Nếu chúng ta không chuẩn bị tốt về tâm lý, vốn hiểu biết những sự việcđơn giản, gần gũi, xung quanh trẻ nhất là 29 chữ cái tiếng việt, trẻ sẽ gặp rấtnhiều khó khăn trong quá trình học tậ
Trang 1TT Nội Dung Trang
2.1 Cơ sở lý luận của sáng kiến kinh nghiệm 2 2.2 Thực trạng của vấn đề trước khi áp dụng SKKN 3
2.3 Các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề 4
2.3.1 Biện pháp 1: Xây dựng môi trường chữ tích cực, tạo tâm
2.3.2 Biện pháp 2: Ứng dụng công nghệ thông tin trong việc
2.3.3 Biện pháp 3: Sáng tạo, sưu tầm các trò chơi sử dụng ôn
luyện củng cố kiến thức, tạo hứng thú cho trẻ 12 2.3.4 Biện pháp 4: Sửa lỗi phát âm cho trẻ 14 2.3.5 Biện pháp 5: Tăng cường công tác phối hợp với phụ
huynh trong việc hướng dẫn trẻ làm quen với chữ cái 16
Trang 21 Mở đầu:
1.1 Lí do chọn đề tài:
Sinh thời Bác Hồ đã từng nói “Trẻ em hôm nay thế giới ngày mai” Đúng vậy,trẻ em là niềm hạnh phúc của mỗi gia đình, là thế hệ mầm non tương lai của đấtnước, là chủ nhân sẽ kế thừa và phát huy những gì tốt đẹp nhất của loài người.Việc quan tâm, chăm sóc, tạo điều kiện để trẻ phát triển một cách toàn diện
là một vấn đề mà toàn Đảng, toàn dân, toàn xã hội quan tâm Trong đó cô giáomầm non là những người trực tiếp chăm sóc, dạy dỗ trẻ hàng ngày ở trường, làngười khởi đầu cho sự nghiệp trồng người
Người đặt viên gạch đầu tiên cho một công trình vững chắc
Người gieo những hạt giống đầu tiên ươm mầm những tương lai
Qua đó khẳng định một lần nữa lần nữa tầm quan trọng của người giáo viênmầm non Mặt khác đất nước ta đang trên đà phát triển, kỷ nguyên của ứng dụngcông nghệ thông tin và hội nhập quốc tế là một yêu cầu quan trọng đòi hỏi mỗingười nói chung, giáo viên mầm non nói riêng không ngừng học tập, nâng caokhả năng sáng tạo trong tiết dạy giúp trẻ dễ nhớ, khắc sâu kiến thức của các mônhọc Nhất là môn học làm quen với chữ cái, môn học tạo tính tự tin cho trẻ, làhành trang giúp trẻ vào lớp 1 một cách hào hứng, vui vẻ
Đối với trẻ nói chung, trẻ mẫu giáo 5 – 6 tuổi nói riêng lĩnh vực phát triểnngôn ngữ luôn là lĩnh vực được quan tâm hơn cả bởi thông qua lĩnh vực pháttriển ngôn ngữ, sẽ hình thành và phát triển khả năng nghe, đọc, phát âm 29 chữcái trong bảng chữ cái tiếng việt Thông qua lĩnh vực này giúp trẻ biết cách cầmbút tô, viết được chữ cái theo nét in mờ, sao chép được chữ cái góp phần củng
cố, phát triển nhân cách toàn diện cho trẻ Việc chúng ta chuẩn bị tốt cho trẻ
“hành trang tiếng việt” vững chắc sẽ giúp trẻ mạnh dạn tự tin bước vào lớp 1.Trẻ 5 – 6 tuổi, khi tham gia học tập ở trường mầm non, hoạt động vui chơiđóng vai trò chủ đạo Nhưng khi trẻ vào tiểu học thì hoạt động học tập lại đóngvai trò chủ đạo, nên việc cho trẻ làm quen với chữ cái làm tiền đề vững chắc,giúp trẻ tự tin trước khi vào lớp 1 Đây là một bước ngoặt lớn đầu tiên trong đờicủa trẻ Nếu chúng ta không chuẩn bị tốt về tâm lý, vốn hiểu biết những sự việcđơn giản, gần gũi, xung quanh trẻ nhất là 29 chữ cái tiếng việt, trẻ sẽ gặp rấtnhiều khó khăn trong quá trình học tập và vui chơi
Tuy nhiên việc cho trẻ làm quen với chữ cái ở mẫu giáo không phải là đưachương trình tiếng việt của lớp 1 vào dạy mà ở đây trẻ mẫu giáo 5 tuổi được sửdụng các yếu tố vui chơi và các nhiệm vụ học tập sáng tạo thông qua các hoạtđộng học Giáo viên luôn gần gũi, linh hoạt trong tiết dạy lấy trẻ làm trung tâmcho mọi hoạt động, biết khơi gợi lòng say mê, sự hứng thú của trẻ đối với bộmôn chữ cái
Trong năm học 2021 – 2022 bản thân được nhà trường phân công phụ tráchlớp 5 tuổi Qua tình hình quan sát thực tế ở lớp tôi thấy tỷ lệ trẻ nhận biết và
Trang 3phát âm 29 chữ cái còn thấp, việc cho trẻ làm quen với 29 chữ cái còn mang tínhchất hoạt động biệt lập, chưa đáp ứng yêu cầu đổi mới của giáo dục mầm nontrong việc tổ chức các hoạt động cho trẻ làm quen với chữ cái.
