Mặt khác, cán bộ quản lí cũng đã nhận thứcđược tầm quan trọng của việc nâng cao nhận thức và năng lực cho đội ngũ cán bộgiáo viên, tổ chuyên môn và chỉ đạo điều hành đội ngũ giáo viên th
Trang 1Nghị quyết Hội nghị Trung ương 8 khóa XI về đổi mới căn bản, toàn diệngiáo dục và đào tạo nêu rõ: “Tiếp tục đổi mới mạnh mẽ phương pháp dạy và họctheo hướng hiện đại; phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo và vận dụng kiếnthức, kỹ năng của người học; khắc phục lối truyền thụ áp đặt một chiều, ghi nhớmáy móc Tập trung dạy cách học, cách nghĩ, khuyến khích tự học, tạo cơ sở đểngười học tự cập nhật và đổi mới tri thức, kỹ năng, phát triển năng lực Chuyển
từ học chủ yếu trên lớp sang tổ chức hình thức học tập đa dạng, chú ý các hoạtđộng xã hội, ngoại khóa, nghiên cứu khoa học Đẩy mạnh ứng dụng công nghệthông tin và truyền thông trong dạy và học” Để thực hiện tốt mục tiêu về đổimới căn bản, toàn diện GD&ĐT theo Nghị quyết số 29-NQ/TW, cần có nhậnthức đúng về bản chất của đổi mới phương pháp dạy học theo định hướng pháttriển năng lực người học và một số biện pháp đổi mới phương pháp dạy học theohướng này
Đổi mới phương pháp dạy học đang thực hiện bước chuyển từ chươngtrình giáo dục tiếp cận nội dung sang tiếp cận năng lực của người học, nghĩa là
từ chỗ quan tâm đến việc HS học được cái gì đến chỗ quan tâm HS vận dụngđược cái gì qua việc học Để đảm bảo được điều đó, phải thực hiện chuyển từphương pháp dạy học theo lối "truyền thụ một chiều" sang dạy cách học, cáchvận dụng kiến thức, rèn luyện kỹ năng, hình thành năng lực và phẩm chất Tăngcường việc học tập trong nhóm, đổi mới quan hệ giáo viên - học sinh theohướng cộng tác có ý nghĩa quan trọng nhằm phát triển năng lực xã hội Bên cạnhviệc học tập những tri thức và kỹ năng riêng lẻ của các môn học chuyên môncần bổ sung các chủ đề học tập tích hợp liên môn nhằm phát triển năng lực giảiquyết các vấn đề phức hợp Phải phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động của
người học, hình thành và phát triển năng lực tự học (sử dụng sách giáo khoa, nghe, ghi chép, tìm kiếm thông tin ), trên cơ sở đó trau dồi các phẩm chất linh
hoạt, độc lập, sáng tạo của tư duy Có thể chọn lựa một cách linh hoạt cácphương pháp chung và phương pháp đặc thù của môn học để thực hiện Tuynhiên dù sử dụng bất kỳ phương pháp nào cũng phải đảm bảo được nguyên tắc
“Học sinh tự mình hoàn thành nhiệm vụ nhận thức (tự chiếm lĩnh kiến thức)
dưới sự tổ chức, hướng dẫn của giáo viên”
Đổi mới mạnh mẽ đồng bộ các yếu tố cơ bản của giáo dục, đào tạo theo hướng phát triển năng lực, phẩm chất được Đảng và nhà nước ta coi đây là côngviệc hết sức trọng đại cần phát huy trí tuệ của toàn Đảng toàn dân huy động
Trang 2nguồn lực…cho sự nghiệp giáo dục Tổ chức dạy học giúp học sinh phát huy nănglực phẩm chất cũng không phải là mới Tuy nhiên, để quá trình tổ chức dạy học pháthuy năng lực, phẩm chất cá nhân, tạo điều kiện cho học sinh phát huy được tính sángtạo và phối hợp, tương trợ lẫn nhau trong mỗi tiết học, mỗi buổi học và từng năm họcthì việc quản lí dạy học vẫn tiếp tục cần nghiên cứu Những kết quả nghiên cứu mớinhằm bổ sung ngày càng hoàn thiện hơn theo hướng dạy học, nhằm hình thành, pháttriển phẩm chất, năng lực cho người học và bồi dưỡng giáo viên thiết kể bài giảng cụthể theo định hướng phát triển năng lực, phẩm chất người học Trong những năm qua,trường Tiểu học Đông Cương đã và đang có nhiều thành tích trong hoạt động dạy vàhọc, chất lượng giáo dục có nhiều chuyển biến tích cực, song cũng tồn tại một số bấtcập chưa đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục hiện nay như việc dạy học theo địnhhướng phát triển năng lực, hoạt động kiểm tra đánh giá…Từ yêu cầu thực tế nói trênvới vai trò là người quản lý, đứng đầu trong nhà trường, tôi chọn nghiên cứu và viết
đề tài sáng kiến kinh nghiệm:“ Một số giải pháp chỉ đạo dạy học theo định hướng
phát triển năng lực cho học sinh thích ứng, an toàn trong thời điểm dịch bệnh Covid - 19 ở trường Tiểu học Đông Cương thành phố Thanh Hóa”.
