TRƯỜNG MẦM NON HOA LỘC SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM MỘT SỐ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN NGÔN NGỮ QUA HOẠT ĐỘNG NHẬN BIẾT TẬP NÓI CHO TRẺ 24 – 36 THÁNG TUỔI B TRƯỜNG MẦM NON HOA LỘC Người thực hiện: Ngu
Trang 1TRƯỜNG MẦM NON HOA LỘC
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
MỘT SỐ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN NGÔN NGỮ QUA HOẠT ĐỘNG NHẬN BIẾT (TẬP NÓI) CHO TRẺ 24 – 36 THÁNG
TUỔI B TRƯỜNG MẦM NON HOA LỘC
Người thực hiện: Nguyễn Thị Tâm Chức vụ: Giáo viên
Đơn vị công tác: Trường mầm non Hoa Lộc SKKN thuộc lĩnh vực: Chuyên môn
HẬU LỘC, NĂM 2022
Trang 21 Tâm lý học lứa tuổi mầm non – NXB Quốc gia Hà Nội năm 1997
2 Phương pháp phát triển lời nói cho trẻ (NXBĐHSP Hà Nội)
3 Tạp chí GDMN
4 Hướng dẫn tổ chức thực hiện chương trình GDMN trẻ 25-36 tháng tuổi
5 Bồi dưỡng thường xuyên
6 Hoàng Thị Dinh, Nguyễn Thị Thanh Giang, Bùi Thị Kim Tuyến: Hướng dẫnthực hành áp dụng quan điểm giáo dục Lấy trẻ làm trung tâm trong trường MầmNon Nhà xuất bản giáo dục Việt Nam
7 Tuyển chọn trò chơi, bài hát, thơ ca, truyện, câu đố theo chủ đề trẻ 24 – 36tháng tuổi – NXBGD Việt Nam
Trang 3DANH MỤC SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM ĐÃ ĐƯỢC HỘI ĐỒNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM NGÀNH GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HUYỆN, TỈNH VÀ CÁC
CẤP CAO HƠN XẾP LOẠI TỪ C TRỞ LÊN
Họ và tên tác giả: Nguyễn Thị Tâm
Chức vụ và đơn vị công tác: Trường mầm non Hoa Lộc
TT Tên đề tài SKKN
Cấp đánh giá xếp loại
(Ngành GDcấphuyện/tỉnh )
Kết quả đánh giá xếp loại (A, B, hoặc C)
Năm học đánh giá xếp loại
1
Một số biện pháp dạy
trẻ 5-6 tuổi trường mầm
non Hoa Lộc biết quan
tâm chia sẻ với người
Trang 4-Nội dung Số trang
2.4 Hiệu quả áp dụng skkn đối với hoạt động giáo dục, với bản
thân, đồng nghiệp và nhà trường
16
Trang 51 MỞ ĐẦU 1.1 Lý do chọn đề tài
Trong chương trình giáo dục mầm non thì lĩnh vực nào đối với trẻ cũng
vô cùng quan trọng, nhưng quan trọng nhất đối với trẻ là lĩnh vực phát triểnngôn ngữ Vì ngôn ngữ là phương tiện để giao tiếp, là công cụ để phát triển tư
duy Như V.l.Lê nin nói: "Ngôn ngữ là công cụ để giao tiếp quan trọng nhất của con người" Trong giao tiếp nhờ có ngôn ngữ mà con người mới có khả năng hiểu
biết lẫn nhau, cho dù lời nói của con người có bị hạn chế về không gian và thờigian, cho dù ngoài ngôn ngữ ra con người có thể dùng những phương tiện giaotiếp khác nữa như: Cử chỉ, điệu bộ, tín hiệu, âm thanh, tranh ảnh, nhưng ở vị trítrên hết và trước hết vẫn phải là ngôn ngữ
Sinh thời Bác Hồ đã dạy: “Tiếng nói là thứ của cải vô cùng lâu đời và vô cùng quý báu của dân tộc, chúng ta phải giữ gìn nó, quý trọng nó” Ngôn ngữ
có vai trò to lớn trong sự hình thành và phát triển nhân cách của trẻ em Ngônngữ là phương tiện giữ gìn bảo tồn, truyền đạt và phát triển những kinh nghiệmlịch sử và phát triển xã hội của loài người
Hiện nay chúng ta đang đứng trước và đang sống trong những năm thángcủa công nghệ 4.0 Một công nghệ có nhiều biến động, dựa trên cơ sở hiện tại đểtiến tới công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước Trong đó con người là hạt nhân,
để đáp ứng yêu cầu đó đòi hỏi mỗi con người chúng ta phải có ý thức, có đầy đủphẩm chất tốt, tự hoàn thiện mình để hòa góp vào công cuộc đổi mới từng ngàycủa xã hội Muốn thế việc giáo dục Đức - Trí - Thể Mỹ trong các trường học nóichung và lứa tuổi mầm non nói riêng, là một điều vô cùng quan trọng, cần thiết
