Bởi vì, thế giới xung quanh ta đó chính là môi trường sống của con người, nó lại là một kho tàng kiến thức vô tận ảnh hưởng đến sự tồn tại và phát triển của con người, cho nên con người
Trang 11.1 Lý do chọn đề tài.
Có thể nói! Thế giới xung quanh ta rất bao la rộng lớn, nó là tất cả các sự vật hiện tượng, cây cỏ, hoa lá, con vật, các vấn đề về tự nhiên và xã hội Chúng
ta không thể đến hết tất cả mọi nơi, không thể tận mắt nhìn thấy hết được các sự vật, hiện tượng mà con người luôn có khát vọng muốn được khám phá, tìm hiểu
về thế giới xung quanh Bởi vì, thế giới xung quanh ta đó chính là môi trường sống của con người, nó lại là một kho tàng kiến thức vô tận ảnh hưởng đến sự tồn tại và phát triển của con người, cho nên con người luôn có nhu cầu khám phá thế giới xung quanh thông qua các hoạt động để có những hiểu biết về thế giới, cải tạo thế giới nhằm phục vụ cho chính cuộc sống của chính mình
Đối với trẻ lứa tuổi mẫu giáo thì việc cho trẻ khám phá khoa học chính là một hoạt động trải nghiệm mang tính giáo dục thiết thực, gần gũi với đời sống hàng ngày và có tác dụng giáo dục về mọi mặt như là: Ngôn ngữ, đạo đức, trí tuệ, thẩm mỹ, thể lực Khám phá khoa học không chỉ là phương tiện để giao tiếp và làm quen với thiên nhiên mà còn là công cụ nhằm phát triển tư duy, tính sáng tạo và tích cực ở trẻ Trẻ ở độ tuổi Mẫu giáo nói chung và lứa tuổi 4 - 5 tuổi nói riêng rất tò mò, thích tìm tòi, khám phá thế giới xung quanh, bởi thế giới xung quanh đối với trẻ thật bao la rộng lớn, có biết bao điều mới lạ hấp dẫn và còn có bao điều lạ lẫm khó hiểu, mà trẻ muốn biết, muốn được khám phá Bên cạnh đó, quá trình phát triển tâm sinh lý ở trẻ chưa được hoàn thiện, khả năng ghi nhớ tưởng tượng trong thời kỳ này đã phát triển nhưng còn phụ thuộc nhiều vào người lớn Bởi vì, tư duy của trẻ là tư duy trực quan hình tượng, trẻ nhanh nhớ nhưng lại chóng quên Chính vì thế, việc tổ chức cho trẻ hoạt động khám phá khoa học là điều kiện tốt nhất cho trẻ bộc lộ khả năng của mình nhằm kích thích sự hứng thú, tích cực, chủ động, sáng tạo cho trẻ, góp phần hình thành củng cố các mối quan hệ thân thiện, tự tin giữa cô giáo với trẻ và giữa trẻ với nhau với môi trường xung quanh
Với việc cho trẻ được thường xuyên khám phá thế giới xung quanh sẽ khơi gợi được ở trẻ tình yêu thiên nhiên, yêu cuộc sống, cỏ cây, hoa lá, con vật từ
đó trẻ có ý thức lễ phép, chăm sóc và bảo vệ thiên nhiên, biết cách ứng xử tốt đối với xã hội
Bản thân là một giáo viên đứng lớp 4 - 5 tuổi lớp Hoa hồng 4 tại Trường Mầm non Thị Trấn Ngọc Lặc, Huyện Ngọc Lặc, Tỉnh Thanh hóa Trong thực tế, lĩnh vực khám phá khoa học đã được bản thân và đồng nghiệp rất quan tâm, chia
sẻ kinh nghiệm, cách tổ chức cho trẻ tham gia vào các hoạt động nhằm tìm hiểu khám phá thế giới xung quanh đạt hiệu quả Tạo cơ hội cho trẻ có kho tàng kiến thức và những hiểu biết nhất định về một số sự vật, hiện tượng xung quanh như biết tên gọi, cấu tạo, đặc điểm, ích lợi…của sự vật hiện tượng, qua các hoạt động đã hình thành cho trẻ một số kỹ năng góp phần phát triển toàn diện cho trẻ Tuy vậy, trong quá trình khám phá khoa học vẫn còn có những hạn chế, thể hiện rõ nhất là việc ôm đồm quá nhiều nội dung trong khi tổ chức Điều này làm cho các hoạt động trở nên nặng nề, quá tải, quá lạm dụng và máy móc, dẫn đến
tổ chức một số hoạt động khám phá, trải nghiệm không phù hợp với khả năng
