Bởi lứa tuổi này trẻ đã hình thành những kiến thức, những kỹ năng âm nhạc cơ bản ban đầu, trẻ được hoà mình vào thế giới âm nhạc, trẻ có khả năng tri giác toàn vẹn hình tượng âm nhạc, ph
Trang 11.1 Lý do chọn đề tài:
Âm nhạc là nhu cầu cuộc sống, là món ăn tinh thần không thể thiếu được đối với đời sống con người Trong giai điệu của âm nhạc đã thể hiện trọn vẹn cảm xúc của con người về cảnh đẹp quê hương đất nước, vẻ đẹp của phong tục tập quán, sự thanh tao của mỗi vùng miền Có thể nói âm nhạc đã phá vỡ cái không gian và thời gian giúp con người luôn hướng tới cái đẹp, cái chân thiện -mỹ
Một nhà soạn nhạc người Đức – Robert Schumann đã từng phát ngôn:
“Nhiệm vụ cao quý nhất của âm nhạc là chiếu sáng vào những cõi sâu thẳm trong trái tim của mỗi con người” Như chúng ta đã biết, âm nhạc tác động vào
trái tim của mỗi con người ngay từ khi ta còn nằm trong nôi, qua tiếng ru à ơi của bà, của mẹ Chính cái bắt đầu ấy đã đưa tâm hồn trẻ thơ hòa vào âm nhạc
Đối với trẻ lứa tuổi mầm non, những nốt nhạc trầm bổng, những giai điệu mượt mà vui tươi, trong trẻo của những tác phẩm âm nhạc là dòng sữa ngọt ngào nuôi dưỡng tâm hồn trẻ thơ Chính vì lẽ đó, chúng ta có thể khẳng định rằng: Âm nhạc có một vai trò hết sức quan trọng đối với trẻ Mầm non nói chung
và đặc biệt là trẻ 5- 6 tuổi nói riêng Hoạt động giáo dục âm nhạc có giá trị thiết thực, nó không chỉ đem đến cho trẻ về nhu cầu tinh thần mà còn giúp trẻ phát triển về mọi mặt như: Quan hệ xã hội, khám phá thế giới xung quanh, hiểu thêm
về tình cảm con người, lòng biết ơn kính trọng, biết yêu quê hương, đất nước, Bác Hồ Yêu gia đình, bạn bè và thầy cô giáo, giàu lòng vị tha, nhân ái Nói cách khác, giáo dục âm nhạc đã tạo điều kiện cho trẻ được hoạt động một cách
đa dạng và phong phú Bởi lứa tuổi này trẻ đã hình thành những kiến thức, những kỹ năng âm nhạc cơ bản ban đầu, trẻ được hoà mình vào thế giới âm nhạc, trẻ có khả năng tri giác toàn vẹn hình tượng âm nhạc, phát triển tai nghe, múa, hát, vận động theo nhạc, theo tiết tấu một cách thuần thục, dần biểu đạt được giá trị nghệ thuật âm nhạc một cách tinh tế Thông qua đó góp phần hình thành và phát triển nhân cách toàn diện cho trẻ về đức - trí - thể - mỹ
Trong giai đoạn đất nước ta ngày càng phát triển, công nghệ thông tin ngày càng hiện đại Ở đâu đó trên youtube, tiktok những bản nhạc gốc đã được cải biên lời mới với nội dung không phù hợp với lứa tuổi mầm non, không mang tính giáo dục, nhưng trẻ lại rất thích xem Vậy làm thế nào để trẻ hiểu và cảm nhận được âm nhạc một cách đầy đủ cả về kiến thức và kỹ năng Điều đó đang là vấn đề đòi hỏi người giáo viên phải có những phương pháp giáo dục linh hoạt để thu hút trẻ vào hoạt động âm nhạc Để làm được điều đó, ngoài việc quan tâm chăm sóc giáo dục trẻ, tôi đã dành tất cả thời gian còn lại của mình để nâng cao trình độ chuyên môn và đặc biệt chuyên tâm nghiên cứu lĩnh vực giáo dục âm nhạc cho trẻ mẫu giáo 5 – 6 tuổi Luôn đổi mới phương pháp, đổi mới hình thức, làm mới mỗi giờ lên lớp, tạo sự hứng thú và kích thích trẻ khi tham gia hoạt động âm nhạc một cách thoải mái, tích cực, đồng thời giúp trẻ có được đời sống âm nhạc phong phú
Nhận thức được điều đó, hiểu được vị trí, ý nghĩa và tầm quan trọng việc nâng cao chất lượng giáo dục âm nhạc cho trẻ, từ thực tiễn đứng lớp, tôi mạnh
dạn tìm hiểu, nghiên cứu đề tài: “Một số giải pháp nâng cao chất lượng rèn
Trang 2một số kỹ năng trong hoạt động giáo dục âm nhạc cho trẻ mẫu giáo 5 – 6 tuổi, lớp Hoa Cúc 4 Trường mầm non Thị trấn Ngọc Lặc” để góp phần nâng
cao chất lượng hoạt động âm nhạc cho trẻ mầm non và lấy đó làm kinh nghiệm giảng dạy cho mình
1.2 Mục đích nghiên cứu:
- Tìm ra một số giải pháp nâng cao chất lượng rèn một số kỹ năng hoạt động giáo dục âm nhạc cho trẻ mẫu giáo 5 – 6 tuổi, lớp Hoa Cúc 4 Trường mầm non Thị trấn Ngọc Lặc”