bỏ sự bất bình đẳng trong quá trình học tập, học sinh nắm chắc “chất lượng kiếnthức” Học sinh học các kĩ năng để học tập tốt hơn và chịu trách nhiệm về quá trìnhhọc tập của mình Học sinh được khuyến khích để phát triển mọi mặt, phát hiện vàphát triển thế mạnh của bản thân Học sinh được thỏa sức sáng tạo, từ đó khai tháchết những tiềm lực của học sinh Kéo gần mối quan hệ cô - trò, thầy - trò
1.3 Đối tượng nghiên cứu
Một số giải pháp chỉ đạo dạy học theo định hướng phát triển năng lực cho họcsinh thích ứng an toàn trong thời điểm dịch bệnh Covid - 19 ở trường Tiểu học ĐôngCương Thành phố Thanh Hóa
1.4 Các phương pháp nghiên cứu
1.4.1 Phương pháp nghiên cứu tài liệu, lí luận
1.4.2 Phương pháp nghiên cứu thực tiễn
1.4.3 Phương pháp điều tra, khảo sát, thống kê chất lượng
1.5 Những điểm mới của SKKN.
Trang 3Dựa vào kết quả đạt được từ những giải pháp của SKKN đã đạt loai B cấp Tỉnhnăm học 2020 - 2021, năm học 2021-2022, bản thân đã vận dụng và bổ sung thêmmột số giải pháp để chỉ đạo dạy học theo định hướng phát triển năng lực cho học sinhthích ứng, an toàn trong thời điểm dịch bênh Covid - 19 ở trường Tiểu học ĐôngCương Thành phố Thanh Hóa.
- Định hướng phát triển năng lực cho học sinh thông qua việc tổ chức dạy - họctrực tuyến trong thời gian phòng chống dịch bệnh Covid - 19
- Nâng cao năng lực cho CBGV thông qua việc tăng cường CSVC, trang thiết
bị phục vụ dạy và học, đưa UDCNTT vào dạy học Online một cách đồng bộ, đạt hiệuquả trong dạy học phát triển năng lực cho HS
- Khuyến khích cách làm sáng tạo của giáo viên, sự tham gia của cộng đồngnhằm nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện cho học sinh trong thời gian dịch bệnhCovid - 19 diễn biến phức tạp
2.1.1Hoạt động dạy học theo định hướng phát triển năng lực.
Hoạt động dạy học theo định hướng phát triển năng lực là việc tổ chức các hoạtđộng dạy học theo yêu cầu của sản phẩm đầu ra Nhưng sản phẩm đókhông chỉ là kiến thức, kĩ năng, mà chủ yếu là khả năng học sinh vận dụngkiến thức, kĩ năng và thái độ đã có để thực hiện nhiệm vụ học tập đạt tới mộtchuẩn được yêu cầu nào đó, gắn học lí thuyết với thực hành và có khả nănggiải quyết tình huống trong cuộc sống hàng ngày phù hợp với lứa tuổi Mục tiêu dạyhọc là yêu cầu đặt ra cho học sinh sau bài học cụ thể, các em phải biết gì về kiến thức
và làm được gì (yêu cầu về kiến thức, kĩ năng), cũng như về thái độ tình cảm cần đạtđược Dạy học theo định hướng phát triển năng lực học sinh đặt ra: xác định mục tiêudạy học không phải là nhiệm vụ của giáo viên trong dạy học, cũng không phải lànhững kiến thức của nội dung dạy học trong sách giáo khoa…; mà là cái đích của giờhọc, học sinh cần đạt tới trong quá trình hoạt động học tập Cái đích đó không chỉ làkiến thức đơn thuần của bài học mà còn là những điều làm được và hình thành đượcthái độ gì cho học sinh (tính giáo dục) Hiện nay, đối tượng học sinh trong mỗi lớp,mỗi trường có khả năng nhận thức khác nhau Do đó, việc giáo viên cần xác địnhmục tiêu dạy học trên
nguyên tắc chuẩn kiến thức, kĩ năng cơ bản phù hợp với khả năng học tập của họcsinh trong thực tế dạy học của mình là rất quan trọng
Việc đặt ra mục tiêu dạy học quá cao hoặc thấp hơn khả năng nhận thứccủa học sinh đều làm hạn chế phát triển tư duy Do vậy, để đạt được kết quả tốt tronghoạt động dạy học theo hướng phát huy năng lực học sinh thì giáo viên phải xác địnhđược mục tiêu bài dạy phù hợp với thực tế dạy học, không quá phụ thuộc vào sáchhướng dẫn cũng là sự đổi mới cần thiết
Trang 42.1.2 Quản lí hoạt động dạy học theo định hướng phát triển năng lực học sinh tiểu học.
