PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HUYỆN TRIỆU SƠNSÁNG KIẾN KINH NGHIỆM MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO TỶ LỆ TRẺ ĐI HỌC CHUYÊN CẦN Ở LỚP MẪU GIÁO 4 - 5 TUỔI B1 TRƯỜNG MẦM NON HỢP THÀNH - TRIỆU SƠN - T
Trang 1PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HUYỆN TRIỆU SƠN
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO TỶ LỆ TRẺ ĐI HỌC CHUYÊN CẦN Ở LỚP MẪU GIÁO 4 - 5 TUỔI B1 TRƯỜNG MẦM NON HỢP THÀNH - TRIỆU SƠN - THANH HÓA
Người thực hiện: Hà Thị Thêm Chức vụ: Giáo viên
Đơn vị công tác: TrườngMN Hợp Thành SKKN thuộc lĩnh vực: Chuyên môn
THANH HÓA, NĂM 2022
Trang 2TT Nội dung Trang
3 1.2 Mục đích nghiên cứu của đề tài 2
4 1.3 Đối tượng nghiên cứu của đề tài 2
5 1.4 Phương pháp nghiên cứu trong đề tài 2
6 2 NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM 2
7 2.1 Cơ sở lý luận của sáng kiến kinh nghiệm 2
8 2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh
nghiệm đối với bản thân, đồng nghiệp và nhà trường 3
12 2.3.1 Giải pháp 1: Xây dựng kế hoạch giáo dục theo chủ đề,
tạo môi trường hoạt động thoải mái, đẹp mắt, thu hút trẻ 6
13 2.3.2 Giải pháp 2: Xây dựng môi trường lớp học thân thiện –
16 2.3.5 Giải pháp 5: Tạo tâm thế thoải mái, đối xử công bằng,
khích lệ, nêu gương trẻ kịp thời 13
17 2.3.6 Giải pháp 6: Phối kết hợp cùng với nhà trường tổ chức
các ngày hội, ngày lễ cho trẻ 14
18 2.3.7 Giải pháp 7: Tuyên truyền vận động cộng đồng, nhân
dân đưa trẻ đến trường dưới mọi hình thức để nâng cao tỉ lệ trẻ
Trang 31.1 Lý do chọn đề tài
“Lúc ở nhà mẹ cũng là cô giáo, khi đến trường cô giáo như mẹ hiền”(Nhạc sĩ Phạm Tuyên) [1] Thật vậy, đối với trẻ mầm non ở nhà với mẹ đến lớpvới vòng tay ôm ấp, yêu thương của cô giáo được ví như người mẹ thứ hai củatrẻ Giáo viên mầm non chính là người nuôi dưỡng tâm hồn bé thơ bởi trườngmầm non là môi trường học tập đầu tiên của trẻ, cô giáo mầm non là người thầyđầu tiên của các con Trẻ đến trường được chăm sóc, nuôi dưỡng và giáo dục đểphát triển toàn diện về thể chất, tình cảm, trí tuệ, thẩm mĩ; hình thành những yếu
tố đầu tiên của nhân cách, năng lực và phẩm chất mang tính nền tảng; những kỹnăng sống cần thiết để trẻ thích ứng với môi trường tự nhiên cũng như môitrường xã hội Bậc học mầm non như là viên gạch đầu tiên đặt nền móng cho cảmột quá trình học tập dài lâu trong cuộc đời mỗi con người chúng ta
Bác Hồ kính yêu của chúng ta đã từng nói:
“Trẻ em như búp trên cànhBiết ăn ngủ, biết học hành là ngoan”
Đúng như vậy, trẻ em là mầm non tương lai của đất nước, để cho đất nướcngày càng phát triển, sánh vai với các cường quốc năm châu như Bác Hồ từngmong muốn thì phải chú trọng đến nền giáo dục nói chung và giáo dục mầm nonnói riêng Chính vì vậy ngay từ thuở ấu thơ, trẻ em phải được hưởng nền giáodục phù hợp, hiện đại và toàn diện về mọi mặt Quán triệt quan điểm phát triểngiáo dục là sự nghiệp của Đảng, của Nhà nước và của toàn dân, cấp ủy Đảng,chính quyền địa phương có trách nhiệm lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện có hiệu quảchương trình giáo dục mầm non Đầu tư cơ sở vật chất cho giáo dục là quốc sáchhàng đầu Đầu tư cho giáo dục mầm non là đầu tư cho sự phát triển bền vữngcủa đất nước Chúng ta tập trung mọi nguồn lực, ưu tiên mọi chính sách nhằmđưa nền giáo dục phát triển theo hướng hiện đại hóa, xây dựng con người xã hộichủ nghĩa có đức, có tài, để xây dựng đất nước Việt Nam ngày càng giàu đẹp
Đối với giáo dục mầm non việc huy động trẻ em ra lớp đúng độ tuổi đóngmột vai trò cực kỳ quan trọng, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục trẻ Trẻ ralớp đúng độ tuổi, đi học chuyên cần mang lại giá trị vô cùng to lớn không chỉvới trẻ,với gia đình trẻ, với giáo viên, với nhà trường, mà còn lànhiệm vụ củanhà trường, của các cấp ủy đảng, chính quyền từ địa phương đến trung ương
Trẻ đi học đầy đủ, chuyên cần trẻ sẽ lĩnh hội được hệ thống kiến thức mà