- Xây dựng môi trường giáo dục âm nhạc, kích thích sự tập trung chú ý và tích cực hoạt động của trẻ
- Tạo mọi điều kiện thúc đẩy trẻ tham gia hiệu quả vào các hoạt động giáo dục âm nhạc Tạo cơ hội cho trẻ học bằng chơi dưới nhiều hình thức khác nhau phù hợp với nhu cầu hứng thú và khả năng của bản thân trẻ, rèn cho trẻ tính mạnh dạn, tự tin
- Phối hợp với gia đình rèn một số kỹ năng âm nhạc theo độ tuổi, tạo cơ hội cho trẻ được phát triển năng khiếu âm nhạc
- Hướng dẫn một số kỹ năng giáo dục âm nhạc cho trẻ thông qua giờ hoạt động âm nhạc
1.3 Đối tượng nghiên cứu:
Một số giải pháp nâng cao chất lượng rèn một số kỹ năng trong hoạt động giáo dục âm nhạc cho trẻ mẫu giáo 5 – 6 tuổi, lớp Hoa Cúc 4 Trường mầm non Thị trấn Ngọc Lặc”
1.4 Phương pháp nghiên cứu:
Trong đề tài này, tôi đã chọn và sử dụng một số phương pháp nghiên cứu sau:
- Phương pháp nghiên cứu, xây dựng cơ sở lý thuyết
- Phương pháp điều tra khảo sát thực tế, thu thập thông tin: khảo sát tình hình thực tế tại nhóm lớp giúp trẻ tích cực hoạt động âm nhạc
- Phương pháp thống kê, thực nghiệm, xử lí số liệu: Lựa chọn các giải pháp phù hợp và áp dụng vào thực tế Đánh giá kết quả đạt được và so sánh kết quả trước và sau khi áp dụng giải pháp
Trang 32 NỘI DUNG SÁNG KIẾN 2.1 Cơ sở lí luận
Âm nhạc là một thế giới đầy cảm xúc, là nhu cầu không thể thiếu đối với trẻ Bởi chính ở đây, âm nhạc được coi như một phương tiện giáo dục toàn diện nhân cách trẻ Âm nhạc vốn rất gần gũi với trẻ em, nhưng ở những năm đầu tiên của cuộc sống, những phản ứng vui vẻ của trẻ khi nghe âm nhạc vẫn còn mơ hồ, thậm chí nhiều khi còn lẫn lộn giữa âm nhạc với các âm thanh khác nhau ở xung quanh Khi trẻ bước vào tuổi mẫu giáo, nhất là trẻ mẫu giáo 5 – 6 tuổi thì trẻ đã cảm nhận được những bài hát và những điệu nhạc Tuy nhiên lòng yêu thích âm nhạc ở trẻ lại ở nhiều mức độ khác nhau Có cháu yêu nhạc đến độ say mê, có cháu lại rất thờ ơ khi tiếng nhạc vang lên Chính vì vậy, giáo dục âm nhạc là phương tiện giáo dục thẩm mỹ, giáo dục đạo đức, góp phần phát triển trí tuệ và
có sự tác động lớn đến sự phát triển tâm sinh lí của trẻ Là phương tiện giúp trẻ yêu âm nhạc, biết cảm thụ âm nhạc qua các hoạt động âm nhạc phong phú như:
ca hát, vận động theo các tiết tấu, múa minh họa, nghe hát, trò chơi âm nhạc
Thông qua âm nhạc, trẻ sẽ linh họat, mạnh dạn, tự tin, thông minh qua việc sáng tạo các động tác múa minh họa kết hợp khi hát và rèn cho trẻ kỹ năng khi vận động theo nhạc sẽ thúc đẩy sự vận động cơ thể, sự nhanh nhẹn khéo léo, sự bền
bỉ và dẻo dai qua các động tác
Đặc biệt giáo dục âm nhạc đã đem lại cho trẻ những khái niệm âm nhạc, dần hình thành và phát triển thị hiếu âm nhạc Đây là bước khởi đầu giúp trẻ biết lựa chọn và đánh giá tác phẩm âm nhạc và biết biểu diễn nghệ thuật âm nhạc ở mức độ đơn giản
Để nâng cao chất lượng rèn một số kỹ năng âm nhạc, sự yêu thích âm nhạc đối với trẻ, bản thân tôi luôn tự tạo nhiều đồ chơi, đồ dùng dạy học phù hợp, luôn đổi mới hình thức, phương pháp tổ chức để làm mới mỗi giờ dạy, mang lại hiệu quả thiết thực cho trẻ khi đến với âm nhạc
2.2 Thực trạng của vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến :
2.2.1 Thuận lợi:
Trường mầm non Thị trấn Ngọc Lặc, nằm ở trung tâm thị trấn Ngọc Lặc, đường xá đi lại rất thuận tiện Trường đạt chuẩn quốc gia từ năm 2006, có bề dày thành tích, được các cấp đánh giá là Trường mầm non chất lượng cao khu vực miền núi Đội ngũ CBGV đạt chuẩn trở lên 100%
Trong quá trình thực hiện chương trình giáo dục mầm non theo Thông tư 28/2016 của Bộ Giáo dục & Đào tạo Ban giám hiệu luôn tạo điều kiện để giáo viên linh hoạt vận dụng những phương pháp, hình thức tổ chức tốt nhất, hữu hiệu nhất trong các hoạt động nói chung và đặc biệt là giáo dục âm nhạc cho trẻ nói riêng Luôn tạo điều kiện thuận lợi về cơ sở vật chất trang thiết bị, đồ dùng phục vụ cho hoạt động như: Ti vi, băng đĩa nhạc, trang phục biểu diễn, đạo cụ, dụng cụ âm nhạc tương đối đầy đủ