Quản lí hoạt động dạy học theo định hướng phát triển năng lực là những tácđộng của chủ thể quản lí vào quá trình dạy học được tiến hành bởi giáo viên, học sinh
và sự hỗ trợ của các lực lượng giáo dục khác nhằm tổ chức các hoạt động dạy họctheo yêu cầu của sản phẩm đầu ra
Nhưng sản phẩm đó không chỉ là kiến thức, kĩ năng, mà chủ yếu là khả nănghọc sinh vận dụng kiến thức, kĩ năng và thái độ đã có để thực hiện nhiệm vụ học tậpđạt tới một chuẩn được yêu cầu nào đó, gắn học lí thuyết với thực hành và có khảnăng giải quyết tình huống trong cuộc sống hàng ngày phù hợp với lứa tuổi
2.2 Thực trạng
2.2.1 Ưu điểm.
Cán bộ quản lí của trường Tiểu học Đông Cương đã được đào tạo và bồi dưỡng
về chuyên môn nghiệp vụ đáp ứng yêu cầu quản lí hoạt động dạy học theo địnhhướng phát triển năng lực
Năng lực quản lý được khẳng định qua thực tiễn hoàn thành nhiệm vụ của ngành
và của địa phương Đội ngũ giáo viên của trường Tiểu học Đông Cương, là đội ngũmạnh về chuyên môn và có nghiệp vụ sư phạm vững vàng, đại đa số giáo viên trẻ,nhiệt huyết, có kinh nghiệm giảng dạy, trách nhiệm cao, yêu nghề và có khả năng sửdụng công nghệ thông tin khá tốt, có nhận thức đúng về dạy học theo định hướngphát triển năng lực
Cán bộ quản lí và giáo viên nhà trường đã nhận thức được tầm quan trọng dạyhọc theo định hướng phát triển năng lực Mặt khác, cán bộ quản lí cũng đã nhận thứcđược tầm quan trọng của việc nâng cao nhận thức và năng lực cho đội ngũ cán bộgiáo viên, tổ chuyên môn và chỉ đạo điều hành đội ngũ giáo viên thực hiện hoạt độngdạy học theo định hướng phát triển năng lực, đổi mới phương pháp dạy học theo địnhhướng phát triển năng lực
Xây dựng được kế hoạch phù hợp với điều kiện thực tế của nhà trường Chútrọng công tác dự giờ, thăm lớp, bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ cho giáo viên theođịnhhướng phát triển năng lực học sinh
Quản lí cơ sở vật chất, phương pháp dạy học đảm bảo đầy đủ tối thiểu phục
vụ dạy học theo định hướng phát triển năng lực
2.2.2 Hạn chế
- Việc nâng cao nhận thức về dạy học theo định hướng phát triển nănglực cho các lực lượng giáo dục chưa đạt hiệu quả cao;
- Xây dựng và thực hiện kế hoạch đôi khi chưa khoa học, đồng bộ;
- Công tác bồi dưỡng năng lực cho cán bộ, giáo viên đáp ứng dạy họctheo định hướng phát triển năng lực hiện nay chưa đi vào chiều sâu;
- Tổ chức tọa đàm/hội thảo còn mang tính hình thức, chất lượng chưa cao, nhất là trong thời điểm nghỉ giãn cách xã hội khi dịch bệnh Covid - 19 bùng phát
- Các tổ chuyên môn sinh hoạt đảm bảo theo quy định nhưng chưa thựcchất, còn nặng tính hình thức, chưa phát huy hết vai trò của tổ chuyên môn Chưa chú
ý đến trao đổi về đặc trưng dạy học theo định hướng phát triển năng lực, các biện
Trang 5pháp để đổi mới phương pháp dạy học theo định hướng phát triển năng lực Đội ngũ
tổ trưởng chuyên môn chưa phát huy vai trò nhiệm vụ của mình, còn nể nang trongchỉ đạo, điều hành tổ khối
- Hoạt động kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh theo định hướngphát triển năng lực còn bất cập ở nhà trường
- Nhà trường đã quan tâm đến đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học nhưng
so với yêu cầu dạy học theo định hướng phát triển năng lực hiện nay thì vẫn chưa đápứng được tốt;
- Việc phối hợp giáo dục giữa nhà trường, gia đình và xã hội chưa được chú ýđúng mức Công tác xã hội hóa chỉ tập trung vào huy động đóng góp vật lực của lựclượng xã hội, ít chú ý vào việc huy động trí lực của các lực lượng xã hội để bàn bạctìm ra phương pháp giúp đỡ học sinh
Từ những ưu điểm và hạn chế mà bản thân đã nhận ra, vào đầu năm học, Tôi đãtiến hành khảo sát học sinh toàn trường dựa vào các tiêu chí phát triển năng lực chohọc sinh trước khi áp dụng các giải pháp Số học sinh được khảo sát là 1046 em
những điều chưa biết chứ
không thụ động tiếp thu
Học sinh biết khai thác
sách giáo khoa và tài liệu
Trang 62.3 Các giải pháp đã sử dụng để chỉ đạo dạy học theo định hướng phát triển năng lực cho học sinh trường Tiểu học Đông Cương.
