SÁNG KIẾN KINH NGHIỆMBIỆN PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM, XÂY DỰNG LỚP HỌC THÂN THIỆN, HỌC SINH TÍCH CỰC Ở LỚP 1B TRƯỜNG TIỂU HỌC THỊ TRẤN THƯỜNG XUÂN Người thực hiện: Lương
Trang 1SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
BIỆN PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM, XÂY DỰNG LỚP HỌC THÂN THIỆN,
HỌC SINH TÍCH CỰC Ở LỚP 1B TRƯỜNG
TIỂU HỌC THỊ TRẤN THƯỜNG XUÂN
Người thực hiện: Lương Thanh Huyền Chức vụ: Giáo viên
Đơn vị công tác: Trường Tiểu học Thị Trấn SKKN thuộc lĩnh vực: Chủ nhiệm
THANH HOÁ, NĂM 2022
Trang 21 Mở đầu
Trang 3Thế kỷ XXI là thế kỷ của sự phát triển công nghệ, của tri thức Vì thế, giáo
dục có vị trí hết sức quan trọng trong việc xây dựng con người mới xã hội chủnghĩa nhằm đáp ứng sự phát triển chung của toàn nhân loại, đào tạo các em trongtương lai trở thành những người có đủ cả đức và tài để xây dựng và bảo vệ đấtnước Giáo viên chủ nhiệm lớp có vai trò quan trọng trong việc hình thành cho họcsinh những cơ sở ban đầu trong sự phát triển đúng đắn và lâu dài về đạo đức, trítuệ, thể chất, thẩm mĩ và các kĩ năng sống cơ bản để học sinh tiếp tục học tập vàbước vào cuộc sống Có thể nói công tác chủ nhiệm lớp “là khâu then chốt, quyếtđịnh” việc nâng cao chất lượng học tập của các em
Ngoài việc tổ chức, hướng dẫn các hoạt động học tập của học sinh, giáo viênchủ nhiệm lớp còn phải thường xuyên theo dõi các hoạt động trong giờ chơi, trongcác buổi sinh hoạt, giao lưu tập thể,…và cả hoạt động học tập ở nhà của học sinh
Vì vậy công việc của một giáo viên chủ nhiệm lớp là rất nặng nề, vất vả và vô cùngphức tạp Công tác chủ nhiệm lớp ở Tiểu học là cực kì quan trọng, là nhân tố sốmột quyết định chất lượng giáo dục toàn diện cho học sinh, đặc biệt là ở lớp 1
Thực tế đã chứng minh rằng: Giáo viên chủ nhiệm nào có tinh thần tráchnhiệm cao, tận tâm với học sinh của mình thì chắc chắn sẽ tìm ra được các biệnpháp để nâng cao chất lượng giáo dục Từ đó thu hút học sinh đến lớp, làm cho họcsinh trở nên chăm ngoan, thích đi học và luôn cảm thấy “mỗi ngày đến trường làmột niềm vui”
Hiện nay, trong khi các nhà trường đang tích cực nâng cao chất lượng giáodục và đào tạo, thì đa số giáo viên thường gặp những khó khăn vì tình trạng họcsinh lười học, ham chơi, học sinh không thuộc bài, không chuẩn bị bài trước ở nhà,hay còn nhút nhát, không tích cực tham gia thảo luận nhóm, cặp tình trạng nàyảnh hưởng không ít đến kết quả học tập của học sinh Để hoàn thành tốt nhiệm vụcủa mình, người giáo viên chủ nhiệm lớp phải trải qua biết bao nhiêu khó khăn, vất
vả Điều đó khẳng định rằng công tác của giáo viên chủ nhiệm lớp là cực kì quantrọng, là nhân tố số một quyết định chất lượng giáo dục toàn diện cho học sinh
Vì vậy, năm học này tôi tìm hiểu, nghiên cứu và tôi đã trình bày sáng kiến:
“Biện pháp nâng cao hiệu quả công tác chủ nhiệm, xây dựng lớp học thân thiện, học sinh tích cực ở lớp 1B trường Tiểu học Thị Trấn Thường Xuân”.
1.2 Mục đích nghiên cứu
- Nâng cao chất lượng Công tác chủ nhiệm
- Tạo hứng thú trong học tập
1.3 Đối tượng nghiên cứu:
+ Đối tượng nghiên cứu: Biện pháp nâng cao hiệu quả công tác chủ nhiệm,xây dựng lớp học thân thiện, học sinh tích cực ở lớp 1B trường TH Thị Trấn
+ Đối tượng khảo sát: Giáo viên dạy lớp 1 và học sinh lớp 1
1.4 Phương pháp nghiên cứu:
Để thực hiện đề tài này tôi đã sử dụng những phương pháp sau:
- Phương pháp thu thập, nghiên cứu, phân tích các tài liệu liên quan
- Phương pháp điều tra khảo sát thực tế
Trang 4- Dự giờ, trao đổi với đồng nghiệp.