Bên cạnh đó nhà trường luôn chỉ đạo chuyên môn tổ chức các buổi sinh hoạt chuyên đề chia sẻ kinh nghiệm nâng cao chất lượng dạy học qua các môn học trong đó có giáo dục âm nhạc Giáo viên được trực tiếp tham gia dạy và dự các giờ thực hành trong trường để học tập, rút kinh nghiệm
Trang 4Bản thân luôn tâm huyết với nghề, luôn trăn trở và dành nhiều thời gian đi sâu nghiên cứu môn học, nhằm nâng cao chất lượng giáo dục âm nhạc cho trẻ tại nhóm lớp mình phụ trách
Năm học 2021 - 2022, tôi được phân công dạy lớp Hoa Cúc 4 - Mẫu giáo
5 - 6 tuổi, với sĩ số lớp là 30 cháu Đa số trẻ là con em cán bộ sống trên địa bàn Thị trấn, chính vì vậy trẻ rất mạnh dạn, tự tin, tích cực hoạt động và công tác phối hợp CSGD các cháu rất thuận lợi
2.2.2 Khó khăn.
Bên cạnh những thuận lợi nêu trên thì bản thân còn gặp một số khó khăn trong quá trình nâng cao chất lượng hoạt động âm nhạc cho trẻ cụ thể như:
- Bản thân là giáo viên được tào tạo đại học sư phạm mầm non, được học qua tất cả các môn, song bản thân chưa có điều kiện đi học chuyên sâu về môn
âm nhạc, nên trong quá trình tổ chức hoạt động âm cho trẻ còn gặp khó khăn, nhất là kỹ năng thanh nhạc
- Cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ cho hoạt động âm nhạc vẫn còn nghèo nàn như: Đàn ORGAN quá cũ, phòng chức năng không có, đạo cụ âm nhạc chưa phong phú, phần nào ảnh hưởng đến chất lượng hoạt động âm nhạc
Một số ít trẻ nhận thức chưa đồng đều, nhút nhát, thiếu mạnh dạn, tự tin,
kỹ năng âm nhạc cũng hạn chế, vốn âm nhạc còn nghèo nàn, ít chịu vận động
- Do tình hình dịch bệnh covid 19 diễn biến phức tạp, trẻ ra lớp tỷ lệ chuyên cần không cao, phần nào ảnh hưởng đến chất lượng chăm sóc giáo dục trẻ nói chung và việc rèn các kỹ năng giáo dục âm nhạc cho trẻ nói riêng
Nhà trường thiếu giáo viên, nên việc phân công giáo viên 2 cô / nhóm lớp chưa được thường xuyên, quá trình làm đồ dùng, đồ chơi, chuẩn bị giờ dạy và
tổ chức các tiết học đôi khi còn qua loa, rời rạc, chưa gắn kết, nên kết quả sau mỗi hoạt động chưa cao
2.2.3 Kết quả thực trạng trước khi nghiên cứu:
Từ cơ sở lý luận và thực trạng trên, cùng với quá trình trực tiếp giảng dạy trên lớp, bản thân nhận thấy kỹ năng hoạt động âm nhạc của trẻ còn nhiều hạn chế Vì vậy, ngay từ đầu năm học tôi đã tiến hành khảo sát chất lượng ban đầu
về các kỹ năng hoạt động âm nhạc và phân loại chất lượng trên trẻ Qua khảo sát, kết quả cụ thể như sau:
Bảng khảo sát thực trạng của trẻ trước khi áp dụng sáng kiến:
Nội dung khảo sát
Tổng số cháu
Đạt Chưa đạt Số
Số
- Trẻ hát thuộc lời, đúng giai điệu lời ca,
thể hiện được tình cảm của bài hát qua
giọng hát, cử chỉ, điệu bộ, nét mặt 30 19 63 11 37
- Trẻ biết vận động đúng theo các tiết tấu
- Trẻ biết múa minh họa, thể hiện tình
- Trẻ mạnh dạn, tự tin, chủ động tham 30 17 56,6 13 43,4
Trang 5gia biểu diễn văn nghệ
-Trẻ thể hiện sự sáng tạo khi tham gia
Qua kết quả khảo sát ban đầu cho thấy, kết quả thu được trên trẻ chưa cao, trẻ chưa thực sự hứng thú hoạt động âm nhạc và chưa có nhiều kiến thức, kỹ năng âm nhạc
Từ thực tế đó, luôn thôi thúc tôi suy nghĩ, trăn trở: Phải làm gì để trẻ hứng thú, mạnh dạn, tích cực tham gia hoạt động âm nhạc một cách phù hợp và có hiệu quả? và cũng từ đó tôi bắt đầu nghiên cứu, tìm hiểu, khắc phục những khó khăn trong quá trình giảng dạy, nghiên cứu và đưa ra những kinh nghiệm, những giải pháp nhằm giúp trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi, Lớp Hoa Cúc 4 tôi phụ trách nâng cao chất lượng rèn một số kỹ năng hoạt động giáo dục âm nhạc
2.3 Các giải pháp thực hiện:
2.3.1 Đổi mới hình thức tổ chức trong giáo dục âm nhạc thông qua hoạt động học.