2.3.1 Chỉ đạo tăng cường hoạt động truyền thông về nhận thức cho giáo viên về dạy học theo định huớng phát triển năng lực học sinh
Nhằm nâng cao nhận thức cho cán bộ, giáo viên về vai trò, nhiệm vụ dạy họctheo định hướng phát triển năng lực trong nhà trường Đầu năm học, bản thân đã lên
kế hoạch, tổ chức chỉ đạo cán bộ, giáo viên nghiên cứu đầy đủ các văn bản, chỉ thịnhững quy định hướng dẫn của của Bộ, của Sở, của phòng Giáo dục về định hướngdạy học phát triển năng lực học sinh Lập kế hoạch cụ thể cho mình trong việc bồidưỡng nâng cao nhận thức về đổi mới quản lí dạy học theo định hướng phát triểnnăng lực; Mời chuyên viên phòng, Sở GD&ĐT, tác giả tham gia viết sách giáo khoa
về tập huấn, giải đáp những vướng mắc, khó khăn trong chương trình giúp giáo viênnắm vững nội dung chương trình, phương pháp dạy học theo định hướng phát triểnnăng lực học sinh cho giáo viên; Tham gia học hỏi các trường chuẩn quốc gia Thamgia học hỏi các điển hình tiên tiến, biết rút kinh nghiệm và tổng kết kinh nghiệm củacác trường tiên tiến, áp dụng hiệu quả vào công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thứcdạy học theo định hướng phát triển năng lực của trường mình
Trong nhà trường, giáo viên là lực lượng chính trong công tác dạy học Giáoviên là người trực tiếp tạo ra sản phẩm của dạy học Vì vậy, đội ngũ giáo viên quyếtđịnh chất lượng dạy học theo định hướng phát triển năng lực Tôi luôn tạo điều kiện
để giáo viên nghiên cứu thảo luận trong hội đồng sư phạm nhà trường, các tổ chuyênmôn, đoàn thể Trên cơ sở được hoạt động nghiên cứu, giáo viên được tranh luận, traođổi, hình thành thái độ tình cảm, tăng thêm nhận thức và trách nhiệm dạy học củamình với việc thực hiện dạy học theo định hướng phát triển năng lực Phối hợp vớicông đoàn, Chi đoàn giáo viên, tuyên dương, nhân rộng điển hình giáo viên thực hiệntốt dạy học theo định hướng phát triển năng lực
Với cương vị là người đứng đầu, tôi luôn bám sát các chỉ thị, văn bản chỉ đạocủa cấp trên, cụ thể hóa các đường lối, chính sách của Đảng, Nhà Nước; nhiệm vụcủa ngành học, bậc học, kế hoạch dạy học theo định hướng phát triển năng lực bằngtừng công việc cụ thể, gắn liền với mỗi cá nhân trong nhà trường Có kế hoạch phốihợp giữa các lực lượng giáo dục về tuyên truyền nâng cao nhận thức cho cán bộ quản
lí và giáo viên về dạy học theo định hướng phát triển năng lực; Cân đối, hỗ trợ kinhphí để tổ chức các buổi tuyên truyền, tập huấn
Năm học 2021 - 2022 là năm học tiếp tục thực hiện nhiệm vụ giáo dục kép:vừa dạy học, vừa phòng chống dịch bệnh Covid - 19 Căn cứ tình hình thực tế, trướcdiễn biến phức tạp của đại dịch Covid -19, Bản thân đã chủ động xây dựng cácphương án, kịch bản tổ chức dạy học cụ thể với hình thức tổ chức dạy xây dựng cácphương án, kịch bản tổ chức dạy học cụ thểvới hình thức tổ chức dạy học linh hoạt,phù hợp vớikhả năng đáp ứng của nhà trường và điều kiện thực tế của học sinh trênđịa bàn phường Đông Cương, đảm bảo yêu cầu phòng chống dịch trên tinh thần:
Thích ứng, an toàn, đa dạng, chủ động, linh hoạt, phù hợp.
2.3.2 Quản lí đổi mới tổ chức hoạt động dạy học cho giáo viên theo
định hướng phát triển năng lực học sinh.
Trang 7Biện pháp được thực hiện nhằm đổi mới tổ chức hoạt động dạy học chogiáo viên theo định hướng phát triển năng lực trong các nhà trường nhằm phùhợp với định hướng phát triển của ngành giáo dục.