không thể thiếu được Mà trong đó giáo dục trẻ “nhận biết tập nói” lại càng cấp bách hơn.“Trẻ em hôm nay, thế giới ngày mai” và tất cả là vì “tương lai con em chúng ta” Đúng như vậy trẻ em như một cây non Cây non được sự chăm sóc
tận tình của người lớn thì cây sẽ lên tốt, dạy trẻ tốt thì sau này trẻ thành ngườitốt Chính vì vậy ngành học mầm non luôn coi trọng sự nghiệp chăm sóc - nuôidưỡng - giáo dục trẻ, đây là một nhiệm vụ vô cùng quan trọng đặt nền tảng cho
sự nghiệp giáo dục chung Muốn thực hiện được nhiệm vụ to lớn này thì giađình là sợi dây tình yêu, chăm sóc và kích thích đầu tiên của trẻ, cha mẹ lànhững người thầy đầu tiên và quan trọng nhất Mỗi nhà giáo dục, mỗi một côgiáo, người mẹ thứ hai của trẻ, thì phải làm sao hình thành cho các cháu bướcđầu có một đức tính tốt để sau này trẻ trở thành người công dân tốt
Cho trẻ 24 - 36 tháng “nhận biết tập nói” là bài học có vai trò rất quan
trọng, giúp trẻ hình thành, phát triển năng lực và thái độ cần thiết chuẩn bị cho
việc phát âm chuẩn Vì thế việc cho trẻ “nhận biết tập nói”có ý nghĩa quan
trọng cho sự phát triển của trẻ sau này: Nhưng có lẽ điều không chỉ mình tôi mà
mà tất cả giáo viên mầm non cũng đều có chung một suy nghĩ là làm thế nào để
có thể hiểu hết được những suy nghĩ và thấu hiểu mọi tâm tư nguyên vọng củatrẻ không chỉ bằng lời nói, bằng ánh mắt mà còn bằng chính hành động củamình làm sao để trẻ được học được giáo dục tốt nhất, làm sao để trẻ phát huy hếtnhững khả năng tiềm ẩm trong mỗi cá nhân trẻ và luôn lấy trẻ làm trung tâm đểgiải quyết mọi vấn đề tất cả đều vì một mầm xanh tương lai của đất nước, vậylàm sao để trẻ nói lên được suy nghĩ của mình?
Trang 6Trẻ 24 - 36 tháng mới phát âm được một đến 2 từ, lời nói của trẻ còn chưa
rõ ràng mạch lạc, vốn từ của trẻ còn ít, đa số các cháu còn nói ngọng, nói lắp,nói không rõ chữ, rõ ý, hay lặp lại các câu nói của cô Mặt khác các cháu cònnhỏ nên thường có phản ứng chậm chạp hoặc rất khó khăn để hiểu những yêucầu của cô giáo Vì bộ máy phát âm của trẻ còn yếu ớt rất nhạy cảm và còn tiếptục hoàn chỉnh cùng với sự phát triển chung của cơ thể
Thông qua quá trình quan sát ở những giờ hoạt động nhận biết tập nói, tôithấy các cháu rất thích được trò chuyện, thích được giao tiếp và thích được nói,nhưng vì ngôn ngữ vốn từ còn hạn chế, các cháu sử dụng ngôn ngữ thụ độngnhiều trẻ rất muốn nói nhưng lại không thể diễn đạt được hết những suy nghĩyêu cầu của mình dẫn đến tình trạng cô hiểu sai ý trẻ, hoặc có một số cô khônghiểu trẻ nói gì, không đáp ứng được nhu cầu của trẻ khiến trẻ sợ đến lớp
Là cô giáo mầm non tôi có những suy nghĩ trăn trở làm sao để dạy chocác cháu phát âm chuẩn, chính xác đúng Tiếng việt Vì thế, tôi luôn dạy cáccháu thông qua các hoạt động khác nhau và dạy các cháu mọi lúc, mọi nơi, qua
các hoạt động hằng ngày đặc biệt với“hoạt động nhận biết tập nói” bởi hoạt
động này giúp trẻ phát triển ngôn ngữ nói chung Qua đó trẻ khám phá hiểu biết
về mọi sự vật hiện tượng, về thế giới xung quanh trẻ, phát triển tư duy.Xuất phát
từ thực tiễn trên bản thân tôi chọn đề tài: “Một số giải pháp phát triển ngôn ngữ qua hoạt động nhận biết (tập nói) cho trẻ 24 - 36 tháng tuổi B trường mầm non Hoa Lộc”
