(SKKN 2022) một số giải pháp giúp trẻ 24 36 tháng tuổi tích cực tham gia hoạt động với đồ vật ở trường mầm non thị trấn 1 nga sơn

Không những thế, khi được chơi với các đồ vật, đồ chơi vốn từ của trẻ được phát triển góp phần phát triển ngôn ngữ cho trẻ và còn rèn cho trẻ tự tin, mạnh dạn khi tham gia vào hoạt động

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁ PHÒNG GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO NGA SƠN

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

MỘT SỐ GIẢI PHÁP GIÚP TRẺ 24-36 THÁNG TUỔI TÍCH CỰC THAM GIA HOẠT ĐỘNG VỚI ĐỒ VẬT

Ở TRƯỜNG MẦM NON THỊ TRẤN 1 - NGA SƠN

Người thực hiện: Phạm Thị Hiền Chức vụ: Giáo viên

Đơn vị công tác: Trường MN Thị Trấn 1 SKKN thuộc lĩnh vực: Chuyên môn

THANH HOÁ, NĂM 2022

7 2.1 Cơ sở lý luận của sáng kiến kinh nghiệm 3

8 2.2 Thực trạng của vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh

9 2.3 Các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề 5

10

2.3.1 Giải pháp 1: Tích cực học tập nâng cao kiến thức, trình độ

chuyên môn cho bản thân trong tổ chức hoạt động với đồ vật cho

trẻ

5

11

2.3.2 Giải pháp 2: Xây dựng môi trường đảm bảo tính thẩm mỹ,

thân thiện tạo điều kiện thuận lợi cho trẻ tích cực tham gia hoạt

13 2.3.4 Gải pháp 4: Tổ chức cho trẻ hoạt động với đồ vật trong giờ

hoạt động chơi tập có chủ định hoạt động với đồ vật 10

14 2.3.5 Giải pháp 5: Tổ chức cho trẻ hoạt động với đồ vật thông

qua các hoạt động chơi tập có chủ định khác 13

15 2.3 6 Phát huy khả năng hoạt động với đồ vật cho trẻ ở mọi lúc,

16 2.3.7 Giải pháp 7: Tăng cường việc phối kết hợp với các bậc phụ

huynh trong việc giúp trẻ hoạt động với đồ vật được tốt hơn 18

22 Danh mục các đề tài sáng kiến kinh nghiệm đã được xếp loại 23

23 Phụ lục

1

1 MỞ ĐẦU 1.1 Lý do chọn đề tài

Lúc sinh thời chủ tịch Hồ Chí Minh kính yêu của chúng ta cũng luôn có tình

cảm yêu thương và quan tâm đặc biệt đến trẻ em Bác nói rằng: “Trẻ em như búp trên cành, biết ăn, biết ngủ, biết học hành là ngoan” Đảng và Nhà nước ta thấm

nhuần lời dạy của Bác Hồ kính yêu, luôn coi nhiệm vụ bảo vệ, chăm sóc trẻ em là nội dung cơ bản của chiến lược Trong giai đoạn hiện nay các tổ chức chính trị - xã hội, nhà trường, gia đình và toàn xã hội luôn quan tâm bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em một cách tốt nhất

Chính vì vậy, việc tạo cơ hội cho trẻ tham gia vào các hoạt động là rất quan trọng, khi tham gia vào các hoạt động trẻ được trải nghiệm giúp trẻ phát triển các giác quan, hệ thần kinh của trẻ nhanh nhạy hơn, phát triển các nhóm cơ, có các kỹ năng cần thiết, rèn luyện các kĩ năng vận động, phát triển các tố chất cần thiết cho trẻ góp phần nâng cao năng lực nhận thức cũng như hình thành nhân cách của trẻ giúp trẻ phát triển toàn diện

Mà trẻ ở lứa tuổi 24-36 tháng tuổi hoạt động với đồ vật trở thành hoạt động chủ đạo vì nhờ có hoạt động này mà các chức năng của đồ vật được bộc lộ ra trước mắt trẻ, trẻ nắm được các chức năng và phương thức sử dụng đồ vật trong sinh hoạt hàng ngày Từ đó trẻ hiểu được những quy tắc, hành vi đơn giản trong xã hội, trẻ sẽ biết cách sử dụng đồ vật có hiệu quả hơn Với vai trò là hoạt động chủ đạo hoạt động với

đồ vật là một trong những phương tiện đầu tiên để bước đầu hình thành nhận thức và phát triển nhân cách cho trẻ giúp trẻ phát triển mọi mặt

Chúng ta thấy hầu hết các đồ vật xung quanh trẻ đều trở thành đối tượng thu hút sự chú ý của trẻ, khiến trẻ hăng hái tìm tòi, khám phá từ các đồ vật đồ dùng đồ chơi đó, trẻ lôi cái này, tháo cái kia, lôi ra lắp vào một cách say mê Khi trẻ thao tác với các đồ vật, các đồ dùng đồ chơi như: cầm, nắm, sờ, xếp, tháo ra, lắp vào… theo trí tưởng tượng của trẻ, qua việc hoạt động với các đồ vật đồ dùng đồ chơi không chỉ tạo cho trẻ có đôi bàn tay khéo léo, phát triển các vận động tinh mà còn giúp trẻ rèn tính kiên nhẫn khi thực hiện; phát triển khả năng sáng tạo, phát huy trí thông minh ở trẻ Bên cạnh đó khi được hoạt động với đồ vật đồ chơi trẻ cảm nhận được cái đẹp, tạo cho trẻ sự vui thích và mong muốn tạo ra cái đẹp giúp trẻ phát triển thẩm mỹ một cách tốt nhất Không những thế, khi được chơi với các đồ vật, đồ chơi vốn từ của trẻ được phát triển góp phần phát triển ngôn ngữ cho trẻ và còn rèn cho trẻ tự tin, mạnh dạn khi tham gia vào hoạt động giúp trẻ phát triển kĩ năng sống và tình cảm - quan

hệ xã hội… Khi được hoạt động với đồ vật trẻ sẽ nhận biết, gọi tên, phân biệt màu sắc, hình dạng, đặc điểm, kích thước…của các đồ vật xung quanh trẻ; giúp trẻ biết được cách sử dụng các đồ vật đồ chơi đó một cách đúng Chính vì vậy để trẻ hoạt động với đồ vật thao tác một cách chính xác thì trẻ phải trải qua một quá trình học tập, rèn luyện bản thân dưới sự hướng dẫn của cô Đối với mỗi loại đồ chơi hay đồ vật trẻ đều cố gắng tìm kiếm một phương thức hành động khác nhau để thực hiện dựa vào khả năng của trẻ

Là giáo viên mầm non dạy nhóm lớp nhà trẻ 24-36 tháng tuổi tôi nhận thấy việc cho trẻ hoạt động với đồ vật là rất quan trọng bởi hoạt động với đồ vật là hoạt động chủ đạo của trẻ nhà trẻ nhằm giúp trẻ phát triển mọi mặt Mà trên thực tế trẻ nhà trẻ là lứa tuổi nhỏ nhất của trẻ mầm non nên khả năng tự chơi của trẻ còn hạn

2

chế Qua quá trình quan sát, theo dõi và tổ chức một số hoạt động đầu năm học tôi nhận thấy: Trẻ chưa có kĩ năng thao tác với đồ vật một cách khéo léo; chưa dám sử dụng đồ dùng đồ chơi để chơi, chưa biết sử dụng nó như thế nào và chơi xong chưa biết giữ gìn đồ dùng đồ chơi, vứt bãi ra lớp; trẻ chưa biết phối hợp các giác quan để chơi; khi thao tác với đồ vật đồ chơi đang còn lúng túng, vụng về, chưa biết thao tác như thế nào để tạo ra một sản phẩm hoàn thiện, tháo ra không lắp vào được; chưa tự tin, chưa mạnh dạn tham gia hoạt động; chưa biết tò mò khám phá để chơi, thao tác với đồ vật chưa chính xác, chưa tập trung chú ý khi tham gia vào hoạt động

Trước tình trạng trên, tôi luôn băn khoăn trăn trở làm thế nào để tìm ra các giải pháp sáng tạo giúp trẻ phát triển một cách tốt nhất Chính vì vậy, xuất phát từ tầm quan trọng và thực trạng trên, tôi nhận thấy để đạt được hiệu quả cao trong công tác chăm sóc giáo dục thì nhiệm vụ của người giáo viên mầm non là phải nâng cao chất lượng giáo dục nói chung và tổ chức hoạt động với đồ vật nói riêng làm sao phát huy hết khả năng mà trẻ có, trẻ tích cực, mạnh dạn tham gia các hoạt động, trẻ biết khám phá tìm tòi ra những cái mới, biết tìm ra những phương thức hành động riêng đối với các đồ vật, trẻ lĩnh hội hành vi xã hội qua việc tham gia vào các hoạt động Xuất phát từ các lý do trên, bản thân tôi nhận thấy việc tổ chức cho trẻ 24-36 tháng tuổi hoạt động với đồ vật một cách tích cực là vô cùng cần thiết và quan trọng

Nên tôi đã mạnh dạn lựa chọn và thực hiện “Một số giải pháp giúp trẻ 24-36 tháng tuổi tích cực tham gia hoạt động với đồ vật ở trường Mầm non Thị Trấn 1 - Nga Sơn” làm đề tài nghiên cứu góp phần phát triển toàn diện 5 mặt giáo dục: “Đức -