cô cung cấp được tốt hơn, trẻ có nề nếp, hình thành những kĩ năng thích ứng vớicuộc sống sinh hoạt hàng ngày của trẻ không chỉ ở trường mà cả khi trẻ ở nhà
Để đạt được mục tiêu giáo dục thì việc nâng cao tỷ lệ chuyên cần tronglớp rất quan trọng Với trách nhiệm của một người giáo viên và đặc biệt là mộtngười giáo viên chủ nhiệm ai cũng mong muốn lớp mình phụ trách suốt từ đầunăm đến cuối năm phải đảm bảo duy trì về số lượng và tỉ lệ trẻ đi học chuyêncần Nhưng thực tế vô cùng phức tạp, đối tượng các cháu thì đa dạng, mỗi trẻ cóđặc điểm tính cách riêng biệt, mỗi trẻ có một hoàn cảnh gia đình và điều kiệnsống khác nhau, nếu cô giáo không có giải pháp tốt thì việc duy trì số lượng và tỉ
Trang 4lệ trẻ đi học chuyên cần của lớp mình sẽ không được như mong muốn
Bên cạnh đó, trong những năm gần đâytình hình dịch bệnhtrên toàn thếgiới trong đó có nước ta diễn biến phức tạp, khó lường, tất cả mọi hoạt động đều
bị dịch covid-19 làm ảnh hưởng Hoạt động giáo dục cũng chịu ảnh hưởng rấtlớn, học sinh không đến trường vào ngày khai giảng như mọi năm, kế hoạchkhai giảng bị thay đổi, khung thời gian năm học không thực hiện được, kế hoạchgiáo dục cũng phải thay đổi, các cấp học phổ thông đã chuyển sang hình thứchọc online Làm thế nào để trẻ đến lớp được an toàn, được đầy đủ trong tìnhhình dịch bệnh phức tạp là câu hỏi đặt ra cho tôi cũng như đồng nghiệp của tôi.Trong bối cảnh xã hội hiện nay vấn đề nâng cao tỷ lệ trẻ đi học chuyên cần làđiều quan tâm không chỉ của giáo viên mà còn là của nhà trường và các cấp lãnhđạo
Nhận thức được vấn đề này năm học 2021 - 2022 tôi trăn trở tìm tòi vàsuy nghĩ để tìm ra giải pháp tốt nhất cho việc nâng cao tỷ lệ trẻ đi học chuyêncần, đầy đủ để phát huy hết khả năng của trẻ, giúp trẻ tự tin, mạnh dạn trong tất
cả các hoạt động hàng ngày, cung cấp cho trẻ những kiến thức kĩ năng cơ bản đểtrẻ thích nghi với môi trường tự nhiên và môi trường xã hội được tốt nhất Giúptrẻ có kiến thức kĩ năng trong hoạt động học tập, vui chơi và sinh hoạt hàngngày, trẻ ý thức được cần ăn uống, ngủ nghỉ, luyện tập thể thao…để nâng cao
sức khỏe chống lại dịch bệnh covid-19 Vì vậy tôi chọn đề tài “Một số giải pháp
nâng cao tỉ lệ trẻ đi học chuyên cần ở lớp mẫu giáo 4 - 5 tuổi B1, trường Mầm non Hợp Thành - Triệu Sơn- Thanh Hóa”để nghiên cứu nâng cao tỉ lệ trẻ đi
học chuyên cần tại lớp mình phụ trách
1.2 Mục đích nghiên cứu:
Nghiên cứu đề tài này nhằm tìm ra giải pháp nâng cao tỉ lệ trẻ đi họcchuyên cần ở lớp mẫu giáo 4 - 5 tuổi B1, qua đó hình thành những kỹ năng cơbản về nhân cách, nề nếp học tập cho trẻ
1.3 Đối tượng nghiên cứu:
Một số giải pháp nâng cao tỉ lệ trẻ đi học chuyên cần ở lớp mẫu giáo 4-5tuổi B1, trường Mầm non Hợp Thành - Triệu Sơn - Thanh Hóa
1.4 Phương pháp nghiên cứu:
Trong quá trình nghiên cứu đề tài này bản thân tôi đã sử dụng một sốphương pháp sau:
- Phương pháp nghiên cứu tài liệu, đàm thoại
- Phương pháp nghiên cứu xây dựng cơ sở lý thuyết, quan sát
- Phương pháp điều tra khảo sát thực tế, thu thập thông tin
- Phương pháp thống kê xử lý số liệu
Trang 52 NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
2.1 Cơ sở lý luận:
Giáo dục mầm non là bậc học đầu tiên mở đầu cho các bậc học tiếp theoNhiệm vụ quan trọng của giáo dục mầm non là hình thành những yếu tố nhâncách đầu tiên cho cho trẻ Như vậy, việc chăm sóc nuôi dưỡng và giáo dục trẻ là
vô cùng quan trọng, cần thiết trong qua trình đào tạo nhân cách con người giúptrẻ phát triển một cách toàn diện và xuyên suốt trong cuộc đời của trẻ
Nghị quyết số 29-NQ/TW ngày 04/11/2013 với mục tiêu: “Đối với giáodục mầm non, giúp trẻ phát triển thể chất, tình cảm, hiểu biết thẩm mỹ, hìnhthành các yếu tố đầu tiên của nhân cách, chuẩn bị tốt cho trẻ vào lớp 1 Hoànthành phổ cập giáo dục cho trẻ 5 tuổi vào năm 2015, nâng cao chất lượng phổcập trong những năm tiếp theo và miễn học phí trước năm 2020 Từng bướcchuẩn hóa hệ thống các trường mầm non Phát triển giáo dục mầm non dưới 5tuổi có chất lượng phù hợp với điều kiện của từng địa phương và cơ sở giáodục”[2]