1.2 Mục đích nghiên cứu.
Đề ra một số giải pháp phát triển ngôn ngữ cho trẻ 24 - 36 tháng tuổi Bthông qua hoạt động nhận biết (tập nói) ở trường mầm non Hoa Lộc
1.3 Đối tượng nghiên cứu.
14 trẻ nhóm 24 – 36 tháng tuổi lớp B trường mầm non Hoa lộc
1.4 Phương pháp nghiên cứu.
Trong đề tài này tôi đã chọn và sử dụng những phương pháp nghiên cứusau:
- Phương pháp nghiên cứu xây dựng cơ sở lí thuyết: Đọc tìm hiểu và phân tíchcác loại sách, những tài liệu có liên quan đến đề tài
- Phương pháp điều tra thực tế, thu thập thông tin: Khảo sát thực trạng nhận biếttập nói của trẻ và kết quả trên trẻ
- Phương pháp quan sát: Quan sát, ghi chép những biểu hiện hứng thú của trẻđối với hoạt động nhận biết tập nói
- Phương pháp thống kê, xử lí số liệu: Xử lí các tài liệu, số liệu thu thập được
- Phương pháp nêu gương, đánh giá: Kiểm tra, đánh giá chất lượng lời nói hàngngày của trẻ
- Phương pháp so sánh: So sánh chất lượng học tập của trẻ trước và sau khi ápdụng các giải pháp
2 NỘI DUNG 2.1 Cơ sở lí luận
Như chúng ta đã biết, ngôn ngữ được hình thành rất sớm Trẻ em không
có ý thức ngôn ngữ nhưng bằng cách bắt chước có tính chất bản năng, trẻ sẽ họccách nói của những người xung quanh mình Ngôn ngữ là phương tiện để giao
Trang 7tiếp, quan trọng đặc biệt nhất đối với trẻ nhỏ, đó là phương tiện giúp trẻ giao lưucảm xúc với những người xung quanh hình thành những cảm xúc tích cực
Ngôn ngữ để trẻ bày tỏ ý kiến, đặt câu hỏi, phân loại và phát triển cách tưduy và tạo nên câu hỏi giữa quá khứ, hiện tại và tương lai Vygotsky đã nhấn
mạnh rằng: “Ngôn ngữ nói rất quan trọng trong việc giải quyết nhiệm vụ khó, tạo mối quan hệ xã hội và kiểm soát hành vi của bản thân Chúng ta thường nghe thấy trẻ tự nói thành tiếng lớn khi chúng chơi với nhau và tương tác với trẻ khác”.