Trên thực tế, việc cho trẻ làm quen với chữ cái mặc dù đã có có nhiều đổimới, xong còn mang tính hình thức, trẻ chưa tự chủ hoạt động, trẻ thường bị gò
bó, áp đặt trong các yêu cầu của cô Bài giảng thường lặp đi lặp lại, không lôicuốn được sự chú ý của trẻ Từ đó tôi đã mạnh dạn đưa ra đề tài “Một số biện
pháp nâng cao chất lượng làm quen chữ cái, góp phần tạo tâm thế tiền đọc, viết cho trẻ 5 - 6 tuổi B trường mầm non Cẩm Tân” trong năm học 2021- 2022
để làm đề tài nghiên cứu
1.2 Mục đích nghiên cứu:
Khảo sát việc xây dựng môi trường, cách hướng dẫn chữ cái cho trẻ Mẫugiáo 5 -6 tuổi trường mầm non Cẩm Tân từ đó tìm ra biện pháp góp phần nângcao chất lượng làm quen chữ cái, góp phần tạo tâm thế tiền đọc, viết cho trẻ 5 -
6 tuổi tại trường mầm non Cẩm Tân, Cẩm Thủy, Thanh Hóa
1.3 Đối tượng nghiên cứu:
Đối tượng nghiên cứu 24 trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi B trường mầm non Cẩm Tân
1.4 Phương pháp nghiên cứu:
Với đề tài này tôi đã sử dụng các phương pháp như:
+ Phương pháp nghiên cứu lý luận thực tiễn
+ Phương pháp điều tra và khảo sát thực tế
+ Phương pháp thu thập thông tin
+ Phương pháp quan sát, trò chuyện, đàm thoại
+ Phương pháp thống kê
+ Phương pháp so sánh, phân tích, đánh giá tổng kết đúc rút kinh nghiệm
2 Nội dung sáng kiến kinh nghiệm:
2.1 Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm:
Quá trình chăm sóc, giáo dục mầm non là giúp trẻ phát triển toàn diện vềđức, trí, thể, mỹ Việc cho trẻ 5 – 6 tuổi làm quen với chữ cái là một trongnhững hoạt động quan trọng trong quá trình phát triển ngôn ngữ và nhân cáchcủa đứa trẻ
Đối với trẻ mầm non việc cho trẻ làm quen với 29 chữ cái tiếng việt là việclàm cần thiết Trẻ được làm quen với chữ cái sẽ giúp trẻ nhận biết mặt chữ, phát
âm đúng chữ cái, nghe phát âm trẻ có thể tìm được chữ cái, nhìn vào chữ cái đọcđược âm tương ứng Mặt khác thông qua các trò chơi, câu chuyện, bài thơ, bài
ca dao, đồng dao bằng sự linh hoạt dìu dắt, hướng dẫn của giáo viên trẻ sẽđược khám phá chữ cái ngay trong các từ, câu tiếng việt trong các bài thơ, câu
Trang 4truyện ấy qua đó trẻ sẽ hoàn thiện bộ máy phát âm, lời nói của trẻ sẽ rõ ràngngôn ngữ phát triển mạch lạc, trẻ sẽ nói đúng ngữ âm tiếng việt hơn.