Trang 2của trẻ, vì vậy tính tự tin, tính tich cực, tính sáng tạo, tinh thần đoàn kết, khả năng phát triển các kỹ năng, nhận thức, tư duy, suy luận…còn hạn chế
Với mong muốn giúp trẻ có thêm nhiều cơ hội được khám phá khoa học để tìm hiểu thế giới xung quanh một cách tích cực, hiệu quả mà không ôm đồm quá nhiều nội dung trong khi tổ chức hoạt động Tạo cơ hội để khơi dậy ở mỗi cá nhân trẻ tích tích cực, chủ động, sáng tạo, phát triển khả năng tư duy, phán đoán
nên tôi đã mạnh dạn đưa ra “Một số giải pháp giúp trẻ mẫu giáo nhỡ 4 - 5 tuổi lớp Hoa hồng 4 hứng thú khám phá khoa học, tại trường Mầm non Thị Trấn Ngọc Lặc" Làm đề tài nghiên cứu trong năm học này
1.2 Mục đích nghiên cứu:
Nắm vững yêu cầu, nội dung của việc giáo dục khám phá khoa học cho trẻ mẫu giáo 4 - 5 tuổi nhằm phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo cho trẻ Giúp cho giáo viên có kinh nghiệm và sự linh hoạt để tổ chức các hoạt động khám phá, trải nghiệm hiệu quả nhất
1.3 Đối tượng nghiên cứu:
“Một số giải pháp giúp trẻ mẫu giáo nhỡ 4 - 5 tuổi lớp Hoa hồng 4 hứng thú khám phá khoa học, tại trường Mầm non Thị Trấn Ngọc Lặc”.
1.4 Phương pháp nghiên cứu:
Trong quá trình nghiên cứu tôi đã sử dụng các phương pháp như:
- Phương pháp nghiên cứu cơ sở lý luận: Nghiên cứu tài liệu sách, các phương tiện thông tin đại chúng để thu thập các cơ sở lý luận, phân tích tổng hợp tìm hiểu đặc điểm tâm lý của trẻ mẫu giáo 4 - 5 tuổi
- Phương pháp điều tra thực tiễn và thu thập thông tin: Điều tra, khảo sát tình hình thực tiễn, những kết quả đạt được, những hạn chế, tồn tại và nguyên nhân, từ đó sẽ lựa chọn các giải pháp phù hợp phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo trong khám phá khoa học cho trẻ
- Phân tích, thống kê, thực nghiệm và xử lý số liệu: Đánh giá kết quả, phân tích kết quả, xử lý số liệu phù hợp và so sách kết quả trước và sau khi áp dụng biện pháp
Trang 32 NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM 2.1 Cơ sở lý luận của sáng kiến kinh nghiệm
Có thể khẳng định rằng! khám phá khoa học là một trong những hoạt động
giúp trẻ phát triển tư duy và năng lực của trẻ Theo Jean Piaget: "Trẻ nhỏ có vai
trò tích cực trong sự phát triển nhận thức của mình thông qua sự tương tác qua lại tích cực với cả môi trường tự nhiên và môi trường xã hội" [1]
Quan điểm của giáo dục Singapo đã chỉ ra rằng “Giáo dục không phải là đổ đầy một bình nước mà là thắp sáng một ngọn lửa”[2] Điều đó có nghĩa là dạy trẻ không nghĩa là cứ nhồi nhét khối lượng kiến thức vô bờ bến cho trẻ mà là dạy trẻ cách học, cách tư duy, nuôi dưỡng lòng ham hiểu biết, thích tìm tòi, khám phá Hay nói cách khác, giáo dục Mầm non không nhằm cung cấp một khối lượng kiến thức mà nhằm hình thành các chức năng tâm lý, các cơ sở ban đầu cho sự phát triển nhân cách sau này Trẻ em lứa tuổi Mầm non có tính tò mò khám phá bẩm sinh Đó là mầm mống của việc tự khám phá, tự học Nếu chúng không được nuôi dưỡng sẽ mai một và biến mất hoàn toàn Các hoạt động khám phá khoa học là con đường ngắn nhất để giúp trẻ sử dụng các giác quan của cơ thể, vận dụng những hiểu biết của bản thân để tìm hiểu sự vật, hiện tượng, đòi hỏi trẻ phải có cơ hội khám phá khác nhau, khi đó việc phát triển và hình thành các kỹ năng, năng lực sẽ đóng vai trò chủ đạo
Đối với trẻ mẫu giáo nhỡ 4 - 5 tuổi khả năng ghi nhớ có chủ định và khả
