền văn hoá dân tộc Việt Nam độc đáo và giàu bản sắc Trò chơi dân gian không chỉ chấp cánh cho tâm hồn trẻ, giúp trẻ phát triển tư duy, sáng tạo, mà còn giúp các em hiểu về tình bạn, tình yêu gia đình, quê hương, đất nước Ngày nay, các em ở một xã hội công nghiệp, chỉ quen với máy móc và không có khoảng thời gian chơi cũng là một thiệt thòi Thiệt thòi hơn khi các em không được làm quen và chơi những trò chơi dân gian của thiếu nhi ngày trước
- đang ngày càng bị mai một và quên lãng, không chỉ có ở các thành phố mà còn ở cả các vùng quê Vì thế, giúp các em hiểu và quay về nguồn với các trò chơi dân gian là một việc làm cần thiết”.
Là một giáo viên chủ nhiệm lớp được nhà trường giao cho phụ trách giảng dạy và tổ chức HĐNGLL trong đó có các trò chơi dân gian cho học sinh, tôi luôn trăn trở và tìm các biện pháp để tổ chức các trò chơi dân gian một cách có hiệu quả nhất Sau đây tôi xin trình bày kinh nghiệm của mình với đề tài: “Một
số biện pháp tổ chức các trò chơi dân gian theo dịnh hướng phát triển năng lực và phẩm chất cho học sinh Lớp 4”
1.2 Mục đích nghiên cứu
- Giúp học sinh có kĩ năng chơi các trò chơi dân gian
- Bước đầu hình thành và phát triển năng lực khéo léo, năng lực hợp tác, kĩ năng kĩ xảo cá nhân, khả năng tính toán, phán đoán chính xác, xây dựng tính đoàn kết, ý thức cộng đồng trách nhiệm, các suy luận đơn giản, góp phần rèn luyện tính linh hoạt, sáng tạo
- Hình thành nhân cách và phẩm chất yêu thích trò chơi dân gian, yêu quê hương đất nước, gìn giữ truyền thống của dân tộc Tránh xa các trò chơi điện tử
Trang 2- Hình thành tác phong học tập và làm việc có suy nghĩ, có kế hoạch, có tinh thần hợp tác, độc lập và sáng tạo có ý thức vượt khó khăn, cẩn thận, kiên trì,
tự tin
1.3 Đối tượng nghiên cứu
- Các biện pháp tổ chức các trò chơi dân gian theo dịnh hướng phát triển năng lực và phẩm chất cho học sinh
- Học sinh lớp 4A Trường Tiểu học Hoằng Phượng, huyện Hoằng Hóa, tỉnh Thanh Hóa
1.4 Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp điều tra khảo sát
- Phương pháp quan sát luyện theo mẫu, làm việc theo nhóm
- Phương pháp luyện tập thực hành,
- Phương pháp hội thoại, phỏng vấn
2 NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM 2.1 Cơ sở lí luận
Trong công tác giáo dục, hoạt động giáo dục NGLL là một bộ phận của công tác giáo dục toàn diện học sinh, nó gắn bó hữu cơ với việc dạy và học trên lớp, nó là một bộ phận trong kế hoạch giáo dục của nhà trường và người giáo viên chủ nhiệm phải có trách nhiệm tham mưu cùng phối hợp thực hiện tất cả các hoạt động giáo dục trong đó có hoạt động NGLL
Tổ chức cho học sinh tham gia chơi các trò chơi dân gian là hoạt động giáo dục NGLL có một vị trí rất quan trọng trong hoạt động giáo dục của học sinh, nó là một bộ phận cấu thành chủ yếu trong hoạt động giáo dục trẻ em một
cách toàn diện chứ không phải là hoạt động “phụ khoá” trong nhà trường Tiểu
học Những trò chơi dân gian không những mang tính lành mạnh mà còn rèn luyện thân thể, kỹ năng tính toán và có tính cộng đồng cao Qua đó phát huy được vai trò tích cực của học sinh Nó còn là một trong những kế hoạch đào tạo, giáo dục của nhà trường Tiểu học