Ngôn ngữ còn là phương tiện giúp trẻ tìm hiểu khám phá, nhận thức vềmôi trường xung quanh, thông qua cử chỉ lời nói của người lớn, trẻ sẽ được làmquen với các sự vật, hiện tượng có trong môi trường xung quanh Nhờ có ngônngữ mà trẻ sẽ nhận biết ngày càng nhiều, màu sắc, hình ảnh Của các sự vật,hiện tượng trong cuộc sống hàng ngày
Với yêu cầu về nội dung giáo dục mầm non là: Phù hợp với sự phát triểntâm sinh lý ở trẻ em, hài hòa giữa nuôi dưỡng, chăm sóc và giáo dục Giúp trẻ
em phát triển cơ thể cân đối, khỏe mạnh, nhanh nhẹn Cung cấp kĩ năng sốngphù hợp lứa tuổi, giúp trẻ em biết kính trọng, yêu mến, lễ phép với ông bà, cha
mẹ, cô giáo Yêu quý anh, chị, em, bạn bè Thật thà, trẻ mạnh dạn, tự tin, hồnnhiên, yêu thích cái đẹp, ham hiểu biết thích đi học
Theo nhiên cứu trẻ 24 - 36 tháng tuổi thì khả năng phát triển vốn từ tăngnhư: Trẻ 24 tháng tuổi có tới 468 từ, đến cuối 36 tháng tăng thêm 252 từ, ở thời
kỳ này trẻ hoàn thiện về mặt ngữ âm, trẻ phát âm đúng các âm vị của tiếng mẹ
đẻ Trẻ biết điều chỉnh nhịp điệu, cường độ, giọng nói khi giao tiếp để phù hợpvới hoàn cảnh, lời nói của trẻ rõ ràng dứt khoát hơn Tuy vậy lứa tuổi này trẻvẫn mắc một số lỗi về phát âm, còn nhầm lẫn khi phát âm một vài phụ âm vànguyên âm (x/s, ch/tr, ươ/uô) thanh điệu (?, ~) Mỗi một trẻ thường hay nói saimột âm hoặc một thanh tiếng, dùng từ chưa biểu cảm Khi nói trẻ 24 - 36 thángtuổi hay nói chậm, kéo dài giọng, đôi khi còn ậm ừ, ờ a, song các cháu còn phát
âm sai thành âm đệm, âm cuối và thanh ngã Trong sự phát triển của trẻ cùngvới yếu tố hoạt động, nhận thức là yếu tố cơ bản ảnh hưởng trực tiếp đến sự pháttriển tâm lý, nhân cách trẻ Do đó việc phát triển hoạt động nhận biết tập nói chotrẻ được coi là một mặt phát triển quan trọng nhất trong thời thơ ấu Đối với trẻ
24 - 36 tháng tuổi hứng thú của trẻ đối với đồ vật, sự vật, các thuộc tính củachúng, cách hành động với đối tượng ngày càng tăng, kích thích trẻ luôn hướngtới người lớn mong muốn họ giúp đỡ, làm nảy sinh ở trẻ nhu cầu giao tiếp bằngngôn ngữ
Đặc biệt đối với trẻ 24 - 36 tháng thì nhận thức và ngôn ngữ của trẻ cònhạn chế, trẻ mới đang tập nói, có trẻ mới nói được câu 2 - 3 từ, có trẻ thì đã nóiđược câu 4 - 6 từ, có trẻ nói chưa trọn vẹn được câu, trẻ chưa diễn đạt được ýmuốn của mình bằng những câu đơn giản Vì vậy,cần giúp trẻ phát triển mởrộng các loại vốn từ, biết sử dụng nhiều loại câu bằng cách thường xuyên nóichuyện với trẻ về những sự vật, hiện tượng, hình ảnh,… mà trẻ nhìn thấy trongsinh hoạt hàng ngày, nói cho trẻ biết đặc điểm, tính chất, công dụng của chúng
từ đó hình thành ngôn ngữ cho trẻ Bản thân tôi luôn suy nghĩ, tìm ra những biệnpháp triển khai để trẻ được hoạt động cá nhân một cách tích cực, kiến thức của
Trang 8trẻ được bổ sung và củng cố phong phú, giúp trẻ phát hiện ra nhiều điều mới lạhơn Vì vậy việc thực hiện tổ chức hoạt động học là một yếu tố góp phần phát triển toàn diện cho trẻ về mọi mặt.