năng tư duy trực quan hình tượng của trẻ còn hạn chế và chỉ mới bắt đầu của quá trình tư duy trìu tượng Chính vì vậy, mà hoạt động khám phá có ý nghĩa vô cùng quan trọng đối với trẻ, vì nó giúp trẻ tìm hiểu môi trường xung quanh một cách chủ động, tích cực, trẻ biết sử dụng hết các giác quan để tiếp thu kiến thức đồng thời phát triển các kỹ năng tư duy, sáng tạo của trẻ Thông qua tổ chức hoạt động khám phá khoa học sẽ tạo cơ hội cho trẻ được tìm tòi, trải nghiệm để tìm ra cái mới, tiếp cận với những tri thức tiền khoa học, tích cực hoạt động nhận thức Các kết quả nghiên cứu tâm lí, giáo dục đã khẳng đinh rằng lứa tuổi mầm non diễn ra sự phát triển mạnh mẽ nhất về tâm, sinh lí Đó chính là phát triển nhanh
về khối lượng, kích thước của bộ não, sự tăng trưởng và hoàn thiện khả năng vận động, các quá trình tâm lí, phát triển nhân cách Các quá trình cảm nhận được hình thành trên cơ sở các giác quan và sự phối hợp vận động của các bộ phận trên cơ thể Tư duy và ngôn ngữ của trẻ ngày càng phát triển, từ hình thức
tư duy trực quan hành động , hình tượng đến tư duy lôgic Trong quá trình sống, trẻ tích lũy được nhiều kinh nghiệm, biểu tượng về sự vật, hiện tượng xung quanh trẻ ngày càng mở rộng, chính xác, xúc cảm của trẻ ngày càng được điều chỉnh Nhờ đó trẻ hiểu được vị trí của chúng trong quan hệ với những người xung quanh
Nhận thức được tầm quan trọng đó thời gian vừa qua tôi đã dành nhiều thời gian nghiên cứu tài liệu, tìm tòi học hỏi qua sách, báo, qua mạng Iternet, tạp chí giáo dục mầm non để chuẩn bị cho việc tổ chức các hoạt động “khám khá khoa học” ở lớp mình đạt hiệu quả cao nhất với tôi khi tổ chức hoạt động trẻ được học
mà như chơi tự nhiên tiếp thu kiến thức thì đó mới là thành công của giáo viên
Trang 42.2 Thực trạng của vấn đề nghiên cứu “Một số giải pháp giúp trẻ mẫu giáo nhỡ 4 - 5 tuổi lớp Hoa Hồng 4 hứng thú khám phá khoa học, tại trường Mầm non Thị Trấn Ngọc Lặc”.
2.2.1 Thuận lợi:
Trường mầm non Thị Trấn Ngọc Lặc là trường Mầm non trọng điểm của huyện Ngọc Lặc, trường có bề dày thành tích trong nhiều năm qua đã được nhà nước ghi nhận phong tặng nhiều danh hiệu cao quý, đặc biệt là được đón nhận Huân chương Lao động hạng Nhì, đây là một điều khích lệ lớn nhất cho tập thể cán bộ giáo viên, nhân viên nhà trường cố gắng vươn lên
Trường được xây dựng kiên cố nhà 2 tầng khang trang sạch đẹp nằm ngay trung tâm thị trấn, có phòng học đầy đủ, thoáng mát, rộng rãi, đầy đủ bàn ghế,
có sân chơi thoáng mát sạch sẽ, có nhiều cây xanh, an toàn, khuôn viên được trang trí đẹp, gần gũi, thân thiện phù hợp với trẻ Trang thiết bị, đồ dùng, đồ chơi
để phục vụ cho các môn học tương đối đầy đủ
Ban Giám hiệu Nhà trường có bề dày kinh nghiệm trong công tác quản lý
và có đội ngũ giáo viên nhiệt tình, tâm huyết với nghề nghiệp
Bản thân các giáo viên được phân công ở lớp Hoa Hồng 4 đều có trình độ chuyên môn đạt chuẩn trở lên, nắm vững phương pháp, tâm huyết với nghề, coi các cháu như con đẻ của mình, biết phối hợp nhịp nhàng trong công việc Lớp được trang bị đầy đủ đồ dùng trang thiết bị phục vụ cho việc chăm sóc giáo dục các cháu
Trẻ lớp tôi đều có chung một độ tuổi, đa số các cháu đều ngoan ngoãn mạnh dạn, tự tin, tiếp thu bài nhanh và thực hiện các yêu cầu của cô đều đạt kết quả cao
Các cháu ham hiểu biết, thích tìm tòi, cơ bản nhận biết được đặc điểm, tên gọi của các sự vật, hiện tượng gần gũi một cách chính xác