Trí - Thể - Mỹ - Lao động” cho trẻ

1.2 Mục đích nghiên cứu

Tìm ra một số giải pháp giúp trẻ 24-36 tháng tuổi hoạt động với đồ vật một cách tích cực chủ động phát triển đầy đủ các mặt về thể chất, nhận thức, ngôn ngữ, tình cảm kĩ năng xã hội và thẩm mỹ Nhằm giúp trẻ thích tò mò, thích khám phá thế giới đồ vật xung quanh giúp trẻ thao tác một cách chính xác với đồ vật; rèn sự khéo léo, tỉ mỉ và rèn những kỹ năng cần thiết cho trẻ giúp các giác quan của trẻ phát triển; rèn luyện sự chú ý tính kiên nhẫn cho trẻ, phát triển trí thông minh; trẻ sống tự lập, trẻ biết tự ý thức được khả năng của bản thân, trẻ tự tin vào bản thân giúp tư duy của trẻ được hình thành và phát triển; vốn từ vựng tăng dần, phát âm ngày càng chính xác… giúp trẻ phát triển mọi mặt

1.3 Đối tượng nghiên cứu

Nghiên cứu các giải pháp giúp cho trẻ 24-36 tháng tuổi tích cực tham gia hoạt động với đồ vật ở trường Mầm non Thị Trấn 1 - Nga Sơn

1.4 Phương pháp nghiên cứu

Trong quá trình nghiên cứu tôi đã sử dụng một số phương pháp sau để nghiên cứu đề tài đó là:

Phương pháp nghiên cứu lí luận: Đọc sách, báo và các tài liệu có liên quan tới vấn đề đang nghiên cứu Từ đó chọn lọc để xây dựng nên cơ sở lí luận cho đề tài Phương pháp nghiên cứu thực tiễn: Dùng phiếu điều tra kết hợp với việc trao đổi những thông tin có liên quan về vấn đề nghiên cứu với các giáo viên ở trường mầm non

và phụ huynh học sinh nhằm tìm ra những giải pháp tổ chức hoạt động với đồ vật cho trẻ 24-36 tháng tuổi

Phương pháp tổng kết, rút kinh nghiệm

2 NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM 2.1 Cơ sở lý luận của sáng kiến kinh nghiệm

Chương trình giáo dục Mầm non theo thông tư 51/2020/TT - BGDĐT ngày 31/12/2020 sửa đổi, bổ sung thì mục tiêu của chương trình giáo dục nhà trẻ nhằm giúp trẻ từ 3 tháng tuổi đến 3 tuổi phát triển hài hòa về các mặt thể chất, nhận thức,

ngôn ngữ, tình cảm, kĩ năng xã hội và thẩm mỹ [1] “Hoạt động với đồ vật là hoạt

động đáp ứng nhu cầu của trẻ về tìm hiểu thế giới đồ vật xung quanh, nhận biết công dụng và cách sử dụng một số đồ dùng, đồ chơi, phát triển lời nói, phát triển các giác

quan… Đây là hoạt động chủ đạo của trẻ từ 12-36 tháng” [1] “Tổ chức cho trẻ thao

tác trực tiếp với đồ chơi, đồ vật dưới sự hướng dẫn của giáo viên (sờ mó, cầm nắm, lắc, mở đóng, xếp cạnh nhau, xếp chồng lên nhau) để tiếp nhận thông tin, nhận thức

và hình thành các hành vi, kĩ năng”.[1]

Trong hướng dẫn tổ chức thực hiện chương trình giáo dục mầm non nhà trẻ

3-36 tháng theo thông tư 51/2020/TT - BGDĐT ngày 31/12/2020 sửa đổi, bổ sung thì

“Hoạt động với đồ vật là hoạt động chủ đạo của lứa tuổi này Tổ chức cho trẻ hoạt động với đồ vật nhằm xây dựng cho trẻ biểu tượng ban đầu về đồ vật gần gũi, hình

thành kĩ năng sử dụng đồ dùng” [2]

Ngoài ra, Tác giả A.I.Xorokina đã viết cụ thể các nội dung về làm quen tên gọi, công dụng, hình dạng, màu sắc, vật liệu, kích thước của đồ vật và cũng gợi ý cho giáo viên, cha mẹ các cách tổ chức, hướng dẫn cho trẻ làm quen với đồ vật

(A.I.Xôrôkina.1986) [3]

Hoạt động với đồ vật có ý nghĩa lớn đối với sự phát triển của trẻ giúp trẻ phát triển các giác quan đặc biệt là khả năng điều khiển bàn tay và các ngón tay thật khéo léo, linh hoạt Từ chỗ trẻ cầm nắm đồ vật bằng cả bàn tay rất vụng về đến chỗ trẻ thao tác với đồ vật một cách khéo léo, linh hoạt bằng các ngón tay như: xâu hột hạt, lắp ghép hình, đóng mở nắp chai, xếp chồng… Có thể nói hoạt động với đồ vật là con đường cơ bản để rèn luyện sự khéo léo của các ngón tay và đôi bàn tay giúp trẻ

có sự phối hợp nhịp nhàng giữa tay và mắt Việc phát triển các kỹ năng vận động tinh của trẻ là rất quan trọng, bởi vì đó là những kỹ năng thiết yếu hàng ngày giúp cho trẻ sống tự lập Ngoài ra, hoạt động với đồ vật kích thích trẻ tích cực vận động

mà không thấy mệt mỏi, thoả mãn nhu cầu vận động của cơ thể, có tác động mạnh

mẽ đến toàn bộ thể lực của trẻ Mặt khác, các đồ vật đồ chơi với trẻ không chỉ để nghịch hoặc thậm chí gặm nhấm để vui, để thỏa mãn khám phá qua các giác quan,

mà còn chứa đựng một chức năng nhất định và có cách sử dụng tương ứng Và nếu trẻ không được hoạt động trẻ sẽ cảm thấy bứt rứt, khó chịu đứng ngồi không yên và trẻ cũng không có sự phát triển nếu không được hoạt động với đồ vật Dưới sự hướng dẫn của người lớn, trẻ rất thích thú khi được biết tên gọi các đồ vật, gọi đúng tên và nhận biết được màu sắc, cách sử dụng của các đồ vật Mọi thứ xung quanh trở

4

thành đối tượng thu hút sự chú ý của trẻ Trẻ hào hứng tìm tòi, khám phá, tháo lắp

đồ dùng, lắp cái này vào cái kia, xây dựng, lúc nào trẻ cũng bận rộn, luôn tay luôn chân tìm mọi cách để khám phá và bắt chước người lớn Nhờ vậy mà tâm lý trẻ phát triển mạnh mẽ đặc biệt là trí tuệ Từ đó ngôn ngữ của trẻ phát triển, vốn từ tăng lên

rõ rệt, phát âm ngày càng chính xác, trí thông minh được bộc lộ

Căn cứ vào những cở sở trên và dựa vào đặc điểm tâm sinh lý cũng như sự phát triển của trẻ độ tuổi 24-36 tháng với vai trò là giáo viên trực tiếp giảng dạy, tôi nhận thấy mình phải tìm các giải pháp cụ thể để tổ chức hoạt động với đồ vật cho trẻ đạt được kết quả tốt nhất Nên tôi đã nghiên cứu và thực hiện các giải pháp nhằm phát huy tính tích cực của trẻ khi tham gia vào hoạt động với đồ vật

2.2 Thực trạng của vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm

2.2.1 Thuận lợi:

* Đối với nhà trường:

Trường Mầm non Thị Trấn 1 là trường đạt chuẩn quốc gia giai đoạn I, là cơ quan văn hóa Nhà trường có bề dày thành tích và có môi trường xanh, sạch, đẹp Vì vậy đã tạo điều kiện thuận lợi để trẻ được trải nghiệm và trẻ tích cực tham gia vào các hoạt độngnhằm phát triển về mọi mặt tâm sinh lý một cách toàn diện

* Đối với giáo viên:

Cô giáo trẻ nhiệt tình, luôn quan tâm chăm sóc giáo dục trẻ về thể chất tinh thần, tạo cho trẻ môi trường hoạt động phong phú, hấp dẫn

Cô giáo thường xuyên bồi dưỡng và học hỏi kinh nghiệm nâng cao trình độ chuyên môn, tham gia các lớp tập huấn, các lớp chuyên đề, dự giờ đồng nghiệp, thao

giảng Luôn tham khảo một số tài liệu và tìm hiểu về phương pháp dạy học luôn lấy

trẻ làm trung tâm, được tiếp cận và nắm bắt kịp thời các chương trình giáo dục hiện nay

* Đối với trẻ:

Nhóm trẻ do tôi phụ trách thường xuyên được sự quan tâm sát sao, sự chỉ đạo trực tiếp của Ban Giám Hiệu nhà trường Học sinh đến trường được chăm sóc nuôi dưỡng, giáo dục trong điều kiện tốt nhất

Trẻ được phân lớp theo đúng độ tuổi, 100% trẻ đều ăn bán trú

Đa số các cháu ngoan ngoãn, lễ phép, biết vâng lời cô giáo và cha mẹ

* Đối với phụ huynh:

Được phụ huynh ủng hộ đồ dùng, vật liệu phế thải để làm đồ dùng đồ chơi tự tạo phục vụ các hoạt động của trẻ

2.2.2 Khó khăn:

Bên cạnh những thuận lợi trên trong thực tế cũng còn gặp nhiều khó khăn Chính vì vậy, đầu năm học trong quá trình tổ chức thực hiện tôi vẫn còn gặp một số khó khăn như:

* Đối với nhà trường:

Mặc dù đã được nhà trường trang bị đồ đùng đồ chơi, nhưng đồ dùng đồ chơi chưa đáp ứng cho việc dạy và học theo kế hoạch đề tài mà tôi đề ra Đồ chơi cho trẻ hoạt động trải nghiệm khám phá còn hạn chế, đồ chơi tự tạo chưa nhiều

* Đối với giáo viên:

Bản thân là cô giáo rất nhiều năm liền luôn đứng lớp mẫu giáo Năm nay được nhà trường phân công dạy nhóm lớp nhà trẻ nên bản thân cũng đang còn bỡ

