(SKKN 2022) một số giải pháp nâng cao chất lượng giáo dục âm nhạc cho trẻ 5 6 tuổi tại lớp a3 trường mầm non nga an

[ 1] Các tác tác phẩm âm nhạc là một hoạt động nghệ thuật, món ăn tinh thần trong cuộc sống con người, từ khi em bé còn nằm trong bụng mẹ đã được nghe những giai điệu du dương của âm nhạ

2.1 Cơ sở lý luận của sáng kiến kinh nghiệm 3 2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm 4 2.3 Các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề 5

Giải pháp 1: Tạo môi trường hoạt động âm nhạc phong phú hấp dẫn 5 Giải pháp 2 Xây dựng kế hoạch giảng dạy phân loại theo trình độ và

khả năng nhận thức của trẻ, triển khai thực hiện nhiệm vụ theo từng

2.4 Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm đối với hoạt động giáo dục,

1 MỞ ĐẦU 1.1 Lí do chọn đề tài

Như chúng ta đã biết “ Trẻ em hôm nay thế giới ngày mai” trẻ em là mầm non tương lai của đất nước, Vì vậy mà việc quan tâm chăm sóc trẻ em là trách nhiệm chung của gia đình, nhà trường và toàn xã hội Bậc học mầm non là bậc học đầu tiên trong hệ thống giáo dục quốc dân, nhiệm vụ trong tâm của trường mầm non là chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục trẻ theo khoa học và tổ chức tốt các hoạt động khác như hoạt động lao động, hoạt động vệ sinh, lao động, ngày hội ngày lễ, đi dạo đi thăm mục tiêu nhằm hình thành và phát triển toàn diện về nhân cách ban đầu cũng như các lĩnh vực giáo dục phát triển thể chất, nhận thức, ngôn ngữ, thẩm mỹ, tình cảm và kỹ năng xã hội Trẻ đến trường được tiếp thu lĩnh hội những kiến thức khoa học đơn giản, được tham gia thực hành trải nghiệm vào các hoạt động , thông qua nội dung các hoạt động Đặc biệt là thông qua các hoạt động nghệ thuật tạo hình, tác phẩm âm nhạc trẻ được phát huy tính sáng tạo, độc lập riêng, năng khiếu của mình Giáo dục cho trẻ biết yêu cái đẹp thích làm ra cái đẹp

“Âm nhạc là một trong những nguồn giải trí được coi là phổ biến nhất và

là một bộ phận không thể thiếu trong đời sống của con người hiện nay Đặc biệt hơn, âm nhạc có tác động rất lớn đến quá trình hình thành cũng như phát triển của con người Bên cạnh đó, âm nhạc còn làm cho con người ta vơi đi nỗi buồn, giải tỏa muộn phiền và còn mang lại niềm vui cho con người” [ 1]

Các tác tác phẩm âm nhạc là một hoạt động nghệ thuật, món ăn tinh thần trong cuộc sống con người, từ khi em bé còn nằm trong bụng mẹ đã được nghe những giai điệu du dương của âm nhạc đến khi cất tiếng khóc trào đời bằng những tiếng hát ru đầu tiên của người mẹ cũng đã đưa em bé đi sâu vào giấc ngủ Âm nhạc luôn mang tới niềm vui sự sôi động niềm cảm hứng, vì thế âm nhạc không thể thiếu được trong mỗi chúng ta Phải có âm nhạc thì cuộc sống bớt đi sự căng thẳng, để mình thêm yêu đời hơn Mỗi người tìm thấy ở âm nhạc những âm thanh, giai điệu ngọt ngào tuyệt vời của cuộc sống

Nói về âm nhạc, Nhà triết học, Nhà bác học Aristotle đã viết: “Âm nhạc có

sức mạnh tạo ra một số ảnh hưởng nhất định đối với phẩm hạnh của linh hồn,

và nếu nó có sức mạnh như vậy, rõ ràng rằng những người trẻ tuổi nên được

định hướng đến âm nhạc, và nên được dạy dỗ về âm nhạc” [ 2]

Thật vậy! Nếu cuộc sống mà thiếu âm nhạc thì chẳng khác gì thiếu ánh sáng mặt trời Đặc biệt đối với trẻ mầm non thì những nốt nhạc trầm bổng, những giai điệu mượt mà vui tươi, trong trẻo của tác phẩm âm nhạc như dòng sữa ngọt ngào nuôi dưỡng cho tâm hồn trẻ thơ, qua đó phát triển toàn diện nhân cách trẻ .Chính vì vậy, trong chương trình giáo dục Mầm non đã có nhiều sự đổi mới, cải tiến về phương pháp cũng như hình thức tổ chức các hoạt động giáo dục trong đó có giáo dục âm nhạc Bởi vì giáo dục âm nhạc có ý nghĩa hết sức to lớn trong quá trình trẻ học tập ở trường Mầm non, là cái nôi đầu tiên đào tạo nhân cách làm người của trẻ, là hoạt động giúp trẻ cảm nhận cái hay, cái đẹp của

sự vật hiện tượng xung quanh và khám phá những điều mới lạ trong cuộc sống

là phương tiện tích cực phát triển lĩnh vực giáo dục thẩm mỹ cho trẻ

Trong chương trình giáo dục mầm non, hoạt động giáo dục âm nhạc là một hoạt động nghệ thuật hết sức gần gũi và vô cùng quan trọng với trẻ Vì đây là hoạt động được trẻ yêu thích, là nguồn cảm hứng mạnh mẽ để trẻ cảm thụ nghệ thuật Nó là một phương tiện hữu hiệu cho việc tổ chức thành công các hoạt động giáo dục ở trường mầm non