Mặt khác với sự linh hoạt, sáng tạo của giáo viên trong quá trình hướng dẫntrẻ làm quen với chữ cái, góp phần giúp trẻ hình thành và phát triển kỹ năng nóitiếng mẹ đẻ, hỗ trợ trực tiếp, tích cực cho môn học Tiếng Việt ở trường Tiểuhọc Đây là một cơ hội tốt để chuẩn bị hành trang vững chắc giúp trẻ vào lớp 1 Tuy nhiên đây không phải là một việc dễ làm, làm được trong một sớm mộtchiều Mà đòi hỏi những người làm công tác giảng dạy như chúng ta cần nâng caohơn nữa trách nhiệm, sự linh hoạt, sự đầu tư, sự kiên trì, lòng yêu nghề mến trẻ
2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm:
* Thuận lợi:
Trong năm học 2021 – 2022 bản thân được nhà trường phân công dạy lớpmẫu giáo 5 – 6 tuổi B với tổng số trẻ là 24 cháu, trong đó: Nam 13 cháu; Nữ 9cháu; Dân tộc 5 cháu; Nữ dân tộc 3 cháu
Phần lớn các cháu ngoan ngoãn, lễ phép, vâng lời thích tham gia các hoạtđộng do cô giáo hướng dẫn
Với sự quan tâm của các cấp lãnh đạo, các ban ngành đoàn thể và sự ủng
hộ nhiệt tình của nhân dân địa phương Tháng 8/2020 nhà trường đã đượcchuyển đến khu trường mới khang trang, sạch đẹp, rộng rãi, thoáng mát Cácphòng học được khép kín, các phòng chức năng như: Phòng giáo dục thể chất,phòng hoạt động âm nhạc, phòng cho trẻ làm quen với tin học và ngoại ngữ Cơ
sở vật chất trang thiết bị phục vụ cho công tác chăm sóc, giáo dục tương đối đầy
đủ theo Thông tư số 13/2020/TT-BGDĐT ngày 26 tháng 5 năm 2020 của Bộtrưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo
Lớp luôn nhận được sự quan tâm, giúp đỡ tạo điều kiện của BGH nhàtrường trong việc hướng, nâng cao công tác chuyên môn Thường xuyên tạođiều kiện cho giáo viên tiếp cận với xu hướng đổi mới trong giáo dục mầm non.Mặc dù trong thời điểm hiện nay dịch covid – 19 cơ bản đã được kiểm soát,nhưng với sự quan tâm của Phòng Giáo dục & Đào tạo huyện Cẩm Thủy vẫnluôn sát sao, tạo điều kiện cho 100% giáo viên trong nhà trường tham gia cácbuổi tập huấn chuyên đề trực tiếp hoặc thông qua K12online Giúp giáo viênnâng cao tầm hiểu biết về các Chỉ thị, Nghị quyết cũng như các hoạt động vềlĩnh vực chuyên môn
* Khó khăn:
Bên cạch những thuận lợi còn có những khó khăn nhất định như:
- Khả năng nhận biết chữ cái của nhiều trẻ còn chậm, trẻ nói ngọng nênphát âm chữ cái chưa chuẩn, nhất là các chữ l, n, m, p, q, s, x Việc trẻ tô đồcác chữ cái còn chưa trùng khít, trẻ tô còn loe ra ngoài
Giáo viên có tổ chức các hoạt động cho trẻ làm quen chữ cái, nhưng chưalinh hoạt, sáng tạo, chưa phát huy được tính chủ động tích cực của trẻ Môitrường dạy chữ cái cho trẻ còn nghèo nàn Công tác ứng dụng công nghệ thông
Trang 5tin trong dạy và học còn hạn chế, giáo viên chưa chú trọng, ngại soạn thảo bàigiảng
Phụ huynh sống chủ yếu bằng nghề trồng trọt, chăn nuôi, suốt ngày bậnrộng với công việc đồng áng nên ít quan tâm đến trẻ Một số trẻ do bố mẹ đi làm