2.2 Thực trạng vấn đề.
* Thuận lợi
- Được sự quan tâm của Đảng bộ và nhân dân xã Hoa Lộc đã xây dựngcơ sở vật
có khu vườn cổ tích, có sân vận động cho trẻ chơi, có các phòng học cho trẻ hoạtđộng trải nghiệm, có khuôn viên nhà trường khang trang, sạch đẹp
- Trường mầm non Hoa Lộc đã đạt chuẩn mức độ 2 và đạt kiểm định chất lượnggiáo dục cấp độ 3 vào tháng 1/2021 Vì vậy cơ sở vật chất, trang thiết bị đồ dùng
đồ chơi đầy đủ
- Đội ngũ giáo viên trẻ, khỏe yêu nghề, mến trẻ 100% cán bộ giáo viên nhà
trường đạt trình độ chuẩn và trên chuẩn
- Nhà trường thường xuyên tạo điều kiện xây dựng các tiết mẫu, tổ chức dự giờ
thao giảng, sinh hoạt chuyên môn đều đặn theo chủ đề, để giáo viên được dựgiờ, trao đổi kinh nghiệm với các đồng nghiệp
* Khó khăn:
- Đại đa số phụ huynh nông thôn nhiều ngành nghề khác nhau thời gian quantâm đến trẻ đang con hạn chế, không có thời gian trò truyện, dạy tập nói cho trẻ
- Tuy cùng độ tuổi nhưng tính cách, nhận thức của trẻ chưa đồng đều
- Các cháu phần đông mới ra lớp chưa có thói quen tập thể, nói tự do, phát âmchưa chính xác, trẻ đang còn nói ngọng nhiều, rụt rè và hay khóc
- Đại đa số phụ huynh hay nựng trẻ nên nói theo cách nói ngọng của trẻ, chưadành thời gian trò truyện, dạy trẻ tập nói
Từ thực trạng trên, để việc phát triển ngôn ngữ đạt kết quả tốt hơn tôi đãchọnđề tài nghiên cứu nhằm tìm ra một số giải pháp nâng cao chất lượng phát triểnngôn ngữ cho trẻ 24 - 36 tháng tuổi qua hoạt động nhận biết tập nói
* Kết quả khảo sát đầu năm:
Trước khi áp dụng các biện pháp mới tôi đã lập một bảng khảo sát chấtlượng đầu năm đối với trẻ và đã có kết quả như sau:
Căn cứ vào kết quả khảo sát thực trạng ban đầu tôi thấy kết quả phát triểnngôn ngữ thông qua hoạt động nhận biết (tập nói) chưa cao Tỉ lệ trẻ đạt yêu cầuchưa cao, tỉ lệ trẻ chưa đạt yêu cầu đang còn
- Nguyên nhân:
+ Đối với cô:
Trang 9- Cô chưa có biện pháp luyện tập cho trẻ cách phát âm, chưa dành nhiều thờigian trò chuyện giao tiếp với trẻ để giúp trẻ tập nói.
- Chưa linh hoạt trong tiết dạy nhận biết tập nói nên dẫn đến khả năng tập nóicủa trẻ còn hạn chế
+ Đối với trẻ:
- Việc phát triển ngôn ngữ của trẻ trong một lớp không đồng đều (vì có trẻ tronglớp sinh tháng 1- 2 nhưng có trẻ trong lớp sinh tháng 10 - 11-12) Tháng tuổi củatrẻ chênh lệch nhau về tháng sinh quá xa ở lứa tuổi này sẽ dẫn đến sự phát triểnngôn ngữ không đồng đều Đặc điểm của trẻ nhà trẻ lứa tuổi 24 - 36 tháng rấtthích được trò chuyện, giao tiếp, thích được nói, nhưng ngôn ngữ, vốn từ của trẻcòn rất hạn chế, còn sử dụng ngôn ngữ thụ động nhiều Chưa có sự tác động,kích thích kịp thời để trẻ mạnh dạn, tự tin trong giao tiếp
- Nhiều trẻ khả năng nghe hiểu và phát âm còn chậm
- Khả năng nói đúng ngữ pháp của trẻ còn hạn chế, trẻ nói ngọng, nói lắp nhiều
- Nhiều trẻ khả năng giao tiếp của trẻ còn chậm
- Do giờ học còn gò bó, chưa thu hút trẻ, trẻ còn nhút nhát
dễ bị tổn thương về tâm lý Bởi thế muốn rèn luyện nề nếp trong sinh hoạt hàngngày cho trẻ, ngay từ những ngày đầu trẻ mới vào lớp cô giáo phải làm sao đểtrẻ cảm nhận được nguồn hạnh phúc, thấy mình được chấp nhận, được an toàn,được yêu mến và là thành viên trong cộng đồng mà trẻ đang hoà nhập Quan hệcủa cô với trẻ giàu cảm xúc thân thiết, yêu thương như quan hệ mẹ con Vậyhoạt động lao động sư phạm của cô giáo mầm non đòi hỏi phải rất linh hoạt,nhạy bén, kịp thời, phải có sự sáng tạo để phát hiện và đáp ứng những nhu cầuphát triển của trẻ