Một số trẻ chưa tích cực tham gia hoạt động với đồ vật, còn nhút nhát, chưa

mạnh dạn tham gia hoạt động Chưa có ý thức giữ gìn và bảo quản đồ dùng đồ chơi

Trẻ chưa có kĩ năng thao tác với đồ vật, chưa hứng thú, khả năng tập trung chú

ý của trẻ còn kém Trẻ dễ dàng nhập cuộc chơi nhưng cũng nhanh chóng tự rút ra khỏi trò chơi nếu trẻ không còn hứng thú và trẻ có thể phá bỏ đồ chơi, chơi xong không chịu cất đồ dùng đồ chơi cho cô

Trẻ trong lớp tuy cùng một độ tuổi nhưng có cháu sinh đầu năm, có cháu sinh cuối năm nên trình độ nhận thức của trẻ không đồng đều, có cháu thì nhanh nhẹn, có cháu thì nhút nhát sợ sệt, có cháu đi học đang còn khóc, không chịu tham gia vào hoạt động của lớp, chưa mạnh dạn thực hiện các nhiệm vụ của cô giáo, kĩ năng hoạt động với đồ vật chưa chính xác, chưa có sự khéo léo, chưa biết cách để chơi với các

đồ dùng đồ chơi làm ảnh hưởng nhiều tới các hoạt động của lớp Vì vậy quá trình

thu hút trẻ tham gia vào các hoạt động chưa đồng loạt

* Đối với phụ huynh:

Nhận thức của một số bậc phụ huynh về tổ chức hoạt động cho trẻ còn hạn chế, Các phụ huynh đều cho rằng trẻ ở độ tuổi nhà trẻ chỉ cần chăm sóc ăn, ngủ là đủ rồi hoặc cho rằng trẻ còn quá nhỏ thì dạy được cái gì, chưa cần phải học nên các phụ huynh chưa có thái độ hợp tác tích cực với giáo viên trong việc giáo dục trẻ

2.3.3 Kết quả thực trạng:

Từ những thuận lợi và khó khăn trên, ngay từ đầu năm học tôi đã đi sâu vào nghiên cứu đề tài, tiến hành khảo sát trẻ ở mọi lúc mọi nơi, nắm bắt đặc điểm tâm sinh lý và khả năng của trẻ cùng với điều kiện thực tế của lớp kết quả thu được như sau:

Bảng 1: Kết quả khảo sát chất lượng trẻ tháng 10 năm 2021

(Do dịch covid tháng 9 học sinh nghỉ học)

(Xem phụ lục 1)

Qua bảng khảo sát đầu năm học, tôi nhận thấy tỷ lệ trẻ đạt qua các nội dung khảo sát chưa cao Từ thực tế đó tôi rất băn khoăn, trăn trở phải làm thế nào để có những giải pháp phù hợp giúp trẻ tích cực hoạt động với đồ vật đạt kết quả cao Chính vì vậy tôi đã mạnh dạn đưa ra những giải pháp và tổ chức thực hiện đã đem lại kết quả như sau:

2.3 Các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề

2.3.1 Giải pháp 1: Tích cực học tập nâng cao kiến thức, trình độ chuyên môn cho bản thân trong tổ chức hoạt động với đồ vật cho trẻ

Để nâng cao chất lượng tổ chức cho trẻ hoạt động với đồ vật một cách có hiệu quả Thì trước tiên bản thân tôi xác định mình phải tự nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ và năng lực công tác của bản thân trong tổ chức các hoạt động nói chung

và hoạt động với đồ vật cho trẻ nói riêng

Chính vì thế, bản thân luôn tham gia học tập các chuyên đề do nhà trường và tổ chuyên môn tổ chức để học tập nâng cao kiến thức chuyên môn Như: Học tập chuyên đề hoạt động với đồ vật và tham gia dự giờ giáo viên tổ chức tiết dạy thực

6

hiện chuyên đề hoạt động với đồ vật với đề tài: Xâu hoa xen kẽ đỏ - xanh, xếp nhà, xâu vòng, ; học chuyên đề về trang trí góc mở theo hướng tích hợp; Chuyên đề hướng dẫn giáo viên cách làm đồ dùng đồ chơi từ các nguyên vật liệu phế thải;…Từ

đó bản thân tôi đã từng bước nâng cao hơn nữa năng lực chuyên môn của mình dần dần khắc phục những hạn chế của mình còn thiếu, phát huy những mặt mạnh của bản thân

Hình ảnh 1: Tham gia bồi dưỡng chuyên đề và sinh hoạt chuyên môn nhà trường

(Xem phụ lục 2)

Trong các buổi sinh hoạt chuyên môn định kỳ của tổ chuyên môn cũng như của nhà trường cùng với giáo viên khác trong trường, trong tổ chuyên môn tôi luôn tích cực tham gia để chia sẻ những vấn đề phát sinh trong quá trình chăm sóc, giáo dục trẻ Đặc biệt là những vấn đề khó khăn mà tôi thường gặp trong quá trình tổ chức các hoạt động với đồ vật cho trẻ nhà trẻ như cách thu hút trẻ hào hứng tham gia vào hoạt động, nghệ thuật khai thác tính tích cực, sáng tạo của trẻ, làm sao phát huy khả năng của trẻ… từ đó tôi cùng đồng nghiệp cùng nhau bàn bạc, chia sẻ kinh nghiệm

và đưa ra giải pháp để giúp trẻ hoạt động tích cực trong các hoạt động khác nói chung và hoạt động với đồ vật nói riêng để giúp trẻ phát triển tốt hơn

Chính vì vậy tôi luôn nghiên cứu kỹ chương trình giáo dục mầm non với các tài liệu tham khảo, tài liệu hướng dẫn tổ chức các hoạt động cho trẻ nhà trẻ trong chương trình Tôi đã tìm tòi, nghiên cứu nắm vững mục đích, yêu cầu của việc tổ chức hoạt động với đồ vật cho trẻ, nắm chắc các phương pháp và cách thức tổ chức hoạt động giúp trẻ lĩnh hội kiến thức, kĩ năng một cách nhẹ nhàng, không bị gò bó hay áp đặt trẻ, giúp trẻ hăng hái tìm kiếm, khám phá thế giới đồ vật Có như vậy tâm

lí của trẻ sẽ phát triển, nhận thức của trẻ cũng phát triển, phát huy trí thông minh ở trẻ Mặt khác, tôi đã bám sát vào nội dung chương trình chăm sóc giáo dục mầm non theo độ tuổi 24-36 tháng tuổi và tổ chức thực hiện chương trình phù hợp với khả năng và nhận thức của trẻ nhằm giúp trẻ lĩnh hội kiến thức cần cung cấp

Khi tổ chức cho trẻ hoạt động với đồ vật tôi thường đưa ra các hình thức làm phong phú nội dung bài dạy, linh hoạt vận dụng một cách phù hợp và sáng tạo các hình thức, tổ chức các hoạt động “Học bằng chơi, chơi mà học” để cho trẻ thoải mái khi tham gia hoạt động, trẻ tham gia vào hoạt động một cách tích cực, hứng thú, say

mê và đạt kết quả Tôi tổ chức các hoạt động với đồ vật cho trẻ trải nghiệm trên đồ vật như cầm, nắm, sờ, lăn, thực hiện các thao tác với đồ vật… qua đó giúp trẻ biết tên gọi, màu sắc, hình dạng, kích thước của đồ vật…, khi đó trẻ sẽ có được kỹ năng thao tác trên đồ vật tốt hơn, hứng thú hoạt động với đồ vật Cũng thông qua hoạt động với đồ vật trẻ có nhiều cơ hội khám phá và trải nghiệm, tìm tòi, lúc nào trẻ cũng bận rộn luôn tay luôn chân, nếu không được hoạt động, trẻ sẽ cảm thấy bứt rứt, đứng ngồi không yên, khó chịu Qua đó thử thách sự kiên nhẫn và phát triển kỹ năng chơi cùng các bạn và rèn kỹ năng cho trẻ Và khi trẻ hoạt động với đồ vật sẽ giúp trẻ phát triển toàn diện về các mặt trí tuệ, ngôn ngữ, đạo đức, thẫm mỹ, thể lực, lao động

Kết quả: Thông qua quá trình tự học tập, tích cực trau dồi rèn luyện nâng cao

năng lực nghiệp vụ, trình độ chuyên môn tôi đã tích lũy được cho mình kinh nghiệm thực tế để áp dụng vào thực tiễn công tác chăm sóc giáo dục trẻ tại nhóm trẻ của mình Tôi đã nắm vững được kiến thức cần cung cấp cho trẻ hoạt động với đồ vật

7

phù hợp với độ tuổi và biết tổ chức các hoạt động một cách linh hoạt “Học bằng chơi, chơi mà học” thu hút trẻ tích cực tham gia vào hoạt động, trẻ thích tìm tòi, khám phá và trải nghiệm qua các đồ vật và trẻ thể hiện hết khả năng của mình

2.3.2 Giải pháp 2: Xây dựng môi trường đảm bảo tính thẩm mỹ, thân thiện tạo điều kiện thuận lợi cho trẻ tích cực tham gia hoạt động

Môi trường thân thiện đảm bảo tính thẩm mỹ sẽ lôi cuốn trẻ tham gia vào hoạt động tích cực, trẻ khám phá, trải nghiệm và tò mò tìm hiểu từ môi trường đó

Cụ thể ngay từ đầu năm học, khi tiến hành trang trí môi trường trong lớp ở các khu vực chơi tôi đã chú ý xây dựng môi trường bố trí các góc chơi phù hợp, tạo một góc thoáng, đủ ánh sáng để tổ chức các hoạt động đặc biệt là cho trẻ hoạt động với

đồ vật Tôi trang trí làm nổi bật là các góc chơi, chú ý bố trí đồ dùng đồ chơi ở các góc được sắp xếp phù hợp với trẻ, để ở trạng thái mở, dễ lấy, dễ cất, vừa tầm với trẻ nhà trẻ và đặc biệt đảm bảo đẹp mắt, an toàn tuyệt đối khi trẻ chơi, kích thích sự hứng thú của trẻ ở mọi lúc mọi nơi Các góc chơi có lối đi rộng rãi, giữa các góc đủ rộng cho trẻ chơi, dễ lấy đồ vật, đồ chơi thuận lợi cho trẻ hoạt động

Trang trí, sắp xếp đồ dùng đồ chơi tôi luôn thay đổi theo tuần, theo chủ đề để thu hút sự chú ý của trẻ Tùy theo chủ đề từng tháng, tôi sắp xếp đồ chơi gọn gàng đẹp mắt, ngang tầm với trẻ, thật hấp dẫn và thu hút trẻ Đồ dùng đồ chơi phong phú

về số lượng, đa dạng với nhiều chủng loại màu sắc khác nhau Tôi trang bị đầy đủ

đồ dùng đồ chơi, vật dụng cá nhân cho trẻ, tôi không để trẻ phải ngồi chờ khi các bạn đang hoạt động, cũng như không thể quá dư thừa đồ chơi làm cho trẻ chơi một cách hời hợt

Khu vực hoạt động với đồ vật: Bé chơi với hình khối, xâu vòng, xếp hình ở

khu vực này tôi chuẩn bị cho trẻ các hạt xâu vòng; các bông hoa có đục lỗ và gắn ống hút ở giữa; các quả; các đồ dùng đồ chơi cho trẻ xếp hình, lắp ghép, các khối gỗ

để trẻ xếp nhà, bộ lồng hộp để trẻ chơi lồng hộp, các khối hình, hàng rào… Tôi phân loại các đồ dùng đồ chơi theo loại khác nhau cho trẻ dễ lấy chơi, các đồ dùng

để trên kệ thấp thu hút sự chú ý của trẻ vào hoạt động và tùy vào từng chủ đề tôi sắp xếp đồ đùng đồ chơi phù hợp

Ở khu vực này, tôi đã bố trí góc trưng bày vật mẫu, khu vực để nguyên vật liệu của trẻ thực hiện.Với góc bé tập xâu vòng tôi thiết kế cắt các bông hoa có màu sắc khác nhau có găm để treo vòng đảm bảo an toàn cho trẻ trong quá trình thực hiện hoạt động Trên mảng tường tôi gắn các bông hoa nhỏ với màu sắc khác nhau cho trẻ nhận biết kí hiệu bông hoa của mình Các bông hoa này chính là nơi để trẻ trưng bày các sản phẩm của trẻ Các bông hoa để trưng bày các sản phẩm của trẻ tôi dính cách đều, thoáng, có thứ tự, kí hiệu trẻ dễ quan sát và nhận diện sản phẩm của mình

Từ đó trẻ rất hào hứng khi hàng ngày được tạo ra các sản phẩm và treo lên, sau khi hoạt động trẻ thường xuyên được nhìn thấy sản phẩm của mình trẻ rất thích

để làm các hình, các khối cho trẻ hoạt động được tôi làm ra từ các xốp màu chuyên dụng dành làm đồ dùng, đồ chơi cho trẻ mầm non hoặc bồi từ các bìa caton hỏng, từ

dạ có màu sắc nổi bật nên đảm bảo độ an toàn cho trẻ, không tiềm ẩn nguy gây ngộ độc cho trẻ

Khu vực nghệ thuật: Với góc tạo hình: Các nguyên vật liệu như sáp màu, đất

nặn, đều được tôi bố trí để trong các hộp vừa với tay trẻ có thể bê và di chuyển một cách dễ dàng, với việc làm này tôi đã rèn luyện kỹ năng tự phục vụ của trẻ Trẻ trong nhóm mà tôi phụ trách luôn được khuyến khích cùng với cô chuẩn bị như tự lấy đĩa và khăn lau tay của mình, tự mang hộp bút, đất nặn về nhóm cùng với cô và bạn Trước khi tổ chức cho trẻ làm quen với hoạt động tạo hình như dán, nặn, tô màu, tôi thường xuyên kiểm tra các đồ dùng, dụng cụ như sáp màu, đĩa đựng

khăn đảm bảo loại bỏ tất cả các yếu tố gây mất an toàn cho trẻ

Với góc bé xem tranh: Ở góc này tranh ảnh có những hình ảnh đẹp, những câu

chuyện với các con vật ngộ nghĩnh sẽ thu hút trẻ, trẻ xem tranh ngồi trên bàn thấp

mở tranh xem một cách dễ dàng, vừa tầm với trẻ

Khu vực chơi thao tác vai: Với góc bế em: Tôi chuẩn bị đầy đủ các đồ dùng

đồ chơi cho trẻ thao tác như búp bê, quần áo búp bê, giầy cho búp bê, mũ…Khi chơi với búp bê tôi sắp xếp búp bê to - nhỏ, có bát, thìa, cốc, khăn lau ở những chỗ trẻ dễ lấy để trẻ cho em búp bê ăn, khi cho búp bê ngủ có giường cho búp bê nằm ngủ trẻ lấy chơi một cách dễ dàng

Với góc nấu ăn: Có đầy đủ đồ dùng nấu ăn: nồi, bát thìa, ca cốc, cho trẻ chơi Bàn nấu ăn bày bàn vừa tầm với trẻ và khoảng chơi rộng rãi cho trẻ chơi

Với góc bán hàng: Tôi trưng bày các loại đồ dùng hoa quả, bánh, đồ hàng… để trên giá tủ và kệ thấp, trẻ dễ lấy dễ cất một cách thuận tiện

Hình ảnh 3: Môi trường trong lớp ở một số góc cho trẻ hoạt động

(Xem phụ lục 3)

Kết quả: Với việc xây dựng môi trường đảm bảo tính thẩm mỹ, thân thiện ấm

cúng, sắp xếp đồ dùng đồ chơi dễ lấy dễ cất hợp lý, các đồ dùng đồ chơi đa dạng nhiều chủng loại, màu sắc đã khiến cho trẻ có hứng thú hơn khi tham gia vào hoạt động Tôi đã tạo điều kiện cho trẻ hăng say tham gia hoạt động với đồ vật, trẻ được trải nghiệm từ môi trường đó Trẻ được thể hiện các kĩ năng sống, kĩ năng giao tiếp, trẻ được hoạt động một cách tích cực từ môi trường thân thiện đó Cũng từ đó đã kích thích trẻ lớp tôi thích đến lớp hơn, sáng tạo hơn, bộc lộ ý tưởng, phát triển trí thông minh của trẻ trong các hoạt động

* Môi trường ngoài lớp

Ngay từ đầu năm tôi đã tham mưu với nhà trường tập trung xây dựng môi

9

trường giáo dục ngoài lớp học an toàn, đẹp, hấp dẫn trẻ Có vườn hoa, cây cảnh xanh tốt rực rỡ màu sắc, có vườn rau theo mùa, có vườn cây thuốc nam, có góc thiên nhiên ngoài lớp, đồ chơi ngoài trời… để trẻ tìm hiểu khám phá trải nghiệm các sự vật hiện tượng xung quanh trẻ, môi trường “xanh, sạch, đẹp và an toàn” là điều kiện rất tốt để trẻ trải nghiệm, trẻ nhận biết phân biệt màu sắc một cách chính xác, chơi với đồ chơi ngoài trời an toàn và hoạt động tích cực từ môi trường đó

Hình ảnh 4: Môi trường bên ngoài cho trẻ hoạt động

(Xem phụ lục 3)

Kết quả: Với một môi trường thân thiện và an toàn như vậy đã giúp 100% trẻ

được trải nghiệm trong môi trường đó, tạo cho trẻ tham gia vào hoạt động một cách hứng thú, tích cực, mạnh dạn, khám phá, trẻ thỏa thích, trẻ thực sự hoà mình vào với thế giới đồ vật đồ chơi và trẻ được thể hiện kĩ năng sống ở môi trường thân thiện đó

2.3.3 Giái pháp 3: Tích cực làm đồ dùng, đồ chơi bằng các nguyên vật liệu

đa dạng để thu hút trẻ đến với hoạt động với đồ vật

Đồ dùng đồ chơi giúp trẻ trở nên năng động, hiểu biết hơn về thế giới xung quanh đồng thời rèn luyện cho trẻ sự khéo léo khi sử dụng đồ vật, đồ dùng đồ chơi qua đó phát triển khả năng sáng tạo, tăng cường trí tuệ, phát triển ngôn ngữ, phát triển giác quan, tăng cường thể lực và rèn luyện các kĩ năng cần thiết cho trẻ

Ngoài những đồ dùng, đồ chơi theo quy định của Thông tư 02/TT-BGDĐT tôi đã làm ra rất nhiều các đồ dùng đồ chơi tự tạo bổ sung vào kho đồ dùng, đồ chơi của lớp Tôi tận dụng nguyên vật liệu có ở địa phương và nguyên vật liệu phế thải từ

sự ủng hộ của phụ huynh học sinh và mua thêm một số nguyên vật liệu phụ khác

Đồ chơi tự tạo thường có màu sắc rất đẹp, mới lạ, phong phú và hấp dẫn muôn hình muôn vẻ thu hút trẻ Để phát huy tính tích cực hoạt động với đồ vật của trẻ tôi

đã tăng cường sưu tầm những nguyên vật liệu khác nhau để làm những đồ dùng đồ chơi đẹp, mang tính sáng tạo và hấp dẫn Những đồ dùng đồ chơi này luôn đảm bảo tính khoa học, an toàn, giá trị sử dụng cao và được sử dụng một cách phù hợp với độ tuổi