- Dạy thực nghiệm, trải nghiệm thực tế
- Kiểm tra bằng nhiều hình thức khảo sát chất lượng
- Đúc rút kinh nghiệm
2 Nội dung sáng kiến kinh nghiệm
2.1 Cơ sở lý luận của sáng kiến kinh nghiệm
Tiểu học là bậc học nền tảng, là nền móng cho hệ thống giáo dục, là cơ sởban đầu cho sự hình thành và phát triển nhân cách của học sinh sau này Trongquá trình giáo dục, người giáo viên đóng vai trò chủ đạo trong việc hình thành
và phát triển nhân cách của học sinh Vì thế công tác chủ nhiệm giữ một vai tròhết sức quan trọng ở bậc Tiểu học, đặc biệt là ở lớp 1; giúp các em trong việc rènluyện ý thức đạo đức, xây dựng nhân cách cho các em, để các em có hứng thú,tập trung vào học và tiếp thu bài có hiệu quả cao hơn Chính vì vậy, muốn tạocho các em có nề nếp trong học tập cũng như trong sinh hoạt, biết ngăn nắp, gọngàng, khoa học trong từng hoạt động, người giáo viên phải uốn nắn, rèn giũa chocác em ngay từ khi bước chân vào ngưỡng cửa nhà trường Nếu ngay từ lớp 1được rèn nền nếp một cách nghiêm túc và có hiệu quả thì ở các lớp sau các emcũng sẽ là những học sinh có nền nếp học tập tốt, tạo bước đi vững chắc cho các
em trong việc học tập ở các lớp trên và tạo tiền đề cho việc rèn luyện, phấn đấuthành người công dân có ích cho đất nước sau này - những con người có trình độvăn hóa, khoa học, nhanh nhẹn, nhạy bén đáp ứng với sự phát triển của xã hội,của khoa học tiên tiến trong thế kỷ XXI
Với học sinh Tiểu học thì hoạt động học trong nhà trường là chủ đạo Mànhà trường là nơi tổ chức các hoạt động chuyên biệt, là nơi giáo dục trẻ em theomục tiêu giáo dục của bậc học Bởi vậy nhà trường là nơi mà trẻ bộc lộ khả năngnăng lực, nhân cách đầy đủ, rõ ràng nhất
Bác Hồ đã nói "Vì lợi ích mười năm trồng cây
Vì lợi ích trăm năm trồng người."
Để đảm bảo được nhiệm vụ trồng người này, thì mỗi người giáo viên phải
có nhiệm vụ đào tạo nên những con người có ích cho xã hội: đó là những người
có đức, có tài Bởi vậy cho nên nhiệm vụ của mỗi giáo viên không chỉ cung cấpcho học sinh những kiến thức về tự nhiên và xã hội mà còn phải xây dựng vàhình thành cho các em ngay từ nhỏ có ý thức tự chủ, tinh thần trách nhiệm,
Nhiều năm nay, ngành giáo dục phát động phong trào thi đua “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực” ở Tiểu học Theo tôi, để “xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực” thì phải bắt đầu từ việc “xây dựng lớp học thân thiện, học sinh tích cực” Bởi, mỗi lớp học thân thiện, học sinh tích cực là một viên gạch nền móng vững chắc cho một ngôi trường thân thiện, học sinh
tích cực hoàn thiện và nhanh nhất Điều đó phụ thuộc rất lớn vào giáo viên chủnhiệm lớp Vì thế công tác chủ nhiệm giữ một vai trò hết sức quan trọng ở bậcTiểu học Bởi vậy cho nên nhiệm vụ của mỗi giáo viên không chỉ cung cấp chohọc sinh những kiến thức về tự nhiên và xã hội mà còn phải xây dựng và hình
Trang 5thành cho các em ngay từ nhỏ có ý thức tự chủ, tinh thần trách nhiệm, Nóicách khác giáo viên vừa dạy chữ, vừa dạy cách làm người cho các em khi các
em còn ngồi trên ghế nhà trường
Xuất phát từ những lý do trên, tôi đã chọn vấn đề nghiên cứu là: “Biện
pháp nâng cao hiệu quả công tác chủ nhiệm, xây dựng lớp học thân thiện, học sinh tích cực ở lớp 1B trường Tiểu học Thị Trấn Thường Xuân ’’.