ăn xa trẻ thường ở với ông bà nên việc dạy trẻ còn theo kiểu xưa cũ
2.3 Các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề.
2.3.1 Biện pháp 1: Xây dựng môi trường chữ tích cực, tạo tâm thế tiền đọc, viết cho trẻ:
Môi trường giáo dục trong trường mầm non là tổ hợp những điều kiện tựnhiên, xã hội cần thiết trực tiếp ảnh hưởng đến mọi hoạt động chăm sóc, giáodục trẻ
Môi trường tốt không chỉ tạo hứng thú cho trẻ mà còn tạo cho trẻ có nhiều
cơ hội để mọi trẻ được chủ động, sáng tạo, được tích cực hoạt động, tự chiếmlĩnh kiến thức và kinh nghiệm Nhất là hoạt động làm quen chữ cái, nếu chúng taxây dựng được một môi trường chữ phù hợp, gần gũi sẽ giúp trẻ mạnh dạn, tựtin tham gia hoạt động một cách tích cực
* Xây dựng môi trường chữ trong lớp học:
Môi trường học tập trong lớp đa dạng, phong phú, đẹp, đảm bảo tính thẩm
mỹ, tính giáo dục sẽ thỏa mãn nhu cầu vui chơi của trẻ Đồng thời còn tạo chotrẻ cơ hội được chơi được hoạt động theo sở thích, phát triển tư duy, kỹ nănggiao tiếp giữa các trẻ, làm giàu vốn từ cho trẻ Các góc được đặt bằng những cáitên gần gũi nhưng ngộ nghĩnh kèm theo các hình ảnh đẹp sẽ thu hút được sự chú
ý của trẻ Thông qua đó có thể cung cấp vốn chữ cái, từ, câu tiếng việt một cáchtốt nhất
Ở góc thư viện: Đối với góc này trẻ sẽ được hoạt động, vui chơi, được tiếpxúc với các chữ cái nhiều nhất Ở đây sẽ giúp trẻ rèn luyện kỹ năng tiền biếtđọc, biết viết, biết cách cầm sách lật mở từng trang, đưa mắt đọc từ trái sangphải khi đọc trẻ làm quen với từ mới như tên truyện, tên các trang bìa, tên album
tự tạo của cô giáo có các mẫu chữ, hình ảnh khác nhau phù hợp với từng chủ đề.Ngoài ra khi trẻ hoạt động ở góc này trẻ sẽ được thao tác, trải nghiệm vớinhiều trò chơi khác khau nhằm củng cố các chữ cái, rèn luyện kỹ năng tô, đồchữ cái đã học
Trang 6Ví dụ: Trẻ có thể cùng cô tạo ra những anbun với nội dung chuyện, thơcùng những hình ảnh ngộ nghĩnh đáng yêu, bên dưới hình ảnh sẽ kèm các từtương ứng Thông qua đó trẻ vừa hiểu nội dung câu chuyện, bài thơ vừa đượclàm quen với các chữ cái Hoặc có thể cho trẻ gắn chữ cái theo yêu cầu, ghépchữ cái bằng hột hạt, hoặc sao chép từ giống hình ảnh Tô, đồ theo nét chấm
mờ vào bảng v.v
(Trẻ làm quen với chữ cái ở góc thư viện)
Trong khi trang trí các góc cho trẻ hoạt động tôi thường lựa chọn cỡ chữphù hợp với góc.dán chữ ở độ cao vừa tầm nhìn của trẻ để trẻ được nhìn thấy,được cảm nhận, tri giác Các kiểu chữ phần lớn tôi thường để ở kiểu chữ inthường, phù hợp với mảng hoạt động và hình ảnh minh họa
Tôi còn cùng trẻ đặt tên cho góc bằng những cái tên ngộ nghĩnh, đáng yêu.Bởi thông qua việc đặt tên cho góc, trẻ sẽ cảm thấy mạnh dạn tự tin, vui vẻ vìthấy rằng mình cũng là một trong những thành viên góp phần vào việc đặt têncho góc Từ đó giúp trẻ nhớ từ, nhớ chữ cái lâu hơn