“Trẻ em hôm nay - thế giới ngày mai” trẻ là nguồn hạnh phúc của mỗigia đình là tương lai của đất nước Khi xã hội ngày càng phát triển thì giá trị conngười càng được nhận thức đúng đắn và được đánh giá toàn diện Vì một tươnglai tươi sáng của trẻ ngay từ tuổi ấu thơ trẻ phải được hưởng một nền giáo dụcphù hợp và hiện đại Chính vì thế một vấn đề quan trọng và cần thiết nhất hiệnnay không chỉ riêng tôi mà tất cả giáo viên cần phải biết nên làm như thế nào đểnâng cao tỷ lệ trẻ lớp mình đến lớp đầy đủ, tỷ lệ trẻ đi học chuyên cần hàngngày, hàng tháng, hàng năm ngày càng cao
Đối với trẻ mầm non nói chung và trẻ mẫu giáo 4 - 5 tuổi nói riêng đặcđiểm tâm sinh lý phát triển chưa được hoàn thiện, trong quãng thời gian này trẻbắt đầu hình thành những nét cơ bản về cá tính và những thói quen nhất định Từ
đó nhân cách của trẻ được hình thành, các cháu như cây non mới được gieo trồng,nếu không được chăm sóc - giáo dục tốt thì sẽ không thể phát triển toàn diện vàđúng hướng thậm chí còn làm cho nó phát triển lệch lạc theo hướng không mongmuốn như trẻ tự kỉ, trẻ tăng động giảm chú ý Như vậy, để công tác chăm sóc -giáo dục trẻ đạt hiệu quả thì trước hết phải chú ý đến việc duy trì số lượng trẻ đếnlớp và tỷ lệ trẻ đi học chuyên cần, vì trẻ có đến lớp đầy đủ, thường xuyên thì mớitiếp thu bài tốt, có hệ thống kiến thức liền mạch không những thế mà còn giúp trẻ
có nề nếp trong học tập cũng như trong sinh hoạt hằng ngày, rèn được tính tựgiác, tính có kỷ luật ở trẻ Đồng thời giúp trẻ trẻ mạnh dạn, tự tin trong giao tiếpvới cô giáo, với bạn và mọi người xung quanh trẻ Đặc biệt hơn đối với trẻ mầmnon đặc điểm của trẻ là nhanh nhớ dễ quên, hay bắt chước cho nên việc giáo dụctrẻ đòi hỏi phải từ từ, thường xuyên và liên tục Từ đó việc nâng cao tỉ lệ trẻ đihọc chuyên cần ở lớp mẫu giáo 4 - 5 tuổi là rất quan trọng nhằm xây dựng nề nếptốt, thói quen tốt, yêu thích đi học, tạo tiền đề tốt trong hành trình chinh phục trithức ở những năm tiếp theo và việc học tập suốt đời
2.2 Thực trạng của vấn đề:
Trang 6Như chúng ta đã biết, trẻ mầm non các con đang được sống trong tình yêuthương, sự bao bọc,che chở của gia đình.Vì vậy khi đưa trẻ vào môi trường mới
đó là trường mầm non cũng đồng nghĩa là trẻ tạm xa cuộc sống quen thuộc hàngngày, tạm xa cha mẹ để bắt đầu quãng thời gian từ sáng đến chiều ở một môitrường mới hoàn toàn khác lạ với thế giới của bé trước đây.Chắc hẳn các bậc phụhuynh khi đưa con của mình đến trường, đều băn khoăn không biết con mình đihọc như thế nào, có khóc nhiều không, ngoan không, ăn ngủ như ra sao, có thíchnghi được với lớp không, các cô có quan tâm đến con hay không ? Rất nhiều câuhỏi được đặt ra. Có một số phụ huynh khi thấy con khóc nhiều vì lòng thương connản lòng hoặc chưa thực sự tin tưởng giáo viên đã không muốn cho con đến lớp
Trong thực tế tại lớp 4 -5 tuổi mà tôi chủ nhiệm có 1/3 số trẻ đã đi học qualớp nhà trẻ và phần đa số các cháu đã học qua lớp mẫu giáo 3 - 4 tuổi nhưng quathời gian nghỉ hè, chuyển lên lớp mới, cô giáo mới trẻ quên đi nề nếp, trẻ rất bỡngỡ, không muốn vào lớp Một số ít trẻ lần đầu tiên đến lớp, trẻ lo lắng, sợ hãi, sợ
bị bỏ rơi nên thường xuyên quấy khóc và không chịu đi học Có nhiều trẻ còn bỏchạy ra khỏi lớp, nỗi sợ hãi khi đi học khiến mỗi đêm trẻ giật mình thức giấc vẫnmột mực nói con không đi học đâu
Là giáo viên chủ nhiệm, với tình yêu nghề, yêu trẻ, tôi luôn trăn trở, suynghĩ làm sao cho mỗi ngày đến trường với các con là một ngày vui, các conkhông phải giật mình khi ngủ vì không muốn đi học, phụ huynh tin tưởng, vui vẻgiao con đến trường học. Tôi đã nghiên cứu đưa ra và áp dụng “ Một số giải pháp nâng cao tỉ lệ trẻ đi học chuyên cần ở lớp mẫu giáo 4 - 5 tuổi B1 trường Mầm non Hợp Thành” .