Vào đầu năm học nhà trường phát động phong trào làm đồ dùng đồ chơi phục

vụ giảng dạy, tôi cùng với các chị em đồng nghiệp đã nghiên cứu xây dựng kế hoạch làm đồ dùng Tôi đã sưu tầm những nguyên vật liệu sẵn có ở địa phương như: Vỏ áo ngô, đay, cói, lõi, lá cây, mo cau…Các nguyên vật liệu phụ huynh ủng hộ như: vỏ chai, lọ nước ngọt, nước suối, hộp sữa chua, băng đĩa cũ đã qua sử dụng các nguyên vật liệu khác như: Giấy màu, xốp, vải vụn, len, bìa cát tông, dạ màu Được nhà trường đầu tư súng, keo, nến Từ đó tôi đã tạo ra các sản phẩm đa dạng phong phú nhiều chủng loại và có hiệu quả cao trong việc giảng dạy đặc biệt là cho trẻ hoạt động với đồ vật Như vậy trẻ càng được khám phá nhiều đồ chơi khác nhau trẻ càng hứng thú tham gia vào hoạt động

Ví dụ: Ở chủ đề: “Những con vật đáng yêu” tôi đã làm rất nhiều các con vật từ

băng đĩa, ống sữa chua, xốp màu, keo, tận dụng các băng đĩa cũ tôi tỉ mĩ vẽ và cắt theo hình các con vật rồi dán tạo thành các con vật rất đáng yêu Khi đến giờ hoạt động tôi đưa các con vật theo đề tài ra cho trẻ gọi tên, nhận biết các con vật và cho trẻ hoạt động trên các đồ vật đó trẻ rất thích

Chủ đề: “Các loại quả thơm ngon” nguyên vật liệu tôi cũng làm từ dạ, bông, dùng kêu nến dán cuống lá, dùng kim chỉ để may Tôi đã làm được rất nhiều các loại

10

quả khác nhau, nhìn rất bắt mắt; tôi cho trẻ quan sát, nhận biết màu sắc, gọi tên và ích lợi của chúng, tôi cho trẻ lựa chọn các loại quả theo yêu cầu của cô

Chủ đề: “Bé với các phương tiện giao thông” từ các nguyên liệu xốp đặc, dạ,

bìa cát tông, keo nến, keo 502, bông, nắp chai tôi làm ra những chiếc ô tô xe máy,

xe đạp, thuyền buồm,…cho trẻ gọi tên và nhận biết, tôi thấy trẻ rất thích chơi với các đồ chơi đó

Chủ đề: “Cây và những bông hoa đẹp” Tôi làm từ xốp, dạ, keo nến, bông thân cây cắt may hai đường thẳng ghép lại, tán cành cắt từ xốp, gắn quả nhìn cây rất đẹp Trẻ có thể nhận biết và gọi tên chính xác các loại cây ăn quả, cây hoa Tôi thường cho trẻ chọn các quả gắn lên cây trẻ sẽ khéo léo và kiên nhẫn thực hiện

Hình ảnh 5: Một số đồ dùng đồ chơi tự tạo cho trẻ hoạt động

(Xem phụ lục 4)

Kết quả: Với những đồ dùng đồ chơi tự làm đủ chủng loại, màu sắc bắt mắt đã

thu hút trẻ tham gia vào hoạt động với đồ vật, phát triển các giác quan cho trẻ Tôi thấy trẻ lớp tôi rất tích cực, rất hứng thú hoạt động với đồ vật, trẻ được chơi, được thao thác với các đồ dùng đồ chơi đó, trẻ nhận biết phân biệt màu sắc từ những đồ chơi đó, biết lấy và cất đúng chỗ

2.3.4 Giải pháp 4: Tổ chức cho trẻ hoạt động với đồ vật trong giờ hoạt động chơi tập có chủ định hoạt động với đồ vật

Hoạt động với đồ vật là hoạt động chủ đạo của trẻ nhà trẻ Trẻ được thao tác với đồ vật sẽ giúp trẻ tìm tòi, khám phá và được trải nghiệm thực hành trên các đồ vật Từ đó biết tên gọi, màu sắc, công dụng và cách sử dụng đồ vật giúp trẻ phát triển lời nói, phát triển các giác quan, trí thông minh…

Thu hút, lôi cuốn trẻ tham gia vào hoạt động một cách tích cực, chủ động tôi phải chọn lựa các hình thức phù hợp, hấp dẫn trong tổ chức hoạt động Để đạt được điều này tôi cần phải xác định rõ ràng yêu cầu cần đạt trong hoạt động với đồ vật hôm nay là gì?, cần áp dụng hình thức nào cho phù hợp với đề tài chủ đề đang thực hiện?, chuẩn bị đồ dùng phục vụ cho đề tài như thế nào?, phải đảm bảo an toàn, đẹp mắt, khoa học…? Mỗi hoạt động tôi luôn thay đổi các hình thức linh hoạt sao cho phù hợp với khả năng nhận thức của trẻ và phù hợp với nội dung đề tài chủ đề đang thực hiện để mang lại hiệu quả cao trong giờ hoạt động với đồ vật cho trẻ tại nhóm lớp mình

Chính vì vậy việc gây hứng thú cho trẻ vào giờ học một cách nhẹ nhàng, hấp dẫn là một việc làm cần thiết khi tổ chức các hoạt động dạy trẻ Nên tùy vào từng chủ đề cũng như từng đề tài mà tôi lôi cuốn trẻ vào giờ hoạt động với đồ vật bằng nhiều hình thức khác nhau

Ví dụ: Dạy trẻ: “Xếp chuồng gà” trong chủ đề: “Những con vật đáng yêu” tôi

gây hứng thú cho trẻ bằng trò chơi: “bắt chước tiếng kêu” và “tạo dáng ” Sau đó tôi cho trẻ hát vận động bài hát: “con gà trống”, tôi hướng trẻ xây chuồng cho gà, khi

đó trẻ rất thích thú thực hiện các thao tác xếp chuồng gà dưới sự hướng dẫn của cô Cũng chủ đề: “Các con vật bé yêu ” với bài dạy: “in hình con cá” thì tôi lại sử dụng ngay bể cá vàng của nhà trường gây bất ngờ cho trẻ cùng với bài hát: “Cá vàng bơi” để thu hút trẻ tham gia vào giờ học: “các con hãy in thật nhiều con cá để cho bể

cá thêm nhiều cá nhé” Như vậy trẻ sẽ hòa mình và thi đua nhau in hình con cá bằng màu nước cô chuẩn bị sẵn

11

Ví dụ: Dạy trẻ “Xếp hình ô tô” trong chủ đề: “Bé với phương tiên giao thông”

tôi gây hứng thú cho trẻ bằng bài hát “Em tập lái ô tô” kết hợp tôi lái chiếc ô tô được làm bằng bìa hộp cát tông, tôi hát và lái xe đi vào giới thiệu thu hút trẻ tham gia vào hoạt động Khi đó trẻ thích thú muốn xếp được một cái ô tô thật đẹp để tập lái ô tô đi chơi

Có thể nói việc sử dụng thủ thuật gây hứng thú cho trẻ tham gia vào hoạt động dạy là vô cùng cần thiết, bởi ngay từ đầu tiết học cô luôn là người phải tạo không khí vui tươi, phấn khởi và kích thích trẻ hứng thú tham gia vào hoạt động Việc làm

đó đã giúp trẻ hứng thú thực hiện tốt bài tập của mình, trẻ sẽ thể hiện trên bài tập thao tác với đồ vật một cách tốt nhất có thể

Trong quá trình tổ chức tôi luôn linh hoạt đưa ra các hình thức tổ chức hoạt

động khác nhau để tổ chức cho trẻ hoạt động một cách tích cực Đặc biệt thao tác hướng dẫn của cô cần dứt khoát, lời nói rõ ràng cho trẻ hiểu, cho trẻ quan sát kĩ cô hướng dẫn, cô làm mẫu chậm cho trẻ quan sát Khi đó trẻ tham gia một cách tự nhiên, không ép buộc, tham gia hoạt động một cách thoải mái và kết quả trên trẻ thu được rất tốt

Ví dụ: Khi tổ chức cho trẻ hoạt động với đồ vật ở chủ đề “Bé và các bạn” Đề

tài “xâu vòng tặng bạn búp bê” Đây là thời điểm đầu năm học các thao tác khi hoạt động với đồ vật của trẻ còn chưa thuần thục, chưa có sự chính xác, nhịp nhàng, đôi khi trẻ còn không thực hiện nên khi vào bài tôi cho trẻ cùng cô hát bài “Em Búp Bê” trò chuyện về bài hát, bất ngờ tôi cho bạn Búp Bê xuất hiện, Bạn Búp Bê có đeo vòng ở tay Cô cùng trẻ trò chuyện về vòng đeo tay của bạn búp bê Bạn Búp Bê rất thích xâu vòng và đeo vòng ở tay? tôi cho trẻ quan sát vòng đeo tay của bạn, tiếp theo tôi nói: Hôm nay bạn Búp bê đến lớp mình có tặng cho mỗi bạn một món quà là các hạt vòng và dây xâu Mời các con về chỗ của mình cùng xâu vòng với Búp Bê

và tặng bạn Búp Bê nhé Trước tiên tôi làm mẫu cho trẻ quan sát vì trẻ học qua bắt chước cô làm Tôi làm mẫu như sau: Đầu tiên cô cầm dây bằng tay phải, hạt vòng bằng tay trái, tiếp đó cô cầm dây xâu vào lỗ của hạt vòng rồi dùng tay phải kéo sợi dây, cứ như thế cô xâu các hạt vòng khác tương tự như vậy và nói cách xâu, cô xâu hạt cho đến hết và cuối cùng cô buộc hai đầu sợi dây lại thành vòng đeo tay Sau đó cho trẻ thực hiện xâu vòng, trẻ sẽ chăm chú kiên nhẫn sau từng hạt vòng vào dây để tặng cho bạn búp bê, dưới sự hướng dẫn và bao quát của cô Lúc này trẻ là trung tâm của hoạt động trẻ thể hiện mình, tự xâu những chiếc vòng một cách thích thú Khi trẻ thực hiện xong cô giúp trẻ thắt hai đầu dây xâu lại Sau đó tôi tổ chức cho trẻ mang vòng tặng cho bạn búp bê