Chẳng hạn: Với góc học tập tôi cùng trẻ đặt tên cho góc với cái tên ngộnghĩnh như “Ai thông minh hơn” trẻ sẽ được làm quen với từ “Ai thông minhhơn” và biết được từ “Ai thông minh hơn” có chứa chữ cái đầu tiên là chữ a vàcác chữ cái khác là chữ “i, t, h, ô, n, g, m, n, ơ ” Chỉ với từ “ai thông minh hơn”này trẻ có thể nhận biết làm quen ở các chủ đề khác nhau
Trẻ làm quen với chữ cái qua các đồ
dùng, đồ chơi
(Trẻ làm quen với chữ cái qua việc gắn
từ, gắn chữ)
Trang 7* Sắp xếp đồ dùng khoa học, ngăn nắp:
Đa phần những thói quen của trẻ nhỏ đều được hình thành dưới sự giám sát,khuyến khích của người lớn, bởi trẻ dễ nhớ, chóng quên Để trẻ xắp xếp đồ dùnggọn gàng ngăn nắp thì trước hết chúng ta ngay những ngày đầu cần tập cho trẻmột số thói quen nhất định, sau đó thường xuyên ôn luyện, cho trẻ làm đi làm lạinhiều lần “Mưa dầm thấm lâu” ắt trẻ sẽ có được một thói quen nhất định
Để giúp trẻ nhớ đồ dùng cá nhân của mình tôi thường ký hiệu trên các đồdùng của trẻ bằng các chữ cái Chẳng hạn như cháu Phạm Gia Huy các đồ dùng
cá nhân liên quan đến trẻ như ca, khăn, sách, vở, bút màu, tủ đựng đồ dùng của
trẻ đều có ký hiệu chung là chữ h Khi đến hoạt động nào trẻ có thể tự đi lấy đồ
dùng của mình, sau khi sử dụng xong sẽ cất vào nơi quy định gọn gàng, ngăn nắp.Tuy nhiên các giá để đồ dùng của trẻ vừa tầm với trẻ để thuận tiện cho trẻ trongviệc lấy, cất đồ dùng
(Đồ dùng của trẻ được ký hiệu bằng chữ cái) (Hình ảnh trẻ cất đồ dùng vào nơi quy định)
Việc xắp xếp các đồ dùng, khoa học, ngăn nắp không chỉ giúp trẻ có một sốthói quen cần thiết mà còn giúp trẻ nhớ tên chữ cái ký hiệu của mình, của bạn.Thông qua đó trẻ sẽ được ôn luyện, củng cố một số chữ cái thoải mái nhẹ nhàng
* Xây dựng môi trường chữ ngoài lớp học:
Trẻ mầm non nói chung, trẻ 5 – 6 tuổi nói riêng vui chơi là hoạt động chủđạo đối với trẻ Mọi hoạt động học của trẻ không chỉ gò bó, gói gọn chỉ tronghoạt động học ở tiết học chính hay chỉ là những hoạt động trong lớp mà trẻ cònđược thỏa sức vui chơi với những đồ dùng, đồ chơi bên ngoài lớp học Trẻ cóthể làm quen, ôn luyện với các chữ cái nhẹ nhàng thông qua các hình ảnh minhhọa cho các đồ chơi ngoài trời hay các chữ cái được tạo ra ngay trên hành lang,lối đi của trẻ Trên các mảng tuyên truyền và cả nơi để đồ dùng cá nhân cho trẻ.Thông qua việc tạo môi trường chữ cái bên ngoài lớp học sẽ giúp trẻ củng cố, ônluyện các chữ cái đã học, giúp trẻ mạnh dạn tự tin trong quá trình làm giàu vốn
từ, câu, ngôn ngữ cho trẻ Giúp trẻ mạnh dạn tự tin khi vào lớp 1
Ví dụ: Ở hành lang lối đi của trẻ tôi thường tạo ra các chữ cái trong bảngchữ cái tiếng việt, thông qua việc đi lại hàng ngày hoặc vui chơi, cất đồ dùng trẻ
Trang 8cũng có thể làm quen với các chữ cái Đối với tủ cá nhân của trẻ tôi cũng dáncác chữ cái ký hiệu bằng các chữ cái tiếng việt in thường Thông qua đó trẻkhông chỉ có thể nhận biết các chữ cái tiếng việt mà còn giúp trẻ nhớ kí hiệu, đồdùng cá nhân riêng của mình.