Phụ huynh phần lớn là công chức và buôn bán nên cũng có nhiều điều kiện quan tâm đến việc học tập của trẻ, đặc biệt cùng phối hợp với giáo viên để tổ chức các hoạt động khám phá khoa học
2.2.2 Khó khăn:
Bên cạnh những thuận lợi trên thì bản thân còn gặp một số những khó khăn trong công tác chăm sóc và giáo dục trẻ nói chung và hoạt động khám phá khoa học nói riêng cụ thể như:
Số học sinh trên lớp đông so với diện tích lớp học Không gian để trưng bày góc thiên nhiên, khám phá khoa học còn chật hẹp
Vốn kiến thức cho trẻ còn nghèo, chưa phong phú, nhiều trẻ còn nhút nhát, thiếu tự tin, chưa mạnh dạn khi giao tiếp, một số trẻ còn chưa chủ động, tích cực khi tham gia các hoạt động nhất là hoạt động khám phá khoa học
Trong lớp có 01 cháu khuyết tật tham gia học hoà nhập nên có những khó khăn nhất định trong khâu tổ chức các hoạt động
Tình hình dịch bệnh Covid- 19 biễn biến phức tạp và kéo dài có thời gian trong lớp có trẻ mắc F0 nên lớp phải nghỉ học ngắt quãng làm ảnh hưởng đến việc học của trẻ
Trang 5Nhận thức của một số các bậc phụ huynh còn hạn chế, ít quan tâm, xem nhẹ, cho rằng trẻ 4 - 5 tuổi còn bé chưa cần chú trọng đến việc học tập và rèn nề nếp cho trẻ khi trẻ ở nhà
2.2.3 Kết quả thực trạng “Một số giải pháp giúp trẻ mẫu giáo nhỡ 4 - 5 tuổi lớp Hoa hồng 4 hứng thú khám phá khoa học, tại trường Mầm non Thị Trấn Ngọc Lặc”.
Từ cơ sở lý luận cùng với thuận lợi và khó khăn trên, bản thân đã dành thời gian nghiên cứu, học hỏi, tìm tòi, thu thập những tài liệu, sách báo, thông tin để tích luỹ những kinh nghiệm, sáng tạo cái mới, cái đẹp, cái ý tưởng độc đáo bổ ích, từ đó tìm ra các hình thức tổ chức khả quan nhất, phù hợp nhất để truyền đạt kiến thức đến trẻ nhanh nhất, hiệu quả cao nhất nhằm nâng cao chất lượng chăm sóc, giáo dục trẻ tại trường mầm non Thị trấn
Bản thân luôn trăn trở, suy nghĩ, sáng tạo để tìm ra các giải pháp, hình thức
tổ chức để tạo sự hứng thú bất ngờ trong mỗi giờ hoạt động khám phá khoa học, giúp trẻ cảm nhận sâu sắc về các sự vật, hiện tượng và từ đó kích thích trẻ ham thích khám phá môi trường tự nhiên, đặc biệt thông qua đó sẽ khắc sâu những hình ảnh đẹp và sẽ làm theo cái đúng, cái đẹp nhằm phát triển nhân cách cho trẻ một cách toàn diện
Qua tiến hành khảo sát chất lượng đầu năm ở lớp mẫu giáo nhỡ (lứa tuổi
4-5 tuổi lớp Hoa hồng 4) Với tổng số cháu: 31 cháu, Cụ thể:
Kết quả khảo sát đầu năm học 2021 - 2022
TT
Nội dung
Tổng số học sinh
Kết quả
Số cháu
Tỷ lệ
%
Số cháu
Tỷ lệ
%
1 Trẻ hứng thú khi tham gia hoạt động
2
Biết phối hợp các giác quan để xem
xét và nhận biết đặc điểm của các sự
vật, hiện tượng
3
Trẻ chủ động, tích cực, sáng tạo khi
tham gia các hoạt động khám khá, trải
nghiệm
4
Nhận xét được một vài mối quan hệ
đơn giản của các sự vật hiện tượng
gần gũi
5 Khả năng giao tiếp, tính mạnh dạn tựtin, tính đoàn kết, tính kỹ luật 31 20 64,5 11 35,5
Nhìn vào bảng khảo sát, kết quả đánh giá đạt được chưa cao, trẻ chưa hứng thú khi tham gia các hoạt động khám phá khoa học, các yếu tố tích cực trẻ còn hạn chế, tính chủ động, sáng tạo chưa cao, trong giao tiếp và các mối quan hệ còn nhút nhát, lúng túng chưa phát huy hết khả năng của mình Từ thực tế đó là
Trang 6điều làm cho tôi luôn trăn trở, suy nghĩ làm thế nào tìm ra được những vấn đề đã đặt thì mới có thể giúp trẻ phát triển toàn diện
2.3 Các giải pháp tổ chức thực hiện “Một số giải pháp giúp trẻ mẫu giáo nhỡ 4 - 5 tuổi lớp Hoa hồng 4 hứng thú khám phá khoa học, tại trường Mầm non Thị Trấn Ngọc Lặc”.