Xã Hợp Thành với đặc thù gần như là xã thuần nông, một số bố mẹ làmcông nhân việc nâng cao tỷ lệ trẻ đi học chuyên cần ở lớp mẫu giáo gặp nhiềukhó khăn vì vẫn còn một số bậc phụ huynh chưa chú trọng đến giáo dục mầmnon, họ nghĩ con em họ lứa tuổi này chỉ đến trường đến lớp chủ yếu ăn với chơi,hát vài bài hát, đọc vài bài thơ, chơi vài trò chơi Có nhiều phụ huynh cho trẻđến trường với mục đích trông trẻ, lúc bận ngày mùa, công việc thì họ gửi lúcrãnh rỗi họ lại để ở nhà để trông, có người thì nuông chiều trẻ thích thì cho nghỉ,thời tiết thay đổi… lại sợ con ốm nên cho nghỉ ở nhà, trời hơi mưa cũng chocon, cháu nghỉ học dẫn đến tỉ lệ đi học chuyên cần không cao Nếu thực hiệntốt việc huy động trẻ đến trườngthì tỉ lệ trẻ đi học chuyên cần sẽ được nâng lên,công tác chăm sóc nuôi dưỡng và giáo dục trẻ sẽ đạt hiệu quả cao Bởi trẻ đi họcchuyên cần thì trẻ có nề nếp, thói quen tốt, thích đến trường bởi vì đến trườngđược học, được chơi với rất nhiều bạn và chiều lại được bố mẹ đón về Từ đógiúp trẻ có ý thức đi học và hình thành thói quen thực hiện nhiệm vụ đi học vàthích đi học Trẻ đi học chuyên cần sẽ giúp trẻ có nề nếp, thói quen học tập, sinhhoạt, tính tự tin trong giao tiếp, nó sẽ là nền tảng ban đầu cho sự phát triển toàndiện của trẻ
Thực tế ở trường tôi có một số phụ huynh chưa ý thức được tầm quantrọng của việc cho trẻ đi học đúng độ tuổi, đi học đầy đủ và thường xuyên là rấtcần thiết, nếu trẻ nghĩ học nhiều khi đến lớp hay khóc, không chịu ngồi học,không tham gia chơi hay giao lưu cùng các bạn và trẻ trở nên rụt rè, nhút nhát
Trang 7hơn, hay nhõng nhẽo hơn Vậy làm thế nào để trẻ thích đi học, phụ huynh hiểu
và cho trẻ đi học nhằm nâng cao tỷ lệ chuyên cần Đó chính là vấn đề đã và đang
là mối quan tâm hàng đầu cho bậc học, nó có vai trò cực kỳ quan trọng tronggiáo dục nói chung và đặc biệt là giáo dục mầm non nói riêng Hơn thếnữa,trong những năm gần đây, do ảnh hưởng của dịch bệnh Covid-19 và sựbùng phát dịch bệnh tràn lan trên tất cả các quốc gia trong đó có Việt Nam, một
số phụ huynh lo sợ môi trường lớp học là nơi tập trung đông người, dễ lây landịch bệnh nên hầu hết các phụ huynh muốn an toàn cho các con bằng cách chocon nghỉ học ở nhà
Năm học 2021 -2022 tôi được nhà trường phân công chủ nhiệm lớp mẫugiáo 4 - 5 tuổi B1, có tổng số học sinh 32 trẻ với 2 cô phụ trách, trong quá trìnhthực hiện đề tài này tôi gặp một số thuận lợi cũng như khó khăn sau:
2.2.1 Thuận lợi:
Trường đã đạt chuẩn quốc gia mức độ 1, cơ sở vật chất tương đối đầy đủ.Lớp học được trang bị đầy đủ trang thiết bị tối thiểu theo quy định chuẩn phùhợp với sự phát triển của trẻ Bản thân tôi luôn suy nghĩ và trăn trở làm thế nàođấy để đem đến cho trẻ một môi trường giáo dục tốt nhất xứng đáng với danhhiệu trường đạt chuẩn quốc gia để phụ huynh tin tưởng, trẻ luôn yêu thích đi học
và tỉ lệ trẻ đi học chuyên cần được nâng cao
Được sự quan tâm chỉ đạo của Ban giám hiệu nhà trường, Phòng Giáo dục
và Đào tạo Triệu Sơn, tạo điều kiện và giúp đỡ để tôi được đi học các lớpchuyên đề hàng năm Bản thân yêu nghề mến trẻ, chăm sóc trẻ tận tình chu đáo,
đã hoàn thành chương trình học đại học nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp
vụ, tôi đã và đang học chương trình bồi dưỡng thường xuyên, có nhiều bài học
để tôi áp dụng vào việc chăm sóc - giáo dục trẻ một cách tốt hơn
Phòng học rộng rãi thoáng mát, đầy đủ công trình, lớp học được trang trímôi trường học tập linh hoạt theo từng chủ đề, có đầy đủ đồ chơi cho trẻ hoạtđộng, khám phá Trong lớp một số trẻ rất ham học hỏi, các con ngoan, nhanhnhẹn Đồng thời lớp có 2 cô giáo nên việc chăm sóc - giáo dục trẻ cũng tốt hơn