(Trẻ tham gia hoạt động với chữ cái môi trường ngoài lớp học)
Nơi nào dành cho trẻ hoạt động tôi đều chủ động tạo ra môi trường khácnhau Ở những nơi đó tôi đều tạo ra các chữ cái, chữ số để trẻ có cơ hội luyệnphát âm, củng cố các chữ cái đã học và cùng nhau làm quen với chữ, từ mới mộtcách vui vẻ, tự nhiên, thoải mái, trẻ không cảm thấy gò bó, áp đặt
Góc thiên nhiên: Đây là một hoạt động ngoài trời mà trẻ thường xuyênđược vui chơi ở mọi thời điểm trong ngày Mỗi buổi sáng đến lớp trẻ cũng cóthể ngắm các loài hoa, cây cảnh, sự phát triển của các loài hoa, cây mà chính taytrẻ được tham gia hoạt động Hay vào mỗi buổi chiều trẻ sẽ cùng cô chăm sóc,bắt sâu nhổ cỏ cho cây, quan sát sự phát triển của cây, sự sinh trưởng của convật, thử nghiệm với các hoạt động chìm nổi hay ghi chép các hiện tượng mà trẻtheo dõi hàng ngày
Chẳng hạn: Tôi gắn tiêu đề cho góc là “Vườn hoa của bé” mỗi loài cây,hoa tôi đều gắn biển bằng chữ cái in thường, mỗi loài cây tương ứng với tên từtiếng Việt Mỗi khi cho trẻ hoạt động tôi thường hỏi trẻ các từ có trên bảng chữcái chẳng hạn: Cây gì đây con? Đúng rồi đây là hoa đồng tiền, trong từ “hoađồng tiền” con đã được học chữ cái nào rồi?
(Trẻ hoạt động ở góc thiên nhiên)
Trang 9Tóm lại: Việc xây dựng, tạo môi trường chữ cái cho trẻ hoạt động là một
việc làm hết sức cần thiết Thông qua hoạt động vui chơi ở các môi trường đẹp,
đa dạng, phong phú về đồ dùng sẽ giúp trẻ được làm quen với các chữ cái tiếngviệt ở mọi lúc, mọi nơi Giúp cho trẻ có thể tri giác được các chữ cái, củng cố,
bổ trợ cho việc làm quen với chữ cái trong các giờ hoạt động chung và ngay cảtrong khi chơi Thông qua đó củng cố cho trẻ về các chữ cái đã học và làm giàuvốn từ cho trẻ
2.3.2 Biện pháp 2: Làm tốt công tác ứng dụng công nghệ thông tin trong việc dạy chữ cái cho trẻ.
Đất nước ta đang trên đà phát triển, thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóađất nước Thời kỳ công nghệ thông tin bùng nổ và phát triển, yêu cầu đổi mớiphương pháp dạy và học tại các cấp học nói chung, cấp học mầm non nói riêng
là việc làm hết sức cần thiết Nếu chúng ta làm tốt công tác ứng dụng công nghệthông tin vào giảng dạy cho trẻ là rất hữu ích, bởi trẻ mầm non thường họcthông qua hình tượng trực quan sinh động Trẻ được làm quen với các chữ cáithêm hình ảnh minh họa đẹp, rõ ràng, sinh động thì sẽ lôi cuốn được sự chú ýnâng cao khả năng quan sát, tập trung cho trẻ
* Ứng dụng công nghệ thông tin tại phòng tin học.
Nhằm nâng cao khả năng nhận biết, hứng thú của trẻ trong các giờ học chữcái tôi mạnh dạn tổ chức cho trẻ làm quen với cách ứng dụng công nghệ thôngtin trực tiếp trên máy tính tại phòng tin học của nhà trường Thông qua đó, giúpcủng cố kiến thức về các chữ cái trẻ đã học, cũng như luyện cách phát âm và tạohứng thú cho trẻ
(Trẻ thao tác với máy tính để học chữ cái)
Trang 10Tôi thiết nghĩ, trẻ em nói chung trẻ mầm non nói riêng rất thích sự mới
mẻ và bất ngờ Thông qua sự “mới mẻ” sẽ lôi cuốn, kích thích sự tìm tòi, khámphá thế giới mới lạ xung quanh trẻ Nên khi cho trẻ làm quen với máy tính trẻ rấtthích, đặc biệt mở các chương trình có chứa chữ cái bay lượn, dần dần xuất hiện
để trẻ làm quen và phát âm thì trẻ cực kỳ phấn khởi
Thực tế trong quá trình thực hiện theo lịch nhà trường đã quy định cho cáclớp tại phòng tin, để phù hợp với khoảng thời gian và số lượng trẻ được tham giađạt kết quả thì trước hết tôi phải có kế hoạch xắp xếp, bố trí cho 2 - 3 trẻ ngồicùng 1 máy Lúc đầu trẻ nào mạnh dạn sẽ được cô hướng dẫn cách di chuột,cách mở five các bạn khác sẽ cùng quan sát Sau đó tôi sẽ thay đổi trẻ thực hiệnđảm bảo trong thời gian ở phòng tin học trẻ nào cũng được tham gia thực hiệntheo yêu cầu của cô
Để có được kết quả tốt nhất trong thời gian trẻ ở phòng máy thì tôi thườngtạo các slide về các chữ cái cần dạy trẻ, sau đó tôi gửi vào gmail, goodle drivehoặc tạo google meet để tất cả trẻ ở các máy đều thực hiện được
* Ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động học của trẻ.