Giáo viên cần phân tích được những đổi mới trong chương trình giáodục phổthông tổng thể, chương trình môn học, hoạt động giáo dục, sách giáo khoa môn học.Đặc biệt là ứng dụng các kiến thức này vào hoạt động dạy học theo định hướng pháttriển năng lực của học sinh Đặc biệt, cần hình thành được các kỹ năng vận dụng cácphương pháp dạy học, giáo dục đáp ứng đổi mới chương trình theo định hướng tíchhợp, phát triển năng lực; kỹ năng phát triển chương trình nhà trường, chương trìnhmôn học; kỹ năng kiểm tra - đánh giá theo định hướng phát triển năng lực; kỹ năngthiết kế các phương án, chủ đề dạy học tích hợp, nghiên cứu khoa học cho học sinh;
kỹ năng soạn các tiêu chí, tham gia đánh giá phẩm chất, năng lực học sinh; kỹ năng tổchức hoạt động trải nghiệm sáng tạo; kỹ năng nhận ra và giải quyết các tình huốnggiáo dục; xây dựng các chủ đề giáo dục phù hợp địa phương; kỹ năng tham vấn họcđường,…
Thứ nhất, thiết kế chương trình môn học tích hợp vừa đảm bảo mạch logic nội
dung từng đơn môn, vừa có các chủ đề thích hợp một cách logic các đơn môn đó Cácnguyên lý, các lĩnh vực này phải được quy định trong chương trình đào tạo, đào tạolại, bồi dưỡng giáo viên đang đứng lớp hiện nay Như vậy giáo viên được đào tạochuyên về các đơn môn dạy được và dạy tốt các môn học tích hợp Như vậy sẽ khônggây khó khăn, xáo trộn cơ cấu phân công giáo viên dạy các môn khoa học tích hợp
Thứ hai, tổ chức đào tạo lại, bồi dưỡng giáo viên để có vốn tri thức rộng, tích
hợp Cần lưu ý rằng, đào tạo vốn tri thức rộng sẽ càng làm cho giáo viên có hiểu biếtsâu sắc hơn nội dung khoa học đơn ngành
Thứ ba, Khi xây dựng chương trình giáo dục, cần tổ chức các bộ môn, các
nhóm giáo viên cùng trao đổi học thuật, thiết kế các chủ đề tích hợp qua đó phát triểnnăng lực dạy học tích hợp cho giáo viên
Bản thân tôi luôn tạo điều kiện cho giáo viên nghiên cứu, xây dựng các bàigiảng phù hợp với hoàn cảnh thực tế giảng dạy theo từng đối tượng học sinh Tạo ramôi trường tốt với cơ sở vật chất và thiết bị dạy học tiên tiến, giúp giáo viên sáng tạotrong hoạt động dạy học của mình
2.3.3 Tổ chức kiểm tra các hoạt động dạy học theo định hướng phát triển năng lực cho học sinh.
Mục đích của kiểm tra, đánh giá hoạt động dạy học theo hướng phát triển nănglực giải quyết vấn đề cho học sinh là chia sẻ, giúp đỡ, hỗ trợ để thực hiện tốt côngviệc, tránh tình trạng giáo viên có những việc làm để đối phó với kiểm tra, đánh giácủa nhà trường Do đó, việc tiến hành sơ, tổng kết sau kiểm tra, đánh giá hoạt độngdạy học theo hướng phát triển năng lực giải quyết vấn đề cho học sinh, để giáo viênthấy được ưu, nhược điểm, từ đó điều chỉnh kịp thời Việc kiểm tra, đánh giá cần tậptrung vào việc phát hiện những khó khăn của giáo viên để có cách hỗ trợ cần thiết
Theo đó, biện pháp đổi mới kiểm tra, đánh giá hoạt động dạy học theo hướngphát triển năng lực giải quyết vấn đề cho học sinh thực sự có vai trò quan trọng nhằmphát huy tính chủ động, sáng tạo và phát triển toàn diện học sinh Thực tiễn cho thấy,
Trang 8kiểm tra, đánh giá hoạt động dạy học là cách để nhà trường rà soát lại các kế hoạch,nắm được những thuận lợi, khó khăn, trở ngại trong quá trình giáo viên thực hiện hoạtđộng dạy học theo hướng phát triển năng lực giải quyết vấn đề cho HS để có sự hỗ trợcần thiết và điều chỉnh kịp thời Về việc này, tôi đã chỉ đạo có thể tiến hành theo cácnội dung và với các cách thức như sau:
- Kiểm tra việc thiết kế và tổ chức bài học theo hướng phát triển năng lực giảiquyết vấn đề cho học sinh trong chủ đề dạy học, việc lựa chọn phương pháp, kỹ thuật
và hình thức dạy học tích cực
- Kiểm tra việc đánh giá kết quả học tập của học sinh bao gồm việc thực hiệnquan điểm, triết lý đánh giá, việc kết hợp các phương pháp và hình thức kiểm trađánh giá, việc ra đề kiểm tra theo hướng phát triển năng lực giải quyết vấn đề cho
HS, việc chấm chữa bài và phản hồi tới học sinh
- Kiểm tra việc thực hiện nền nếp, chấp hành các nội quy, quy định của nhàtrường; chuẩn bị bài giảng, giáo án; sử dụng các thiết bị dạy học; tham gia sinh hoạtchuyên môn; xây dựng các chuyên đề; công tác tự bồi dưỡng và kiểm tra sự phối hợpvới các tổ chức đoàn thể… trong quá trình dạy học theo hướng phát triển năng lựcgiải quyết vấn đề cho học sinh