Mục đích giáo dục âm nhạc ở trường mầm non là đưa âm nhạc đến với đời sống trẻ thơ đặt cơ sở ban đầu cho việc giáo dục văn hóa âm nhạc, cho trẻ làm quen với tác phẩm âm nhạc trẻ có kiến thức kỹ năng âm nhạc bộc lộ được tài năng, năng khiếu

Giáo dục âm nhạc ở lứa tuổi mầm non là mắt xích đầu tiên và quan trọng nhất Bởi những ấn tượng về cái đẹp của nghệ thuật âm nhạc mà trẻ tiếp nhận được ở độ tuổi này không chỉ khơi dậy cho trẻ những cảm xúc chân thực đầu tiên với âm nhạc mà còn giữ mãi trong tâm hồn trẻ thơ.Đó là sự hồn nhiên nhí nhảnh, vui tươi và thể hiện nghệ thuật hết khả năng của mình

Các tác phẩm âm nhạc là công cụ, là thủ thuật, là hình thức để giúp giáo viên gây hứng thú cho trẻ trong việc tổ chức các hoạt động, nó là sợi chỉ đỏ xuyên suốt trong tất cả các chế độ sinh hoạt hàng ngày của trẻ ở trường như: hoạt động đón trẻ ,hoạt động ăn, hoạt động ngủ, hoạt động ở các góc, hoạt động ngoài trời Các tác phẩm âm nhạc có nội dung hình thức nghệ thuật thể hiện rõ nét đặc trưng văn hóa ở các vùng miền khác nhau như: những điệu hát ru, dân

ca Thanh Hóa, dân ca quan họ Bắc Ninh bằng những nhạc cụ âm nhạc, những

kỹ năng vận động âm nhạc, trò chơi âm nhạc luôn gần gũi và phù hợp với đặc điểm tâm sinh lí của trẻ 5 - 6 tuổi

Hoạt động giáo âm nhạc không những là một hoạt động học bắt buộc trong chương trình để giáo viên cung cấp cho trẻ những kiến thức kỹ năng về âm nhạc

mà còn là hoạt động nghệ thuật giúp trẻ thể hiện tài năng trong các chương trình văn nghệ ngày hội ngày lễ Trẻ cần được mở rộng và nâng cao hiểu biết của trẻ

về âm nhạc thông qua hoạt động múa hát, vận động vui chơi, từ đó giúp trẻ có thêm nhiều cảm xúc tốt, hiểu biết hơn về phong tục tập quán của các vùng miền, qua đó giáo dục cho trẻ lòng tự hào về văn hoá dân tộc

Nhận thức được tầm quan trọng của giáo dục âm nhạc đối với sự phát triển của trẻ 5 - 6 tuổi, vậy làm thế nào để đưa các tác phẩm âm nhạc đi sâu vào tâm hồn trẻ, trẻ cảm thụ được các giai điệu âm nhạc thể hiện được tình cảm của mình đối với các tác phẩm âm nhạc Là một giáo viên trực tiếp đứng lớp, bản thân tôi luôn nhận thức sâu sắc được tầm quan trọng của việc giáo dục âm nhạc trong cuộc sống hàng ngày của trẻ Vì vậy tôi quyết định lựa chọn đề tài

“ Một số giải pháp nâng cao chất lượng hoạt động giáo dục âm nhạc cho trẻ 5 - 6 Tuổi tại lớp A3 trường Mầm non Nga An” làm đề tài nghiên cứu cho

năm học này

1.2 Mục đích nghiên cứu

- Nhằm hình thành và phát triển toàn diện nhân cách ban đầu cho trẻ

- Nhằm nâng cao chất lượng phát triển các lĩnh vực giáo dục Đặc biệt là lĩnh vực giáo dục phát triển thẩm mỹ cho trẻ

- Nâng cao kiến thức kỹ năng về hoạt động âm nhạc (hát, nghe hát, vận động theo nhạc và trò chơi âm nhạc) và bồi dưỡng tài năng năng khiếu âm nhạc cho trẻ

1.3 Đối tượng nghiên cứu

Một số biện pháp nâng cao chất lượng hoạt động giáo dục âm nhạc cho trẻ

5 - 6 Tuổi tại lớp A3 trường Mầm non Nga An

1.4 Phương pháp nghiên cứu

Để thực hiện đề tài này tôi đã sử dụng các phương pháp sau:

- Phương pháp nghiên cứu xây dựng cơ sở lý luận: nghiên cứu một số tài liệu có nội dung liên quan

- Phương pháp điều tra khảo sát thực tế, thu thập thông tin

Ngay từ đầu năm tôi gặp gỡ gia đình điều tra nắm bắt tình hình của trẻ, khảo sát chất lượng ban đầu của trẻ