Thông qua hoạt động giáo dục NGLL, tổ chức cho học sinh chơi các trò chơi dân gian ở trường Tiểu học Hoằng Phượng chúng tôi đã củng cố, mở rộng, khắc sâu kiến thức cơ bản về văn hoá cho học sinh, trực tiếp rèn luyện phẩm chất nhân cách, tài năng, tính đoàn kết cho học sinh để học sinh có niềm tin và hành động theo những chuẩn mực đạo đức ; tạo điều kiện cho học sinh hòa nhập cuộc sống với cộng đồng xã hội, rèn luyện một số kĩ năng giao tiếp, ứng xử, tự quản, tự tổ chức các hoạt động của cá nhân
2.2 Thực trạng của việc tổ chức trò chơi dân gian của Trường Tiểu học Hoằng Phượng trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm
- Thực trạng về tình hình cơ sở vật chất
Trường Tiểu học Hoằng Phượng đã được công nhận chuẩn Quốc gia mức
độ II Nhà trường đã liên tục đầu tư xây dựng, tu bổ cơ sở vật chất, mua sắm trang thiết bị, đồ dùng phục vụ cho công tác dạy và học nói chung Đặc biệt nhà trường có khuôn viên rộng rãi, sạch sẽ, thoáng mát rất phù hợp cho việc tổ chức các trò chơi dân gian Tuy nhiên vẫn còn một số ít trò chơi chưa được bổ sung
đồ dùng kịp thời
Trang 3- Thực trạng của việc tổ chức trò chơi dân gian của Trường Tiểu học Hoằng Phượng
Lâu nay, nói đến trò chơi dân gian, thường chỉ xuất hiện ở các lễ hội mang tính truyền thống của dân tộc Việc đưa loại hình trò chơi này vào các trường phổ thông theo tinh thần chỉ đạo của Bộ GD & ĐT là một nội dung còn khá mới
mẻ Hơn nữa nhiều gia đình phụ huynh cũng như giáo viên chỉ quan tâm cho học sinh học kiến thức mà chưa chú trọng đến việc khuyến khích các con chơi các trò chơi vì vậy không những gây áp lực cho học sinh mà các năng lực và phẩm chất của học sinh cũng không phát huy hết
Đối với Trường Tiểu học Hoằng Phượng, đa số giáo viên đều có nhận thức đúng đắn về vai trò và tác dụng của trò chơi dân gian trong giáo dục Song lại thiếu kinh nghiệm và vốn kiến thức cần thiết trong công tác tổ chức trò chơi dân gian nên chưa gây được nhiều hứng thú cho học sinh Nội dung trò chơi chưa phong phú, đa dạng dễ tạo cho học sinh cảm giác nhàm chán bởi chỉ một số ít trò chơi cứ lặp đi lặp lại nhiều lần Bên cạnh đó một số giáo viên chưa thực sự quan tâm và đầu tư đúng mức trong việc sưu tầm, lựa chọn trò chơi và chuẩn bị
đồ dùng cho trò chơi Nên trong quá trình thực hiện còn gặp nhiều lúng túng Thời gian tổ chức cho học sinh chơi còn hạn hẹp Chưa có biện pháp thu hút học sinh yêu thích trò chơi dân gian
- Kết quả của thực trạng
Sau một năm, triển khai và thực hiện trò chơi dân gian ở trường Tiểu học Hoằng Phượng (năm học 2020- 2021) Tôi nhận thấy tuy nhà trường có khá đầy
đủ về điều kiện cơ sở vật chất nhưng kết quả thu được là chưa cao, chưa xứng đáng với tiềm năng vốn có của nhà trường Cách thức tổ chức còn máy móc, thiếu kế hoạch rõ ràng, các trò chơi còn diễn ra một cách đơn điệu nên học sinh chưa tỏ ra hứng thú với trò chơi dân gian Một số em tham gia chơi nhưng chưa nhận thức rõ ràng về vai trò tác dụng của trò chơi vì vậy việc tiếp cận, lĩnh hội các trò chơi dân gian còn hạn chế dẫn đến học sinh thường vi phạm luật chơi hoặc nhanh quên nội dung trò chơi Kết quả trên đã phản ánh việc tổ chức trò chơi dân gian chưa thực sự hấp dẫn để thu hút học sinh tham gia chơi vì vậy ở các lớp vẫn còn học sinh thích chạy nhảy, dượt đuổi với bạn trong khi chơi ở sân trường hoặc chơi các trò chơi không có nội dung tốt, dễ dẫn đến quá chớn rồi mất đoàn kết với bạn
Năm học 2021-2022 tôi được nhà trường phân công chủ nhiệm giảng dạy các môn văn hoá và HĐNGLL của lớp 4A Trường Tiểu học Hoằng Phượng Ngay từ đầu năm tôi đã khảo sát phỏng vấn học sinh và thu được kết quả sau:
Dưới đây là bảng thống kê kết quả phỏng vấn:
Lớp
TS
học
sinh
Số học sinh được phỏng vấn
Trả lời rất thích
Trả lời thích
Trả lời không thích
Không trả lời
Trang 4Từ kết quả trên tôi thấy học sinh trường Tiểu học Hoằng Phượng nhiều em rất thích chơi các trò chơi dân gian Song số học sinh không thích trò chơi dân gian chiếm tỷ lệ khá cao Chính vì vậy tôi tập trung vào các giải pháp sau:
2.3 Một số giải pháp và biện pháp thực hiện
2.3.1 Các giải pháp
Giải pháp1: Tìm hiểu nhu cầu chơi của học sinh, xác định nguyên nhân dẫn đến học sinh chưa hào hứng với các trò chơi dân gian:
Để thực tế hơn về nhu cầu chơi của học sinh trong nhà trường, bước vào năm học 2021- 2022 tôi đã dùng phương pháp phỏng vấn ngẫu nhiên học sinh
một số lớp Đa số học sinh được hỏi: Em có thích chơi các trò chơi dân gian không? các em đều trả lời là không thích hoặc thích, một số ít học sinh trả lời là rất thích Những em trả lời không thích chơi sau khi được hỏi : “Tại sao em không thích chơi các trò chơi dân gian?” thì đa số các em đều trả lời :Các em
biết tên trò chơi dân gian nhưng lại không biết cách chơi các trò chơi ấy Một số
ít trả lời không biết các trò chơi dân gian Từ đây tôi xác định được nguyên nhân học sinh chưa hứng thú với các trò chơi dân gian là do nhà trường chưa thực sự quan tâm đến các trò chơi dân gian và chưa hướng dẫn học sinh cách thức chơi các trò chơi phù hợp,…
Giải pháp 2: Tham mưu cho lãnh đạo nhà trường tổ chức trò chơi dân gian lồng ghép vào các tiết học ngoài giờ
Ngay từ đầu năm học tôi đã chủ động tham mưu cho lãnh đạo nhà trường xây dựng kế hoạch tổ chức trò chơi dân gian lồng ghép vào các tiết hoạt động ngoài giờ và triển khai cụ thể đến từng đơn vị lớp, đồng thời phổ biến một cách sâu rộng chủ trương của nhà trường về công tác tổ chức trò chơi dân gian để học sinh xác định tư tưởng, mục tiêu tập trung thực hiện tốt kế hoạch mà nhà trường
đã đề ra Kịp thời mua sắm, bổ sung thêm một số đồ dùng cần thiết phục vụ cho trò chơi dân gian như: dây kéo co, bao tải, cờ, khăn,…từ nguồn kinh phí của nhà trường Vận động học sinh tự làm các đồ dùng đơn giản khác để làm phong phú hơn bộ đồ dùng tổ chức trò chơi dân gian trong nhà trường
Giải pháp 3: Sưu tầm trò chơi dân gian phổ biến rộng rãi cho học sinh trong nhà trường
Bản thân tôi đã có một vốn hiểu biết nhất định về trò chơi dân gian, bên cạnh đó tôi còn luôn tích cực tìm hiểu sưu tầm từ các nguồn thông tin khác như: Trên mạng Internet, sách báo, các chuyên đề của ngành giáo dục có liên quan đến trò chơi dân gian, tìm hiểu từ những người cao tuổi…Kết quả tôi đã sưu tầm
và lựa chọn được khá nhiều trò chơi dân gian góp phần cùng các giáo viên khác tạo ra nguồn tư liệu phong phú về các trò chơi dân gian Đây là những trò chơi đơn giản, ít tốn kém, phù hợp với điều kiện thực tế của nhà trường
2.3.2 Một số biện pháp và tổ chức thực hiện
Để tổ chức tốt các trò chơi dân gian theo hướng phát triển năng lực và phẩm chất cho học sinh lớp 4A Trường TH Hoằng Phượng tôi thực hiện các biện pháp sau:
Biện pháp 1: Lựa chọn các trò chơi dân gian phù hợp với lứa tuổi
Khi lựa chọn các trò chơi dân gian cho học sinh Tiểu học tôi dựa vào các tiêu chí sau:
Trang 5Trò chơi không quá đơn giản nhưng cũng không quá phức tạp.