- Kiểm tra hoạt động của tổ chuyên môn theo từng tuần, tháng, học kỳ và nămhọc Kế hoạch dạy dồn chương trình trong thời gian dịch bệnh Covid -19 Cần lưu ý
kế hoạch dạy học theo hướng phát triển năng lực giải quyết vấn đề cho học sinh, sinhhoạt tổ chuyên môn theo nghiên cứu bài học; sinh hoạt chuyên đề gắn với dạy họcphát triển năng lực; việc bồi dưỡng giáo viên của tổ
- Kiểm tra, dự giờ theo kế hoạch định kỳ hoặc đột xuất tất cả các hoạt độnggiảng dạy của giáo viên Đặc biệt, tập trung vào kiểm tra việc chuẩn bị cho các giờdạy theo định hướng phát triển năng lực giải quyết vấn đề cho học sinh
- Thực hiện đa dạng các hình thức kiểm tra hoạt động dạy học theo hướng pháttriển năng lực giải quyết vấn đề cho học sinh như: kiểm tra dạy học trực tuyến, dạyhọc trực tiếp, dạy học kết hợp dạy học trực tiếp - trực tuyến, cáchoạt động động giảngdạy của giáo viên trên lớp, xem hồ sơ kiểm tra giáo viên của tổ chuyên môn, trao đổitrực tiếp với học sinh và phụ huynh,… Hồ sơ phải được lưu giữ cẩn thận, làm cơ sởminh chứng, đối chiếu, đánh giá cho những lần kiểm tra sau, qua đó đánh giá quátrình hoạt động của giáo viên
- Kiểm tra hoạt động, nền nếp sinh hoạt của tổ chuyên môn theo định kỳ và độtxuất nhằm nắm bắt và điều chỉnh kịp thời các nội dung chỉ đạo hoạt động dạy họctheo hướng phát triển năng lực giải quyết vấn đề cho học sinh
- Thông báo công khai các kết quả đánh giá, xếp loại sau mỗi đợt kiểm tra Đâycũng căn cứ để bình xét thi đua và phân loại giáo viên cuối năm học
- Tăng cường công tác chỉ đạo và kiểm tra, đặc biệt là khâu kiểm tra đột xuấthoạt động dạy học theo hướng phát triển năng lực giải quyết vấn đề cho học sinh.Động viên khen thưởng kịp thời những giáo viên tích cực, đạt kết quả tốt trong đổimới phương pháp dạy học, vận dụng các kỹ thuật dạy học tích cực, nghiêm túc nhắcnhở, phê bình những giáo viên chưa thực hiện tốt, đưa vào tiêu chí thi đua, xếp loạigiáo viên
Trang 9Muốn thực hiện được các hoạt động trên, trước hết bản thân tôi luôn tiên phongđổi mới tư duy của người cán bộ quản lí Đồng thời, cán bộ và giáo viên cần hiểuđúng mục đích, ý nghĩa của việc kiểm tra, đánh là nhằm hỗ trợ, chia sẻ, giúp đỡ đểcùng thực hiện tốt hơn công việc chuyên môn, góp phần nâng cao chất lượng giáodục của nhà trường theo mục tiêu đề ra Hơn nữa, kiểm tra thực chất, cụ thể, có hiệuquả, tránh tư tưởng đối phó với việc kiểm tra, đánh giá Mặt khác, cũng không nêngây căng thẳng, tạo áp lực giữa người kiểm tra và người được kiểm tra.
2.3.4 Phát huy vai trò tổ chuyên môn trong quản lí dạy học
Phát huy tốt vai trò tổ chuyên môn trong việc thực hiện dạy học theo hướngphát huy năng lực học sinh, trên cơ sở chương trình hiện hành
Sinh hoạt chuyên môn là một quá trình các giáo viên tham gia vào các khâu từchuẩn bị, thiết kế bài học sáng tạo dạy thể nghiệm, dự giờ suy ngẫm và chia sẻ các ýkiến về những gì đã diễn ra trong việc học của học sinh Tôi luôn tạo cho giáo viênđược tham gia sinh hoạt chuyên môn để học tập lẫn nhau, nâng cao năng lực chuyênmôn Cần cho giáo viên thấy được sinh hoạt chuyên môn
có mục đích chính là nâng cao chất lượng các bài học của học sinh Để phát huy vaitrò của tổ chuyên môn trong việc thực hiện dạy học theo định hướng phát triển nănglực trên cơ sở chương trình hiện hành, tôi đã quy định chế độ sinh hoạt chuyên mônhàng tháng: Căn cứ vào nội dung các hoạt động tổ chuyên môn, căn cứ vào trọngđiểm của chương trình trong từng thời gian, tôi chỉ đạo các tổ đi sâu vào nội dung cụthể cho phù hợp Chế độ hội họp thường là 2 lần/ tháng ở phòng họp hội đồng Hiệutrưởng và phó hiệu trưởng dự sinh hoạt chuyên môn lần lượt các khối trong tháng.Chỉ đạo các tổ chuyên môn tổ chức các hoạt động chuyên môn theo định hướng pháttriển năng lực học sinh: Hàng tháng, tôi hoặc phó hiệu trưởng họp các tổ trưởngchuyên môn, chỉ đạo các tổ chuyên môn thực hiện kế hoạch chuyên môn của nhàtrường và kế hoạch của tổ chuyên môn theo định hướng phát triển năng lực Đồngthời yêu cầu các tổ trưởng chuyên môn báo cáo tình hình giảng dạy của giáo viên,tình hình học tập của học sinh theo định hướng phát triển năng lực theo phạm vi tổquản lí Chỉ đạo tổ trưởng chuyên môn tập trung vào các hoạt động chủ yếu sau: Giúpgiáo viên thực hiện tốt chương trình dạy học: Trong các buổi sinh hoạt chuyên môn,
tổ trưởng chuyên môn cần tổ chức cho giáo viên thảo luận những vấn đề mới và khótrong chương trình theo định hướng phát triển năng lực học sinh, thống nhất nhữngvấn đề trọng tâm; Tổ trưởng chuyên môn dự kiến những vấn đề có thể nảy sinh trongquá trình thực hiện chương trình và dự kiến biện pháp giải quyết khả thi theo khảnăng của giáo viên trong tổ chuyên môn, những điều kiện kĩ thuật cần có đáp ứng dạyhọc theo định hướng phát triển năng lực; Tổ trưởng chuyên môn theo dõi việc thựchiện chương trình ở tổ chuyên môn, báo cáo đầy đủ các thông tin theo yêu cầu củahiệu trưởng;
Giúp giáo viên chuẩn bị bài dạy có chất lượng theo định hướng phát triển nănglực học sinh: Đầu năm học tổ trưởng chuyên môn tổ chức cho giáo viên trong tổ traođổi những vấn đề liên quan đến chuẩn bị dạy học theo định hướng phát triển năng lựchọc sinh để có định hướng chung sau đó tổng hợp báo cáo cho hiệu trưởng (hoặc phóhiệu trưởng) Trên cơ sở những yêu cầu chuẩn bị giờ lên lớp, tổ trưởng chuyên môn
Trang 10hướng dẫn giáo viên thảo luận kĩ các vấn đề cần thiết: Cách xây dựng kế hoạch bàidạy theo định hướng phát triển năng lực; Tổ chức cho giáo viên trao đổi các tài liệutham khảo về dạy học theo định hướng phát triển năng lực; Tổ chức cho giáo viênlàm đồ dùng dạy học, nghiên cứu sử dụng có hiệu quả các đồ dùng dạy học hiện cótrong nhà trường theo định hướng phát triển năng lực; Hàng tuần, tổ chuyên mônkiểm tra việc soạn bài của giáo viên theo định hướng phát triển năng lực trong buổisinh hoạt chuyên môn (có báo cáo kết quả kiểm tra trong biên bản sinh hoạt chuyênmôn); Sau khi kiểm tra các thành viên trong tổ chuyên môn phải có nhận xét, góp ýmột cách cụ thể giúp giáo viên rút kinh nghiệm soạn bài tốt hơn Giúp giáo viên nângcao chất lượng giờ dạy trên lớp: Tổ trưởng chuyên môn tổ chức cho giáo viên nghiêncứu vận dụng các phương pháp dạy học theo định hướng phát triển năng lực vào cácgiờ dạy Cách vận dụng linh hoạt, sáng tạo các phương pháp dạy học lấy học sinh làmtrung tâm, các kĩ thuật dạy học tích cực: khăn trải bàn, sơ đồ tư duy, nhóm cộng tác
Tổ trưởng chuyên môn xây dựng kế hoạch dự giờ của tổ trong cả năm học căn cứ vàotình hình đội ngũ của tổ Tổ chức việc dự giờ và phân tích tình huống sư phạm giờdạy theo định hướng phát triển năng lực của tổ Động viên giáo viên đăng kí giờ dạytốt theo định hướng phát triển năng lực học sinh; Qua đó, tổ chức sơ kết, tổng kết vàđịnh hướng tiếp tục cải tiến hoạt động dạy học theo định hướng phát triển năng lực
Tổ chức kiểm tra đánh giá kết quả học tập học sinh theo hướng phát triển nănglực: Tổ chức cho giáo viên nghiên cứu hiểu rõ các qui định đánh giá học sinh tiểu họctheo Thông tư 30/2014 và Thông tư 22/2016 sửa đổi một số điều của thông tư30/2014/TT - BGD&ĐT đối với học sinh lớp 3,4,5 Đánh giá học sinh lớp 1,2 theothông tư 27/2020/TT - BGD&ĐT Thực hiện tốt kế hoạch kiểm tra định kì của nhàtrường; Tổ trưởng chuyên môn: Báo cáo tình hìnhthực hiện kiểm tra trong tổ hàngtháng; kiểm tra đánh giá công việc giáo viên làm qua việc kiểm tra, đánh giá kết quảhọc tập của học sinh; yêu cầu giáo viên thực hiện nghiêm túc các qui định của nhàtrường về kiểm tra đánh giá học sinh (chữa bài, nhận xét, đánh giá hàng tháng) Tổchức các buổi giao lưu, nhân rộng tấm gương điển hình
Tổ chức bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ cho giáo viên tại tổ chuyên môn:Nội dung bồi dưỡng gồm những kiến thức liên quan đến đổi mới phương pháp, hìnhthức tổ chức dạy học theo định hướng phát triển năng lực, cách sử dụng có hiệu quảcác đồ dùng học tập để phát triển năng lực học sinh Ứng dụng công nghệ thông tintrong dạy học phát triển năng lực học sinh, cách đổi mới nhận xét đánh giá học sinhtheo định hướng phát triển năng lực Hình thức bồi dưỡng trong tổ chủ yếu là hội thảo,thao giảng chuyên đề, tự học tại tổ chuyên môn
Tôi lập kế hoạch và tổ chức các lực lượng và tiến hành kiểm tra; Tổ trưởngchuyên môn cần phân công nhiệm vụ trong tổ rõ ràng; Các thành viên trong tổ cầnnhận thức được trách nhiệm của mình trong tổ chuyên môn Ban lãnh đạo nhà trườngthường xuyên động viên khen thưởng kịp thời các tổ chuyên môn thực hiện tốt