Do đặc điểm trẻ còn nhỏ chưa có ý thức nên hay tự làm theo ý của mình
hay tranh nhau gây mất trật tự, đúng như lời Bác Hồ đã nói: “Hiền dữ đâu phải tính sẵn - Phần nhiều do giáo dục mà nên” cho nên ngay từ khi trẻ mới đến
trường tôi đã chú trọng đến việc rèn luyện nề nếp thói quen để đưa trẻ vào xâydựng nề nếp - học tập - vui chơi
Những ngày học đầu tiên trẻ chưa có nề nếp, chưa có thói quen ngồi vàochỗ học bài Trẻ thì khóc, trẻ thì chạy, trẻ thì đứng, trẻ thì ngồi làm giáo viênkhông thể đưa trẻ vào thói quen học tập Vì vậy nhiệm vụ đầu tiên là tôi tạo chotrẻ sự gần gũi, yêu thương trẻ như chính trẻ đang có mẹ và người thân bên cạnh.Khi trẻ ngoan hơn thì tôi tiến hành rèn luyện nề nếp học tập của trẻ
Trong nhóm lớp mỗi cháu một tính cách, các cháu nam thường hiếu độnghơn, các cháu nữ rụt rè hơn, có cháu nói rõ, có cháu nói còn ngọng, nhiều cháunói chưa đủ câu Vì vậy tôi đã ghi chép nhật ký theo dõi hàng ngày Từ đó xâydựng kế hoạch đặt ra biện pháp chăm sóc, giáo dục trẻ cho phù hợp với đặc
Trang 10điểm cá nhân của trẻ Dựa trên đặc điểm đó để bắt đầu tiến hành xếp chỗ ngồicho trẻ hợp lý.
- Trẻ hiếu động ngồi với trẻ nhút nhát
- Trẻ có năng khiếu ngồi với trẻ kém
- Trẻ nói rõ ràng mạch lạc ngồi với trẻ nói chậm, chưa rõ câu
Ở mọi lúc mọi nơi trong mọi hoạt động tôi thường xuyên uốn nắn và tậpcho trẻ cách đi, đứng, xưng hô, cách trả lời cô khi cần thiết
Ví dụ: Khi cô cho trẻ hoạt động chơi tập với bóng xong cô ra hiệu lệnh
giờ chơi hết rồi thì trẻ biết phải thu dọn và cất đồ chơi vào đúng nơi qui định
Đối với độ tuổi này để đưa các cháu vào nề nếp thói quen đâu phải làchuyện dễ và đơn giản Thực tế các cháu còn nhỏ, chưa có ý thức được như cácanh chị lớn, điều này cũng là một thử thách cho cô giáo Muốn tạo cho trẻ cóđược thói quen, tôi thường xuyên nhẹ nhàng, gần gũi và trò chuyện với trẻ để uốnnắn trẻ hoặc thông qua bài hát, bài thơ, trò chơi có nội dung nói về nề nếp thóiquen
Ví dụ: Khi rèn luyện cho trẻ thói quen chơi có trật tự, nề nếp đi lại nhẹ
nhàng, không tranh dành đồ chơi của nhau, để đồ chơi gọn gàng ngăn nắp đểđúng nơi quy định
- Giờ chơi giáo dục trẻ khi chơi xong cất đồ chơi ngăn nắp gọn gàng, vừa cất đồ
chơi vừa đọc đoạn thơ: “giờ chơi hết giờ rồi, nhanh tay cất đồ chơi, nhẹ tay thôi bạn nhé, cất đồ chơi đi nào”.
Ví dụ: Giờ ngủ trưa cô cho trẻ đọc bài thơ“giờ đi ngủ, em lên giường, nằm lặng im, hai mắt nhắm, ngủ cho ngoan” trẻ lên giường nằm ngủ không nói
chuyện
Nhất là khi đưa trẻ vào nền nếp học tập tôi dỗ dành vỗ về trẻ, gây hứngthú bằng các trò chơi để đưa trẻ vào ngồi học một cách ngoan ngoãn, vì tronghoạt động học nhận biết tập nói sẽ giúp trẻ tăng vốn từ và rèn luyện cách phát
âm Nếu trẻ không tập trung chú ý học tập thì không nhận biết được các đốitượng
Ví dụ: Xúm xít xúm xít bên cô nào Hôm nay cô có một hộp quà rất to lớp
mình cùng khám phá xem quà gì nhé Nào cô mời các bạn ngồi ngoan để chúngmình cùng mở hộp quà nào… Mỗi tiết học tôi tìm nhiều cách để gây hứng thúgiúp trẻ tò mò ngồi vào học và trẻ đã thành công trong việc rèn luyện nề nếp họctập
Qua quá trình thực hiện giải pháp trên tôi thấy nề nếp trẻ đã ổn định đưatrẻ đã có thói quen học tập vui chơi theo qui định Từ đó tôi nhận thấy trẻ tự tinthoải mái và thích đến trường được học - được chơi - được giao lưu với bạn.Chính vì vậy việc tiếp thu kiến thức vào các hoạt động đối với trẻ một cách dễdàng và đạt hiệu quả trên trẻ cao hơn
*Giải pháp 2: Sưu tầm, làm đồ dùng trực quan để phục vụ cho hoạt động nhận biết (tập nói).