Đồ dùng phục vụ cho trò chơi dễ kiếm, dễ tìm
Giúp củng cố tư duy, ngôn ngữ, vận động, kỹ năng cho học sinh
Gây được hứng thú, thu hút được sự chú ý của học sinh
Có sự tham gia của tập thể lớp hoặc nhóm học sinh trong lớp
Từ những tiêu chí trên, tôi đã lựa chọn các trò chơi sau: “Thả đỉa ba ba”, “Chuyền thẻ”,
“Kéo co”, “Cướp cờ”, “Nhảy bao bố”, “Trồng nụ trồng hoa”, “Rồng rắn lên mây”, “Cá sấu lên bờ”, “Bịt mắt bắt dê”, “Chi chi chành chành”…
Hình ảnh trò chơi “Kéo co” của học sinh trong tiết HĐNGLL.
Biện pháp 2: Chuẩn bị đồ dùng, lời ca, địa điểm trước khi tổ chức cho học sinh tham gia vào các trò chơi dân gian.
* Chuẩn bị đồ dùng cho các trò chơi dân gian
Đồ dùng của các trò chơi dân gian cũng vô cùng phong phú và đa dạng, mang tính đặc trưng và được thiết kế dựa vào cách chơi và luật chơi của từng trò chơi Mỗi trò chơi dân gian có một hoặc nhiều loại đồ dùng tương ứng mà thiếu
nó trò chơi không thể tiến hành được
Ví dụ như trò: “Chơi chuyền” đòi hỏi phải có 10 que chuyền và một đồ vật
có hình khối cầu như quả bóng, quả bưởi non… Hay đơn giản như trò chơi “Bịt mắt bắt dê” cũng không thể được tổ chức nếu không có dải vải hoặc dải khăn bịt mắt…
Chính vì vậy, trước khi tổ chức cho học sinh chơi một trò chơi dân gian nào
đó, giáo viên cần tìm hiểu kỹ lưỡng về luật chơi, cách chơi cũng như việc có hay không các đồ dùng phục vụ cho trò chơi để từ đó có thể chuẩn bị đầy đủ các yếu
tố cần thiết cho trò chơi * Dạy học sinh đọc thuộc lời ca (đối với những trò
chơi có lời đồng dao)
Một đặc điểm đặc trưng của trò chơi dân gian đó là khi chơi học sinh không phải chỉ thực hiện các vận động của mình mà các em thường vừa chơi vừa hát hoặc đọc lời đồng giao nào đó Các bài đồng dao đó khiến cho không khí chơi vui vẻ, nhộn nhịp hơn Mặc dù không phải bài đồng dao nào cũng có ý nghĩa, song bài nào cũng phù hợp với tư duy hồn nhiên của học sinh Tiểu học
Ví dụ như: Chơi “Chi chi chành chành”, học sinh hát “Chi chi chành chành- Cái đanh thổi lửa- Con ngựa chết trương- tam vương ngũ đế…” câu hát dường như chẳng có mạch ý nào rõ ràng, nhưng thiếu nó thì trò chơi không thể tiến hành
Trang 6Trò chơi chỉ có thể tổ chức khi học sinh đã thuộc lời đồng dao Chính vì vậy, tôi thường cho học sinh làm quen với lời đồng dao của các trò chơi dân gian trước Khi học sinh đã thuộc lời đồng dao, tôi tổ chức cho các em chơi các trò chơi tương ứng với lời đồng dao đó Vì thế, học sinh đã chơi rất hứng thú và tích cực tham gia chơi
*Chuẩn bị địa điểm để tổ chức trò chơi
Mỗi trò chơi dân gian có một cách chơi và luật chơi khác nhau Có những trò chơi vân động mang tính tập thể rất cao, thường có số lượng người tham gia chơi lớn và đòi hỏi địa điểm chơi phải có diện tích rộng như “Kéo co”, “Rồng rắn lên mây”, “Thả đỉa ba ba”, “Trồng nụ trồng hoa”…
Hình ảnh trò chơi “Trồng nụ trồng hoa” của học sinh trong tiết HĐNGLL.