2.3.5 Tăng cường quản lí khai thác thiết bị dạy học nhằm đáp ứng dạy học theo hướng phát triển năng lực học sinh.
Trang 11Xây dựng bổ sung hệ thống cơ sở vật chất, thiết bị dạy học đáp ứng yêucầu dạyhọc theo định hướng phát triển năng lực Tạo điều kiện để giáo viên sử dụng cơ sở vậtchất, thiết bị đạt hiệu quả cao trong dạy học phát triển năng lực.
Cơ sở vật chất, thiết bị dạy học đóng vai trò hỗ trợ tích cực trong quá trình dạyhọc theo định hướng phát triển năng lực Bởi vì có thiết bị dạy họctốt thì chúng ta mới có thể tổ chức được hoạt động dạy học theo định hướng pháttriển năng lực, huy động được đa số học sinh tham gia thực sự vào hoạt động này, họcsinh tự khai thác và tiếp nhận tri thức dưới sự hướng dẫn của giáo viên một cách tíchcực Như vậy, thiết bị dạy học phải đủ và phù hợp mới triển khai được các phươngpháp dạy học một cách hiệu quả Do vậy, cơ sở vậtchất và thiết bị dạy học là bộ phậnquan trọng của nội dung và phương pháp, chúng có thể là phương tiện nhận thức, vừa
là đối tượng chứa nội dung cần nhận thức
Để đảm bảo các điều kiện cơ sở vật chất, thiết bị dạy học theo định hướng pháttriển năng lực người Hiệu trưởng cần: Tổ chức kiểm kê cơ sở vật chất, kĩ thuật,phương pháp dạy học hiện đại hiện có và đánh giá thực trạng cơ sở vật chất, phươngpháp dạy học của nhà trường vào đầu năm học; Xây dựng kế hoạch sửa chữa, bảodưỡng, bổ sung cơ sở vật chất kỹ thuật phương pháp dạy học đảm bảo đầy đủ tốithiểu nhất cho cả năm học; Xây dựng phòng bộ môn; bàn ghế rời dễ di chuyển; cácgiá để dụng cụ học tập, các đồ dùng thí nghiệm, mô hình, máy tính, máy chiếu vậtthể, máy chiếu đa năng ; Thiết lập đầy đủ các loại hồ sơ sổ sách, văn bản có liênquan đến cơ sở vật chất, thiết bị dạy học
Yêu cầu cán bộ thư viện nắm, thống kê thành hệ thống, thành nhóm đồ dùng.Dựa vào đặc điểm, đặc trưng của từng môn học tạo điều kiện thuận lợi để giáo viêntìm hiểu và sử dụng; Tổ chức giới thiệu danh mục thiết bị giáo dục hiện có của nhàtrường cho toàn thể giáo viên; Giáo dục tinh thần trách nhiệm và ý thức sử dụng thiết
bị dạy học cho giáo viên: Trước khai giảng năm học, tổ chức quán triệt cho toàn thểgiáo viên nhận thức sâu sắc tầm quan trọng của việc thực hiện kế hoạch, tăng cườngtrang bị và nâng cao hiệu quả sử dụng thiết bị dạy học để mọi thành viên thấy rõ tráchnhiệm của mình; Tổ chức bồi dưỡng kỹ năng sử dụng các phương pháp dạy học chogiáo viên Trên cơ sở sử dụng và khai thác các phương tiện, thiết bị hiện đại, giúpgiáo viên đổi mới phương pháp dạy học theo định hướng phát triển năng lực học sinh;
Tổ chức việc sử dụng thiết bị dạy học theo định hướng phát triển năng lực trở thànhmột nhu cầu, một nền nếp tự giác thường xuyên của mọi giáo viên nhằm nâng caochất lượng dạy học theo định hướng phát triển năng lực học sinh; Tổ chức phong trào
tự làm đồ dùng dạy học, viết sáng kiến kinh nghiệm, sử dụng hiệu quả đồ dùng dạyhọc theo hướng phát triển năng lực; Kiểm tra, đánh giá giáo viên sử dụng thiết bị dạyhọc dựa vào: kế hoạch cá nhân; sổ mượn thiết bị và thực tế các giờ dạy trên lớp Huyđộng các nguồn lực, đầu tư kinh phí, bổ sung mới các thiết bị theo hướng đa năng,hiện đại