Đối với trẻ mầm non tư duy của trẻ là trực quan hành động là chính, đặcbiệt là trẻ nhà trẻ Vì vậy việc tổ chức các hoạt động gắn liền với đồ dùng trựcquan là rất cần thiết Hoạt động với đồ dùng tự tạo rất quan trọng để góp phầnnâng cao hiệu quả giờ dạy Đồ dùng, đồ chơi tự tạo chính là phương tiện không
Trang 11thể thiếu trong mọi sinh hoạt của trẻ hằng ngày góp phần thúc đẩy sự phát triểnnhân cách toàn diện của trẻ Đối với trẻ thơ thế giới riêng của trẻ không thể thiếu
đồ dùng, đồ chơi Đồ dùng, đồ chơi là cầu nối giữa trẻ với thế giới xung quanh,nơi mà trẻ thơ thả tâm hồn vào đó, bộc bạch những tình cảm của mình và chỉ có
đồ dùng, đồ chơi mới lôi cuốn trẻ, tạo hứng thú cho trẻ vào hoạt động học tập Muốn cho trẻ hoạt động hiệu quả, tích cực thì ngay từ đầu năm học tôi đãlên kế hoạch cho việc làm đồ dùng, đồ chơi phục vụ ở các hoạt động trên lớp, tôilên kế hoạch rất rõ ràng, cụ thể cho việc làm đồ dùng, đồ chơi Trước tiên tôi ràsoát lại đồ dùng, đồ chơi trong lớp, những đồ chơi nào có thể mua sắm, những
đồ chơi nào cần làm bổ sung thì tôi bổ sung từ từ theo từng chủ đề, đồ chơi nàocần thiết bổ sung trước thì tôi làm trước
Ngay từ đầu năm họp phụ huynh, phổ biến tuyên truyền cho các bậc phụhuynh thu gom phế liệu ở các nhóm lớp về việc thực hiện kế hoạch làm đồ dùng,
đồ chơi để phục vụ cho các hoạt động của cô và trẻ ở trên lớp từ các nguyên vậtliệu có sẵn thu gom từ phụ huynh như: Bình xì dầu, comfort, nước rửa bát, hộpnắp chai c2, vỏ sữa chua, vải vụn, que kem Sau khi thu gom nguyên vật liệu tôitập hợp các nguyên vật liệu lại rồi lau chùi vệ sinh, tôi cùng trẻ phân loại cácphế liệu chọn các vật liệu sạch, đảm bảo an toàn, có màu sắc đẹp, kích thướcvừa phải với tầm tay trẻ
Ví dụ: Sau khi học xong các tiết nhận biết về con vịt, con gà và các loại
quả, tôi làm 1 loại đồ dùng cho trẻ chơi phối hợp giữa củng cố kiến thức và rènluyện khả năng ngôn ngữ của trẻ Tôi dùng một chiếc thùng cát tông mặt trêndưới trái phải chiếc thùng này tôi dán kín bằng đề can sau đó dùng dao khoét cáchình Mặt thì khoét hình con vật, mặt thì khoét hình hoa quả sau đó cho trẻ chơitrò chơi ghép các hình vào trong các hình rỗng đã khoét đó nếu hình đó lọtxuống dưới thùng là đúng, sau đó cho trẻ đọc tên các hình đã cho xuống dướithùng (con gà, con vịt hay quả cam, quả bưởi…) Đồ dùng này tôi đặt tên là
“chiếc hộp thần kì” Khi trẻ hoạt động với “chiếc hộp thần kì”này tôi thấy trẻ rất
hứng thú tham gia, vừa cung cấp đầy đủ vốn từ lại vừa phát triển vận động chotrẻ Các nguyên vật liệu này lại dễ kiếm và rẻ tiền nên làm phong phú thêm đồdùng học tập cho trẻ, đồng thời với trò chơi này rèn luyện ngôn ngữ cho trẻ rất
có hiệu quả
Ví dụ:Chủ đề “Phương tiện giao thông” đề tài “Ô tô”, “xe đạp”