2.3.1 Giải pháp 1: Xây dựng môi trường cảnh quan, đồ dùng, đồ chơi phong phú, đa dạng cho trẻ hoạt động.
Có thể nói, việc xây dựng cảnh quan đồ dùng, đồ chơi tạo môi trường phong
phú, đa dạng là giải pháp cần thiết nhất trong mọi lĩnh vực hoạt động cho trẻ Mầm non, nó là sức đẩy tích cực nhất trong các hoạt động giáo dục nói chung và hoạt động khám phá khoa học nói riêng, mà hiện nay các hoạt động cho trẻ trải nghiệm đang được chú trọng Hiểu được tầm quan trọng của nó, bản thân tôi luôn cùng với đồng nghiệp dưới sự chỉ đạo của ban giám hiệu để xây dựng môi trường, cảnh quan, tham gia tích cực làm đồ dùng, đồ chơi, trang thiết bị, ngay từ đầu năm học cho trẻ có điều kiện cần thiết để tham gia các hoạt động
Khi tạo môi trường cho trẻ khám phá tôi luôn chú trọng theo các nội dung, chủ đề cần thiết cho trẻ hoạt động có ý nghĩa thiết thực, hiệu quả, an toàn, mỹ quan mang tính chất sáng tạo, tạo sự bất ngờ (ngạc nhiên) từ đồ dùng, cảnh quan, mầu sắc cho đến các thiết bị, dụng cụ đều được sắp xếp khoa học, hợp lý, mỗi khu vực kể cả trong lớp hay ngoài lớp học đều phù hợp nội dung đẹp, hấp dẫn và có tính chất "mở" nhằm kích thích tính hưng phấn của trẻ khi khám phá, trải nghiệm
Môi trường là một nhu cầu thiết yếu giúp trẻ tích cực khám phá Xây dựng môi trường phong phú hấp dẫn, có ảnh hưởng trực tiếp đến tính tò mò ham hiểu biết của trẻ, kích thích sự hứng thú của trẻ để trẻ tự do trải nghiệm và tìm hiểu
Vì vậy lớp học cần có khu vực cho trẻ khám phá khoa học Trước hết, tôi chú trọng trang trí, xây dựng môi trường bên trong lớp học, nhằm tạo được một môi trường học tập vừa đẹp, vừa cuốn hút lại an toàn cho trẻ
Trong lớp, tôi trang trí tập trung vào các góc chơi của trẻ theo hướng mở sao cho thật đẹp và phù hợp với từng chủ đề nhằm kích thích trẻ khám phá, tìm tòi trong quá trình vui chơi, học tập Bên cạnh đó tôi cùng với trẻ sưu tầm các loại đồ dùng đồ chơi gần gũi, dễ tìm và dễ sử dụng cho trẻ
Ví dụ: Chủ đề “Động vật” chủ đề nhánh "Một số động vật sống dưới
nước" tôi trang trí ở góc khám phá ngoài tranh ảnh về các loại cá nước mặn, nước ngọt, tôi đặt thêm một bình cá nhỏ để kích thích sự tò mò, ham tìm hiểu của trẻ Trẻ sẽ nhận xét, nhận dạng những loại cá khác nhau, qua đó trẻ biết được đặc điểm nổi bật của một số loại cá, mối liên hệ môi trường sống giữa cá với nước Trẻ còn biết cách chăm sóc, bảo vệ cá, từ đó hình thành ở trẻ tình cảm, thái độ đúng đắn yêu quý đối với môi trường sống
Hoặc với chủ đề "Nước và các hiện tượng tự nhiên", tôi chuẩn bị bảng theo dõi thời tiết hay bàn chơi với nước như: Chai trong suốt, dụng cụ chứa nước, đong nước, các vật nổi, chìm trong nước để cho trẻ chơi trò chơi thí nghiệm Hay với chủ đề chủ đề thế giới thực vật, để tạo sự đa dạng và lôi cuốn trẻ được trải nghiệm về các loại củ qủa, cây cối, ngoài việc cho trẻ được thực hành chăm sóc, tưới cây ở góc thiên nhiên trước lớp thì ở trong các góc chơi tôi chuẩn
Trang 7bị một số đồ dùng vật liệu để trẻ mô phỏng lại những kiến thức mà trẻ đã học được trong thực tế Ví dụ góc tạo hình, tôi cho trẻ làm tranh, xé dán về các loại