2.2.2 Khó khăn:
Phụ huynh lớp tôi đa số là ở nông thôn, bố mẹ đi làm ăn xa nên các con ởvới ông bà nên được chiều chuộng, nhận thức của một số phụ huynh chưa đồngđều, lúc bận công việc thì gửi cháu, khi rỗi rãi thì cho cháu nghỉ học ở nhà đểông bà tự trông và hơn nữa, do ảnh hưởng dịch bệnh nên phụ huynh lo sợ vàviệc phối hợp giữa phụ huynh và giáo viên còn gặp khó khăn
Năm học 2021- 2022 do ảnh hưởng dịch bệnh covid-19 nên ảnh hưởngđến khung thời gian năm học cũng như ngày khai giảng không diễn ra đúng nhưlịch hàng năm, mà tận ngày 20/09 trẻ mới được đến trường đi học, tôi thấy sốlượng trẻ đi học giảm nhiều và tỉ lệ trẻ đi học chuyên cần thấp Tôi tiến hànhkhảo sát trước khi áp dụng các giải pháp:
Khảo sát thực trạng lần 1 (Tháng 9/2021)
Trang 8T Nội dung khảo sát Số trẻ SL Đạt TL SL Chưa đạt TL
1 Trẻ thích đi học, đi học chuyên cần 32 17 53,1 15 46,9
2 Trẻ hứng thú tham gia các hoạt
mỹ và khoa học vì vậy tôi đã trang trí, sắp xếp các góc khoa học đúng theo chủ
đề, đẹp mắt, phù hợp, thu hút trẻ từ đó trẻ sẽ thích đến trường đến lớp
Đặc biệt, trong tình hình dịch covid -19 diễn biến phức tạp để cho trẻ đếntrường an toàn và phụ huynh yên tâm tôi chủ động lên kế hoạch dọn vệ sinhtrong lớp vàngoài lớp học đảm bảo vệ sinh, an toàn, chuẩn bị cả về vật chất cũngnhư tinh thần để ứng phó với sự bùng phát của dịch covid -19 Tôi tiến hành vệsinh đồ dùng, đồ chơi, nền nhà hàng ngày, hàng tuần, hàng tháng Khăn mặt thìgiặt với xà phòng, ngâm nước sôi, ca, cốc, bát, thìa đánh rửa hàng ngày và chovào tủ sấy Giá đựng đồ chơi tôi lau hàng ngày, đồ chơi thì đươc ngâm rửa bằngcloraminb Khi trẻ đến trường tôi cho trẻ đeo khẩu trang, giữ khoảng cách.Hướng dẫn trẻ rửa tay trước và sau ăn, sau khi đi vệ sinh theo quy trình 6 bước.tôi nhắc trẻ khi đi ra nơi đông người phải đeo khẩu trang và sát khuẩn tay bằngdung dịch sát khuẩn Hàng ngày sau khi trả trẻ xong tôi lau dọn lớp sạch sẽ, đổrác và phân loại rác để đảm bảo vệ sinh trong và ngoài lớp học
Tôi xây dựng kế hoạch giảng dạy theo chủ đề chủ điểm Tôi lập kếhoạch ngày, kế hoạch tuần, kế hoạch tháng một cách cụ thể rõ ràng Khi tiếnhành vào các chủ đề trên quan điểm lấy trẻ làm trung tâm tôi đặt ra 2 câu hỏi:
“Trẻ muốn gì?”, “Cần biết gì?” với chủ đề Trẻ muốn làm gì và cần làm những
gì để hiểu nội dung đó Với chủ đề cần xác định mục tiêu giáo dục theo 5 lĩnhvực phát triển: Thể chất, Nhận thức, Ngôn ngữ, Tình cảm - Kĩ năng xã hội,
Trang 9Thẩm mĩ Sau khi trẻ học xong chủ đề trẻ có thể: “Biết”, “Nhận biết được’,
“Thực hiện được”, “Làm được”, “Phân biệt được”, “Phát triển” Từ đó tôi lập
kế hoạch hoạt động hàng tuần để đạt được mục tiêu của chủ đề Với kế hoạchngày tôi luôn đặt ra các câu hỏi:“Trẻ em lớp tôi muốn biết gì?” “Tôi dạy cáigì?”, “Tôi phải dạy như thế nào?”, “Bằng cách nào?” Các mục đích và mục tiêucủa kế hoạch hàng ngày tôi cần hướng tới thực hiện mục đích mục tiêu của chủ
đề và mục tiêu chung của trẻ độ tuổi 4-5 tuổi phù hợp với khả năng phát triểncủa các trẻ trong lớp
Ví dụ: Với chủ đề: “Gia đình” chủ đề nhánh: “Nhu cầu của gia đình” thìtrẻ nhận biết được mỗi gia đình có nhu cầu khác nhau: Bên cạnh nhu cầu thiếtyếu trong gia đình, nhu cầu về ăn mặc, nhà ở, thì gia đình còn là nơi vui vẻ vàhạnh phúc Sự quan tâm, yêu thương, chia sẻ cùng nhau của các thành viên tronggia đình, những hoạt động cùng nhau vui chơi, giải trí trong các ngày nghỉ,những ngày lễ kỉ niệm, chúc mừng sinh nhật, gặp gỡ họ hàng…là nhu cầu vềmặt tình cảm gắn bó trong mỗi gia đình