Hình ảnh 6: Hoạt động chơi tập có chủ định: Xâu vòng tặng bạn búp bê

(Xem phụ lục 5)

Mặt khác đầu năm kĩ năng thao tác của trẻ chưa thuần tục nên tôi đến bên trẻ cầm tay hướng dẫn trẻ xâu và chỉ cách cho trẻ xâu dây qua lỗ hạt vòng, cách cầm dây và hạt vòng, còn sang chủ đề khác cũng hoạt động xâu vòng nhưng trẻ đã biết cách xâu vòng có thao tác một cách chính xác rồi, tôi sẽ cho trẻ xâu vòng màu đỏ, xâu vòng màu xanh, xâu vòng xen kẽ xanh – đỏ, xâu hoa, xâu quả… nhằm giúp cho trẻ kĩ năng nhận biết phân biệt màu sắc tốt hơn, thao tác nhanh và chính xác hơn Qua hoạt động với đồ vật trẻ được thao tác với đồ vật tôi thấy một số trẻ đã hứng thú tích cực hoạt động theo cô nhưng bên cạnh đó còn một số trẻ vẫn còn rụt

12

rè, nhút nhát chưa thực hiện theo yêu cầu, chưa biết làm cách nào để xâu dây vào lỗ của hạt vòng tôi đến bên trẻ, tôi phải cầm tay hướng dẫn trẻ và trò chuyện với trẻ, khi đó trẻ sẽ thực hiện từng hạt vòng một, dần dần và cứ như thế trẻ sẽ dần thuần thục cách xâu Yêu cầu đặt ra cho tôi lúc này là phải hình thành kĩ năng cho trẻ và phát triển hứng thú cho trẻ, tạo cơ hội cho trẻ tự mình hoạt động, nâng cao nhận thức

về đối tượng và thỏa mãn các nhu cầu cá nhân của trẻ, tổ chức các hoạt động phù hợp với trẻ, kích thích xúc cảm tích cực ở trẻ trong hoạt động bằng các đồ dùng đồ chơi hấp dẫn, rèn sự kiên nhẫn cho trẻ qua hoạt động

Khi trẻ đứng trước những đồ chơi có màu sắc, có âm thanh và chuyển động được sẽ khiến trẻ đi từ ngạc nhiên này đến ngạc nhiên khác xuất hiện ở trẻ những ánh mắt vui vẻ, thích thú những cái nhìn chăm chú, say mê, giúp trẻ chiếm lĩnh được phương thức sử dụng đồ dùng đồ chơi và hành động tích cực với đồ vật Sự hứng thú của trẻ còn phụ thuộc vào cách hướng dẫn, gợi ý của cô giáo Lúc này tôi luôn đóng vai trò là người tổ chức mối quan hệ giữa trẻ với thế giới đồ vật như đưa đồ chơi đến cho trẻ, chỉ cho trẻ những điểm thú vị mà đồ vật đó đem lại, hướng dẫn trẻ cách chơi Qua đó có những trẻ đã tỏ ra hứng thú và say sưa hoạt động với đồ vật trong thời gian tương đối dài và liên tục

Ví dụ: Khi cho trẻ hoạt động “xếp nhà tặng bác gấu” chủ đề “Những con vật

đáng yêu” Tôi chuẩn bị cho trẻ khối vuông màu vàng, khối tam giác màu đỏ Đồ dùng của cô cũng như vậy nhưng kích thước lớn hơn

Khi tiến hành hoạt động tôi kể đoạn chuyện bằng mô hình rối: Trời mưa to gió lớn nên đổ hết nhà của bác gấu rồi bác gấu khóc hu hu, cô cháu mình cùng giúp bác gấu xếp lại nhà cho bác gấu nhé Tôi gợi ý cho trẻ là xếp nhà tặng cho bác gấu, yêu cầu đối với trẻ ở đây là xếp nhà tặng bác gấu Tôi nhắc lại kỹ năng xếp nhà cho trẻ hiểu bằng cách cô làm mẫu: để xếp được nhà cho bác gấu thì các con xếp chồng khối hình tam giác màu đỏ lên trên khối hình vuông màu vàng Lúc này trẻ rất thích thú tôi cho trẻ thực hiện xếp nhà cho bác gấu, trong khi trẻ xếp tôi khuyến khích, động viên khen ngợi, nhắc trẻ phải xếp chồng lên nhau, khuyến khích trẻ trả lời câu hỏi như: Khối hình gì đây?, Khối hình tam giác màu gì? Con đang xếp gì?, Con xếp nhà cho ai? Tại sao lại xếp nhà? Từ đây hình thành sự phát triển tình cảm kĩ năng xã hội cho trẻ và giúp trẻ nhận biết ghi nhớ màu sắc của các khối hình và phát triển ngôn ngữ, cuối cùng tôi cho trẻ mang nhà lên tặng bác gấu

Hình ảnh 7: Hoạt động chơi tập có chủ định: Xếp nhà tặng bác gấu

(Xem phụ lục 5)

Qua hoạt động chơi tập có chủ định xếp nhà tặng bác gấu tôi thấy kỹ năng thao tác với đồ vật của trẻ lớp tôi đã phát triển, trẻ hứng thú tham gia vào hoạt động, thời điểm này trẻ không dừng lại ở việc xếp nhà cho bác gấu Mà sang đề tài khác nâng cao hơn là cho trẻ xếp đường cho các con vật hay xếp hàng rào, trẻ say sưa xếp đường đi, say sưa lắp hàng rào Trẻ biết trân trọng sản phẩm vừa tạo, giúp trẻ phấn khởi thực hiện hơn Điểm khác và đáng trân trọng hơn ở giai đoạn này là tôi thấy trẻ lớp mình hứng thú tham gia vào hoạt động nhẹ nhàng, tự tin, sáng tạo, không bị gò

bó không phụ thuộc nhiều vào sự hướng dẫn của cô như trước Và qua đây tôi đã củng cố được các kiến thức cho trẻ về màu sắc, tên gọi giúp nhận thức của trẻ phát triển đạt được mục tiêu đề ra

Để tiếp tục lôi cuốn trẻ hứng thú tham vào hoạt động chơi tập có chủ định khi

13

tổ chức hoạt động với đồ vật tôi còn kết hợp tổ chức đan xen các trò chơi vận động, chú ý phát triển khả năng hoạt động với đồ vật để rèn luyện sự linh hoạt, khéo léo của đôi tay, luôn thay đổi trạng thái động, tĩnh cho trẻ từ nội dung hoạt động chuyển sang trò chơi một cách nhẹ nhàng để trẻ thông qua “chơi bằng học, học mà chơi”…Chính vì vậy, tôi luôn tôn trọng những sản phẩm của trẻ, đưa ra những lời nhận xét, đánh giá các sản phẩm nhằm tạo nên niềm vui cho trẻ và kích thích trẻ mong muốn tạo ra được nhiều sản phẩm hơn nữa

Kết quả: Cứ như vậy trẻ hoạt động với đồ vật dưới hình thức trẻ là trung tâm

của hoạt động trẻ hoạt động tích cực, mạnh dạn, hồn nhiên, tự tin và hứng thú, trẻ hoạt động thoải mái, không bị gò bó, trẻ tự nguyện tham gia hoạt động và dám thể hiện bản thân, thực hiện tốt các kĩ năng thao tác trên đồ vật, trẻ thực hiện được bài tập cô giao trẻ rất phấn khích, thích thú

2.3.5 Giải pháp 5: Tổ chức cho trẻ hoạt động với đồ vật thông qua các hoạt động chơi tập có chủ định khác

Để thu hút trẻ tham gia vào các hoạt động chơi tập một cách hứng thú mà lại củng cố kiến thức về nhận biết, đặc điểm, màu sắc, gọi tên đồ vật Tôi luôn suy nghĩ làm thế nào để phát huy hết khả năng của trẻ Chính vì vậy tôi đã lồng ghép hoạt động với đồ vật vào trong các hoạt động chơi tập có chủ định khác sao cho nhẹ nhàng và luôn cuốn hút trẻ

* Thông qua hoạt động nhận biết

Tùy vào từng chủ đề, từng đề tài tôi lựa chọn, sử dụng các đồ chơi, tranh ảnh, vật thật có màu sắc hình dạng rõ ràng đẹp mắt cuốn hút, lôi cuốn trẻ, trẻ sẽ hứng thú tham gia vào hoạt động, Trong hoạt động nhận biết tôi lồng ghép tổ chức cho trẻ hoạt động với đồ vật một cách hứng thú, qua hoạt động với đồ vật trẻ sẽ củng cố lại kiến thức bài học và được hoạt động với vật thật

Ví dụ: Ở chủ đề: “Những loại quả thơm ngon” Đề tài: Nhận biết “quả xoài,

quả cam” sau khi cho trẻ nhận biết các loại quả, tôi cho trẻ thực hiện thao tác sờ, cầm, nắm vào các loại quả để trẻ nói lên cảm nhận của trẻ khi sờ vào các loại quả Trẻ nói: quả xoài nhẵn hay quả cam có hơi sần khi sờ vào các loại quả Khi sờ vào các loại quả giúp trẻ tri giác tốt hơn biết cảm nhận bằng các giác quan