Như chúng ta đã biết, hoạt động học là hoạt động chính cho trẻ ở trường mầm non Ở hoạt động này, trẻ được lĩnh hội những kiến thức, kỹ năng bài học một cách đầy đủ nhất, tập trung nhất và bài bản nhất Nhưng nếu như giáo viên chỉ tổ chức hoạt động học một cách đơn thuần theo cấu trúc, chắc chắn giờ học
sẽ rất nhàm chán và không thể kích thích sự thích thú, thu hút trẻ vào hoạt động, dẫn đến chất lượng giờ học không cao Chính vì vậy, bản thân tôi không ngừng suy nghĩ, tìm ra những hình thức tổ chức các tiết học mới lạ, hấp dẫn, luôn làm mới giờ dạy để thu hút trẻ vào hoạt động, từ đó việc cung cấp kiến thức, kỹ năng
âm nhạc cho trẻ sẽ trở nên nhẹ nhàng
Nắm được đặc điểm tâm sinh lý lứa tuổi, việc sử dụng đồ dùng trực quan là một trong những hình thức giúp trẻ hứng thú trong các hoạt động học nói chung
và hoạt động âm nhạc nói riêng Việc sử dụng đồ dùng trực quan sẽ kích thích các giác quan và tư duy của trẻ hoạt động một cách tích cực, khơi dậy niềm đam
mê, thích khám phá trong thế giới âm nhạc và giúp trẻ đến với âm nhạc một cách tự tin, thoải mái Chính vì vậy, trong quá trình thực hiện bản thân tôi đã cố gắng phát huy tối đa các hình thức, vận dụng đồ dùng trực quan vào tiết dạy một cách khoa học và hợp lý nhằm giúp trẻ hứng thú hoạt động âm nhạc, từ đó việc cung cấp kiến thức, kỹ năng âm nhạc cho trẻ sẽ trở nên nhẹ nhàng, hiệu quả
* Sử dụng mô hình trong quá trình tổ chức hoạt động âm nhạc cho trẻ:
Như chúng ta đã biết, mô hình được xem như là một khung cảnh đựơc tái hiện lại những cảnh vật thực tế ngoài đời sống Mô hình sẽ giúp trẻ hình dung lại những con người, sự vật, hiện tượng xung quanh trẻ Điều đó sẽ giúp trẻ khắc sâu kiến thức trong trí nhớ
Việc sử dụng mô hình trong quá trình tổ chức các hoạt động nói chung và
âm nhạc nói riêng không còn mới, tuy nhiên nó sẽ không bao giờ là cũ nếu chúng ta biết cách sử dụng và tạo được bất ngờ cho trẻ
Ví dụ: Khi tôi dạy trẻ vận động theo tiết tấu chậm bài hát: “Em yêu cây xanh” ST: Hoàng Văn Yến; Nghe hát: “Lý cây xanh” - DC Nam Bộ; Trò chơi:
“Tai ai tinh” ở chủ đề “Thế giới thực vật” Tôi đã chuẩn bị một mô hình: “Em
bé đang chăm sóc vườn cây” Trước khi vào nội dung bài học, tôi cho trẻ đi
Trang 6tham quan mô hình, trẻ được quan sát, trò chuyện về mô hình, trẻ như đang đứng trước một không gian cây xanh thu nhỏ tái hiện trước mặt trẻ, qua đó cô lồng giáo dục trẻ biết chăm sóc cây xanh, bảo vệ môi trường và dẫn dắt vào bài học Trẻ đươc vận động theo tiết tấu chậm bài hát “Em yêu cây xanh” trong niềm vui, yêu thích lao động, biết giúp đỡ mọi người khi chăm sóc cho cây Từ
đó việc dạy trẻ vận động theo tiết tấu chậm đã trở nên nhẹ nhàng
Hình ảnh giờ học: Vận động theo tiết chậm bài hát: “Em yêu cây xanh”
Hay với đề tài: Dạy vận động theo tiết tấu nhanh bài hát: “Đố bạn” ST Hồng Ngọc; Nghe hát “Chú voi con ở bản đôn” ST của Phạm Tuyên; Trò chơi
“Hát theo hình vẽ” ở chủ đề Thế giới động vật
Tôi đã lựa chọn hình thức cho trẻ tham gia chương trình “Vườn cổ tích” bằng mô hình sân khấu rối Trên đường đến “Vườn cổ tích” cô cùng trẻ cất vang lời ca “Vườn cổ tích”, khi đến “Vườn cổ tích” cô kéo rèm và bật điện lên “Thế giới cổ tích” thật đẹp và huyền ảo với muôn vàn muông thú, chim chóc, rừng cây, suối reo… hiện lên Trẻ được khám phá khu vườn cổ tích, được trò chuyện
về các con vật trong sống trong rừng như: Khỉ; Hươu; Voi; Gấu Từ cảm xúc
đó, cô dạy trẻ vận động theo tiết tấu nhanh bài hát “Đố bạn” một cách nhẹ nhàng Trẻ rất hào hứng, thích thú, thi đua vận động theo tổ, nhóm, cá nhân kết với nhiều đạo cụ âm nhạc như: Trống, phách, xắc xô, … tạo ra dàn âm thanh tiết tấu nhanh sống động như được hòa mình trong “Vũ điệu rừng xanh”