Như vậy trong quá trình tham gia vào các hoạt động trẻ học hỏi đượcnhững điều bổ ích, thú vị, trẻ được trải nghiệm cùng cô và các bạn, tạo nên hứngthú cho trẻ, khơi dậy ở trẻ khả năng tìm tòi, khám phá từ đó trẻ muốn đến lớp
2.3.2 Giải pháp 2: Xây dựng môi trường lớp học thân thiện - Truyền cảm hứng học tập cho trẻ
Với chủ đề năm học 2021- 2022: “Trường mầm non xanh, an toàn, thânthiện”; Chuyên đề “Xây dựng trường mầm non lấy trẻ làm trung tâm” giai đoạn2021-2025 Tôi nhận thấy rằng trẻ đến trường cô giáo giúp trẻ “phát triển toàndiện về thể chất, tình cảm, trí tuệ, thẩm mĩ, hình thành những yếu tố đầu tiên củanhân cách, chuẩn bị cho trẻ vào lớp 1, hình thành và phát triển ở trẻ em nhữngchức năng tâm sinh lý, năng lực và phẩm chất mang tính nền tảng, những kỹ năngsống cần thiết phù hợp với lứa tuổi để khơi dậy và phát triển tối đa những khảnăng tiềm ẩn cho việc học ở các cấp học tiếp theo và cho việc học tập suốt đời”[3]
Từ đó nhiệm vụ xây dựng môi trường lớp học thân thiện cho trẻ là một việc làmquan trọng Là giáo viên chủ nhiệm tôi cần phải xây dựng cho trẻ cả về môitrường vật chất và môi trường tinh thần đặc biệt là truyền cảm hứng học tập chotrẻ, một trong những phương pháp đang được áp dụng phổ biến hiện nay làphương pháp dạy học dự án, ở đó chính trẻ sẽ tự lên kế hoạch, tự thực hiện vàđiều hành các hoạt động trải nghiệm dưới sự hỗ trợ của giáo viên Bản thân tôicảm thấy rất hào hứng khi đứng lớp, thực sự mỗi buổi học là một sự khám phá
và trải nghiệm mới, bản thân rất bất ngờ vì những ý tưởng sáng tạo của trẻ Bởi
ở mỗi tiết học, trẻ là người chủ động tìm hiểu và giải quyết vấn đề, cô giáo chỉđóng vai trò là người đặt vấn đề và hỗ trợ định hướng trẻ Trẻ không thấy việchọc là bắt buộc hay áp lực nữa, niềm vui khám phá và được trải nghiệm ý tưởngcủa chính mình giúp trẻ có được niềm say mê học tập suốt đời
Bên cạnh đó bản thân cũng luôn tìm tòi, học hỏi các đồng nghiệp và họccác phương pháp dạy học tiên tiến của thế giới làm sao tạo môi trường thânthiện có nhiều tình yêu thương trong đó để trẻ cảm nhận được “mỗi ngày đếntrường là một ngày vui”, tôi đã đặt địa vị của mình vào trẻ có lúc tôi đã hóa thân
Trang 10thành “trẻ”, tôi hòa đồng vào với trẻ, tôi không tạo áp lực cho trẻ, làm như vậytrẻ có cảm giác yên tâm vui vẻ thích đi học, thậm chí đòi bố mẹ đi học Đơn giảnchỉ là qua lời nói, cử chỉ, hành động thân thiện của cô giáo, tôi hạn chế tối đadùng những cụm từ với trẻ kiểu như: “con làm sai rồi”, hoặc “bạn A hưquá” Bởi đối với trẻ thì ngoài gia đình thì cô giáo dạy mầm non có thể xem nhưmột “người mẹ thứ hai” để giúp trẻ có thêm tự tin, học hỏi được nhiều điều vàgiáo dục những kiến thức đầu tiên cho trẻ trong môi trường học tập, chính vì vậy
mà người làm giáo viên mầm non có vai trò vô cùng quan trọng trong việc giáodục ra một thế hệ “mầm non” tương lai cho đất nước
Tôi luôn kiên trì, lắng nghe trẻ khi trẻ chưa làm được hoặc làm chưa đúngtheo những yêu cầu của tôi, tôi không nóng vội, không quát mắng trẻ mà tôi luôn
ân cần, nhẹ nhàng hướng dẫn lại đồng thời động viên trẻ Từ sự ân cần, nhẹ nhàng
ấy giúp trẻ tự tin hơn vào bản thân của mình Trẻ nghĩ mình sẽ làm được, được côkhen từ đó tạo động lực cho trẻ hoàn thành công việc mà cô giáo yêu cầu Sau khitrẻ làm tốt công việc, cô giáo không thể thiếu câu khen ngợi trẻ để trẻ cảm thấymình đã làm được và trẻ sẽ tự tin hơn trong các lần sau, làm như vậy khi về vớigia đình trẻ cũng thể hiện tình yêu thương những người trong gia đình mình và có
ý thức giúp đỡ mọi người khi cần