- Phương pháp thống kê, xử lý số liệu Sau khi khảo sát lập các biểu bảng thống kê tổng hợp các số liệu và sử lý số liệu với đề tài nghiên cứu

- Phương pháp thực hành trải nghiệm

- Phương pháp nêu gương đánh giá

2 NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM 2.1 Cơ sở lý luận của sáng kiến kinh nghệm

“Âm nhạc là một trong những hoạt động nghệ thuật ,nhất là đối với trẻ Mầm non Lời ca và giai điệu của bài hát, bản nhạc sẽ giúp trẻ có những rung cảm mạnh mẽ Từ đó trẻ biết cảm nhận tác phẩm và trải nghiệm những cảm xúc,

ý nghĩ của mình để dần biết khám phá sự đa dạng của cuộc sống Âm nhạc có sức lay động tình cảm kỳ lạ, có thể đánh thức tâm hồn con người bằng những

âm thanh nhẹ nhàng, bay bổng” [ 3]

Âm nhạc vốn rất gần gũi với trẻ em nhưng ở những năm đầu tiên của cuộc sống, những phản ứng vui vẻ của trẻ khi nghe âm nhạc vẫn còn mơ hồ, thậm chí nhiều khi còn lẫn lộn giữa âm nhạc với các âm thanh khác nhau ở xung quanh Khi trẻ bước vào tuổi mẫu giáo, nhất là từ 5 tuổi thì trẻ đã cảm nhận được những bài hát và những điệu nhạc này Tuy nhiên lòng yêu thích âm nhạc ở các cháu lại

ở nhiều mức độ khác nhau Có cháu yêu đến độ say mê, có cháu lại rất thờ ơ khi bản nhạc vang lên Và mức độ yêu âm nhạc phần lớn do hoàn cảnh cuộc sống, giáo dục của người lớn xung quanh Vì thế cho nên giáo dục âm nhạc là phương tiện giáo dục phát triển toàn diện cho trẻ.Và có sự tác động lớn đến sự phát triển tâm sinh lí của trẻ

Âm nhạc giúp trẻ phát triển trí nhớ Trí nhớ âm nhạc là khả năng thu nhận, ghi nhớ và trải nghiệm Trong quá trình học tập âm nhạc (Ca hát, nghe nhạc, vận động, trò chơi âm nhạc), trẻ sẽ ghi nhớ nội dung, tên tác phẩm, hình tượng, ca từ trong lời ca; đường nét, bước nhảy, hướng chuyển động, của giai điệu; sự dàn trải, tự do hoặc mô phỏng, nhắc lại trong tiết tấu…Từ đó trẻ có tư duy về cao độ, trường độ, luyện tai nghe và trí nhớ tác phẩm âm nhạc

Hoạt động âm nhạc là dạng hoạt động nghệ thuật được trẻ ưa thích và là phương tiện giáo dục thẩm mĩ có hiệu quả đối với trẻ mẫu giáo, nội dung giáo dục phát triển thẩm mỹ Vì vậy mà trong chương trình giáo dục mầm non theo thông tư 51/2020/TT- BGD ĐT về việc sửa đổi, bổ sung một số nội dung của chương trình giáo dục mầm non ban hành kèm theo thông tư 17/2009/TT- BGDĐT ngày 25/7/2009 của Bộ Trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo đã được sửa đổi bổ sung bởi thông tư 28/2016/TT- BGD ĐT ngày 30/12/2016 Bộ Trưởng bộ Giáo dục và Đào tạo thì trẻ phải biết “Cảm nhận và thể hiện cảm xúc trước vẻ đẹp của thiên nhiên, cuộc sống gần gũi xung quanh và trong các tác phẩm nghệ thuật, có kỹ năng trong hoạt động âm nhạc nghe hát vận động theo nhạc, thể hiện sự sáng tạo khi tham gia các hoạt động âm nhạc”

Để trẻ đến với hoạt động âm nhạc với niềm say mê, yêu thích âm nhạc thật

sự thì việc tổ chức lồng ghép hoạt động âm nhạc với các hoạt động trong ngày, các phương pháp phải thật phù hợp với trẻ, với đặc điểm tâm sinh lý của trẻ trong độ tuổi này để đưa trẻ đến gần hơn với âm nhạc

2.2 Thực trạng của vấn đề trước khi áp dụng sáng khiến kinh nghiệm a) Thuận lợi

Được sự quan tâm chỉ đạo sát sao của PGD Huyện Nga Sơn, của lãnh đạo các cấp, ban ngành, đoàn thể địa phương Đặc biệt là công tác tham mưu, trực tiếp chỉ đạo của BGH nhà trường được, hỗ trợ về cơ sở vật chất, trang thiết bị,

đồ dùng phục vụ hoạt động âm nhạc như ti vi, đàn, âm li ,loa mic có thể nói là đảm bảo cho yêu cầu phục vụ công tác chăm sóc giáo dục trẻ của nhà trường Nhà trường, đồng nghiệp luôn tạo điều kiện hết sức để giúp đỡ, động viên

cô trò tôi trong quá trình thực hiện các hoạt động giáo dục âm nhạc, về cơ sở vật chất trang thiết bị cũng như về chuyên môn

- Ban giám hiệu nhà trường và tổ chuyên môn thường xuyên dự giờ, thăm lớp, góp ý nâng cao chất lượng giờ dạy, bồi dưỡng chuyên môn

- Các cháu ngoan ngoãn, sức khỏe tốt, đi học đều

- Các cháu đã được làm quen với bộ môn âm nhạc từ lứa tuổi dưới

- Lớp có tương đối đầy đủ các dụng cụ và đồ dùng âm nhạc cho cô và trẻ

- Thường xuyên được tham gia các buổi thao giảng thao , thi giáo viên giỏi cấp trường,tham dự các tiết dạy thi giáo viên giỏi cấp huyện của đồng nghiệp trong trường và trong huyện được tổ chức tại lớp,nâng cao kiến thức và năng lực chuyên môn

Đa số phụ huynh trong lớp luôn hiểu và cùng chia sẻ với giáo viên những khó khăn, có sự quan tâm phối hợp tích cực với nhà trường, với lớp để cùng chăm sóc giáo dục trẻ Như hỗ trợ trang phục bổ sung trang thiết bị phục vụ cho các hoạt động âm nhạc, cùng cô tận dụng nguyên vật liệu sẵn có, phế thải làm những đồ dùng, đồ chơi phục vụ cho hoạt động âm nhạc

Bản thân tôi là giáo viên trẻ có tâm huyết với nghề, có năng khiếu về âm nhạc Tôi luôn tích cực tìm tòi, học hỏi để nắm vững nội dung, hình thức và phương pháp chăm sóc giáo dục hoạt động âm nhạc trẻ

c) Kết quả thực trạng ban đầu qua khảo sát: (Tháng 9/2021)

- Tổng số trẻ lớp tôi là 36 học sinh Khi nhận trẻ vào lớp tôi đã tìm hiểu khả năng nhận biết và một số tiêu chí của trẻ về âm nhạc như sau:

(Phụ lục I:1 Bảng khảo sát thực trạng chất lượng trên trẻ (Tháng

9/2021)

Thông qua kết quả của thực trạng trên với tổng số cháu có kiến thức về âm nhạc còn hạn chế: hát chưa đúng lời, đúng nhịp, vận động minh hoạ, chơi trò chơi, vỗ tay theo tiết tấu còn hạn chế Chính vì vậy, tôi đã mạnh dạn đưa ra những giải pháp và tổ chức thực hiện đã đem lại kết quả khá khả thi như sau:

2.3 Các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề

Giải pháp 1: Tạo môi trường hoạt động âm nhạc phong phú hấp dẫn

Âm nhạc là hoạt động luôn được trẻ yêu thích Đó là nguồn hứng thú mạnh

mẽ để trẻ cảm thụ nghệ thuật Âm nhạc còn là phương tiện thiết thực cho các hoạt động giáo dục ở trường mầm non Để thực hiện được một giờ hoạt động âm nhạc đạt kết quả cao, trước hết phải nói đến các yếu tố cần thiết như tạo môi trường kích thích trẻ hoạt động âm nhạc như: tranh ảnh, đàn, loa đài và các phương tiện, trang phục, dụng cụ phục vụ âm nhạc, trang trí phòng hấp dẫn nắm bắt được tâm lý của trẻ tôi đã thực hiện những yêu câu về tạo môi trương âm nhạc cho trẻ sau:

* Trang trí tranh ảnh theo chủ đề:

Để kích thích tính tò mò ham hiểu biết của trẻ,ngoài những hình ảnh bài hát biểu tượng đặc trưng liên quan đến chủ đề được trang trí ở góc âm nhạc, tôi đã tận dụng các mảng tường trống để trang trí các hình ảnh sôi động xung quanh

lớp phù hợp kích thích trẻ tham gia vào hoạt động yêu thích các bài hát trong chủ đề

Ví dụ: Với chủ đề: “Nghề nghiệp - Ngày nhà giáo Việt Nam”

Tôi đã treo ở xung quanh lớp các bức tranh về một số nghề hình ảnh về phổ biến quen thuộc như Hình ảnh chú Công An, Bồ đội, giáo viên, bác sỹ Các hình ảnh tôi trang trí có nội dung rõ ràng, màu sắc đẹp các hình ảnh này đều mang tính thẫm mỹ và thực tế

Tôi trang trí và dán tranh vừa tầm mắt của trẻ, giúp trẻ quan sát, trò chuyện cùng cô dễ dàng hơn Tôi trò chuyện cùng trẻ về những bức tranh để trẻ nói tên, đặc điểm môi trường hoạt động, những bài hát có liên quan đến nội dung của các hình ảnh đó Khi trẻ trả lời cô động viên khuyến khích trẻ và giúp đỡ khi trẻ gặp khó khăn.Từ đó cô giới thiệu về chủ đề đang thực hiện, cung cấp kiến thức,

bổ sung kiến thức, kinh nghiệm hoạt động cho trẻ và đặc biệt là cung cấp và phát triển vốn từ cho trẻ

Tương tự: Ở những chủ đề khác, tôi cũng trang trí tranh ảnh phù hợp với chủ đề đó cho trẻ được làm quen, được trò chuyện về những bức tranh, để trẻ thêm hiểu biết và hướng trẻ đến những bài hát mà trẻ thích thú khi biễu diễn hoạt động

(Hình ảnh : góc âm nhạc)

* Môi trường ngoài lớp:

Trên các mảng tường ngoài lớp tôi trang trí bằng cách vẽ hình ảnh thể hiện nội dung thể hiện âm nhạc, dụng cụ âm nhạc, và cách biểu diễn và chủ

đề trẻ thực hiện để khi cho trẻ đi dạo, đi chơi cô trò chuyện với trẻ về các bức vẽ trên tường kích thích trẻ trả lời, tạo hứng thú để trẻ làm quen với

(Trẻ trả lời)

Chúng mình có thích hát múa giống các bạn không nhỉ?