Bằng hình thức sử dụng mô hình cho trẻ thăm quan dưới nhiều hình thức khác nhau đã cuốn hút trẻ vào giờ học một cách nhẹ nhàng, trẻ lĩnh hội được đầy
đủ kiến thức bài học mà cô cung cấp
* Sử dụng tranh minh hoạ vào tiết dạy:
Có thể nói đây là một hình thức trẻ được quan sát các hình ảnh qua các bức tranh dưới nhiều hình thức khác nhau, từ đó trẻ tưởng tượng được thế giới xung quanh trẻ mà trẻ chưa có dịp được đến Chính vì vậy, việc sử dụng tranh minh họa trong hoạt động âm nhạc ở từng chủ đề, từng đề tài sẽ giúp trẻ hiểu sâu sắc hơn về con người, cảnh vật xung quanh Trước mỗi bài dạy, mỗi chủ đề tôi luôn lựa chọn một phương pháp phù hợp để sưu tầm và làm nhiều bức tranh đẹp mắt, hấp dẫn, có nội dung phong phú để thu hút trẻ vào giờ học
Ví dụ: Khi dạy trẻ đề tài: Vận động theo tiết tấu phối hợp bài hát: “Yêu Hà
Nội”; Nghe hát: “Từ rừng xanh cháu về thăm lăng Bác” Trò chơi: Tai ai tinh, trong chủ đề: “Quê hương - Đất nước - Bác Hồ”
Với đề tài này, tôi đã chuẩn bị tranh ảnh về các địa danh, danh lam thắng cảnh, di tích lịch sử nổi tiếng ở Hà Nội như: Văn miếu Quốc Tử Giám, Lăng Bác Hồ, chùa Một Cột, Hồ Gươm treo xung quanh lớp và tổ chức cho trẻ đi
“Thăm quan Hà Nội” Trong quá trình tham quan, trẻ được trò chuyện đàm thoại
về các địa danh ở Hà Nội Trẻ như được hòa mình giữa đất trời Thủ đô Từ sự háo hức đó, tôi đã nhẹ nhàng dẫn dắt trẻ vào nội dung bài học, trẻ được vận động theo tiết tấu phối hợp bài hát: “Yêu Hà Nội” với các nhạc cụ âm nhạc như trống, phách trẻ, xắc xô … Với sự lồng ghép xen kẽ giữa tranh minh hoạ và vận động đã tạo cho trẻ cảm giác thích thú, từ đó trẻ lĩnh hội kiến thức bài bài học một cách nhẹ nhàng
Trang 7* Sử dụng giáo án điện tử - trình chiếu power point trong tổ chức tiết học.
Có thể nói ứng dụng công nghệ thông tin trong giáo dục mầm non nói chung và giáo dục trẻ em 5 - 6 tuổi nói riêng đã tạo ra một biến đổi về chất trong hiệu quả giảng dạy của ngành học mầm non, tạo ra môi trường giáo dục mang tính tương tác cao giữa cô và trẻ Các tiết học trở nên sống động, hứng thú, lôi cuốn trẻ vào trong từng hoạt động và đạt hiệu quả cao trong quá trình dạy học đa giác quan cho trẻ
Khi tổ chức hoạt động âm nhạc, nếu như chúng ta chỉ dừng lại ở việc cho trẻ quan sát tranh ảnh, mô hình được lặp lại nhiều lần thì giờ dạy sẽ trở nên đơn điệu, hiệu quả giờ dạy sẽ không cao, khả năng hứng thú của trẻ cũng bị hạn chế Thay vào đó, tôi đó soạn giảng giáo án điện tử, trình chiếu phần mầm power point, các Slide hình ảnh thật, những đoạn video sống động cùng với những hiệu ứng sẽ tạo cho trẻ sự cuốn hút, thích thú Giờ dạy trở nên sôi động, nhẹ nhàng, việc cung cấp kiến thức cho trẻ sẽ không còn khó khăn nữa…
Ví dụ: Trong chủ đề Trường mầm non: Với đề tài: Vận động theo tiết tấu phối hợp bài hát: “Em đi mẫu giáo” sáng tác: Dương Minh Viên; Nghe hát:
“Ngày đầu tiên đi học” sáng tác: Nguyễn Ngọc Thiện; Trò chơi: “Ngôi sao kỳ diệu”
Ở phần trò chơi, tôi chuẩn bị 3 hình ảnh gắn với nội dung các bài hát trong chủ đề Tôi chọn 3 ngôi sao 3 màu (xanh, vàng, hồng) tương ứng với 3 số thứ tự
1, 2, 3, mỗi ngôi sao ẩn chứa một hình ảnh Tôi sử dụng một số hiệu ứng power point cho các ngôi sao chạy trên màn hình, tạo sự sống động, sau đó cho trẻ lựa chọn ngôi sao theo ý của đội mình Hình ảnh bên trong ngôi sao hiện ra kết hợp nhạc của giai điệu bài hát vang lên, các đội sẽ tập trung suy nghĩ tìm ra bài hát phù hợp, thời gian cho mỗi lượt chơi là hiệu ứng 5 tiếng lắc đồng hồ và hiệu ứng báo hết giờ Nếu đội nào trả lời đúng thì hiệu ứng “tiếng vỗ tay” vang lên, còn trẻ trả lời sai - hiệu ứng “rất tiếc” vang lên
Hình ảnh Cô và trẻ tham gia trò chơi âm nhạc: “Ngôi sao kỳ diệu”.