Hoạt động học của trẻ mầm non là “học bằng chơi, chơi mà học”, muốn lôicuốn được sự chú ý của trẻ thì mỗi giáo viên cần phải linh hoạt, sáng tạo.Thường xuyên tạo ra những điều mới lạ, thu hút, lôi cuốn trẻ vào hoạt động củamình bằng cách luôn thay đổi cách thức, hình ảnh rõ ràng, sắc nét Chỉ khi nàotrẻ chú ý thì mới đạt được mục tiêu đưa ra
Trước khi cho trẻ làm quen với các chữ cái theo kế hoạch tôi thường tạocác slide bài giảng trên Powerpoint, hay trên phần mềm Avina mà phòng Giáodục đã tổ chức tập huấn cho các trường
Với giờ hoạt động chung có tiết làm quen chữ cái tôi thường kết hợp linhhoạt giữa động và tĩnh, giữa việc cho trẻ thao tác với chữ cái ở bên ngoài đồngthời tôi kết hợp các sline kèm hình ảnh đẹp có các từ, câu bằng chữ cái inthường để trẻ quan sát, phát âm Các chữ cái trong từ muốn cho trẻ làm quen tôithường để một màu khác, nhằm khích thích sự chú ý của trẻ, trẻ sẽ đặt ra câu hỏi
vì sao chữ cái đó lại có máu khác?
Ví dụ: Hoạt động cho trẻ làm quen với chữ cái l,m,n
- Giáo dục trẻ biết yêu quý, chăm sóc, bảo vệ các loài hoa
2 Hoạt động 2: Làm quen với chữ cái l, m,n
Trang 11- Làm quen chữ cái l: Cô đọc câu đố
“Dưới đất, trong đá, trên không Tất thảy đều sống được người người ưa” Là hoa gì?
- Cô có hình ảnh hoa gì đây?
- Cho trẻ đọc từ dưới tranh
- Cô đưa từ “Hoa lan” bằng thẻ chữ rời
- Thẻ chữ cô ghép có giống từ trong tranh không? (giống) cô cất tranh
- Chúng mình cùng tìm chữ cái đã học nào
- Đây là chữ cô cất còn đây là chữ gì? Nếu trẻ chưa trả lời được thì cô
giáo giới thiệu cho trẻ biết đây là chữ “l” mà hôm nay cô dạy các con.
- Cô phát âm trước chữ “l” sau đó phân tích cách phát âm Khi phát âm chữ
“l” lưỡi các con hơi cong rồi bật ra ngoài
- Cô mời tổ, nhóm bạn trai, nhóm bạn gái cá nhân trẻ phát âm
- Chữ “l” có đặc điểm gì các con? (Có 1 nét sổ thẳng) Cô nhắc lại đặc điểm chữ “l”
- Cô giới thiệu các kiểu chữ “l”: (Các chữ lần lượt xuất hiện) Đây là chữ
“L” viết hoa, chữ “l” in thường, chữ l viết thường dùng cho các con tập tô, viếthàng ngày đấy 3 chữ cái này có cách viết và cấu tạo khác nhau nhưng đều được
phát âm là “l” “lờ” Cô mời các con phát âm cùng cô l - 2 lần.