- Tôi dùng nguyên vật liệu là vỏ sữa tươi loại nhỏ và to, nút chai C2 Xốp màu,keo 502 để làm xe ô tô
- Cách làm tôi dùng lọ sữa tươi to làm thân xe ô tô khách, lấy hộp sữa tươi nhỏlàm đầu xe ô tô còn nắp chai C2 tôi làm bánh xe ô tô và tôi lấy giấy xốp cắtthành đèn xe, cửa xe, biển số xe Sau đó tôi dùng keo 502 gắn các phần củachiếc xe ô tô lại với nhau Vậy là tôi đã tạo thành chiếc xe ô tô khách chuyểnđộng được rất đẹp đối với trẻ
Hoặc tôi lấy 2 cái đĩa hát VCĐ làm bánh xe và dùng đũa ăn một lần đãqua sử dụng làm khung xe, gác ba ga còn yên xe và bàn đạp xe tôi dùng thìathạch rau câu rồi gắn các bộ phận của chiếc xe đạp lại với nhau tạo thành chiếc
xe đạp và dùng giấy xốp cắt các họa tiết nữa là tạo thành cái xe đạp chuyển độngđược
Trang 12Ví dụ: Chủ đề: “Ngày tết và mùa xuân”
- Từ những nguyên liệu như giấy xốp các màu, giấy dạ, giấy đề can, keo 502,keo nến, súng bắn, thép ly tôi tạo ra những cây hoa mai, hoa đào, bông hoa vàcác loại bánh chưng, bánh giầy, bánh tét, giò trong ngày tết cổ truyền Việt Nam
- Cách làm tôi dùng giấy dạ tạo thành hình dáng những chiếc lá, cánh hoa, sau
đó dùng keo để gắn những cánh hoa lại với nhau để tạo thành những bông hoamai màu vàng, hoa đào màu đỏ rồi gắn lá và bông hoa mai, hoa đào lên cành, đểtạo thành cây hoa mai, cây hoa đào và nhiều loại hoa khác
Hoặc tôi dùng hộp bánh tipo nhỏ để làm bánh chưng, và dùng cuộn xốpdày và giấy màu đề can để làm thành cái bánh tét hoặc cái giò Các đồ dùng này
mô phỏng các đối tượng cho trẻ nhận biết về chủ đề tết và mùa xuân giống nhưthật nên rất hứng thú đối với trẻ
Với những loại hoa và các loại bánh cổ truyền trong ngày tết này tôi sử dụng vào các hoạt động nhận biết, hoạt động nhóm và làm mô hình cho trẻtham quan
Ảnh 1: Cô làm đồ dùng, đồ chơi một số cây hoa, bánh chưng, giò ngày tết.
Từ những đồ dùng tự tạo trên khi đưa vào các tiết nhận biết tập nói tôi đãgây được hứng thú cho trẻ, qua đó khắc sâu thêm được kiến thức về nhận biếttập nói cho trẻ đồng thời cung cấp thêm vốn từ về các đối tượng mà trẻ đượcquan sát, tri giác Từ đó phát triển ngôn ngữ cho trẻ một cách có hiệu quả hơn
* Giải pháp 3: Gây hứng thú cho trẻ trong hoạt động: Nhận biết tập nói
Tùy thuộc nội dung bài dạy mà tôi lựa chọn cách gây hứng thú cho trẻmột cách linh hoạt nhẹ nhàng
Vì vậy tôi phải xác định được mục đích, yêu cầu của bài dạy, tôi luônnghiên cứu kĩ giáo án thì mới vận dụng các phương pháp, biện pháp giảng dạytạo cho trẻ cảm giác gần gũi, vui vẻ, kích thích trẻ thích tham gia vào hoạt độngcủa cô Ngoài việc tôi phải chuẩn bị giáo án kĩ càng ra tôi còn cần phải chuẩn bị
đồ dùng, tranh ảnh vật thật, mô hình sinh động, hấp dẫn, mới lạ
*Gây hứng thú bằng sử dụng mô hình: