Với trẻ mẫugiáo 5-6 tuổi lại càng quan trọng hơn, vì lứa tuổi này trẻ cần phải được phát triển vềnhiều mặt: thể chất, thẩm mĩ, tình cảm xã hội, nhận thức, tính tự lập, sự kiềm chế,khả nă
Trang 1PHÒNG GD&ĐT CẨM THỦY
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
MỘT SỐ GIẢI PHÁP RÈN TÍNH MẠNH DẠN, TỰ TIN TRONG GIAO TIẾP
CHO TRẺ LỚP MẪU GIÁO 5-6 TUỔI C
Ở TRƯỜNG MẦM NON CẨM LIÊN
Người thực hiện: Phạm Thị Hành
Chức vụ: Giáo viên Đơn vị công tác: Trường Mầm non Cẩm Liên SKKN thuộc lĩnh vực (môn): Chuyên môn
Trang 2THANH HÓA NĂM 2022
Trang 3TT Nội dung Trang
7 2.1 Cơ sở lý luận của sáng kiến kinh nghiệm 3 - 4
9 2.3 Các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề 6 - 17
10 2.4 Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm 17 - 19
Trang 4
1 Mở đầu
1.1 Lí do chọn đề tài
“Trẻ em hôm nay Thế giới ngày mai”
Đây có lẽ là lời ca bất hủ mãi đi cùng năm tháng dành cho trẻ Bởi trẻ em
là thế hệ măng non đại diện cho chủ nhân tương lai của của đất nước Vì vậy, dùtrong điều kiện hay bất kỳ hoàn cảnh nào, Nhà nước ta luôn có những chínhsách đúng đắn, ưu tiên cho sự nghiệp Giáo dục, nhất là bậc học Mầm non, bởigiáo dục Mầm non là bậc học đầu tiên tạo tiền đề trong sự hình thành và pháttriển nhân cách cho trẻ
Vì vậy, nếu trẻ được sự chăm sóc và phát triển tốt từ lứa tuổi trẻ thơ quả làđiều tuyệt vời, giúp trẻ phát triển toàn diện, vững chắc trong tương lai Với trẻ mẫugiáo 5-6 tuổi lại càng quan trọng hơn, vì lứa tuổi này trẻ cần phải được phát triển vềnhiều mặt: thể chất, thẩm mĩ, tình cảm xã hội, nhận thức, tính tự lập, sự kiềm chế,khả năng diễn đạt rõ ràng và một số giá trị về tính cách cần thiết như: sự mạnh dạn,
tự tin, sáng tạo, linh hoạt, đặc biệt hơn là kĩ năng mạnh dạn, tự tin trong giao tiếp, vìđây sẽ là điều kiện, cũng như tâm thế cần thiết nhất để trẻ chuẩn bị bước vào trườngTiểu học và việc học tập suốt đời của trẻ Vậy! Cơ sở giáo dục nào sẽ đáp ứng đầy
đủ các kĩ năng ấy, quả thực không sai, giáo dục Mầm non sẽ đáp ứng cho trẻ pháttriển toàn diện về tất cả các mặt, các kĩ năng cơ bản và đây là nền tảng vững chắc
giúp trẻ vươn tới những thành công
Như chúng ta đã biết, ngày nay dưới thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóađất nước, nhưng vẫn có sự ảnh hưởng lớn của một xã hội sắp sửa bước vàongưỡng cửa của thời kỳ công nghiệp tiên tiến, văn minh Bởi vậy, kéo theo đó là
sự phát triển như vũ bão của các công nghệ hiện đại: Máy tính, Aipat, máy tínhbảng, điện thoại thông minh, Vì vậy, trẻ em ngày nay được bố mẹ cho tiếp cậnsớm với các công nghệ hiện đại, nên đa số trẻ rất thông minh, hoạt bát, khi trẻđến trường, đến lớp đều chủ động tham gia vào các hoạt động cùng cô giáo vàcác bạn một cách mạnh dạn tự tin, dám bày tỏ cảm xúc, biết chia sẻ suy nghĩ củamình, tuy nhiên nhiều trẻ lại quá tự tin dẫn đến tự mãn, kiêu căng, thích thể hiện.Ngược lại, còn rất nhiều trẻ lại không dám nói lên điều mình thích, ngại trao đổiqua lại, ngại giao tiếp với mọi người xung quanh, bởi nhiều lí do khác nhau.Thực tế hiện nay cho thấy, mặc dù ngày nay, cuộc sống có phần cải thiện
và hiện đại hơn rất nhiều, nhưng không phải trẻ nào cũng được sinh ra ở vùngmiền giống nhau và trẻ nào cũng may mắn được sinh ra trong gia đình có cuộcsống đầy đủ, khá giả, sung túc bên người thân Chính vì vậy, có sự đối lập vềhoàn cảnh, về kinh tế và về quan điểm sống nên dẫn đến nhiều trẻ cảm thấy tự ti
về bản thân, không dám nói chuyện hòa đồng cùng các bạn trong lớp, nếu tìnhtrạng kéo dài và chúng ta không có giải pháp can thiệp kịp thời thì có thể tước đinhiều cơ hội trong cuộc sống của trẻ, vì điều đó sẽ khiến cho trẻ thu hẹp bảnthân, trẻ trở nên thụ động, nhút nhát, không dám bày tỏ quan điểm, chia sẻ cảmxúc với bất kỳ ai, vì trẻ sợ nói ra không ai lắng nghe mình, dẫn đến nhiều trẻ trởnên trầm cảm, phải nhờ đến bác sĩ tâm lý can thiệp
Trang 5Nhận thức được tầm quan trọng phải rèn cho trẻ luôn mạnh dạn tự tin tronggiao tiếp, trong các hoạt động ở trường, lớp và trong cuộc sống, là giáo viên trựctiếp giảng dạy trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi C, có tới 97% là trẻ dân tộc thiểu số trong
đó có Mường, Dao, Thái Tôi luôn trăn trở làm thế nào để giúp trẻ quê hươngđất Cẩm có thể sánh vai cùng với bạn bè các xã, các huyện và xa hơn nữa là bạn
bè trên khắp mọi miền Tổ Quốc, nhằm góp một phần sức trẻ của mình ươmmầm xanh cho tương lai cho nước nhà
Tôi đã tìm tòi, học hỏi và nhận thức được rằng ở lứa tuổi này việc rèncho trẻ tính mạnh dạn tự tin trong giao tiếp, trong các hoạt động là hết sứccần thiết, vì sẽ giúp trẻ nâng cao nhận thức, khả năng giao tiếp, phát triểnngôn ngữ Bởi vậy, trong các nội dung truyền đạt, trao đổi cùng với trẻ phảihết sức gần gũi với cuộc sống thực tại, trẻ phải được tự do, thoải mái traođổi những suy nghĩ của mình, được thực hành trải nghiệm theo những hiểubiết của bản thân và tự giải quyết vấn đề một cách tự lập, mục đích nhằmđào tạo lớp công dân tí hon đáp ứng với yêu cầu và xu hướng hội nhập củatoàn ngành giáo dục tương ứng với định hướng đổi mới của Bộ Giáo dục vàĐào tạo hiện nay
Là một người con quê hương Cẩm Thủy, may mắn được sinh ra, lớn lên vàcông tác trên mảnh đất vùng cao của huyện nhà, tôi thấu hiểu tâm lý trẻ quêmình Chính vì vậy, ngoài việc thương yêu, chăm sóc giáo dục trẻ, tôi luôn cốgắng suy nghĩ, tìm tòi để có những giải pháp hay nhưng phải phù hợp nhằm giúptrẻ luôn có tâm thế mạnh dạn tự tin trong cuộc sống
Vì vậy, tôi mạnh dạn thực hiện đề tài: “Một số giải pháp rèn tính mạnh dạn
tự tin trong giao tiếp cho trẻ lớp Mẫu giáo 5-6 tuổi C ở trường Mầm non Cẩm Liên” để làm đề tài nghiên cứu, với hi vọng có thể tìm ra các giải pháp phù hợp để
có thể giúp cho trẻ trong lớp tôi, cũng như tất cả trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi trong toàntrường luôn mạnh dạn tự tin trong trong giao tiếp, sinh hoạt, hoạt động
1.2 Mục đích nghiên cứu
Tìm ra những biện pháp tốt nhất, áp dụng linh hoạt vào các hoạt động nhằmphát triển và rèn luyện các kĩ năng giúp trẻ mạnh dạn tự tin trong giao tiếp, trongcác hoạt động Qua đó, tạo dựng cho trẻ hành vi đúng đắn, giúp trẻ có thái độtích cực đối với môi trường tự nhiên, môi trường xã hội, tạo tiền đề cho trẻ pháttriển về mọi mặt, trở thành người có ích cho xã hội trong tương lai
1.3 Đối tượng nghiên cứu
Nghiên cứu “Một số giải pháp rèn tính mạnh dạn tự tin trong giao tiếp cho trẻ lớp Mẫu giáo 5-6 tuổi C ở trường Mầm non Cẩm Liên”
1.4 Phương pháp nghiên cứu.
Phương pháp 1: Phương pháp nghiên cứu xây dựng cơ sở lý thuyết
Tôi nghiên cứu các giải pháp để rèn tính mạnh dạn tự tin cho trẻ, đồng thờithu thập một số tài liệu, hình ảnh có liên quan đến đề tài nghiên cứu như: kỹnăng sống, kỹ năng mạnh dạn tự tin trong giao tiếp, tâm lý học trẻ em và cáchình ảnh có liên quan đến các hoạt động rèn tính mạnh dạn tự tin trong giao tiếp,trong các hoạt động của trẻ ở trường, ở lớp
Trang 6Phương pháp 2: Phương pháp điều tra khảo sát thực tế, thu thập thông tin
Điều tra, khảo sát ý kiến giáo viên về tính mạnh dạn tự tin trong giao tiếpcủa trẻ 5-6 tuổi thông qua các hoạt động ở trên lớp, khảo sát thực tế trẻ ở lớpMẫu giáo 5-6 tuổi C
Phương pháp 3: Phương pháp thống kê, xử lý số liệu
Qua khảo sát thực tế trên trẻ để thu thập thống kê được số liệu, từ những sốliệu thống kê sẽ tìm ra các giải pháp sát thực, hữu hiệu nhất để rèn tính mạnhdạn, tự tin trong giao tiếp cho trẻ
2 Nội dung sáng kiến kinh nghiệm
2.1 Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm
Ông Cha thường nói: “Tre già măng mọc” hay “Con hơn cha là nhà có
phúc” Vấn đề truyền thống là mạch ngầm trong lòng dân tộc, là sức sống diệu
kỳ trong hơn bốn nghìn năm dựng nước và giữ nước Ông cha ta trao cho concháu ngọn lửa thiêng liêng của nền văn hóa, văn hiến và hơn ai hết trẻ em hômnay là thế hệ phải có sứ mệnh thắp sáng hơn, đưa ngọn lửa thiêng ấy đến đài
vinh quang trong tương lai.[5]
Thế kỷ 21, thế kỷ của một xã hội không ngừng vận động và phát triển vềmọi mặt: trình độ văn hóa, địa vị kinh tế xã hội,v.v Để bắt kịp đà phát triển thìyêu cầu giao tiếp của con người ngày càng cao Vì vậy, trong mỗi chúng ta ngayhôm nay hãy cùng hành động rèn cho bản thân một tố chất mạnh dạn tự tin, dámnghĩ, dám làm, dám khẳng định, đặc biệt hơn là thế hệ trẻ, thế hệ măng non đạidiện cho chủ nhân tương lai đất nước
Hơn lúc nào hết, chúng ta cần hiểu rằng dù trong hoàn cảnh nào, thời đạinào thì mạnh dạn tự tin trong giao tiếp đối với trẻ mầm non, đặc biệt là trẻ 5-6tuổi vẫn là điều cần thiết nhất, vì nó giúp trẻ vượt qua sự gò bó, nhút nhát, giúptrẻ hòa đồng với bạn bè và mọi người xung quanh, trẻ dám làm điều mình nghĩ,biết nhận thức cái đúng, cái sai, tuy nhiên điều này không hề dễ dàng gì đối vớimột số trẻ.[6]
Do đó, việc rèn tính mạnh dạn tự tin trong giao tiếp cho trẻ cần được ápdụng càng sớm càng tốt, nhất là lứa tuổi mầm non, vì đây sẽ là chìa khóavạn năng giúp trẻ mở mọi cánh cửa vươn tới những thành công, là sợi kimchỉ Nam giúp trẻ kết nối với xã hội Bởi vì, đa số trẻ khi đến với môi trườngmới luôn cảm thấy lo lắng, sợ sệt, đặc biệt đối với trẻ vùng sâu, vùng xa,vùng dân tộc thiểu số, trẻ nói chưa thạo tiếng phổ thông nên nhiều khi trẻ rất
ít nói, ít chia sẻ, ít trao đổi qua lại Điều này ảnh hưởng rất lớn đến quá trìnhphát triển sau này của trẻ, nó khiến cho trẻ tự thu hẹp bản thân khi tiếp xúcvới mọi người Từ đó, sẽ làm mai một những khả năng tiềm ẩn sẵn có ở conngười của trẻ
Mạnh dạn tự tin trong giao tiếp, trong các hoạt động sẽ hình thành và lớndần khi được rèn luyện, học hỏi, tôn trọng, yêu thương… Nếu một đứa trẻ sinh
ra đã có sẵn tố chất này là một điều tuyệt vời, bởi trẻ sẽ thu hút được sự chú ýcủa bạn bè, những người xung quanh, khiến trẻ sẽ cảm thấy hạnh phúc hơn và
Trang 7cảm thấy có giá trị Từ đó, xây dựng các kỹ năng xã hội bẩm sinh của trẻ và tạo
cơ hội để trẻ thể hiện mình
Mỗi chúng ta đều biết rằng, khi trẻ tiếp xúc với môi trường giáo dục tốtthì trẻ phát triển theo chiều hướng tốt Ngược lại, nếu trẻ được tiếp xúc vớimôi trường giáo dục sai lệch, không đúng đắn sẽ dẫn đến các hậu quả tiêucực, vì trẻ là một đối tượng khá thông minh, bắt chước nhanh và khá nhạycảm Chính vì vậy, tôi luôn xác định phải giúp trẻ có tố chất mạnh dạn tự tintrong giao tiếp, trong tất cả các hoạt động, không đặt nặng việc trẻ phải vào
nề nếp, cũng như trẻ phải đạt được mục đích, yêu cầu của cô đề ra trong mỗigiờ chơi, giờ học
Từ những kiến thức đã có và sự nỗ lực không ngừng học tập, học hỏi củabản thân, tôi đã đưa ra các giải pháp thiết thực, với mục đích đem đến cho trẻ
những giờ phút thật sự thoải mái “Học trong khi chơi, chơi trong khi học”
không áp đặt, không rập khuôn, tạo cho trẻ luôn vui tươi khi ở trường, ở lớpmầm non
Qua quan sát trên thực tế, trong lớp tôi hiện nay, các hoạt động của trẻ từđầu năm đến thời điểm này, tôi thấy một số trẻ rất tự tin luôn chủ động giao tiếpcùng cô và các bạn, thể hiện những điều mình thích và mạnh dạn sinh hoạt cùngtập thể, chủ động trong các hoạt động Bên cạnh đó, một số trẻ lại rất nhút nhát,khi đến lớp ngồi cả buổi ở ghế, thậm chí vào lớp không chào cô lén lút đi vào,chưa mạnh dạn sinh hoạt cùng tập thể, thụ động chỉ biết đến mình không chịugiao tiếp với mọi người xung quanh
2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm
Như chúng ta đã biết: Nguyên nhân trẻ còn rụt rè thiếu tự tin một phầncũng do tố chất sẵn có trong con người của trẻ, nhưng chúng ta không thể đổ lỗihoàn toàn là ở trẻ, điều quan trọng là người lớn và mỗi người giáo viên trực tiếphàng ngày bên trẻ chúng ta sẽ làm gì? làm như thế nào? để bỏ được sự rụt rè,nhút nhát, thiếu tự tin trong giao tiếp, trong các hoạt động ở trẻ
Từ khi bản thân tôi được vào công tác tại trường để khắc phục tình đó tôithấy Ban giám hiệu nhà trường cùng giáo viên đã cố gắng tìm tòi các biện pháp
hữu hiệu nhất để khắc phục “Tính còn nhút nhát, thiếu tự tin, thiếu mạnh dạn
trong giao tiếp” nhưng tác động đến trẻ vẫn chưa cao.
Trong thực tế giảng dạy, tôi nhận thấy những thuận lợi và khó khăn như sau:
Bản thân là một người giáo viên luôn tâm huyết với nghề, yêu thương trẻ,
có trình độ chuyên môn và kinh nghiệm trong lĩnh vực giáo dục mầm non
Trẻ được học và phân chia lớp theo đúng độ tuổi
Đối tượng trẻ là mẫu giáo lớp lớn, nên dễ dàng hơn trong công tác giáodục, rèn luyện cho trẻ
Trang 8b Khó khăn:
Trường Mầm non tôi đang công tác là một ngôi trường vùng cao củaHuyện Cẩm Thủy, trường nằm cách xa trung tâm huyện nên việc hoạt động giaolưu của trẻ với thế giới bên ngoài vô cùng hạn chế
Trẻ trong lớp đa số là trẻ dân tộc, có tới 97% là trẻ dân tộc thiểu số, trẻnói chưa thạo tiếng phổ thông, có trẻ còn nói ngọng nên nhiều khi trẻ muốn nóihay giãi bày một ý kiến nào đó, trẻ cũng không dám mạnh dạn nói ra vì khôngbiết nói thế nào, gây rất nhiều khó khăn trong việc rèn luyện cho trẻ, vì đôi khi
cô nói trẻ không hiểu, cô còn phải dịch sang tiếng dân tộc cho trẻ
Số trẻ trong lớp đông, bên cạnh đó lại có trẻ chuyển đi chuyển về, đặcbiệt hơn trong lớp có thêm trẻ học trái tuyến ở huyện khác, nên cũng gây khókhăn trong việc cho trẻ làm quen cô, quen bạn, vừa rèn trẻ có nề nếp, vừa trẻ rèntính mạnh dạn, tự tin trong giao tiếp ở mọi hoạt động của trẻ
Tình hình chung cả nước là dịch bệnh Covid-19 diễn biến phức tạp, nghỉdịch thời gian dài, nên trẻ đi học không được thường xuyên, liên tục
Một số phụ huynh quá bao bọc, chiều chuộng trẻ không cho trẻ được làmđiều trẻ thích, dẫn đến trẻ quen ỷ lại, thụ động, thiếu tự tin
Hoàn cảnh gia đình trẻ không được đồng đều, có trẻ thì gia đình nghèonên bố mẹ suốt ngày phải bươn trải để lo cho cuộc sống nên không có thời gian,điều kiện quan tâm, chăm sóc, nhiều gia đình trẻ lại có hoàn cảnh éo le như: Bố
mẹ bỏ nhau trẻ sống với ông bà, có trẻ có bố mẹ, nhưng bố mẹ lại đi làm ăn xaquanh năm, nên điều kiện chăm sóc con cái hoàn toàn không có
Trước những thuận lợi, khó khăn trên tôi đã xây dựng các tiêu chí đánhgiá các kỹ năng để nắm được sự chủ động, mạnh dạn tự tin của trẻ ở mức nào,kết quả khảo sát như sau:
Bảng khảo trước khi áp dụng các giải pháp Nội dung khảo sát
Tổng số trẻ: 27 cháu
Số lượng Tỉ lệ % Số lượng Tỉ lệ%
Trẻ mạnh dạn tự tin giao
tiếp với cô giáo, bạn bè,
Trẻ chủ động tích cực hứng
Dám thể hiện khả năng bản
Mạnh dạn nói lên nghĩ quan
Trang 92.3 Các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề
Giải pháp 1: Xây dựng môi trường lớp học thân thiện, cởi mở giúp trẻ thể hiện khả năng của bản thân.
Sở dĩ bản thân lựa chọn biện pháp “Xây dựng môi trường lớp học thân
thiện, cởi mở giúp trẻ thể hiện khả năng của bản thân” để đưa vào công tác
chăm, sóc giáo dục rèn tính mạnh dạn, tự tin trong giao tiếp cho trẻ đưa lên đầutrong số các biện pháp là có mục đích riêng của mình
Trong mỗi chúng ta đều biết rằng, trẻ được sinh ra và lớn lên trong vòngtay của những người thân như: ông bà, cha mẹ trẻ đã quen cảm giác được baobọc, che chở, yêu thương Vì thế, khi đến trường học, với trẻ như một trang giấytrắng, tất cả đều mới và xa lạ Bởi vậy, khi phụ huynh đưa trẻ đến lớp, để tạodựng hình ảnh cô giáo trong mắt của trẻ và phụ huynh, tôi luôn chào đón trẻ vớithái độ âu yếm, cởi mở, thân thiện
Bên cạnh đó, để thu hút trẻ đến lớp và tạo hứng thú cho trẻ tích cực thamgia vào các hoạt động cùng cô giáo và các bạn tôi cố gắng tìm tòi, học hỏi, sưutầm để trang trí tạo ra môi trường lớp học đẹp, hấp dẫn, gần gũi, phù hợp nhằmgiúp trẻ có không gian trao đổi với nhau cởi mở, thân thiện
Để tạo cho không gian lớp bắt mắt, tôi trang trí, sắp xếp các góc hoạt động
ở trong lớp phù hợp với diện tích lớp học, không ôm đồm quá nhiều, các đồ dùng,
đồ chơi cho trẻ sử dụng phù hợp với đặc điểm của trẻ, đảm bảo tính thẩm mĩ cao
đồ chơi tự tạo từ phế liệu Qua đó, tạo cho trẻ cảm giác đến trường mầm non làđến với ngôi nhà thứ 2, đúng như trong tiềm thức của trẻ luôn nghĩ
Trang 10Hình ảnh: Trẻ ngồi làm đồ dùng, đồ chơi cùng cô
Trong mọi hoạt động ở lớp tôi luôn luôn lấy trẻ làm trung tâm, không ápđặt, không dập khuôn Mặc dù vậy, vào đầu năm học tôi không quên xây dựngnội quy lớp học, quy ước giữa trẻ với trẻ, giữa trẻ và cô giáo Vì vậy, việc thựchiện rèn cho trẻ vào nề nếp, thói quen tôi thực hiện ngay khi đón trẻ vào nămhọc mới, vẫn biết đặc điểm của trẻ là hiếu động, không thể 100% trẻ thực hiệnđúng quy ước đặt ra, nhưng tôi vẫn ra quy ước riêng cho trẻ ở lớp, khi giao tiếpcùng bạn thì dạy trẻ xưng hô bằng tên của mình, chơi đoàn kết, không tranhgiành đồ chơi của nhau, khi chơi không được la hét to, không được chạy nhanh
xô đẩy nhau với cô giáo phải xưng hô là con, vâng, dạ, đến lớp phải chào cô,muốn ra ngoài phải xin phép.v.v
Trong lớp ở các góc chơi, tôi vẫn ưu tiên trang trí góc địa phương, mặc dùtrẻ được sinh ra là con em vùng dân tộc thiểu số, nhưng với trẻ văn hóa địaphương còn rất mơ hồ, vì trẻ được sinh ra trong thời đại 4.0 tất cả đều mới và hiệnđại Bên cạnh đó, đặc điểm của trẻ còn nhỏ, nên trẻ chưa hình dung ra đó là gì?Bởi vậy, tôi ưu tiên xây dựng góc địa phương, nhằm mục đích gieo vào tiềm thứccủa trẻ nét đẹp văn hóa, nét đẹp truyền thống quê hương mình
Quả thực không sai, thấy lạ mắt nên trẻ rất tò mò khám phá, trao đổi qua lạicùng nhau để tìm hiểu
Hình ảnh: trang trí góc địa phương
Trang 11Do không gian của lớp chật hẹp, không thể bỏ thêm các góc mở khác chotrẻ chơi trong khu vực lớp học, nhưng để tạo cho trẻ có một môi trường học tậpthân thiện, cởi mở, tôi thường cho trẻ ra trải nghiệm và khám phá góc thiên nhiên,trẻ rất thích thú, được chơi nhổ cỏ, nhặt lá, chăm sóc cây, chăm sóc hoa.v.v.
Hình ảnh: Trẻ tham gia chơi trải nghiệm ở góc thiên nhiên
Quả thực không sai, trẻ mạnh dạn trao đổi chia sẻ cảm xúc, kinh nghiệmcùng nhau, đặc biệt trẻ nhút nhát hơn thì được các bạn mạnh dạn chỉ bảo cáchlàm Từ đó, một số trẻ còn e dè, nhút nhát đã chủ động giao tiếp với các bạn
Giải pháp 2: Rèn tính mạnh dạn tự tin trong giao tiếp cho trẻ thông qua các hoạt động ở lớp
Như chúng ta đã biết, đặc điểm của trẻ nói chung, trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi nóiriêng đều chóng nhớ mau quên Bởi vậy, cho trẻ hoạt động mọi lúc, mọi nơi là
giải pháp hữu hiệu, quan trọng không thể thiếu trong “Chương trình chăm sóc,
giáo dục trẻ Mầm non” Chính vì vậy, để rèn cho trẻ luôn có tính mạnh dạn tự
tin trong giao tiếp, trong các hoạt động tôi luôn lồng ghép linh hoạt vào các hoạtđộng hằng ngày, vào các giờ học, giờ sinh hoạt và giờ chơi
Để thành công phương châm đề ra trong năm học, là rèn cho trẻ có tố chấtmạnh dạn tự tin trong giao tiếp và tất cả các hoạt động, đặc biệt kết quả đó phảiđược thể hiện trên mỗi khuôn mặt ngây thơ của trẻ trong lớp mẫu giáo 5-6 tuổi C.Trước hết bản thân tôi là một giáo viên trực tiếp hằng ngày chăm sóc, giáo dục trẻphải luôn là tấm gương sáng để trẻ học tập noi theo, từ cử chỉ, lời ăn, tiếng nói vànhất là vấn đề giao tiếp cùng với trẻ, với phụ huynh, chị em đồng nghiệp trongtrường luôn phải giữ phong độ tự tin, gần gũi, nhẹ nhàng, nói có trước có sau, cótrên có dưới để trẻ học tập noi theo, bởi trẻ tiếp thu rất nhanh từ bắt chước
*Thông qua hoạt động đón, trả trẻ:
“Ngày đầu tiên đi học, em mắt mướt nhạt nhòa”, đây là một câu hát không
hề xa lạ gì đối với mỗi chúng ta, nhất là đối với các cô giáo mầm non, quảkhông sai dù lứa tuổi nhà trẻ hay mẫu giáo bé, nhỡ, lớn đều có chung một cảmxúc của ngày đầu đến trường, đến lớp Với nhà trẻ là một trang sách mới, với trẻmẫu giáo là những trang sách đang học dở dang, chỉ vì những ngày nghỉ dài đãlàm cho trẻ quen cảm giác tự do, trẻ không còn muốn hoàn thành tiếp nhữngtrang sách còn lại
Trang 12Vì vậy, ngày đầu đến lớp, trẻ lại có cảm giác ngỡ ngàng Khi bố mẹ đưađến lớp, trẻ ôm chặt cổ, ôm chặt chân bố mẹ không muốn vào, có cháu cònkhóc, khi cô giáo âu yếm bế vào lớp hỏi han để các cháu làm quen cô giáo, cácbạn, cho trẻ tự giới thiệu tên mình với cô, một số cháu mạnh dạn tự tin các cháunói được, còn một số cháu nhút nhát khi cô giáo hỏi thì tỏ ra sợ hãi, thậm chíkhông nói chuyện, chơi cùng bạn Từ quan sát thực tế tôi thấy trẻ mẫu giáo 5-6tuổi mà vẫn còn tính nhút nhát như vậy quả không ổn, vì trẻ phải có những tâmthế cần thiết nhất để chuẩn bị bước vào lớp 1, nên tôi đã cố gắng tìm ra các biệnpháp áp dụng và có hiệu quả như:
Khi bố mẹ đưa trẻ đến lớp, lúc đầu tôi bế hoặc ôm trẻ vào lòng, nhẹ nhàngtrò chuyện cùng trẻ, hỏi trẻ, ví dụ: Hôm nay con đi học con đã ăn sáng chưa?Con ăn gì? Hỏi trẻ mong muốn gì? Như vậy, dần dần trẻ sẽ quen cô, quen bạn,trẻ dần tỏ ra thích thú hơn mỗi khi đến lớp, gặp cô, gặp bạn Tuy nhiên, một sốtrẻ dùng biện pháp này tôi cảm thấy không ổn lắm, nên tôi lại dùng biện phápkhác đơn giản mà hiệu quả Đó là, tôi cho trẻ làm theo ý thích của mình, cho trẻlàm những công việc nhỏ mà trẻ thích, để trẻ tự ngồi trò chuyện với nhau
Ví dụ: Đến lớp trẻ rất thích vào các góc phân vai, xây dựng hay lắp ghép,
nên tôi cho trẻ tự do, thoải mái chơi cùng các bạn Tôi sẽ quan sát trẻ từ xa, giúp
đỡ nếu trẻ có yêu cầu
Bên cạnh đó, để rèn cho trẻ có kỹ năng trong cuộc sống hằng ngày, khi trẻchơi xong tôi luôn hướng dẫn trẻ biết thu dọn đồ dùng cất đúng nơi quy định,sắp xếp gọn gàng không quăng ném đồ, nhằm mục đích rèn khả năng khéo léo,tính kiên trì cho trẻ
Ngoài ra tôi thường xuyên nhắc nhở, hướng dẫn và khuyến khích trẻ khiđến lớp phải tự cất đồ dùng cá nhân, biết đi vệ sinh đúng nơi quy định, biết rửatay trước và sau đi vệ sinh, biết cất ghế khi học, khi ăn cơm xong…nhằm mụcđích rèn cho trẻ kỹ năng tự phục vụ Bên cạnh đó, tôi còn cho trẻ tự nhận biếtđược khăn mặt, đồ dùng học tập, đồ dùng cá nhân của mình, trao đổi cùng bạn
về bài học, nhằm cho trẻ có thời gian trao đổi qua lại cùng nhau nhiều hơn, qua
đó giúp trẻ phát triển kỹ năng tiếp
Giờ trả trẻ, tôi cùng ngồi trò chuyện với trẻ về bài học buổi sáng, cho trẻnhắc lại hoặc cho trẻ đọc thơ, hát các bài về chủ đề đang học, vào ngày thứ 6hàng tuần cho trẻ cho trẻ vui văn nghệ, bình xét bé ngoan, cắm cờ, cho trẻ đượcnhận xét về bạn về mình trong tuần, tôi cho trẻ mạnh dạn tự tin lên nhận xéttrước để các bạn nhút nhát hơn được nhìn học hỏi bạn Khi trẻ chuẩn bị ra vềnhắc trẻ chào cô, các bạn và người thân một cách lễ phép
Từ những việc làm đơn giản trên, bước đầu tôi thấy trẻ lớp tôi đã hìnhthành được một số nề nếp, kỹ năng đơn giản trong cuộc sống Đây sẽ là nhữngtiền đề cơ bản để tôi có phương hướng tìm ra biện pháp phù hợp rèn cho trẻ luônmạnh dạn tự tin trong giao tiếp
*Thông qua hoạt động học, hoạt động ngoài trời:
Đặc điểm chính của trẻ mầm non là học trong khi chơi, chơi trong khi học.Hiểu rõ tâm lý đó, vào đầu năm học để trẻ đến lớp đều tham gia vào các hoạt
Trang 13động vui chơi, tôi đã lên kế hoạch cho từng chủ đề, xây dựng, sắp xếp các tròchơi sao cho phù hợp, hấp dẫn trẻ
Bên cạnh đó, khi trẻ chơi hoạt động ở các góc, tôi thường xuyên cho trẻgiao lưu qua lại giữa các nhóm, các vai chơi với nhau, nhằm cho trẻ được traođổi, trò chuyện với nhau nhiều hơn, thông qua đó, trẻ phát triển khả năng ngônngữ, mạnh dạn tự tin trong giao tiếp cũng hình thành và phát triển
Khi trẻ tham gia chơi ở hoạt động góc, tôi quan sát trẻ thường xuyên đểnắm bắt được khả năng, tâm lý từng trẻ, những trẻ còn thiếu tự tin, nhút nhát sẽkhông chủ động, mạnh dạn cầm đồ chơi tham gia cùng trẻ khác, tôi sẽ đến bêntrẻ hỏi han, động viên cổ vũ tinh thần, hỏi trẻ những câu hỏi đơn giản, khuyếnkhích trẻ trả lời, tạo cho trẻ cảm giác thân thiện, yên tâm, ví dụ như: Sao con lạiđứng đây? Con muốn chơi cùng bạn nào? Con thích chơi ở góc nào? Con nóicho cô biết được không? Từ những câu hỏi tưởng chừng đơn giản ấy đã khuyếnkhích trẻ chủ động tham gia chơi cùng bạn, nâng cao mối quan hệ thân thiệngiữa giáo viên với trẻ, giữa trẻ với trẻ
Bản thân tôi cũng đúc kết được kinh nghiệm sau mỗi lần giải quyết tìnhhuống trên trẻ
Ví dụ: Góc phân vai: Chơi đóng vai bác sĩ, bán hàng, nấu ăn Tôi quan sát
thấy trẻ lớp tôi rất thích chơi ở góc này, vì khi chơi trẻ được hòa mình vào vai
diễn các nhân vật thực thụ Chẳng hạn như “vai bác sĩ”: Khi có bệnh nhân đến
khám bệnh trẻ hỏi: xin hỏi bác cảm thấy thế nào mà bác lại đi khám ạ? bác cảmthấy đau chỗ nào? để tôi khám cho bác? rồi trẻ kê đơn thuốc giống như một
bác sĩ chuyên nghiệp; rồi “vai bán hàng”: xin hỏi bác mua gì ạ? bác cần mua
thêm gì nữa không? vô vàn những câu hỏi trẻ trao đổi cùng nhau, trẻ tỏ ra rất tựtin trong cử chỉ, điệu bộ, giao tiếp, thể hiện và hành động như một người lớn,thấy vậy bản thân là giáo viên tôi cũng cảm thấy vui, hạnh phúc
Hình ảnh: Trẻ chơi ở góc phân vai
Đối với các hoạt động trải nghiệm, hoạt động ngoài trời, do khu vực trường
là khu lẻ, nên môi trường cho trẻ chơi hoạt động còn hẹp, mô hình cho trẻ quansát còn hạn chế, nhưng không để trẻ phải thiệt thòi Qua nắm tình hình thực tếcủa trường, đặc biệt qua các chuyên đề mới của năm học 2021- 2022 đa số cácchuyên đề đều hướng về nâng cao, tổ chức, sinh hoạt cho cô và trẻ phù hợp vớiđiều kiện thực tế của từng địa phương, tôi đã lên kế hoạch tham mưu với Bangiám hiệu nhà trường, xây dựng các mô hình cho trẻ tham gia các hoạt động