Để tạo ra sự hứng thú và sự tự tin trong lớp học tôi đã cho trẻ vẽ, xé, dánnhiều bức tranh về gia đình, ông bà, cha mẹ, anh chị em của trẻ Những sảnphẩm ấy tôi cho trẻ dán và trang trí vào các góc trong lớp tạo môi trường để trẻthường xuyên được theo dõi, cảm nhận và xem đây như nhà mình Ngoài ra tôicho trẻ đem về gia đình tặng cho ông, bà, bố, mẹ và người thân
Môi trường giao tiếp trong lớp ảnh hưởng tới trẻ rất nhiều Trẻ không chỉhọc giao tiếp từ cô mà trẻ còn học giao tiếp từ các bạn Vì vậy tôi luôn tạo điềukiện cho trẻ được giao tiếp với nhau thông qua các hoạt động học cũng như hoạtđộng vui chơi Trẻ càng được giao tiếp với nhau nhiều thì trẻ càng được mởrộng vốn kiến thức, trẻ ngày một tự tin hơn trong giao tiếp, gần gũi với cô và cácbạn nhiều hơn, biết yêu thương mọi người xung quanh nhiều hơn, từ đó hìnhthành suy nghĩ tích cực cho trẻ: Thích đi học, thích đến lớp để được gặp cô giáo
và chơi cùng các bạn
Ví dụ: Giờ chơi, hoạt động ngoài trời trẻ lớp tôi rất thích tham gia và thamgia rất sôi nổi vì trẻ được chơi theo ý thích, có những nhóm trẻ thường rủnhauchơi xích đu, nói chuyện với nhau rất vui vẻ, có nhiều trẻ thì lại thích vẽ tôi chotrẻ vẽ các hình theo ý tưởng của trẻ xuống nền sân trường Từ đó trẻ gần nhưnghĩ rằng đi học được chơi với các bạn rất vui
Hay ở góc phân vai: Tôi dùng từ các hột hạt, nguyên vật liệu phế thải tạothành các con vật đang nấu ăn, bán hàng… Dưới kệ rất nhiều đồ chơi làm từ vậtliệu phế thải phù hợp với trò chơi nấu ăn, bán hàng như đồ chơi: hoa, quả, nồi,bếp, búp bê, đồ chơi bác sĩ Khi trẻ đến góc này trẻ được ngắm nhìn tranh đẹpđồng thời được chơi với nhiều đồ chơi đẹp, sáng tạo từ bàn tay khéo léo của cáccô…để cho trẻ hứng thú chơi và thu hút trẻ đến trường
Trang 11Từ những việc làm gần gũi, yêu thương trẻ và tạo được niềm tin cho trẻ,giờ đây trẻ lớp tôi đến lớp đã ngoan hơn và đi học cũng đều hơn rất nhiều so vớimấy tháng đầu năm, tỉ lệ đi học chuyên cần của trẻ tăng lên đáng kể.
Hình ảnh trẻ chơi xây dựng trong giờ chơi, hoạt động ở các góc.
2.3.3 Giải pháp 3: Nâng cao chất lượng giáo dục thông qua các hoạt động học nhằm thu hút trẻ đến lớp.
Như chúng ta đã biết hiện nay đa số các gia đình chỉ có 1 đến 2 con, cácbậc phụ huynh rất quan tâm đến con cái Nhận thức được điều đó bản thân tôikhông ngừng nâng cao chất lượng chăm sóc giáo dục trẻ, nó có ý nghĩa rấtlớn,góp phần thu hút trẻ đến trường; chất lượng chăm sóc giáo dục trẻ tốt thì phụhuynh mới yên tâm đưa con đến trường Chính vì vậy, từ khi bắt đầu nhận nhiệm
vụ của năm học tôi đã lên kế hoạch, nắm bắt đặc điểm tâm sinh lý của từng trẻtrong lớp để có kế hoạch giáo dục phù hợp với từng trẻ Tôi đã xây dựng kế hoạch
cả năm, tháng, tuần, ngày phù hợp với từng chủ đề của năm học; bản thân khôngngừng học tập, rèn luyện nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ, tích cực thamgia các hoạt động của nhà trường, phấn đấu nâng cao chất lượng chăm sóc giáodục trẻ, tạo uy tín cho phụ huynh yên tâm gửi con tới lớp
Với từng chủ đề, tôi nghiên cứu để đưa ra kế hoạch giảng dạy nhằm tạocho trẻ được trải nghiệm, tìm tòi, khám phá môi trường xung quanh với nhiềuhình thức, đáp ứng được nhu cầu, hứng thú của trẻ theo phương châm: “Chơi màhọc, học bằng chơi”
Tôi tổ chức cho trẻ các hình thức hoạt động cá nhân, theo nhóm và cả lớpphù hợp với độ tuổi, khả năng của từng trẻ phù hợp với điều kiện thực tế Ở hoạtđộng học bên cạnh việc dùng những thủ thuật, tranh ảnh, mô hình, tôi còn ứngdụng công nghệ thông tin trong bài học để gây hứng thú, chú ý cho trẻ vì tư duycủa trẻ là tư duy trực quan sinh động Những giờ học như khám phá khoa học,làm quen với toán tuy khó và khô khan trẻ không thích học, hiểu được điều đótôi đã làm powerpoint có những hình ảnh động hay bằng những đồ thật như:Khám phá về các loài quả, loài hoa thì tôi sử dụng dụng hoa thật, quả thật để trẻquan sát, cũng giúp trẻ hứng thú hơn rất nhiều