2.2 Thực trạng của vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm.
Qua thực tế giảng dạy ở trường, tham khảo đồng nghiệp và bạn bè, tôi thấy:
2.2.1 Ưu điểm
Được sự quan tâm phối hợp tốt của các đoàn thể trong nhà trường, hội cha
mẹ học sinh Đa số phụ huynh học sinh quan tâm đến việc giáo dục con cái Hầuhết giáo viên chủ nhiệm khi nhận lớp đều rất tích cực nghiên cứu, tìm hiểu vàxây dựng cho học sinh nền nếp, ý thức học tập Bản thân mỗi giáo viên đã ý thứcsâu sắc tầm quan trọng của công tác chủ nhiệm lớp, xây dựng lớp học thân thiện,học sinh tích cực Phong trào thi đua trở thành giáo viên chủ nhiệm giỏi đã đượchầu hết các giáo viên trong trường tôi tham gia tích cực
Nhiều lớp, học sinh tự giác thực hiện quy định của trường, lớp, Đội – Sao,
đi học chuyên cần Đa số các em ngoan ngoãn, biết kính trọng, lễ phép với thầy
cô giáo, người lớn tuổi Luôn quan tâm đến mọi người, ứng xử tốt trước nhữngtình huống thường ngày
2.2.2 Tồn tại, hạn chế:
Song, ngoài những ưu điểm nói trên thì thực tế vẫn còn giáo viên chưathực sự quan tâm đến việc xây dựng nền nếp cho học sinh Có giáo viên cònlúng túng, thiếu kinh nghiệm hoặc sử dụng phương pháp giáo dục chưa linh hoạtnên nền nếp của lớp chưa tốt, các em còn mải chơi, chưa tự giác trong các hoạtđộng Hiệu quả công tác chủ nhiệm lớp 1 của một số giáo viên chưa cao
Trong lớp vẫn có học sinh chưa ngoan, chưa biết nghe lời, làm ảnh hưởngđến hoạt động chung của cả lớp Học sinh lớp 1 còn nhỏ nên nhiều em hay bắtchước một cách chưa có ý thức Hành vi đạo đức của các em được thu nhận vàhình thành từ nhiều phía như gia đình, nhà trường, xã hội Các em lại chưa biếtphân biệt để lựa chọn hành vi đạo đức phù hợp cho mình Chính vì vậy, ở lớpvẫn còn một số em có những biểu hiện như:
- Còn nói chuyện trong giờ học
- Chưa biết nhường nhịn lẫn nhau
- Có thái độ chưa đúng mực với người lớn, thầy cô và bạn bè
- Chưa biết quan tâm giúp đỡ mọi người xung quanh
- Chưa tham gia tích cực vào các hoạt động của nhà trường: lao động, hoạtđộng tập thể
2.2.3 Nguyên nhân của những tồn tại, hạn chế
Qua khảo sát cho thấy nguyên nhân của các tồn tại, hạn chế kể trên là do:
Trang 6- Một số ít giáo viên vẫn chưa chú trọng vấn đề giáo dục đạo đức chohọc sinh, còn dể học sinh tự do theo ý các em.
- Do các em được bố mẹ cưng chiều, luôn đáp ứng mọi yêu cầu đề nghịcủa các em Xã hội ngày càng phát triển các em ảnh hưởng từ phim ảnh, đồ chơitrò chơi, dẫn đến những hành vi bạo lực
- Một số học sinh do sống trong gia đình có hoàn cảnh đặc biệt, ba mẹkhông hòa thuận, môi trường xung quanh các em ở phức tạp, nhiều thành phầnkhông tốt
- Một số phụ huynh chưa quan tâm đến việc giáo dục con cái, có phụhuynh chỉ biết giao khoán cho nhà trường Cuộc sống ở nông thôn, người nôngdân đa số có trình độ hạn chế, đời sống gia đình khó khăn họ chỉ biết lo làm ănnên ít có thời gian quan tâm đến việc học hành, rèn luyện hành vi đạo đức chocác em Hầu hết các em là con em nhà nông nên đồ dùng, sách vở còn thiếuthốn Một số học sinh chưa xác định động cơ học tập đúng đắn nên chưa chămhọc
Do những nguyên nhân nói trên ở trong nhà trường, ở gia đình và ngoài
xã hội Đặc biệt trong thực tế hiện nay có nhiều hiện tượng và hành động về đạođức xuất hiện tuỳ tiện có tính chất nghiêm trọng làm ảnh hưởng đến với các emnhư hiện tượng: chửi thề, nói tục, nói dối, đánh lộn, ý thức vô lễ với người lớncủa các anh chị đã tác động mạnh mẽ đến tâm hồn các em, vì các em ở độ tuổitiểu học: "Dễ bắt chước" hay thích học đòi cho nên trách nhiệm chính củatrường Tiểu học là bồi dưỡng cho trẻ những cảm xúc về hành vi đạo đức "tíchcực" tin tưởng làm theo cái đúng cái tốt
Ví dụ: Lớp tôi có em Nguyễn Chí Thiện, Phạm Thị Mai Chi tiếp thu bài
chậm, trong giờ học không tập trung, nô nghịch nhiều, nói ngọng, đọc ngọng
- Em Lê Diệu Anh tiếp thu bài chậm, bố mất, mẹ đi làm ăn xa, ở với ông
bà ngoại Nhiều hôm, em vệ sinh cá nhân chưa sạch sẽ, bài cô giao không hoànthành, đồ dùng học tập thiếu thốn,
- Một số em lười học, tiếp thu bài chậm hay nghỉ học và đi học muộn,thiếu và quên đồ dùng học tập ở nhà Tối về nhà, bố mẹ cũng không kiểm traviệc học tập ở lớp của con mình như: em Lê Trúc Mai, Hoàng Trung Thành,
đó chính là khó khăn đối với giáo viên chủ nhiệm
Trong xã hội hiện nay vẫn còn có hành vi chưa tốt của nhiều thanh thiếuniên ngoài nhà trường Điều đó cũng ảnh hưởng rất lớn đến học sinh tiểu học vìlứa tuổi các em là thích bắt chước, giàu cảm xúc và dễ xúc động trước thế giớixung quanh
Là một giáo viên chủ nhiệm, hơn ai hết chúng ta phải thấy được trọngtrách của mình trong sự nghiệp trồng người Làm sao cho học sinh yêu thích họctập cũng như hăng hái tham gia các hoạt động tập thể, sao cho các em cảm thấytrường học là ngôi nhà thứ hai của mình và mỗi ngày đến trường của các emthực sự là một ngày vui Chính vì vậy tôi đã mạnh dạn trình bày sáng kiến của
Trang 7mình về công tác chủ nhiệm ở lớp 1 nhằm xây dựng lớp học thân thiện, học sinhtích cực.
2.3 Các sáng kiến kinh nghiệm và giải pháp đã sửa dụng để giải quyết vấn đề
Để công tác giáo dục đạt hiệu quả và chất lượng cao nhất thì ngay từ đầunăm học tôi đã tiến hành các công việc sau:
2.3.1 Điều tra cơ bản.
Năm học 2021 - 2022 tôi được Ban Giám hiệu nhà trường phân công
giảng dạy và chủ nhiệm lớp 1B Ngay sau khi nhận lớp, tôi đã cố gắng làm quen
với các học sinh Tổ chức cho các học sinh giới thiệu tên của mình, giới thiệu vềbản thân và kể về gia đình của mình trong những buổi học đầu tiên và qua phiếuđiều tra “Thông tin học sinh” Qua điều ta, tôi nắm bắt được: Các em học cùnglớp nhưng lại sống ở các địa bàn dân cư khác nhau Lớp tôi có 31 học sinh, trong
đó có 19 học sinh nam, 12 học sinh nữ Trong đó 13 em có bố mẹ là công nhân,
bố mẹ bận đi làm ăn xa nên các em ít được quan tâm Thời gian đầu năm học,lớp có em Trung Thành, Mai Chi, Đông Dương, rất hiếu động, lười học haynghỉ học và đi học muộn, thiếu và quên đồ dùng học tập ở nhà; Em Nguyễn ChíThiện tiếp thu bài chậm vệ sinh cá nhân chưa sạch sẽ, bài cô giao không hoànthành, đồ dùng học tập thiếu thốn, bố, mẹ đi làm ăn xa, ở với ông bà ngoại.Lớp có 31 học sinh, có 2 học sinh thuộc diện gia đình khó khăn
Chính vì những lí do đó dẫn đến chất lượng giảng dạy của giáo viên bịảnh hưởng và kết quả học tập của một số em chưa cao, nền nếp chưa tốt
+ Học sinh có thói quen thực hiện 3 ngoan, 3 nhiều (nhiều việc làm tốt,nhiều lời khen học tốt, nhiều tiến bộ) Trên cơ sở đó giáo dục học sinh học tập
và làm theo nội quy, quy định của nhà trường
+ Giáo viên gần gũi với học sinh, có biện pháp giáo dục học sinh cá biệt
Trang 8trường, của cán bộ y tế Hưởng ứng tích cực các phong trào của lớp, của trường,của Đội đề ra.