L l l
* Đối với chữ cái m, n tiến hành cho trẻ quan sát và thực hiện tương tự
- Tuy nhiên giữa các chữ cái cô đan xen các hình thức mở hình ảnh khác nhau để lôi cuốn sự chú ý của trẻ
Trang 12M m m , N n n
- Cho trẻ nhận xét về 3 chữ cái l, m, n để trẻ nhận biết sự giống và khác
nhau giữa 3 chữ cái
3 Hoạt động 3: Trò chơi với chữ cái l, m, n
* Trò chơi 1: Trò chơi điền chữ cái còn thiếu trong từ
* Trò chơi 2: Vòng quay kỳ diệu
* Đối với hoạt động tổ chức cho trẻ tô, đồ, viết theo nét chấm mờ các chữcái trên máy tính tôi thường dẫn dắt vào bài bằng cách tổ chức cho trẻ chơi các
trò chơi khác nhau Trước khi cho trẻ tô tôi thường hướng dẫn trẻ cách di chuột
tô chữ cái để trẻ quan sát sau đó mới cho trẻ thực hiện Trong khi trẻ thực hiệntôi thường quan sát, động viên khuyến khích trẻ tham gia hoạt động một cáchchủ động, tích cực
(Trò chơi vòng xoay kỳ diệu
nhận biết chữ cái)
(Trò chơi tô, đồ chữ cái theo nét chấm mờ)
Tóm lại: Việc ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác giảng dạy nói
chung trong hoạt động hướng dẫn trẻ mầm non học chữ cái nói riêng là một giảipháp mới giúp trẻ thích học chữ cái hơn Tuy nhiên giải pháp này đòi hỏi ngườigiáo viên phải có sự kiên trì, lòng nhiệt huyết, có trình độ về ứng dụng côngnghệ thông tin, biết cách soạn giảng giáo án điện tử, biết khai thác các nguồn tàinguyên mạng, nắm chắc đặc điểm tâm sinh lý của trẻ, khả năng tiếp thu bài củatừng trẻ Đầu tư thời gian tạo nên các slide có hình ảnh đẹp, phù hợp với chủ đề,nhóm chữ tạo ra cần phải đúng với các kiểu chữ quy định dành cho trẻ mầmnon
2.3.3.Biện pháp 3: Sáng tạo, sưu tầm các trò chơi sử dụng ôn luyện củng cố kiến thức, tạo hứng thú cho trẻ.
Trẻ nói chung, trẻ mầm non nói riêng vui chơi là hoạt động chủ đạo, nhưng
cứ chơi đi chơi lại mãi một đồ chơi, trò chơi thì, kết quả hoạt động vui chơi của
Trang 13trẻ sẽ không cao, trẻ sẽ cảm thấy nhàm chán, khả năng hứng thú của trẻ sẽ giảmsút Nắm bắt được điều đó nên tôi thường thiết kế ra một số trò chơi mới, đồdùng mới, đẹp mắt để gây hứng thú cho trẻ trong và ngoài tiết học, nhằm kíchthích sự tò mò của trẻ Tôi thường thay đổi các kiểu trò chơi khác nhau, cứ vàingày tôi lại tạo một trò chơi luyện chữ cái mới Tôi thiết nghĩ chỉ có thông quacác trò chơi mới giúp trẻ khắc sâu, nhớ lâu các chữ cái tiếng việt.
* Trò chơi giúp trẻ phát triển khả năng quan sát, óc phán đoán, nhận biết các chữ cái
Trò chơi 1: Thi ghép nút chai
Lấy ý tưởng từ việc lắp ráp tranh, nếu cứ lắp ráp đi lắp ráp lại mà không có
sự đổi mới thì trẻ sẽ rất nhàm chán, với cách chơi này trẻ cứ chơi đi chơi lại thìkhả năng hứng thú với trò chơi của trẻ sẽ bị giảm sút, cho nên tôi đã thay thếbằng việc ghép các nút chai chữ cái tạo thành các từ, câu khác nhau
- Cách chơi: Chuẩn bị các bức tranh có các từ khác nhau, nhiệm vụ của trẻ
là quan sát tranh và các từ dưới tranh sau đó ghép các nút chai có chứa các chữcái tạo thành từ, câu giống trong tranh Khi ghép chữ cái nào trẻ sẽ được làmquen và phát âm với từng chữ cái đó Nếu trẻ lắp ráp đúng sẽ cho ra các từ đúng,nếu trẻ lắp ráp lộn chữ cái, sai thứ tự chữ thì câu, từ sẽ không giống với hìnhảnh đã có
Trò chơi 2:Ghép chữ bằng miếng gỗ tự tạo.
Cách chơi: Trẻ quan sát bức tranh, phát âm từ, chữ cái trong tranh, sau đó
sử dụng các miếng gỗ có chứa chữ cái ghép thành từ, câu tương ứng giống bứctranh Sau đó phát âm từ vừa ghép được và phát âm được các chữ cái trong từvừa ghép