củ, quả, cây xanh; góc phân vai tôi trưng bày các mô hình vườn cây, các giỏ đựng rau, củ quả được sắp xếp thay đổi so với các chủ đề khác để làm mới trong cách nhìn của trẻ, tạo sự mới lạ cho trẻ khi tham gia chơi các hoạt động góc
Hình ảnh trang trí môi trường bên trong lớp học
Có thể nói, với việc thường xuyên thay đổi, làm mới các góc trong lớp học
có thể đổi chỗ một số góc chơi phù hợp cũng góp phần không nhỏ trong việc rèn cho trẻ biết phối hợp các giác quan để xem xét và nhận biết sự thay đổi của các hiện tượng sự vật xung quanh ngay trong lớp của mình, để sau mỗi chủ đề, trẻ đều cảm nhận được sự mới lạ mà không tạo cho trẻ sự nhàm chán bởi góc chơi quá quen thuộc hàng ngày
Bên cạnh đó, thì việc thường xuyên cho trẻ phụ giúp cô trang trí môi trường bên ngoài lớp học như: sưu tầm, lựa chọn tranh, ảnh, các bài thơ, câu đố, câu truyện, bài hát để dán, treo ở góc tuyên truyền của lớp có nội dung phù hợp qua mỗi chủ đề, chăm sóc cải tạo góc thiên nhiên khu hành lang trước lớp để quan sát sự thay đổi của cây để từ đó trẻ có thêm nhiều kiến thức về kỹ năng phán đoán, suy luận như "vì sao lá của cây lại có lá vàng, lá xanh"; "Vì sao phải tưới nước cho cây"
Hình ảnh trang trí môi trường bên ngoài lớp học
Trang 8Có thể nói xây dựng môi trường cảnh quan, đồ dùng, đồ chơi phong phú, đa dạng cho trẻ hoạt động trong môi trường mầm non là hết sức quan trọng và cần thiết Không chỉ làm đẹp về cảnh quan môi trường mà còn tạo cơ hội cho việc tổ chức các hoạt động giáo dục nói chung và hoạt động khám phá khoa học nói riêng đạt hiệu quả rõ rệt Không chỉ trẻ lớp tôi mà hầu hết các trẻ đều rất hứng thú, tích cực tham gia các hoạt động, mong muốn được đến trường, đến lớp nhiều hơn, thực sự tạo cho trẻ cảm giác mỗi ngày đến trường là một ngày vui Phụ huynh tin tưởng với một môi trường đầy hấp dẫn, tự tin khi gửi con đến trường
2.3.2 Giải pháp 2: Ứng dụng CNTT vào các hoạt động học nhằm gây hứng thú cho trẻ
Việc ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học cho trẻ Mầm non góp phần tạo nên môi trường phát triển toàn diện cho trẻ Trẻ được tiếp cận với thế
giới công nghệ từ sớm, góp phần hình thành tư duy công nghệ, tạo dựng nguồn hành trang vững chắc cho tương lai
Ứng dụng công nghệ thông tin giúp bản thân giáo viên thiết kế ra những bài dạy trực quan, sinh động, tạo nên môi trường học tập thân thiện, học sinh tích cực Không chỉ nghe, nhìn, mà trẻ còn được thực hành nội dung bài học một cách bài bản thông qua các đoạn video sinh động, hấp dẫn Từ đó, giúp trẻ phát triển toàn diện về cả giác quan lẫn nhân cách
Cụ thể, khi tổ chức các hoạt động khoa học thông qua giáo án điện tử, tôi xây dựng các nội dung về cơ bản sử dụng hình ảnh động, làm những đoạn video ngắn, gần gũi với trẻ trẻ nhằm thu hút trẻ hứng thú, tích cực vào các hoạt động rèn kỹ năng, tiếp thu kiến thức được sâu sắc, tư duy sáng tạo của trẻ sẽ được nhân lên gấp bội như: Qua các hình ảnh, tiếng động, các hoạt động tái tạo bằng những việc làm, hiện tượng cụ thể có thật trong đời sống hàng ngày Ngoài