Trang 12Với hoạt động kể chuyện theo tranh hoặc mô hình và kết hợp, tôi cho trẻnghe kể trên máy vi tính trẻ được nhìn thấy các hoạt động của nhân vật kết hợpvới lời kể của cô trẻ hình dung dễ hơn, trẻ rất hứng thú, vui vẻ tham gia hoạtđộng và trẻ thuộc truyện nhanh hơn Tương tự các hoạt động học khác tôi cũng
áp dụng công nghệ thông tin phù hợp trẻ rất thích thú tham gia giờ học mà tiếpthu bài rất dễ dàng Đồng thời tôi chú ý đến những cháu mới đến, những cháu cábiệt và thường xuyên gọi cháu lên trả lời để trẻ thấy mình được quan tâm vàthích đi học Với hoạt động học thì tôi nghiên cứu soạn bài bằng các hình thức tổchức các hội thi, trò chơi vì với trẻ mầm non 4-5 tuổi (học bằng chơi, chơi màhọc); với hoạt động học giáo dục âm nhạc tôi tổ chức dưới hình thức trò chơi:
“Những nốt nhạc xinh”, “Câu lạc bộ bé yêu âm nhạc…”Với phát triển thể chấttùy theo chủ đề thì tôi có các hình thức tổ chức khác nhau: Chủ đề nghề nghiệpvới ngày 22/12 tôi tổ chức chương trình: “Chúng tôi là chiến sĩ” dưới hình thứccho trẻ hành quân cùng chú bộ đội, bò, trườn, trèo
Để trẻ vui vẻ sảng khoái cả ngày là một việc làm vô cùng quan trọng, nênhàng ngày tôi cho trẻ tập thể dục sáng, cùng họp với tổ trưởng chuyên môn vàban giám hiệu nhà trường lên kế hoạch thể dục sáng có kết hợp với dụng cụ Tôicho trẻ tập thể dục sáng với nơ, vòng hoặc gậy Tập theo 5 bài tập trong chươngtrình “Hoạt động thể lực nâng cao sức khỏe phòng chống covid-19 cho trẻ mầmnon” của Bộ giáo dục phối hợp với tổ chức UNISEF Thứ 4, 6 tập theo nhạc bàihát của chủ đề Sau khi trẻ được tập theo lịch, tôi thấy trẻ rất thích thú kể cả trẻmới đi học cũng rất vui vẻ hoạt động
Những giờ chơi, hoạt động ngoài trời tôi còn tổ chức cho trẻ chơi nhữngtrò chơi dân gian, vận động vui nhộn giúp trẻ sảng khoải cả ngày Tôi bắt đầucho trẻ ra ngoài trời và tổ chức hoạt động trọng tâm, xong tôi luôn cho trẻ chơimột trò chơi dân gian hoặc trò chơi vận động phù hợp với chủ đề (thường chơichim sẻ, thả đỉa ba ba, nhảy ô, bịt mắt bắt dê, lộn cầu vồng…và cho trẻ chơi tự
do (hôm thì tôi cho trẻ chơi với đồ chơi ngoài sân, hôm thì cho trẻ chơi ở vườn
cổ tích, trẻ được chơi với các con vật như voi, dê, cô tấm, nàng Bạch Tuyết…).Thỉnh thoảng tôi cho trẻ đi dã ngoại, thăm quan cánh đồng lúa, tượng đài,trường tiểu học…Trẻ rất vui vẻ Tôi thấy trẻ rất thích được ra hoạt động ngoàitrời, trẻ hứng thú đến trường để chơi cùng cô và các bạn
Ở lứa tuổi này vui chơi là hoạt động chủ đạo đối với trẻ, nên trong cáchoạt động của trẻ, đồ dùng đồ chơi đóng vai trò quan trọng và đó là nhu cầu cầnthiết không thể thiếu đối với trẻ Nếu không có chúng thì việc tổ chức các hoạtđộng học và chơi không thể thành công và cũng không thu hút được trẻ đi họcchuyên cần Xác định được tầm quan trọng đó, tôi cùng trẻ tham gia làm đồdùng, đồ chơi, để phục vụ chủ đề theo kế hoạch vào những buổi chiều, lúc trẻchơi hoạt động nhóm ở các góc chơi Tôi nhận thấy khi trẻ được tham gia cùnglàm đồ chơi với cô trẻ rất thích thú và tham gia một cách hăng say, kích thíchđược sự tập trung, chú ý của trẻ và giúp trẻ phát triển tư duy, sự khéo léo của đôibàn tay và hơn thế là trẻ được tự làm, được hoạt động từ đó trẻ thích đi học hơn
Với các chủ đề tôi cho trẻ tham gia các hoạt động với các phương pháp họcqua chơi và thông qua trải nghiệm cô đưa ra các câu hỏi: “Vì sao?”, “Như thế