* Các phong trào và các hội thi
- Lớp đạt tiêu chuẩn “Vở sạch chữ đẹp”: Loại A: 17 bộ = 55,2%
Loại B: 12 bộ = 38,4%
Loại C: 02 bộ = 6,4%
Trang 9- Danh hiệu thi đua của lớp: Tập thể lớp Xuất sắc
- Động viên, khuyến khích học sinh tham gia các hội thi và các cuộc giaolưu như: Vẽ tranh; An toàn giao thông; Giao lưu HS năng khiếu; Giao lưu vănnghệ chào mừng các ngày lễ,
đã xếp cho các em ngồi lên bàn thứ hai để tôi dễ dàng hơn trong việc quan sát.Những em tiếp thu chậm và có tầm vóc nhỏ bé tôi xếp cho các em ngồi lên dãybàn đầu Cứ mỗi tháng tôi thay đổi chỗ ngồi cho các em một lần
Xếp chỗ ngồi xong, tôi xây dựng các nhóm “Đôi bạn cùng tiến” (bạnhọc tốt kèm cặp bạn học kém) Cho các em tự bầu bàn trưởng (mỗi bàn một bàntrưởng), bàn trưởng có nhiệm vụ kiểm tra sách, vở, đồ dùng học tập, trang phụcĐội viên của bàn và cứ một tháng lại thay bàn trưởng 1 lần để các em làm quenvới công việc quản lớp và giúp các em bạo dạn hơn
* Phân tổ: Cả lớp tôi phân làm 3 tổ: tổ 1, 3 mỗi tổ có 10 em, riêng tổ 2 có
11 em và mỗi tổ được xếp ngôi cùng một dãy bàn Mỗi tổ tự bầu 1 tổ trưởng vàcũng được thay đổi tổ trưởng làm 3 lần trong 1 năm học (lần 1 từ đầu năm họccho đến hết tháng 11; lần hai từ đầu tháng 12 đến hết tháng 2; lần 3 từ đầu tháng
3 cho đến hết năm học) Tổ trưởng có trách nhiệm theo dõi, điều hành các hoạtđộng của tổ theo sự phân công của lớp trưởng, lớp phó
* Bầu ban cán sự lớp
Việc bầu chọn và xây dựng đội ngũ Ban cán sự lớp là một công việc rấtquan trọng mà người giáo viên chủ nhiệm nào cũng cần phải làm ngay sau khinhận lớp Ở học kì 1, Ban cán sự lớp có thể là do giáo viên chọn lựa và chỉ địnhhọc sinh làm Nhưng sang học kì 2, các em đã lớn hơn, tôi muốn tạo dựng và rènluyện cho các em thể hiện tinh thần dân chủ và ý thức trách nhiệm đối với tậpthể, nên tôi tổ chức cho các em ứng cử và bầu cử để chọn lựa ban cán sự củalớp Tôi khuyến khích các em xung phong ứng cử Sau đó chọn 5 học sinh tiêubiểu để cả lớp bầu chọn
Trước hết, tôi phân tích để các em hiểu rõ về vai trò và trách nhiệm củalớp trưởng, lớp phó Tôi giải thích rõ: cán sự lớp phải gương mẫu trong mọi hoạtđộng, phải chăm ngoan, ý thức kỉ luật tốt, có tinh thần trách nhiệm cao Còn vớimọi thành viên khác phải thực hiện đúng theo sự chỉ đạo của lớp Trước khi bầu,tôi đưa ra tiêu chuẩn: cán sự lớp phải gương mẫu trong mọi hoạt động, phảichăm ngoan, ý thức kỉ luật tốt, có tinh thần trách nhiệm cao Còn với mọi thànhviên khác phải thực hiện đúng theo sự chỉ đạo của lớp
Sau khi lớp bầu chọn được đội ngũ cán bộ lớp rồi, tôi trao đổi để các em
Trang 10nắm được nhiệm vụ của mình: Lớp trưởng phụ trách chung mọi hoạt động củalớp Đầu giờ và giờ ra theo dõi chung các hoạt động học tập, nền nếp của lớp,tổng hợp kết quả thi đua và điều hành tiết sinh hoạt cuối tuần Lớp phó phụ tráchhọc tập theo dõi các hoạt động có liên quan đến học tập (học bài, làm bài ởnhà, ) và tổng hợp để đánh giá hoạt động học tập vào tiết sinh hoạt cuối tuần..Lớp phó văn nghệ: phụ trách phần việc: văn nghệ, thể dục và vệ sinh (phân côngtrực nhật, vệ sinh lớp học hàng ngày, ).
Các bàn trưởng, tổ trưởng cùng tương trợ giúp nhau làm tốt nhiệm vụtheo dõi, nhắc nhở mọi thành viên trong bàn, trong tổ qua sổ theo dõi hàng ngày,hàng tuần
Chính vì vậy để các em thuận lợi hơn trong việc theo dõi các hoạt độngcủa các bạn trong lớp, tôi đã thay tên học sinh bằng các số thứ tự
Ví dụ: Tổ 1: Mỗi học sinh tôi kí hiệu bằng một số như em Quân kí hiệu
số 1, em Duyên kí hiệu số 2, làm như vậy đến em thứ 10
Bảng theo dõi hàng ngày:
Học tập
Không học bàiThực hiện
Việc làm tốt
Hàng ngày, tôi hướng dẫn, các tổ trưởng, bàn trưởng theo dõi, ghi vào cáccột mục tương ứng (nếu có) mỗi lần ghi học sinh thực hiện tốt hay không tốtgạch 1 gạch (/)
Ví dụ: Bỏ 3 bài ghi vào cột "học tập", được 5 ngôi sao học tốt sẽ ghi vào
cột "Ngôi sao học tốt ", có 6 việc làm tốt ghi vào cột "việc làm tốt",
Cuối mỗi buổi, các tổ trưởng thống kê để báo cáo trước lớp trong giờ sinhhoạt Nếu trước đây giờ sinh hoạt lớp, giáo viên hoạt động là chính, các tiết sinhhoạt nặng về kiểm điểm và nêu phương hướng làm cho học sinh rất mệt mỏi, íthứng thú trong tiết sinh hoạt thì bây giờ các em lại thấy phấn chấn hơn, hứng thúhơn Bởi bây giờ các em tự tổ chức, điều khiển, được quyền tham gia bổ sung vànêu ra ý kiến nếu bàn trưởng, tổ trưởng theo dõi chưa chính xác Còn giáo viênchỉ là người quan sát, đôn đốc, nhắc nhở mọi hoạt động của các em
Sau mỗi lần thực hiện nhiệm vụ của Ban cán sự lớp, tôi cùng cả lớp đánhgiá việc thực hiện chức trách nhiệm vụ của từng em và rút kinh nghiệm Trong
Trang 11quá trình thực hiện, các học sinh nhận nhiệm vụ làm cán sự lớp luôn cố gắnglàm tốt nhiệm vụ của mình, các em phấn khởi hơn, hứng thú hơn, có trách nhiệmhơn với công việc vì luôn nghĩ rằng đây là dịp để thể hiện vai trò của bản thântrong các hoạt động của lớp Cuối tuần, tôi cùng Ban cán sự lớp đánh giá cũngnhư rút kinh nghiệm để điều chỉnh kịp thời Căn cứ vào báo cáo của từng em, tôinắm được khả năng quản lí lớp của từng em Và cứ cuối mỗi tháng, tôi tổ chứchọp Ban cán sự lớp một lần để tổng kết các mặt làm được của lớp, động viênkhen ngợi những việc các em đã làm tốt, đồng thời chỉ rõ những thiếu sót vàhướng dẫn các em cách khắc phục.
* Hướng dẫn học sinh thực hiện các nền nếp ở trên lớp
Trên thực tế, khi đi học một số em còn thiếu sách vở đồ dùng: giờ toánquên vở bài tập; giờ tập đọc quên sách Tiếng Việt; giờ viết không có bút cábiệt có em không mang cả cặp sách vì sáng ra dậy muộn, gia đình quên nhắcnhở, có em lười, không tham gia hoạt động học tập cùng các bạn Do đó, cầnhình thành nề nếp học tập, tạo thói quen cho học sinh giờ nào việc ấy là việc làmcần thiết không thể thiếu được
Trong những giờ học, để đảm bảo không khí “học mà vui, vui mà học”,tôi hướng cho học sinh các nền nếp: giơ tay phát biểu ý kiến, chăm chú nghegiảng hay ý thức tham gia các trò chơi học tập v.v Mỗi giáo viên, khi lên lớpdạy học đều mong muốn các em hoàn hảo về mọi mặt như: học tập, kĩ năng giaotiếp Việc rèn cho học sinh không nói leo, trả lời đầy đủ câu là cần thiết giúp các
em hoàn thiện mình hơn trong cuộc sống, trong học tập Do vậy, trong các buổihọc đầu tôi đã chú trọng rèn cho học sinh không nói leo, trả lời đầy đủ câu
Ví dụ: Giờ Tiếng Việt lớp tôi có nhiều em ngồi học hay nói leo như: em
Đạt, Lâm, Duy, Linh, Phi Long, Để học sinh không còn tình trạng nói leo xảy
ra trong các tiết học, môn học, tôi kết hợp cùng với các thầy, cô giáo bộ mônthường xuyên nhắc nhở là khi thầy cô đặt ra câu hỏi, nếu học sinh muốn trả lờithì giơ tay, không được nói chen vào gây ồn ào cho lớp học Từ đấy, các em đó
có thói quen tốt hơn trong các tiết học, môn học và hiện tượng nói leo không còntrong mỗi giờ học
Kỹ năng giao tiếp ứng xử là một kỹ năng sống quan trọng nhất trong cuộcsống của mỗi người Từ học sinh, người đi làm, chủ doanh nghiệp, bà nội trợ,đến ông bà, cha mẹ, mọi đối tượng cần có kỹ năng giao tiếp khéo, ứng xử hiệuquả trong các tình huống của cuộc sống, và xã hội Vì thế, tôi luôn nhắc nhở cácem: Khi giao tiếp với người lớn tuổi học sinh cần nói năng lễ phép, lịch sự, trảlời đủ câu…
Ví dụ: Một số học sinh lớp tôi như em Hoàng, Tùng Lâm khi gặp người
lớn tuổi không chào, tự do đi ra ngoài, nếu có học sinh chào những chưa lễ phép.Thấy vậy, tôi đã hướng dẫn, thực hành làm mẫu trong một số tình huống như khigặp các thầy, cô giáo thì biết chào hỏi Nhờ có sự nhắc nhở thường xuyên củatôi, các em đã biết chào hỏi, thưa gửi lễ phép hơn
Cô giáo chính là người mẹ thứ hai của các em khi ở trường Ngoài việcdạy kiến thức cho học sinh, tôi còn quan tâm đế giáo dục đạo đức, tác phong,
Trang 12sức khỏe của học sinh Hằng ngày, tôi kết hợp với cán bộ y tế hướng dẫn cáchgiữ gìn sức khỏe (ăn uống đủ chất, mặc trang phục đúng thời tiết, giữ vệ sinh cánhân, trường lớp, nơi ở sạch sẽ, ) Ngoài ra tôi còn kết hợp với phụ huynh họcsinh hướng dẫn các em cách phòng chống các dịch bệnh: bệnh thủy đậu, sởi,viêm đường hô hấp cấp do chủng mới của virus corona gây
Tôi thấy rằng: để dạy một tiết học đủ thời gian 35 phút có chất lượng vàđảm bảo được không khí học tập của lớp thì phải rèn cho các em vào nề nếp họctập ngay từ đầu năm học, đặc biệt là nền nếp giữ gìn sách vở, đồ dùng học tập.Chúng ta đều biết: “Nét chữ nết người” hay:
“Chữ đẹp là tính nết Của những người trò ngoan”
Thông thường một học sinh giỏi, ngoan bao giờ sách vở đồ dùng học tậpcũng đầy đủ, ngăn nắp, sách vở được giữ gìn cẩn thận, không quăn mép, quyển
vở ngay ngắn, sạch đẹp Song, bên cạnh đó còn có em chưa thực sự có ý thứctrong việc giữ gìn sách vở đồ dùng học tập Nhiều em quyển sách còn chưa đượcbọc cẩn thận dẫn đến rách bìa, bong trang, quyển vở quăn mép…Đồ dùng họctập tuy có nhưng vì chưa cẩn thận nên hay hỏng hoặc mất…Như vậy việc giữgìn sách vở đồ dùng học tập cũng ảnh hưởng tới chất lượng học và nề nếp họctập Rèn nếp giữ gìn sách vở và đồ dùng học tập cũng là một trong những việcquan trọng trong việc dạy dỗ các em Ngay trong từng tiết học, nề nếp học tậpcũng ảnh hưởng tới việc giữ gìn sách vở đồ dùng học tập, cụ thể là học sinh cần
có đầy đủ sách vở đồ dùng học tập của từng môn, thực hiện giờ nào việc nấytheo hướng dẫn của giáo viên, có nếp khi sử dụng sách vở, cách giơ tay phátbiểu, cách đặt tay khi viết để sách vở không bị quăn mép…
Như vậy, học sinh có giữ gìn sách vở và đồ dùng học tập tốt thì mới luôn
có đầy đủ sách vở và đồ dùng học tập phục vụ cho tiết học Ngược lại nề nếphọc tập trong mỗi tiết học cũng giúp học sinh có ý thức và thói quen trong việcgiữ gìn sách vở và đồ dùng học tập
Thực tế là học sinh tiểu học các em chưa có tính tự lập trong học tập Việc
đi học và chuẩn bị đồ dùng học tập có em còn phụ thuộc vào bố mẹ Có phụhuynh không quan tâm thì: sách vở và đồ dùng học tập của các em luôn thiếu.Như vậy vậy sẽ ảnh hưởng tới chất lượng học tập trên lớp, kết quả kém, đồngthời làm nề nếp không khí học tập của lớp cũng lộn xộn… Từ cơ sở thực tế vànhững vấn đề cần thiết đã nêu để xây dựng cho học sinh lớp 1 có được nề nếphọc tập tốt, tôi nhận thấy rằng giáo viên phải kiên trì và thường xuyên uốn nắn,hướng dẫn các em thực hiện đúng các nền nếp trong học tập Thường xuyên tổchức cho học sinh chơi những trò chơi lành mạnh, bổ ích; không chơi những tròchơi nguy hiểm Biết tôn trọng và thực hiện tốt luật an toàn giao thông
b) Xây dựng lớp tự quản
Ở bất cứ lớp nào, việc xây dựng lớp tự quản là hết sức quan trọng và cần
Trang 13thiết Để làm được việc này, trước hết chúng ta phải xây dựng được đội ngũ cán
bộ lớp mẫu mực Vì đội ngũ cán bộ lớp chính là nhân tố quan trọng giúp giáoviên có thể xây dựng lớp tự quản tốt Hơn nữa, đội ngũ cán bộ lớp kết hợp cùnggiáo viên chủ nhiệm đôn đốc, nhắc nhở việc thực hiện nề nếp học tập của cácbạn là một công việc cần thiết và có ích Ở đây, tôi chỉ nói đến phạm vi hẹp: đó
là trách nhiệm của đội ngũ cán bộ lớp trong việc hình thành, xây dựng nền nếphọc tập cho học sinh
Trước hết, những học sinh được chọn làm cán sự lớp bao giờ cũng phảigương mẫu trước các bạn về mọi mặt: học tập, kỷ luật, tham gia các hoạt động,đối xử với bạn bè…Vấn đề này giáo viên cần theo dõi và uốn nắn học sinh kịpthời cũng như để lựa chọn chính xác
Sau đó, hàng ngày, hàng tuần, các cán bộ lớp bao gồm bốn tổ phó, bốn tổtrưởng, hai lớp phó, một lớp trưởng sẽ tiến hành công việc của mình
* Đầu giờ (giờ truy bài): Tổ trưởng và tổ phó kiểm tra việc chuẩn bị bài ởnhà của các bạn: soạn sách vở đầy đủ theo thời khoá biểu, mang đủ đồ dùng họctập, có ý thức xem trước bài mới… rồi tổ trưởng chấm điểm vào sổ thi đua tổ
* Các tổ trưởng tập hợp kết quả tổ của mình báo cáo với lớp trưởng haylớp phó (nếu lớp trưởng vắng) và đầu mỗi giờ học, lớp trưởng sẽ báo cáo cô giáochủ nhiệm Thời gian ổn định tổ chức giáo viên trực tiếp nhắc nhở từng học sinh
vi phạm hay khen ngợi nếu lớp đầy đủ…Trường hợp vi phạm hai lần trở lên tôi
sẽ thông báo về cho phụ huynh học sinh biết để kịp thời đôn đốc con thực hiệntốt nền nếp học tập Có như thế các em mới nhớ và tạo thói quen có nền nếp tốttrong học tập
Những tuần đầu, tôi đi sớm để hướng dẫn các em làm vệ sinh trong vàngoài lớp học như: quét lớp từ trong ra ngoài, từ trên cửa sổ, trên bục giảngxuống dưới; cách cầm chổi và đưa chổi sao cho nhanh sạch nhưng không bụi;cách trải khăn bàn, cách lau bảng, cách sắp xếp bàn ghế, nhổ cỏ bồn hoa, nhặtrác xung quanh lớp Cứ sau mỗi giờ ra chơi, tổ trực phải đổ rác và rửa sạch sọtrác rồi cất vào lớp Sang những tuần sau, tôi mới giao cho lớp phó văn thể kiểmtra công việc trực nhật hàng ngày Tổ nào không làm tốt, lớp phó văn thể sẽ nhắcnhở các bạn kịp thời để các em rút kinh nghiệm cho lần sau
Trong mỗi tiết học, học sinh phải thể hiện tinh thần tự quản - tự theo dõi
lẫn nhau, nhắc nhở nhau giữ sạch lớp trong suốt buổi học Các ưu điểm, nhược
điểm được các tổ theo dõi thường xuyên trong các giờ học và lưu vào sổ theo
dõi làm cơ sở để đánh giá, xếp loại học sinh Do đặc điểm tâm sinh lí của học
sinh Tiểu học: ưa hoạt động, thích làm việc, đồng thời các em cũng rất thíchđược khen Cho nên khi lớp có nền nếp, thói quen tốt, giáo viên cần giao quyềnchỉ đạo cho ban cán sự lớp, giáo viên chỉ là người xây dựng kế hoạch, hoạt độngtoàn diện phù hợp với điều kiện, nhiệm vụ của mỗi tháng, mỗi đợt, mỗi học kì