Nhưng lại có những trò chơi tĩnh, học sinh hay chơi theo các nhóm như
“Chi chi chành chành”, “Chuyền thẻ”, “Ô ăn quan”…Chính vì vậy, giáo viên cần nắm vững cách chơi, luật chơi, đặc điểm của từng trò chơi để từ đó lựa chọn địa điểm cho phù hợp trước khi tổ chức trò chơi cho học sinh
Biện pháp 3: Tổ chức các trò chơi phù hợp với tính chất hoạt động
* Với hoạt động ngoài trời: tận dụng không gian rộng và thoáng của sân
trường, tôi đã tổ chức cho học sinh chơi các trò chơi vận động nhằm rèn luyện
và phát triển thể lực cho học sinh như "Rồng rắn lên mây", "Bịt mắt bắt dê",
"Nhảy dây", "Nhảy lò cò", "Thả đỉa ba ba"
*Với hoạt động nhóm: tôi tổ chức cho học sinh chơi theo nhóm nhỏ trong
một không gian hẹp như: trong lớp học vào những hôm trời mưa hoặc dưới những gốc cây có bóng mát vào những hôm trời nắng to để tổ chức các trò chơi phù hợp như: "Ô ăn quan", "Chơi chuyền"
Biện pháp 4: Thu hút tất cả học sinh tham gia vào trò chơi bằng những phần thưởng
Để thu hút đông học sinh tham gia chơi tôi luôn khuyến khích, động viên tất cả học sinh tham gia chơi càng đông càng vui bằng cách thưởng cho người thắng cuộc những món quà nhỏ bé như cái bút, quyển vở, cục tẩy, chì… Hay bằng chàng vỗ tay khuyến khích Tất nhiên ai thua sẽ bị phạt bằng một hình thức nhẹ nhàng như hát một bài, hay nhảy lò cò… vì vậy đã gây húng thú cho đông đảo học sinh tham gia thích thú
Một ưu thế của trò chơi dân gian chính là ở chỗ nó có thể dung nạp tất cả những ai muốn chơi Không bao giờ trò chơi dân gian quy định số người chơi nhất định Nếu chơi "Bịt mắt bắt dê", mỗi khi có người vào thêm, vòng chỉ rộng
ra một chút chứ trò chơi không thay đổi Còn trò chơi "Rồng rắn lên mây" thì thêm một người, "Cái đuôi" sẽ dài ra một chút và tất cả mọi người đếu được chơi, được chạy như nhau Những trò chơi "Thả đỉa ba ba", "Chi chi chành chành", "Nhảy lò cò", "Nhảy dây", “Mèo đuổi chuột” cũng tương tự như vậy Trong khi chơi, mọi học sinh đều bình đẳng như nhau Nếu học sinh nào ích kỷ, chơi không đúng luật chơi, chen lấn các bạn khác sẽ bị tập thể phê phán, loại trừ không cho chơi chung Qua đó tinh thần tập thể của các em được nâng lên rất nhiều
Trang 7Hình ảnh Trò chơi “Mèo đuổi chuột” của học sinh trong tiết HĐNGLL.
Biện pháp 5: Hướng dẫn cách chơi một số trò chơi cụ thể theo hướng phát triển năng lực và phẩm chất học sinh
Để giúp học sinh phát triển được năng lực và phẩm chất thông qua cách tổ chức trò chơi dân gian cho học sinh tôi đã sưu tầm và soạn thảo nội dung nhiều trò chơi, cách chơi để học sinh chơi Sau đây là một số ví dụ minh hoạ:
* Trò chơi “Nhảy bao bố”
- Cách chơi: Người chơi chia làm hai đội trở lên, thông thường thì từ hai
đến ba đội, mỗi đội phải có số người bằng nhau Mỗi đội có một ô hàng dọc để nhảy và có hai lằn mức: một xuất phát và một mức đích Mỗi đội xếp thành một hàng dọc Người đứng đầu bước vào trong bao bố hai tay giữ lấy miệng bao Sau khi nghe lệnh xuất phát người đứng đầu mỗi đội mới nhảy đến mức đích rồi lại quay trở lại mức xuất phát đưa bao cho người thứ hai Khi nào người thứ nhất nhảy về đến đích thì người thứ hai tiếp theo mới bắt đầu nhảy Cứ như vậy lần lượt đến người cuối cùng Đội nào về trước đội đó thắng
- Luật chơi: Người chơi nào nhảy trước hiệu lệnh xuất phát là phạm luật,
người nhảy chưa đến mức quy định mà quay lại cũng phạm luật Nhảy chưa đến đích mà bỏ bao ra cũng phạm luật và có thể bị loại khải trò chơi
Hình ảnh trò chơi “Nhảy bao bố” của học sinh trong tiết hoạt động ngoài giờ.
Tóm lại: Qua trò chơi: “ Nhảy bao bố ” học sinh phát triển năng lực sự khéo léo, sức bật và khả năng giữ thăng bằng.
* Trò chơi “Cướp cờ”
- Cách chơi: Quản trò chia tập thể chơi thành hai đội, có số người bằng
nhau mỗi đội có từ 5-6 bạn, đứng hàng ngang ở vạch xuất phát của đội mình Đếm theo số thứ tự 1,2,3,4,5…các bạn phải nhớ số của mình Khi quản trò gọi tới số nào thì số đó của hai đội nhanh chóng chạy đến vòng và cướp cờ Khi quản trò gọi số nào thì số đó phải về Mỗi lúc quản trò có thể gọi ba bốn số
- Luật chơi: Khi đang cầm cờ nếu bạn vỗ vào người là thua cuộc Khi lấy
được cờ chạy về vạch xuất phát của đội mình không bị bạn vỗ vào người là thắng cuộc Khi có nguy cơ bị vỗ vào người thì được phép bỏ cờ xuống đất để tránh bị thua Số nào vỗ số đó không được vỗ vào số khác Nếu bị số khác vỗ vào là không thua Số nào bị thua rồi quản trò không gọi số đó chơi nữa Người chơi không được ôm, giữ nhau cho bạn cướp cờ Người chơi tìm cách lừa đối phương để mang cờ về Lựa chọn sân bãi phù hợp để tránh nguy cơ, cờ ra khỏi vòng tròn, để cờ lại vòng tròn chỉ được cướp cờ trong vòng tròn Khoảng cách
cờ đến hai đội bằng nhau
Hình ảnh trò chơi “Cướp cờ” của học sinh trong tiết hoạt động ngoài giờ.
Trang 8Tóm lại: Qua trò chơi: “ Cướp cờ” học sinh phát triển năng lực tập trung,
sự khéo léo trong di chuyển đánh lừa đối phương nhằm cướp được cờ và phải phối hợp các thành viên trong đội với nhau
* Trò chơi “Cá sấu lên bờ”
- Cách chơi: Vạch hai đường vạch cách nhau khoảng 3 mét để làm bờ.Sau
khi oẳn tù tì, người thua sẽ làm cá sấu đi lại giữa hai vạch đó tìm bắt người nào
ở dưới nước hoặc có một chân dưới nước (tức nhảy ra khỏi vạch hoặc thò một chân qua khỏi vạch) Những người còn lại chia nhau đứng trên bờ( nghĩa là đứng ngoài hai bên vạch) Chọc tức cá sấu bằng cách đợi cá sấu ở xa thì thoe nột chân xuống nước hoặc nhảy xuống nước và vỗ tay hát : “Cá sấu, cá sấu lên bờ” Khi nào cá sấu quay lại thì nhảy ngay lên bờ
- Luật chơi: Người nào nhảy lên không kịp bị cá sấu bắt được thì phải thay
làm cá sấu Nếu các sấu bắt bắt được cùng lúc hai người trở lên thì những người
bị bắt phải oẳn tù tì để xá định người thua Nếu cá sấu không bắt được người thay thế thì phải làm cá sấu đến lúc “Chảy nước mắt cá sấu” hoặc mệt quá thì thôi Trò chơi bắt đầu lại bằng cách oẳn tuh tì để tìm con cá sấu khác
Tóm lại: Qua trò chơi “Cá sấu lên bờ” giúp học sinh phát triển về thể lực
lẫn trí tuệ, rèn luyện năng lực quan sát tốt và phản xạ nhanh, rèn luyện thể lực khi các em phải chạy qua chạy lại trò chơi gắn kết các học sinh trong nhóm giúp các em làm quen nhanh hơn và có thêm bạn mới
* Trò chơi “Chơi chuyền”
Chuẩn bị: Đầu tiên chúng ta cần chuẩn bị 1 đồ vật hình tròn (quả cà, quả
bưởi non, quả bóng nhỏ….) và 10 que nhỏ được vót nhẵn, bằng nhau, độ dài như đôi đũa
Luật chơi chuyền: Động tác thực hiện phải nhanh gọn, chính xác không
được để đũa rơi trong khi nhặt que hoặc khi xoay Phải biết canh khoảng cách để tung và hứng bóng vừa tầm không được cao quá hoặc thấp quá sẽ khó đỡ Người nào để rơi đũa, rơi bóng trong khi chuyền là phạm luật nhường quyền chơi cho người khác
Cách chơi và luật chơi: Cùng oẳn tù tì ai là người thắng cuộc sẽ được chơi
trước Người chơi cầm quả bằng tay phải, tung lên không trung và nhặt que (theo thứ tự từ bàn một đến bàn mười) Trong quá trình chơi, vừa kết hợp tung quả chuyền lên, nhặt que, đón quả chuyền, vừa hát những câu thơ phù hợp với từng bàn, từng chặng: bạn chơi Cuộc chơi cứ thế tiếp tục đến hết các năm tay thì trò chơi kết thúc
Hình ảnh trò chơi “Chơi chuyền” của học sinh trong tiết hoạt động ngoài giờ
Tóm lại: Qua trò chơi: “ Chơi chuyền” học sinh rất thích thú hào hứng vì các em chỉ tham gia trong lớp từng nhóm nhỏ vừa vui mà đảm bảo an toàn trong tình hình diễn biển phức tạp của dịch COVID 19 và phù hợp với mọi thời tiết, đặc biệt phát triển năng tập trung, sự khéo léo
Biện pháp 6: Lựa chọn trò chơi dân gian lồng ghép trong giờ học tạo sự
hứng thú và tự tin học tập cho học sinh.