Hay khi dạy trẻ đề tài: Múa minh họa bài hát: “Hoa trường em”, sáng tác Dương Hưng Bang; Nghe hát: “Hoa trong vườn” (Dân ca Thanh Hoá); Trò chơi
âm nhạc: “Tai ai tinh”
Với tiết học này, trước khi vào giờ học, tôi cho trẻ xem một đoạn clip cô
và trẻ đang chăm sóc vườn hoa sân trường, lồng giai điệu thân quen “Hoa trường em” Với những hình ảnh quen thuộc mà cô và trẻ đã hoạt động hôm nào, nay các con được nhìn lại công việc của mình đã chăm sóc cho hoa, cô cùng trẻ trò chuyện và dẫn dắt trẻ vào bài học một cách nhẹ nhàng Trẻ múa minh họa bài hát “Hoa trường em” trong niềm vui yêu lao động, chăm sóc và bảo vệ hoa vườn trường, để môi trường trường lớp luôn sạch đẹp, tuổi nhỏ làm việc nhỏ để xứng danh là cháu ngoan Bác Hồ…
Hính ảnh giờ dạy múa minh họa: “Hoa trường em”,
Có thể nói bằng hình ảnh sống động, bắt mắt và những hiệu ứng giúp trẻ rất hứng thú vào hoạt động Tiếng lắc đồng hồ báo thời gian thôi thúc trẻ tập trung
Trang 8trí tuệ, tư duy suy nghĩ đưa ra câu trả lời, sẽ giúp trẻ phát triển khả năng tư duy
và trí nhớ cho trẻ
Qua việc sử dụng giáo án điện tử, trình chiếu power point vào quá trình giảng dạy, tôi nhận thấy trẻ rất hứng thú, hào hứng trong giờ hoạt động âm nhạc,
từ đó giúp trẻ nắm vững kiến thức bài học, phát huy được các kỹ năng âm nhạc như: Hát đúng lời, đúng giai điệu, nhịp điệu, biết vận động theo tiết tấu, múa minh họa và các kỹ năng âm nhạc được nâng cao hơn
* Tổ chức tiết học thông qua hình thức hội thi, biểu diễn giao lưu văn nghệ.
Đây là một trong những biện pháp mà tôi cho rằng sẽ giúp trẻ lĩnh hội đầy
đủ những kỹ năng, những kiến thức tổng hợp cơ bản cho hoạt động âm nhạc mà không hề cứng nhắc Trẻ được thể hiện mình như một ca sĩ, một nghệ sĩ múa thực sự, trẻ được giao lưu với bạn bè, được bày tỏ tình cảm, cảm xúc của mình
về con người, cảnh vật xung quanh trẻ
Ví dụ: Khi thực hiện đề tài: Dạy múa minh họa bài hát: “Cô giáo miền
xuôi” sáng tác: Mộng Lân Nghe hát: “Anh phi công ơi” sáng tác Xuân Giao Trò chơi: “Nghe tiết tấu tìm đồ vật”, ở chủ đề Nghề nghiệp Nếu như chúng ta chỉ tổ chức cho trẻ được hát múa cả lớp, rồi mời tổ, nhóm, cá nhân lên múa hát, vận động thì chắc rằng tiết học sẽ kém hiệu quả, giờ học sẽ trở nên cứng nhắc, dập khuân Thay vào đó, tôi đã tổ chức tiết học cho trẻ dưới hình thức: Tổ chức chương trình “Giao lưu văn nghệ chào mừng ngày 20/11” Tôi đóng vai MC, người dẫn chương trình, còn trẻ là những ca sĩ nhí tham gia vào buổi giao lưu với niềm vui được khoác trên mình những bộ trang phục đủ màu sắc phù hợp với nội dung chủ đề và được sử dụng các nhạc cụ, dụng cụ âm nhạc tự chọn, đã tạo cho trẻ niềm hân hoan, sự phấn khởi và là nguồn động lực khi trẻ tham gia
“biểu diễn văn nghệ” Từ đó đã giúp trẻ làm mất đi cái khoảng cách “học” của trẻ Trẻ được hoà mình trong chương trình nghệ thuật, được trở thành những ca
sĩ, nghệ sĩ tham gia múa hát, biểu diễn
Hình ảnh giờ Dạy múa minh họa bài hát: “Cô giáo miền xuôi”
Hay với đề tài: Dạy vận động theo tiết tấu phối hợp bài hát: “Gà trồng, mèo con và cún con”, sáng tác: Thế Vinh Nghe hát: “Dắt trâu ra đồng” sáng tác: Minh Châu; Trò chơi: “Nghe nhạc điệu đoán tên bài hát” Để chuẩn bị cho tiết học này, tôi đã chuẩn bị những bộ trang phục về những con vật ngộ ngĩnh, tự tay làm những chiếc mũ Gà trống, Mèo, Chó,… bằng những mảnh vải vụn, những miếng xốp, bìa và giấy màu Ngoài ra, tôi còn trang trí xung quanh lớp treo hình các con vật nuôi trông thật ngộ nghĩnh, dễ thương để tạo một không gian mới, cùng với những nhạc cụ phong phú, tạo cho buổi học thêm sinh động và ấn tượng