ra tôi dùng các thủ thuật để kích thích trẻ khám phá những điều mới lạ Dùng những hình ảnh đẹp, cho trẻ xem băng về các hiện tượng tự nhiên, về các sự vật, hiện tượng xung quanh để trẻ được quan sát, phỏng đoán các sự vật, hiện tượng, dành nhiều thời gian cho trẻ tự khám phám, trải nghiệm và chia sẻ, bày tỏ những chứng kiến của mình với bạn bè, cô giáo Bên cạch đó tôi sử dụng câu hỏi gợi
mở để giúp trẻ phát triển khả năng tư duy, ngôn ngữ
Ví dụ: Ở chủ đề động vật, với đề tài cho trẻ khám phá "Một số con vật
trong gia đình" tôi đã tìm cắt ghép một đoạn video ngắn, sống động về một số con vật sống trong gia đình để cho trẻ quan sát những đặc điểm nổi bật của chúng, nói đến bộ phận nào có thể quay gần lại, phóng to sẽ giúp trẻ dễ dàng nhận biết và phân biệt rõ dàng về đặc điểm cấu tạo, tên gọi, tiếng kêu Mặt khác trẻ còn được quan sát tỉ mỉ về dáng đi của những con vật hai chân và những con vật có 4 chân nó khác nhau như thế nào, môi trường kiếm ăn của chúng ra sao từ đó sẽ gắn kết sự say mê của trẻ qua hoạt động khám phá, nuôi dưỡng tính tò mò, óc sáng tạo của trẻ về các con vật xung quanh
Trang 9Hình ảnh giờ học KPKH bằng giáo án điện tử cho trẻ
Cũng thông qua hoạt động tìm hiểu về sự phát triển của cây ở chủ đề "Thực vật" tôi cũng đã chuẩn bị lựa chọn vi deo quay về quá trình phát triển của cây từ hạt thay vì tranh ảnh như trước kia, với những hình ảnh sống động từ những hạt
bé xíu được gieo dưới lòng đất, qua thời gian hạt nảy mầm chồi lên từ lòng đất rồi dần dần cây lớn lên xum xuê cành lá và cho ra những nụ hoa rồi tạo thành quả…có thể nói với những hình ảnh chân thực, đẹp mắt, và cụ thể hóa như vậy kêts hợp với hệ thống câu hỏi phù hợp sẽ tạo được nhiều bất ngờ cho trẻ, trẻ sẽ
dễ nhớ lâu quên
Hoặc khi dạy trẻ tìm hiểu về các hiện tượng tự nhiên, chủ đề Nước và các hiện tượng tự nhiên, tôi lên mạng tìm kiếm các video về các hiện tượng tự nhiên
mà mình cần cung cấp cho trẻ khám phá, sau đó tạo thành các Slide trình chiếu cho trẻ được quan sát, được tri giác, được xem về sự chuyển động và sảy ra của các hiện tượng đó, trẻ tỏ ra rất thích thú, chăm chú và hưng phấn khi tham gia hoạt động, giờ dạy đạt hiệu quả cao hơn hẳn so với các giờ dạy sử dụng tranh ảnh rất nhiều, mặt khác bản thân tôi lại không phải mắc vào lỗi nói quá nhiều trong các giờ dạy khám phá khoa học
Có thể nói, để có được một giờ dạy đạt hiệu quả cao, đòi hỏi bản thân phải luôn chủ động khai thác, tìm kiếm, lựa chọn nội dung qua internet, qua thực tiễn bản thân traỉ nghiệm quay video, chụp ảnh để có được những video, hình ảnh, âm thanh sống động, tự nhiên và đúng với yêu cầu của từng nội dung cho trẻ khám phá Việc đưa công nghệ thông tin giáo án điện tử vào các hoạt động giáo dục là một hoạt động thu hút trẻ vào hoạt động khám phá một cách tích cực nhất, linh hoạt, năng động và sáng tạo hơn, từ đó tinh thần trẻ rất say mê trong học tập, trong khám phá, tìm tòi và trải nghiệm…Tôi cảm nhận rằng đây chính là hành trang về kiến thức và trí tuệ Nhờ ứng dụng công nghệ thông tin
mà việc cho trẻ khám phá khoa học đã giúp trẻ lớp tôi có thêm nhiều kiến thức
về các sự vật hiện tượng một cách phong phú giúp trẻ luôn có cảm nhận "Mỗi ngày đến trường là một ngày vui"