Trang 9Bên cạnh luật chơi truyền thống, tôi đã lồng ghép khéo léo vào trò chơi những nội dung học tập nhẹ nhàng Vi dụ: trò chơi "Rồng rắn lên mây" được cải biên thêm lời: Rồng rắn lên mây/ Có cây lúc lắc/ Hỏi thăm thầy thuốc/ Có nhà hay không? Thầy thuốc trả lời: Có bài tập đọc/ Chúng ta cùng học/ Ai mà quên lời/ Là đội thua cuộc Rồi thầy thuốc yêu cầu mỗi đội chơi phải đọc đồng anh1, rồi 2, rồi 3 bài tập đọc - học thuộc lòng đã học trong trương trình môn Tiếng Việt của lớp tham gia chơi Đoàn rồng rắn vừa đi vừa đọc đồng thanh, đọc trôi chảy xong, thầy thuốc mới thực hiện tiếp việc hỏi han và lừa bắt khúc "Đuôi"; đoàn rồng rắn túm đuôi nhau, vừa che chở cho "Đuôi" chạy chốn, vừa tiếp tục đọc và cười vui
Với trò chơi "Cướp cờ": Trên các lá cờ được ghi thêm các từ Học sinh phải nhận diện đúng cờ có vần theo yêu cầu của quản trò để cướp đúng Như vậy, ngoài việc phải nhanh tay, nhanh chân và khéo léo để tránh bị đối phương vỗ thua, học sinh còn phải nhanh trí, nhanh mắt nhận diện đúng vần được ghi trên
cờ Ví dụ: Có các cờ ghi từng chữ quân, đội, nhân, dân Nếu quản trò hô "Cờ
có vần ân" thì ai cướp được cờ ghi chữ nhân hoặc chữ dân đều được
Trong mỗi tiết học nhằm củng cố kiến thức cuối tiết học, tạo không khí thư giãn cho các em để chuẩn bị cho tiết tiếp theo Mỗi tiết học , bài học giáo viên cần lựa chọn trò chơi phù hợp với tính chất của từng môn học
Biện pháp 7: Phối kết hợp đưa trò chơi dân gian vào mọi hoạt động, mọi thời điểm trong năm
Như chúng ta đã biết ngoài thời gian ở trường học sinh còn rất nhiều thời gian khác như các ngày nghĩ lễ, tết, nghỉ hè… học sinh ở nhà Tôi thiết nghĩ muốn trò chơi dân gian phát huy hết tính tích cực thì phải kết hợp giữa nhà trường, gia đình và xã hội để phát huy hiệu quả của trò chơi Bao gồm hiệu quả trong và hiệu quả ngoài vì vậy chúng ta nên phối hợp nhịp nhàng với bố, mẹ trẻ, với các tổ chức xã hội khác như đoàn viên thanh niên nơi trẻ sinh sống Vậy phối kết hợp như thế nào tôi xin chia sẻ với các bạn một vài kinh nghiệm mà tôi
đã gặt hái nhiều thành công trong việc tổ chức trò chơi dân gian cho học sinh tiểu học của chúng ta ở mọi lúc mọi nơi
- Lập kế hoạch: Để tiện nhất cho việc tuyên truyền ngay từ đầu năm tôi đã
lên kế hoạch cho việc chọn trò chơi phù hợp với chủ đề, tháng và phù hợp với các ngày lễ hội truyền thống Tôi cũng lên kế hoạch tuyên truyền vào thời điểm nào, với ai thì phù hợp và hình thức tuyên truyền như thế nào Sau khi lên kế hoạch tôi bám sát kế hoạch và thực hiện tuyên truyền
- Tuyên truyền bằng mọi hình thức: Tôi đã tham khảo các ý kiến của đồng nghiệp và đã nhận được những ý kiến rất bổ ích Đó là tuyên truyền bằng các hình thức khác nhau:
+ Tuyên truyền bằng văn bản: Giúp phụ huynh biết được tầm quan trọng
của nó để họ cũng có mong muốn như chúng ta là làm thế nào cho con, em họ phát triển tốt nhất