Khi vào giờ học, tôi không tổ chức cho trẻ giao lưu văn nghệ mà thay vào
đó, thông qua các kênh thông tin truyền hình, tôi đã lựa chọn hình thức trò chơi
“Giai điệu thân quen” Với trò chơi này trẻ rất hào hứng, trẻ được sống trong bầu không khí âm nhạc sôi động, vui tươi, trẻ được thể hiện hết tài năng âm nhạc, phát huy trí tuệ, tính tư duy, sáng tạo trong những “Pha” đòi hỏi phải nhanh để dành quyền trả lời… Trong những giai điệu thân quen ấy, trẻ được cảm thụ bao điều, được lĩnh hội những kiến thức âm nhạc một cách toàn diện
Trang 9nhất, kỹ năng âm nhạc cũng được nâng lên rõ rệt Từ đó trẻ không cảm thấy nhàm chán, đồng thời giúp trẻ mạnh dạn, tự tin trong mọi hoạt động
Với hình thức tổ chức hội thi, biểu diễn văn nghệ, trẻ rất hứng thú, hào hứng, trẻ cảm thụ âm nhạc nhanh hơn, giờ học trở nên hiệu quả hơn Từ sự hứng thú của trẻ, từ những nhận thức sâu xa, rất “Nghệ thuật” của trẻ, đòi hỏi cô không ngừng sáng tạo, tìm tòi, để đem đến cho trẻ nhiều bất ngờ thú vị trong mỗi tiết học
2.3 2 Làm mới hình thức tổ chức một số trò chơi phục vụ âm nhạc:
Có thể nói “Chơi” là hoạt động chủ đạo của trẻ mẫu giáo Thông qua chơi trẻ học và lĩnh hội được nhiều kiến thức về thế giới xung quanh, trẻ thấy được cái hay, cái đẹp trong cuộc sống Trò chơi âm nhạc được coi là một trong các hình thức vận động theo nhạc của chương trình giáo dục âm nhạc Mầm non Nó
có vai trò quan trọng giúp trẻ luyện tai nghe nhạc, củng cố kỹ năng ca hát, kỹ năng vận động theo nhạc, múa minh họa Mỗi loại trò chơi đều có ý nghĩa giúp trẻ phát triển trí tuệ, tạo cho trẻ có những phản xạ nhanh nhạy, có tác dụng trong việc củng cố và tiếp thu những nội dung giáo dục Chính vì vậy, tôi đã tìm tòi làm mới hình thức tổ chức một số trò chơi âm nhạc trên nền các trò chơi âm nhạc cũ Tuy không có nhiều thay đổi về mặt nội dung, nhưng với các tên trò chơi mới, hình thức mới, hi vọng rằng sẽ thu hút được trẻ khi tham gia vào các trò chơi âm nhạc một cách hiệu quả
* Trò chơi: “Nghe thấu hát tài”.
Trò chơi này giúp trẻ phát triển tai nghe, khả năng ghi nhớ có chủ định
Ví dụ: Với đề tài: Dạy vận động theo tiết tấu chậm bài hát: “Cháu đi mẫu giáo”; Nghe hát: “Trường chúng cháu là trường MN” Trò chơi: “Nghe thấu hát tài” ở chủ đề: Trường mầm non
Phần tham gia trò chơi, tôi chia trẻ thành 3 đội, cô nói thầm vào tai của 3 đại diện 3 đội một câu hát giống nhau (Câu hát ngắn, dễ nhớ) như câu hát:
“Cháu lên ba cháu đi mẫu giáo” Sau đó 3 trẻ có trách nhiệm chạy về đội của
mình và nói lại câu hát đó cho bạn thứ 2, bạn thứ 2 nói thầm vào tai cho bạn thứ 3 và cứ thế tiếp tục cho đến trẻ cuối cùng của đội, trẻ cuối cùng lên hát lại câu hát đó Nếu trẻ hát đúng thì cả đội cùng thể lại bài hát đó và giành chiến thắng
Hính ảnh trẻ đang chơi trò chơi âm nhạc: “Nghe thấu hát tài”
Thông qua trò chơi, trẻ rất hứng thú, thể hiện tốt tinh thần đồng đội, tập trung thực hiện tốt các yêu cầu cô đưa ra Giờ học trở nên sôi nổi, đem lại hiệu quả cao
* Trò chơi: “Giai điệu thân quen”.