Trang 102.3.3 Giải pháp 3: Tổ chức cho trẻ khám phá khoa học thông qua các hoạt động vui chơi
Bộ môn “Khám phá khoa học” không chỉ là cung cấp kiến thức mà còn là quá trình hay con đường tìm hiểu, khám phá thế giới vật chất Khoa học với trẻ nhỏ là quá trình tìm hiểu, khám phá thế giới tự nhiên, ở giai đoạn này không nhất thiết phải dạy hoặc giải thích những kiến thức khoa học cho trẻ mà chủ yếu
là giúp trẻ suy nghĩ nhiều hơn về những gì trẻ đã nhìn thấy và đang làm, kích thích trẻ quan sát, xem xét, phỏng đoán các sự vật, hiện tượng xung quanh và thảo luận chia sẻ điều trẻ nhìn thấy, điều trẻ nghĩ hoặc điều còn băn khoăn, thắc mắc, chính vì vậy việc giúp trẻ khám phá thế giới xung và, tìm hiểu về khám phá khoa học cần được tổ chức mọi lúc mọi nơi, mọi thời điểm trong ngày, đặc biệt là thông qua các hoạt động vui chơi sẽ giúp trẻ được khám phá, được tìm tòi, được tiếp xúc, trải nghiệm các loại đồ dùng đồ chơi, sự vật hiện tượng thế giới xung quanh trẻ
* Hoạt động ngoài trời:
Hoạt động ngoài trời có vị trí và vai trò vô cùng quan trọng trong việc phát triển toàn diện cho trẻ Có thể nói đây là hoạt động không thể thiếu trong công tác chăm sóc giáo dục trẻ, nhất là giúp trẻ hoạt động tích cực trong khám phá khoa học Việc cho trẻ tiếp xúc nhiều với thiên nhiên Giờ hoạt động ngoài trời là giờ trẻ tích luỹ thêm nhiều kiến thức nhất là về các hiện tượng tự nhiên như: Mây, mưa , nắng…thì bầu trời thay đổi như thế nào? thời tiết ra sao? Bên cạnh đó, trẻ còn được khám phá các sự vật hiện tượng gần gũi một cách đầy đủ nhất
Ví dụ: Ở chủ đề “ Nước và một số hiện tượng tự nhiên” tôi cho trẻ chơi
khám phá “Làm thí nghiệm các vật chìm nổi” sau khi cho trẻ quan sát, tìm hiểu
về một số tính chất của sỏi, đá, và một số kim loại như nam châm, tôi cho trẻ quan sát để trẻ xem và gọi tên, sờ vào các vật (viên sỏi, viên đá, nam châm ) đồng thời cho trẻ nhặt một vài lá cây, miếng xốp, giấy để cho trẻ phán đoán xem các vật vật khi cho vào nước thì điều gì sẽ xảy ra? Qua việc trẻ được thực hành trải nghiệm thực tế trẻ sẽ nêu được nhận xét: Con thấy viên sỏi, đá, nam châm khi bỏ xuống nước thì chìm, còn miếng xốp, giấy, lá cây thì nổi thông qua đó tôi sẽ củng cố thêm kiến thức về tính chất, cấu tạo của các vật để trẻ hiểu
rõ hơn về các vật một cách nhẹ nhàng và dễ hiểu
Qua cách làm như trên tôi thấy trẻ thật sự thích thú vì đã khám phá ra những điều mà mình chưa biết một cách rất đơn giản, từ đó cũng giúp cho trẻ rất nhiều trong quá trình vào hoạt động có chủ đích Nhưng khi cho trẻ làm thí nghiệm cô cũng phải giáo dục trẻ khi cô hoặc bố mẹ cho chơi thì mới được chơi, các con không được tự ý chơi một mình sẽ nguy hiểm…
Ví dụ: Khi cho trẻ quan sát đồ chơi ngoài trơi, chủ đề “Trường mầm
non”, cho trẻ quan sát cầu trượt, xích đu, nhà bóng trẻ vừa được tìm hiểu về màu sắc, kích thước, chất liệu, công dụng của từng loại đồ chơi, vừa được chơi với những đồ chơi mình vừa được tìm hiểu khám phá sẽ tạo cảm giác thích thú
ơr trẻ đồng thời những kiến thức trẻ vừa được cung câps sẽ giúp trẻ ghi nhớ sâu sắc hơn