+ Tuyên truyền bằng trực tiếp: Trong các buổi họp phụ huynh ngoài việc nêu tình hình chung của lớp, báo cáo kết quả học tập, đạo đức, ý thức lao động của các em tôi đưa ra các hình thức tổ chức các trò chơi dân gian đến cho các
em
Trang 10+ Tuyên truyền bằng cách mời phụ huynh cùng nhà trường tham gia các
hoạt động chơi của học sinh: Khi mà phụ huynh đã biết được ý nghĩa của việc tuyên truyền thì tôi phối hợp với đồng chí tổng phụ trách đội, giáo viên thể dục
để tổ chức trò chơi dân gian ở các ngày hội như: Ngày thành lập trường, ngày 20- 11 Ngày hội đến trường… chào mừng các ngày lễ lớn 2- 9, 30- 4…Ở đây chúng ta sẽ tổ chức các trò chơi dân gian cho học sinh theo hình thức thi đua giữa các gia đình học sinh, giữa các nhóm gia đình của các em trong thôn, xóm
để cho phụ huynh có ý thức rèn luyện cùng con và động viên con chơi các trò chơi dân gian
- Tuyên truyền với chính quyền địa phương nơi mình công tác:
Vào buổi bàn giao học sinh về địa phương sinh hoạt hè, cũng là lúc thuận tiện cho việc bàn giao nhiệm vụ giáo dục các em cho các tổ chức xã hội ở địa phương Tôi đã phối hợp Tổng phụ trách Đội tham mưu cho Đoàn xã đưa nội dung tổ chức trò chơi dân gian vào sinh hoạt hè để các đồng chí cán bộ đoàn phối hợp tổ chức cho các em chơi trong hè mang ý nghĩa cao
* Tóm lại: Các biện pháp kinh nghiệm tôi đưa ra sẽ tổ chức tốt trò chơi dân
gian Các trò chơi mới lạ sẽ xuất hiện hàng trăm, hàng nghìn câu hỏi : Cô ơi, mẹ
ơi tại sao người lớn lại biết nhiều trò chơi hay thế, có nhiêu trò chơi lạ thế ? lại
có em nói cô ơi em biết rồi, các em phán đoán và tìm ra câu trả lời Nhận thức của các em ngày được nâng cao, trí tưởng tượng của học sinh tiểu học sẽ bay cao, bay xa Học sinh thân yêu của chúng ta sẽ phát triển một cách toàn diện
2 4 Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm:
Qua một năm học, với sự cố gắng tâm huyết tìm tòi các biện pháp áp dụng vào thực tế lớp 4A Trường Tiểu học Hoằng Phượng- huyện Hoằng Hóa- tỉnh Thanh Hóa, đến tháng 4 năm học 2021-2022, tôi đã thu được một số kết quả sau:
Dưới đây là bảng thống kê kết quả phỏng vấn học sinh tháng 4/ 2022
Lớp
TS
học
sinh
Số học sinh được phỏng vấn
Trả lời rất thích
Trả lời thích
Trả lời không thích
Không trả lời
4A 30 30 26 86,7% 4 13,3% 0 0% 0 0%
Như vậy qua một năm thực hiện với sự tận tâm, tận lực tôi đem tất cả những kinh nghiệm hiểu biết của mình truyền thụ cách chơi các trò chơi dân gian cho HS và kết quả đem lại một cách rất khả quan Trong trường hiện nay phải nói rằng 100% các em đều thích chơi các trò chơi dân gian, không còn và ít gặp hiện tượng chơi như trước đây dượt đuổi, xô đẩy, chạy nhảy mà thay vào
đó các em chơi các trò chơi dân gian nhẹ nhàng, đoàn kết và rất bổ ích mặc dù kết quả chưa được như ý muốn của bản thân nhưng tôi thấy rằng