Tương tự ở các mảng tường cô đặt ra các câu hỏi, khuyến khích trẻ trả lời,

cô định hướng, nhắc nhở, giúp đỡ khi trẻ không tự trả lời được Cô cho nhiều trẻ được trả lời và sau mỗi câu trả lời cho trẻ được nhắc lại

Kết quả: Sau khi tạo môi trường cho trẻ hoạt động tôi thấy trẻ có thái độ

tích cực, hứng thú khi tham gia vào hoạt động âm nhạc một cách sôi nổi, tâp trung hơn

Giải pháp 2 Xây dựng kế hoạch giảng dạy phân loại theo trình độ và khả năng nhận thức của trẻ, triển khai thực hiện nhiệm vụ theo từng bước

từ dễ đến khó

* Xây dựng kế hoạch

“Phải xây dựng kế hoạch giảng dạy chi tiết cho từng hoạt động Giáo viên phải xem kĩ, xác định đề tài dạy : hình thức nào? bài hát gì? nội dung trọng tâm dạy trong giờ hoạt động là gì? đối tượng trẻ đa số đã biết hay chưa biết? đối tượng nào tiếp thu bài nhanh? đối tượng nào còn chậm chạp hoặc nhút nhát? trong hoạt động này cần nhấn mạnh điểm nào? xác định điểm nào khó? điểm nào dễ để chuẩn bị chu đáo? lựa chọn cách dạy phù hợp trước khi lên lớp” [ 4] Sau khi xây dựng kế hoạch bài dạy chi tiết, giáo viên phải tự rèn luyện tập giảng, học thuộc giáo án, nói năng lưu loát, rành mạch để khi bước lên thể hiện bài dạy sẽ tự tin hơn, giảng bài được hứng thú hơn

* Phân loại trẻ

Là một giáo viên trực tiếp đứng lớp, trực tiếp tiếp xúc với trẻ hàng ngày, tôi hiểu được tâm tư nguyện vọng của trẻ, luôn gân gũi, trò chuyện cùng trẻ:

+ Đến trường con cảm thấy thế nào?

+ Con có muốn hát cùng cô không?

+ Con thích múa hát bài nào ?

Từ đó đó nắm được khả năng âm nhạc của từng trẻ để có phương pháp đưa hoạt động âm nhạc đến với trẻ đạt hiệu quả cao nhất,

Hoặc qua các chương trình buổi diễn văn nghệ , nghe nhạc, tôi để ý xem trẻ nào có khả năng cảm thụ âm nhạc tốt, trẻ nào cảm thụ âm nhạc chưa tốt để có biện pháp tác động cho phù hợp

Ví dụ: Khi xem cô biểu diễn trẻ có cảm xúc tốt sẽ thể hiện sự hứng thú

tham gia vào biểu diễn cùng cô một cách vui vẻ, còn trẻ nào chưa biết cảm thụ

âm nhạc sẽ không làm theo cô, không chú ý đến cô, chán nản không muốn xem

Từ đó tôi phân trẻ ra trẻ nào cảm thụ âm nhạc yếu, trẻ nào cảm thụ âm nhạc tốt đẻ có biện pháp tác động qua lại cho phù hợp giúp trẻ cảm thụ tác phẩm âm nhạc một cách tốt nhất

Với những trẻ có kĩ năng trong hoạt động âm nhạc tôi luôn luôn khuyến khích trẻ, khen ngợi trẻ và đưa ra những yêu cầu cao hơn và khó dần lên so với những gì mà trẻ đã biết

Ví dụ : Khi trẻ đã thuộc bài hát, hát to, rõ ràng, biết hát đúng giai điệu thì

tôi yêu cầu trẻ biết nhún nhảy, biết thể hiện nét mặt, biết hát theo nhịp lấy đà và theo theo nhịp tay của cô

Với những trẻ chưa có kĩ năng trong hoạt động âm nhạc, đang còn rụt rè tôi luôn gần gũi và quan tân nhiều hơn tôi dành thời gian dạy trẻ ở mọi lúc mọi nơi khi có thể

Kết quả: Với biện pháp này giúp cho từng trẻ tự tin hơn, hứng thú hơn,

thích tham gia nhóm khi tham gia vào các hoạt động âm nhạc được tổ chức tại lớp và các hoạt động khác

Giải pháp 3 Tổ chức hoạt động âm nhạc thông qua hoạt động học

Thông qua hoạt động học, dạy cho trẻ hát đúng lời, đúng nhịp, cao độ, trường độ, vỗ tay theo tiết tấu, vận động múa theo nhạc, tôi có nhiều thời gian rèn cho trẻ hơn để trẻ hát thể hiện sắc thái tình cảm mô tả hình tượng âm nhạc, cùng với sự giảng giải của cô và những kinh nghiệm trong cuộc sống của trẻ trong mọi lĩnh vực nghệ thuật

* Tạo hứng thú thu hút trẻ tham gia vào hoạt động âm nhạc

Do đặc điểm của lứa tuổi trẻ mầm non nên giáo dục các cháu cần tiến hành

theo phương châm "Học mà chơi - chơi mà học" Để thu hút vào giờ học và

giúp trẻ làm quen với hoạt động âm nhạc được tốt hơn, tôi đã đầu tư, nghiên cứu, sáng tạo trong phương pháp dạy học: Vào đầu giờ học cô có thể trò chuyện

về chủ đề, xem vật thật, tranh ảnh có chủ đề theo nội dung bài dạy để dẫn dắt trẻ tới tác phẩm, vào bài học một cách nhẹ nhàng, tự tin không gò bó trẻ Tìm cách vào bài sinh động để thu hút sự chú ý của trẻ

Ví dụ: Ở chủ đề “Quê hương đất nước Bác Hồ” khi dạy bài “Múa với bạn tây nguyên” tôi mặc quần áo truyền thống của đồng bào Tây Nguyên và

gây sự chú ý hứng thú với hoạt động cho trẻ

Đưa ứng dụng công nghệ thông tin vào trong hoạt động âm nhạc: Vào các trang web để tìm các tư liệu phù hợp với nội dung bài dạy sau đó sử dụng ti vi

có kết nối máy tính để trình chiếu, làm các hiệu ứng với hình ảnh, ảnh động, slide show, video… kết hợp với các phần mềm powerpoint để xử lý hình ảnh và

sử dụng trong bài dạy

Với những bài hát nghe thuộc làn điệu dân ca, hát quan họ, cô có thể cho trẻ xem hình ảnh về các cuộc thi hát dân ca, hát quan họ Băc Ninh có Hội Lim Khi trẻ được trực tiếp xem các đoạn video clip trẻ sẽ hứng thú và có cảm xúc hơn với làn điệu dân ca đó

Ví dụ: Khi cho trẻ nghe các bài hát dân ca quan họ Bắc Ninh, tôi đưa các

đoạn video các liền anh, liền chị quan họ đang hát giao duyên hay hình ảnh các anh cả, chị hai, quan họ với nón quai thao và những bộ quần áo tứ thân cho trẻ xem Với những giọng hát mượt mà tình cảm, những bộ quần áo rực rỡ sắc màu

và phong cảnh đẹp, trẻ sẽ cảm thụ chính xác hơn về làn điệu dân ca các vùngVới những bài hát về dân ca nam bộ tôi cho trẻ xem tranh ảnh về trang phục nổi bật theo vùng miền để trẻ quan sát và cảm nhận những cái hay cái đẹp

về văn hóa lễ hội của các dân tộc

(Hình ảnh : Trang phục Nam Bộ) ( Hình ảnh : Hát quan họ Bắc ninh.) Với những bài hát về Bác Hồ, khi nghe bài hát “Ai yêu nhi đồng bằng Bác

Hồ Chí Minh,, Nhớ ơn Bác” Tôi kết hợp cho trẻ xem hình ảnh, video về Bác

với các cháu thiếu nhi… trẻ sẽ thấy Bác rất hiền từ gần gũi với trẻ như một người ông của các cháu Nhờ vậy mà khi dạy trẻ hát trẻ thuộc lời rất nhanh, chăm chú nghe và hát đúng giai điệu bài hát

(Hình ảnh : Bác Hồ với các cháu thiếu nhi)

Các hình thức lên lớp cũng phải đa dạng, phong phú có thể là tổ chức một cuộc thi, có thể là một buổi biểu diễn văn nghệ……làm sao để tiết dạy logic từ đầu tới cuối khiến trẻ luôn có cảm giác chơi mà học, học mà chơi

Ví dụ: Có bài tôi chọn vận động theo tiết tấu, bài thì chọn theo nhịp, bài thì

múa minh họa theo lời ca để làm nội dung chính

Trẻ mầm non rất thích giống cô, cô chính là thần tượng của trẻ, trước khi cô kích thích được sự sáng tạo của trẻ thì trẻ luôn làm theo những gì cô làm Do đó trước khi chuẩn bị dạy tôi phải chuẩn bị sẵn sàng cho mình về tất cả từ giọng hát, điệu múa, hay các trò chơi đã được tập luyện Có như vậy, mới có đủ tự tin

và có sức hút lớn khi thể hiện trước trẻ, cũng như vừa làm tốt phần dạy của mình, vừa chú ý bao quát tình hình của trẻ Cần chú trọng tới không gian phòng học và cách bố trí đồ dùng

* Đối với hoạt động rèn kỹ năng (loại tiết rèn kỹ năng)

Đây là một hoạt động vô cùng quan trọng trong quá trình giáo dục âm nhạc

cho trẻ, vì vậy tôi tiến hành thực hiện các nội dung cụ thể sau:

* Dạy trẻ hát

Yêu cầu về dạy hát cho trẻ là dạy trẻ hát đúng giai điệu, lời ca và thể hiện sắc thái, tình cảm của bài hát Tuy nhiên việc dạy trẻ hát đúng nhạc là không đơn giản chút nào, bởi khả năng âm nhạc của trẻ còn chưa đáp ứng được việc diễn tả độ cao, trường độ, sắc thái tình cảm…của bài hát Do đó, muốn trẻ hát gần hơn với độ chính xác của bài, giáo viên cần thực hiện đúng phương pháp dạy hát cho trẻ mầm non, cho trẻ hát theo cô, theo giai điệu trên đàn, băng, đĩa

Để đạt được hiệu quả dạy kỹ năng hát cho trẻ, giáo viên căn cứ vào khả năng nhận thức của trẻ trong mỗi độ tuổi khác nhau để có phương pháp dạy trẻ phù hợp, căn cứ vào bài hát dài hay ngắn để có phương pháp dạy trẻ phù hợp Đây là hoạt động hướng dẫn kỹ năng mới, tôi nhận thấy cần phải nắm kỹ yêu cầu của từng đề tài, giới thiệu nội dung rõ ràng, khi dạy cần phải hiểu được nội dung cụ thể của bài hát, hát xong tôi hỏi tên bài hát, tên tác giả, giải thích nội dung (lời giải thích phải ngắn gọn dễ hiểu), đồng thời qua đó rèn luyện kỹ năng hát cho trẻ đó là hát đúng giai điệu, cao độ, trường độ, hát đúng nhịp phách, hát

to, nhỏ, hát nối tiếp

- Với bài hát ngắn, dễ hát: Giáo viên hát to, chậm, rõ lời bài hát, sau đó bắt

giọng cho cả lớp hát theo cô từ đầu đến cuối bài hát Trong quá trình trẻ hát theo

cô, câu nào trẻ hát chưa đúng, cô hát mẫu lại và bắt gọng cho trẻ hát câu hát đó Khi trẻ đã biết hát, dưới các hình thức tổ, nhóm, cô động viên trẻ hát lại cùng cô Các tổ khác còn lại sẽ vỗ tay hoặc nhún nhảy theo cô và bạn hát

Ví dụ: Dạy trẻ hát bài: “Cháu yêu cô chú công nhân” là bài hát ngắn - Cô

hát cho trẻ nghe cả bài, sau đó dạy trẻ hát theo cô cả bài hát

- Với bài hát dài, khó hát: Giáo viên chia từng câu hoặc từng đoạn ngắn,

hát to, chậm, rõ lời bắt gọng cho trẻ hát nối tiếp theo cô từng câu hoặc từng đoạn một từ đầu đến hết bài hát Nếu câu hát nào trẻ hát chưa đúng, cô hát mẫu lại và bắt giọng cho trẻ hát lại cùng cô

Ví dụ: Đề tài “Em đi chơi thuyền” Chủ đề “ Giao thông”

Để rèn kỹ năng ca hát cho trẻ tôi thể hiện như sau:

Tôi cho trẻ chú ý lắng nghe giai điệu bài hát qua việc xướng âm la cho trẻ đoán tên bài Sau đó tôi hát mẫu 3 lần Sau mỗi lần hát tôi hỏi tên bài hát là gì?

Do ai sáng tác? Giảng nội dung của bài hát

Tôi hát chậm, rõ lời nối tiếp theo từng câu, từng đoạn từ đầu cho đến cuối bài hát

Với câu trẻ hát chưa đúng, cô hát mẫu lại và cho trẻ hát lại câu đó

* Khi trẻ thực hành kỹ năng ca hát: Tôi dạy trẻ hát đúng giai điệu, biết lấy

hơi, hát đúng trường độ, cao thấp khi hát Đặc biệt là chú ý rèn kỹ năng cho những trẻ còn yếu cụ thể như sau:

- Cô hát mẫu, thể hiện nét mặt, cử chỉ, điệu bộ minh họa bài hát để gây hứng thú cho trẻ

- Cô giới thiệu tên bài hát, tên tác giả

- Cô giới thiệu nội dung bài hát bằng cách tóm tắt ngắn gọn nội dung bài hát nói lên điều gì, sắc thái, tình cảm bài hát

- Tùy theo mức độ khó, dễ của bài hát để chọn cách dạy sao cho phù hợp với trẻ của lớp mình

- Dạy trẻ hát theo các hình thức: cả lớp theo tổ, theo nhóm, cá nhân

* Dạy trẻ kỹ năng vận động theo nhạc

Với trẻ 5- 6 tuổi hát đúng, đúng giai điệu, hát hay chưa đủ mà còn dạy trẻ vận động theo nhạc, biết phối hợp âm nhạc một cách nhịp điệu Trẻ vừa hát vừa vận động theo nhạc giúp trẻ biết cảm nhận về âm nhạc, trông trẻ thật hồn nhiên

dễ thương Phương pháp hướng dẫn trẻ vận động theo nhạc chính là: Làm mẫu, dùng lời và phương pháp học thuộc Hầu hết các bài hát đều có thể cho trẻ vận động múa Vì múa là hoạt động nghệ thuật, dùng hình thể, tư thế để biểu hiện lên tư tưởng, tình cảm của một tác phẩm âm nhạc Múa và âm nhạc quan hệ mật thiết và không tách rời nhau.Dạy trẻ vận động theo nhạc là dạy trẻ vận động theo nhịp, theo phách của bài hát bản nhạc, được thể hiện bằng các hình thức: vỗ tay,

gõ đệm bằng dụng cụ âm nhạc; vận động minh họa, múa theo bài hát Dạy trẻ vận động theo nhạc với phương pháp như sau:

- Dạy trẻ vỗ tay, gõ đệm theo nhịp, phách bằng các dụng cụ (Phách tre, gáo dừa, trống lắc…) theo nhịp bài hát

Cô vỗ tay to, chậm, rõ ràng, bắt giọng cho trẻ hát và vỗ tay cùng với cô từ đầu đến hết bài hát Sau đó luân phiên giữa các tổ, nhóm, cô động viên tổ hát, tổ

vỗ tay đệm theo bạn hát Khi vỗ tay theo nhịp thành thạo, cô cho trẻ sử dụng dụng cụ gõ đệm theo bài hát

- Dạy trẻ vận động, minh họa múa

Tùy thuộc vào các động tác vận động, cô cho trẻ đứng lên theo đội hình phù hợp để đảm bảo trẻ nhìn thấy được cô làm mẫu cũng như cô có thể bao quát được trẻ

Cô bắt nhịp cho trẻ cùng hát kết hợp với động tác vận động, cho trẻ tập cùng cô từ đầu đến hết bài Trong quá trình tập, động tác nào trẻ chưa tập được,

cô làm mẫu lại và cho trẻ tập động tác đó Cô có thể dùng lời để gợi ý cho trẻ tưởng tượng ra các động tác quen thuộc của người, của con vật để trẻ bắt chước

* Dạy trẻ nghe hát và đoán tên bài hát qua giai điệu: Tôi sử dụng phương

pháp nghe trực tiếp: cô đàn hát trực tiếp sẽ gây ấn tượng mạnh mẽ nhất đói với trẻ, lôi cuốn trẻ, trẻ được quan sát cách thể hiện sinh động của cô… Nghe trực tiếp là phương pháp trực quan truyền cảm đòi hỏi giáo viên phải hát thật chính xác, tự nhiên, diễn cảm, thể hiện đúng phong cách tác phẩm Ngoài ra tôi cũng cho trẻ nghe hát qua các phương tiện như : đài, băng cát sét, ti vi , đĩa hình… tùy vào từng bài hát nghe

Chọn bài hát nghe tôi chọn bài hát có nội dung phù hợp toát lên nội dung chính của bài dạy hát

Ví dụ: Dạy hát bài "Cô giáo" thì tôi chọn bài hát nghe: "Cô giáo miền xuôi”

nhằm hướng trẻ vào nội dung bài học một cách dễ dàng và dễ giáo dục cho trẻ Trẻ được nghe những bản nhạc phù hợp, trẻ sẽ cảm nhận giai điệu, ý nghĩa đời sống văn hoá , tình cảm cảm xúc trong ngày khai giảng qua bài hát

* Dạy trẻ kỹ năng thực hành các trò chơi âm nhạc

Trò chơi âm nhạc là một hình thức cho trẻ được ôn lyện về kỹ năng hát

và các kỹ năng vận động theo nhạc Mục đích là rèn luyện khả năng chú ý, ghi nhớ, thẩm thấu kỹ lời, giai điệu từng bài hát Ghi nhớ giọng điệu của bài hát, tên bài hát

Tổ chức trò chơi âm nhạc để tăng phần hấp dẫn của giờ học cho trẻ chơi trò chơi âm nhạc nhằm phát triển năng khiếu, ôn luyện kiến thức kỹ năng cho trẻ về âm nhạc Sự phản ứng âm thanh khác nhau để phát triển khả năng nghe nhạc của trẻ Cô hướng dẫn cách chơi rõ ràng, cụ thể, dần dần nâng cao yêu cầu của trò chơi

Khi tổ chức cho trẻ chơi trò chơi âm nhạc tôi đã tiến hành theo các bước: + Giới thiệu tên trò chơi

+ Giới thiệu cách chơi

+ Hướng dẫn trẻ chơi

Ví dụ: Ở trò chơi “Nghe nhạc nhảy vào vòng”

Cô giới thiệu luật chơi, cách chơi và tổ chức cho trẻ chơi

(Hình ảnh: Trẻ đang tham gia trò chơi “Nghe nhạc nhảy vào vòng”)

Trong hoạt động được tổ chức thực hiện, trẻ được chơi với cô, được gần gũi trò chuyện với cô Về đội hình không cứng nhắc, có thể cho trẻ thay đổi nhiều đội hình khác nhau: Hình tròn, chữ u, tự do Có thể biến tiết học thành hình thức hội thi trên sân khấu ở góc âm nhạc, để trẻ được thoải mái hoạt động nhanh nhẹn

Trong giờ học tôi luôn tuyên dương kịp thời những cháu hát đúng, hát hay, vận động thành thạo theo lời ca nhằm khuyến khích trẻ học tốt hơn Tuyệt đối