Thông qua trò chơi này, sẽ giúp trẻ phát triển tai nghe và sự cảm thu âm nhạc qua các giai điệu bài hát quen thuộc mà trẻ đã từng nghe và hát Củng cố kiến thức về tên bài hát khi nghe giai điệu vang lên Từ đó trẻ thể hiện lại bài hát dưới nhiều hình thức vận động phù hợp Đồng thời tạo cho trẻ sự tập trung chú ý lắng nghe, sự nhanh nhẹn, linh hoạt, trả lời rõ ràng, chính xác tên bài hát
Ví dụ: Trong chủ đề nhánh: “Một số phương tiện Giao thông”; Với đề tài: Dạy vận động theo tiết tấu phối hợp bài hát: “Đi đường em nhớ” ST Hoàng Văn
Trang 10Yến; Nghe hát “Anh phi công ơi” ST của Xuân Giao; Trò chơi “Giai điệu thân quen”
Khi tổ chức trò chơi này, tôi chia lớp thành 3 đội và 3 đội trưởng sẽ được mặc 3 chiếc áo: màu đỏ, màu xanh và màu vàng Tôi mời 3 đội trưởng lên bốc thăm số thứ tự tham gia của đội mình, tôi đã chuẩn bị 3 lá thăm với mã số 01,
02, 03 cho trẻ bốc Sau khi bốc thăm, trẻ về vị trí của đội mình và cả 3 đội cùng bước vào 2 vòng thi
Vòng thi thứ nhất mang tên “So tài”: Các độ cùng được lắng nghe các
giai điệu của các bài hát khác nhau về chủ đề “Phương tiện giao thông”, mỗi giai điệu, các đội có 10 giây suy nghĩ trả lời Đội nào nhanh sẽ lắc xắc xô dành quyền trả lời, một câu trả lời đúng tương ứng với 2 hoa và trả lời sai bị trừ 1 hoa
và quyền trả lời thuộc về đội bạn Tôi đã đánh đàn cho trẻ nghe bất kỳ một câu đầu - câu cuối - hay câu giữa của một bài hát để giúp trẻ liên tưởng, suy nghĩ tìm ra tên bài hát và thể hiện lại bài hát đó kết hợp với các nhạc cụ, đạo cụ âm nhạc bất kỳ mà trẻ thích
Vòng thi thứ hai được mang tên “Ai giỏi nhất”: Ở phần thi này, các đội sẽ
thi độc lập với nhau, mỗi đội có 3 giai điệu thân quen, mỗi giai điệu các bạn có
10 giây để suy nghĩ tìm ra câu trả lời Nếu 1 câu trả lời đúng các bạn đựơc 3 hoa, còn trả lời sai các bạn bị trừ 1 hoa Nếu không có câu trả lời, các bạn ra tín hiệu chuyển sang câu sau Đội thắng cuộc là đội có số hoa nhiều nhất ở cả 2 vòng thi và tất nhiên đội đó sẽ được nhận một phần quà từ phía Ban tổ chức
* Trò chơi “Ô cửa bí mật”
Trò chơi giúp trẻ được ôn luyện các bài hát, tạo cho trẻ sự mạnh dạn, tự tin khi biểu diễn và mong muốn được khám phá những bí mật bên trong những
ô cửa
Ví dụ: Trong chủ đề nhánh: “Gia đình thân yêu của bé”, với đề tài: Dạy múa minh họa bài hát: “Cả nhà thương nhau”; Nghe hát: “Ba ngọn nến lung linh”; Trò chơ: “Ô cửa bí mật”
Đến phần trò chơi, tôi chuẩn bị 4 - 5 hình ảnh về gia đình như: Bố mẹ và bé; bố cõng con; mẹ âu yếm con và mặt trời; bố mẹ đang quan sát bé chạy và đàn chim đang bay… đặt ẩn phía sau của mỗi miếng ghép chứa các ô số tương ứng Khi chơi, tôi chia trẻ thành các đội chơi để trẻ thi với nhau Các đội sẽ lần lượt được lật mở các miếng ghép mà đội mình lựa chọn Miếng ghép có hình ảnh nào, trẻ sẽ suy nghĩ tìm ra bài hát có nội dung như hình vẽ đó, các bài hát
tương ứng như: Cả nhà thương nhau; Bố là tất cả; Chỉ có một trên đời, Cho con… Từ đó, giúp trẻ củng cố các bài hát trong chủ đề, rèn luyện khả năng tư
duy, tính mạnh dạn cho trẻ thông qua trò chơi
Hay ở chủ đề: “Thế giới động vật”, chủ đề nhánh: “Vật nuôi trong gia đình” với đề tài: Dạy hát: “Thương con mèo”; Nghe hát: “Gà gáy le te”; Trò chơi: “Bắt chước tiếng kêu của các vật nuôi”
Với đề tài này, tôi lại chuẩn bị một trò chơi gây hứng thú cho trẻ mang tên
“ô cửa bí mật” Tôi chuẩn bị một bức tranh chú mèo đang nằm phơi nắng và được che bởi 4 miếng ghép tương ứng với 4 ô cửa (1, 2, 3, 4) và yêu cầu trẻ lựa chọn ô cửa, trong mỗi ô cửa là một câu đố hoặc một gợi ý để trẻ đoán nội dung