Sau đó cho trẻ chơi trò chơi: “chọn quả theo yêu cầu của cô” qua trò chơi này củng cố thao tác với đồ vật một cách chính xác là trẻ cầm quả một cách cẩn thận giơ quả lên theo yêu cầu của cô Tôi chuẩn bị quả thật để trẻ chơi (quả xoài – quả cam) Qua hoạt động thao tác với đồ vật thật đã lôi cuốn được trẻ vào hoạt động một cách tích cực, trẻ cầm quả khéo léo hơn, chọn quả theo yêu cầu của cô tốt hơn và kết hợp phát âm màu sắc của quả Với việc sử dụng quả thật trẻ rất thích thú được hoạt động với đồ vật mà tôi chuẩn bị và hướng dẫn Sau khi trẻ chơi trò chơi tĩnh tôi cho trẻ chơi đan xen một trò chơi động để củng cố nhận biết phân biệt màu xanh, màu vàng tôi cho trẻ chơi trò chơi: “bỏ quả vào giỏ”, quả cam màu vàng bỏ vào giỏ có màu vàng, quả xoài màu xanh bỏ vào giỏ màu xanh, trẻ lên chọn bỏ vào giỏ, trẻ được hoạt động một cách thoải mái, hào hứng và qua đó tôi đã củng cố kiến thức cho trẻ

về màu sắc, đặc điểm … của các loại quả giúp trẻ khắc sâu kiến thức

Hình ảnh 8: Hoạt động chơi tập có chủ định: Nhận biết quả cam, quả xoài

(Xem phụ lục 6)

Ví dụ: Ở chủ đề: “Cây và những bông hoa đẹp” Đề tài: Nhận biết “hoa hồng,

14

hoa cúc” Tôi cũng cho trẻ thao tác với đồ vật là hoa thật trẻ được sờ vào cánh hoa, cành hoa, trẻ được cầm lên ngắm hoa cho trẻ cảm nhận, cho trẻ cầm để rèn luyện kĩ năng khéo léo của đôi tay Qua trò chơi “cắm hoa vào lọ” Trẻ sẽ thao tác một cách khéo léo hơn, trẻ từ từ cắm hoa vào lọ hoa cô chuẩn bị và biết lấy một cách nhẹ nhàng không làm cho bông hoa bị gẫy Trẻ nhận biết, gọi tên và biết màu hoa rất tốt

Kết quả: Qua việc cho trẻ hoạt động với đồ vật là những đồ vật thật trẻ khéo

léo hơn, gọi tên và nhận biết màu sắc các đồ vật một cách chính xác, rèn tính cẩn thận cho trẻ, rèn sự tập trung chú ý, phát triển nhận thức cho trẻ tốt hơn, ngôn ngữ của trẻ cũng phát triển mạnh và trẻ tham gia hoạt động tích cực hơn

* Thông qua hoạt động thơ, truyện:

Sau khi kể cho trẻ nghe những câu chuyện xong tôi cho trẻ thao tác với đồ vật

để giúp trẻ nhớ nội dung câu chuyện hơn, khắc sâu kiến thức bài học

Ví dụ: Câu chuyện “Thỏ ngoan” trong chủ đề: “Những con vật đáng yêu”

Sau khi nghe chuyện xong tôi nói: Để có nhà cho bác gấu trú mưa khỏi bị ướt, các con hãy giúp bác gấu làm nhà nhé, các con hãy lắp ghép nhà tặng bác gấu nào Như vậy trẻ sẽ hứng thú tham gia vào hoạt động thao tác với đồ vật xếp nhà tặng bác gấu và giúp trẻ khắc sâu nội dung câu chuyện hơn

Hay câu chuyện: “Quả táo” trong chủ đề “Tết và mùa xuân của bé” Tôi cho

chơi trò chơi: “hái táo” Tôi chuẩn bị cây to có gắn các quả táo được làm từ vải dạ treo trên một cái cây to Tôi tổ chức cho trẻ giúp ông hái táo xuống bỏ nhẹ nhàng vào rổ Qua hoạt động với đồ vật trẻ biết hái những trái táo xuống, tìm cách để làm sao hái lấy được trái táo trên cây xuống một cách khéo léo và nhanh đòi hỏi trẻ phải thông minh và thật khéo léo Qua đó giúp cho trẻ phát triển vận động sự khéo léo của các ngón tay và sự nhanh nhẹn, sự thông minh ở trẻ

Hay qua bài thơ “yêu mẹ” ở chủ đề: “Gia đình bé yêu” tôi lồng ghép cho trẻ xâu vòng hoa tặng mẹ” ở cuối hoạt động thơ để tặng mẹ của mình

Kết quả: Thông qua lồng ghép hoạt động với đồ vật vào hoạt động thơ, truyện

tôi đã củng cố kiến thức cho trẻ và thay đổi không khí giờ hoạt động, trẻ lớp tôi mạnh dạn tự tin hơn và tích cực khi tham gia vào các hoạt động

* Thông qua hoạt động tạo hình:

Thông qua hoạt động tạo hình tôi lồng ghép hoạt động với đồ vật vào một cách linh hoạt nhằm phát triển sự khéo léo của trẻ, giúp các vận động của bàn tay, ngón tay phát triển, củng cố nhận thức cho trẻ và phát triển tư duy, trí thông minh, tò mò, khám phá ở trẻ

Ví dụ: Chủ đề: “Bé và các bạn” Đề tài: “in hình bàn tay” Tôi chuẩn bị màu

nước pha sẵn đầy đủ các màu, khi tham gia vào hoạt động tôi cho trẻ nhúng tay vào nước màu rồi in hình bàn tay trên giấy, như vậy giúp trẻ có cảm nhận với màu nước, trẻ biết là không được sạch nhưng trẻ lại rất thích thú khám phá, thực hiện một cách say mê, tôi giáo dục trẻ thao tác chơi với nước màu một cách khéo léo, không làm bẩn ra quần áo, tay bẩn phải rửa và qua hoạt động với màu nước như vậy sẽ tạo nên các hình ảnh rất đáng yêu cho trẻ cảm nhận sau khi trẻ hoạt động với nước màu và đặc biệt là hình thành cho sẽ tính cẩn thẩn, khéo léo, không được nghịch, mà phải chơi sạch thực hiện theo sự hướng dẫn của cô như vậy giúp trẻ có nhận thức tốt hơn

về màu nước và rèn kĩ năng vận động tinh khéo léo của các ngón tay cho trẻ

Hay đề tài: “Làm quen với bút màu” ở chủ đề: “bé và các bạn” Tôi cho trẻ lắng

15

nghe bài hát có giai điệu ngộ nghĩnh về chiếc bút chì, lôi cuốn trẻ vào bài làm quen với bút, rồi cô đặt các câu hỏi để hỏi trẻ giúp trẻ phát triển sự ghi nhớ Khi cho trẻ làm quen với các bút màu, giấy vẽ trẻ lớp tôi đã tìm cách khám phá các bút màu đó

Cô phát màu trẻ khám phá tò mõ bẻ ra xem có gì sau đó mới cầm bút để tập di màu trên giấy, trẻ tập cầm màu di đi di lại Cứ như vậy qua hoạt động làm quen với bút màu trẻ sẽ khám phá, tìm tòi, di màu bút, lúc đầu còn bỡ ngỡ, di lung tung Nhưng dần dần kĩ năng làm quen với bút thuần thục trẻ sẽ có khả năng di màu tốt, biết di tô màu vào tranh ảnh có các hình ảnh ngộ nghĩnh Như vậy trẻ sẽ có nhận thức cao hơn dần dần trẻ sẽ quen dần với bút màu, không nghịch bút mà có kĩ năng cầm bút di màu tốt hơn, khéo léo các ngón tay hơn góp phần phát triển thẩm mỹ cho trẻ

Hoặc đề tài: “Làm quen với đất nặn” Trẻ sẽ có cảm nhận về độ dẻo của đất nặn

và cho trẻ thực hiện các thao tác với đồ vật và lăn, ấn dẹp, bóp… cho trẻ nói lên cảm nhận của trẻ về đất nặn và màu sắc của đất nặn? trẻ sẽ tìm cách để thao tác với đất nặn Qua đây trẻ được thao tác với đất nặn trẻ sẽ phát triển các ngón tay khéo léo, phát triển vận động tinh Với đề tài khác về nặn như nặn quả, nặn bánh… tôi cho trẻ

sẽ thực hiện các thao tác nặn, vo, lăn … dần dần kĩ năng lăn, vo, véo… của trẻ sẽ tốt hơn, trẻ sẽ nặn được các sản phẩm theo sự hướng dẫn của cô qua các chủ đề học Với đất nặn lần đầu cô đưa ra sẽ có trẻ đưa vào miệng nhưng không ăn được, đây là cách để cô giáo dục trẻ không được đưa vào miệng những vật như đất nặn, bút màu rất nguy hiểm củng cố thêm nhận thức cho trẻ khi chơi với các đồ vật như bút màu, đất nặn phải cẩn thận Bên cạnh đó tôi luôn quan tâm đến trẻ, quán xuyến trẻ sát sao mỗi khi đến hoạt động tạo hình có bút và đất nặn

Hình ảnh 9: Trẻ tham gia vào hoạt động tạo hình

(Xem phụ lục 6) Kết quả: Trẻ lớp tôi đã biết cách sử dụng đồ vật một cách có hiệu quả: biết

cầm bút để di màu, biết lăn, ấn dẹt, vo đất nặn… tạo ra sản phẩm, nhận biết màu sắc các đồ vật Từ đó rèn luyện sự khéo léo cho trẻ, vận động tinh của trẻ phát triển, khả năng nhận thức tốt hơn, trí thông minh của trẻ xuất hiện Trẻ rất thích tham gia vào các hoạt động tạo hình

* Thông qua hoạt động phát triển vận động:

Trẻ khỏe mạnh trẻ sẽ tham gia vào các hoạt động tích cực, hoạt động phát triển vận động sẽ rèn cho cho trẻ có khả năng vận động tốt, có sự khéo léo của đôi tay, cầm đồ vật thực hiện một cách chính các, biết điểu khiển cơ thể và các cơ ngón tay, bàn tay, cánh tay

Ví dụ: Trẻ biết cầm bóng để ném một cách chính xác biết điều chỉnh cơ tay,

khéo léo khi thực hiện bài tập qua đề tài: “Ném bóng trúng đích”, “Ném bóng về phía trước” Biết tung bóng một cách chính xác qua đề tài: “Tung bóng qua dây”, rèn sự cẩn thận khi bê bóng trên tay để tặng bạn với đề tài: “Đi có bê vật trên tay”…

Kết quả: Qua hoạt động phát triển vận động trẻ tiếp xúc với đồ vật rèn cho trẻ

sự khéo léo, tính cẩn thẩn khi sử dụng cầm, nắm, bê… các đồ vật theo yêu cầu bài tập của cô Phát triển các nhóm cơ và rèn sự mạnh dạn tự tin cho trẻ khi tham gia hoạt động

* Thông qua hoạt động âm nhạc: Trong hoạt động âm nhạc tôi cũng lồng

ghép tổ chức cho trẻ hoạt động với đồ vật qua các trò chơi với dụng cụ âm nhạc Trẻ

sẽ được hoạt động với các đồ vật giúp cho trẻ biết cách sử dụng các đồ dùng âm

16

nhạc một cách khéo léo và biết cảm nhận âm thanh của các đồ vật dụng cụ âm nhạc

Ví dụ: Trò chơi: “Gõ dụng cụ âm nhạc to - nhỏ” hay trò chơi “Đoán dụng cụ

âm nhạc” Trẻ sẽ dùng tay cầm các dụng cụ âm nhạc đó lên như sắc xô để vỗ Cô hỏi con vừa cầm đồ dùng gì? (sắc xô) trẻ sẽ nhận được ra đó là tiếng của sắc xô Hay gõ trống cô bảo trẻ gõ mạnh, gõ nhẹ, gõ nhanh trẻ sẽ biết tự điều chỉnh ở tay trẻ theo yêu cầu của cô và nói tên dụng cụ khi trẻ đã làm quen thuộc Như vậy qua hoạt động với các dụng cụ âm nhạc trẻ sẽ tri giác đồ vật, biết tên các dụng cụ âm nhạc, đoán được đó là dụng cụ gì

Hình ảnh 10: Hoạt động chơi tập chủ định: Hoạt động âm nhạc

Trẻ chơi trò chơi với dụng cụ âm nhạc

(Xem phụ lục 6)

Có thể nói thông qua các hoạt động chơi tập có chủ định khác tôi đã lồng ghép hoạt động với đồ vật vào trong tiết dạy một cách nhẹ nhàng, linh hoạt, thu hút trẻ tham gia, trẻ khám phá, tò mò, phát triển các kĩ năng khéo léo, vận động tinh cho trẻ giúp trẻ có thêm kiến thức về các đồ vật và nhận thức phát triển

Kết quả: Như vậy với các hình thức tổ chức linh hoạt, thông qua các hoạt động

khác nhau tôi đã lồng ghép cho trẻ hoạt động với đồ vật giúp trẻ phát triển kĩ năng quan sát, nhớ kiến thức hơn, tích cực khám phá, tìm tòi, thao tác với đồ vật được cầm, nắm, trải nghiệm…, tư duy của trẻ phát triển tốt, trẻ thoải mái trong hoạt động, không gò bó, không bị ép buộc mà phát huy tính tích cực, trẻ biết lĩnh hội được kiến thức và đã đạt được kết quả cao trên trẻ

2.3 6 Giải pháp 6: Phát huy khả năng hoạt động với đồ vật cho trẻ ở mọi lúc, mọi nơi

Như chúng ta đã biết mỗi trẻ đều có khả năng tiếp thu lĩnh hội kiến thức khác nhau, có trẻ tiếp thu nhanh, có trẻ tiếp thu chậm Vì thế để phát huy hết khả năng của trẻ khi hoạt động với đồ vật không những trong hoạt động chơi tập có chủ định mà tôi còn tổ chức ở tất cả các hoạt động khác nhau như Dạo chơi ngoài trời, khu vực chơi các góc, chơi hoạt động chiều… Tôi tận dụng thời gian thích hợp mọi lúc, mọi nơi để dạy trẻ nhằm củng cố và khắc sâu kiến thức cho trẻ cũng như giúp trẻ mở rộng và hiểu biết về cuộc sống thực

* Qua giờ đón trẻ

Trong giờ đón trẻ tôi cho trẻ thực hiện thao tác với đồ vật bằng cách cho trẻ cất

ba lô của mình, cho trẻ cất dép lên giá đúng chỗ của mình, lấy ghế Đầu năm thì tôi chưa làm được nhưng dần dần tôi đã luyện cho trẻ có kĩ năng thao tác với các đồ dùng một cách chính xác và dần trẻ nhanh nhẹn hơn, tích cực hơn, thích thú cất đồ dùng cá nhân của mình đúng nơi quy định, đây là cách để tôi hình thành kĩ năng

sống cho trẻ

Khi đón trẻ vào lớp tôi cho trẻ chơi tự do các khu vực góc chơi với đồ dùng đồ chơi theo ý thích của trẻ Tôi đặt câu hỏi: Con đang chơi trò gì? Đồ chơi có màu gì?

Để làm gì? Từ đó giúp làm giàu vốn kiến thức cung cấp thêm kỹ năng chơi và vốn

từ cho trẻ cũng như củng cố các kĩ năng thao tác với đồ vật tốt hơn

Ngoài ra vào các giờ đón, trả trẻ khi trẻ vào lớp tôi không chỉ đơn thuần là trò chuyện với trẻ về chủ đề, hoặc dặn dò trẻ những điều cần lưu ý, ôn luyện nội dung

cũ, mà tôi tận dụng những khoảng thời gian ít ỏi đó để định hướng cho trẻ về các nội dung của hoạt động chơi tập có chủ định có trong chủ đề Như: trong chủ đề: “Cây

17

và những bông hoa đẹp” thì trong các khoảng thời gian của hoạt động đón trả trẻ dù rất ít ỏi nhưng tôi vẫn cùng các bé mở tranh xem những bức tranh về các bông hoa rồi cho gợi ý giúp trẻ đưa ra những nhận xét về màu sắc của các bông hoa…

Kết quả: Tôi thấy trẻ lớp tôi rất thích cất đồ dùng cá nhân của mình như: cất

đồ dùng ba lô, giày dép một cách khéo léo, biết mở tranh xem nhẹ nhàng, biết trò chuyện cùng cô, chơi đồ chơi và cất đồ chơi gọn gàng cho cô, rèn các kĩ năng cần thiết cho trẻ

* Qua hoạt động dạo chơi ngoài trời

Bên cạnh hoạt động chơi tập thì hoạt động dạo chơi ngoài trời cũng là một thời điểm cực kỳ thuận lợi và quan trọng trong việc rèn luyện, kích thích phát triển tư duy sáng tạo của trẻ, là những tính cách cực kỳ cần thiết cho việc trẻ tham gia hoạt động Trong các buổi dạo chơi ngoài trời tôi luôn khuyến khích trẻ tự tư duy để nắm bắt các kiến thức liên quan như hình dáng, màu sắc… của các sự vật hiện tượng trong đời sống

Trẻ được dạo chơi quan sát thiên nhiên và những sự vật, hiện tượng xảy ra xung quanh trẻ, tôi tạo điều kiện để trẻ được quan sát, được sờ, cầm nắm trải nghiệm

… gợi hỏi để trẻ nói lên màu sắc của sự vật, hiện tượng khi được nghe, được nhìn thấy, đang được cầm nắm…

Ví dụ: Khi dạo chơi ngoài trời: “Quan sát cây sấu”, Tôi hỏi trẻ: “Đây là cây

gì?”, “Đây là cái gì?”, “lá có màu gì?” “thân cây có màu gì?, thân cây sờ như thế nào? Cho trẻ sờ để cảm nhận… Trẻ nhận biết màu sắc của cây và màu sắc của lá từ

đó khắc sâu hơn cho trẻ về kỹ năng nhận biết phân biệt màu sắc

Hoặc khi chơi đồ chơi cô luôn nhắc nhở sẽ chơi cẩn thận, tay bám chắc vào các

đồ chơi tránh vị ngã, khi chơi phải cẩn thận Cho trẻ chơi với các đồ chơi ngoài chơi

và nhặt lá cây, chơi đá sỏi… trẻ cảm nhận tri giác được đồ vật bằng các giác quan

Hình ảnh 11: Trẻ hoạt động dạo chơi ngoài trời

và chơi với đồ chơi ngoài trời

(Xem phụ lục 7)

Kết quả: Khi dạo chơi trẻ được chơi với đồ chơi ngoài trời trẻ sẽ biết cẩn thận

hơn, tay nắm chắc khi ngồi trên đồ chơi, biết đặc diểm của cây cối, đồ vật xung quanh… từ đó biết chăm sóc bảo vệ cây xanh, cây hoa, cũng như đồ chơi ngoài trời…Mở rộng sự hiểu biết cho trẻ về thế giới xung quanh trẻ

* Qua giờ chơi hoạt động góc: Trong giờ chơi hoạt động góc trẻ lớp tôi chơi

rất hứng thú, chủ động tham gia hoạt động một cách thoải mái, không gò bó, trẻ tự lựa chọn góc chơi mà mình thích để thỏa mãn nhu cầu bản thân, trẻ ngày càng tự tin, mạnh dạn hơn, trao đổi, giao tiếp với cô, với bạn được phát triển tốt hơn, trẻ đã biết hợp tác với bạn, có sự sáng tạo, có kĩ năng thao tác với đồ vật một cách chính xác hơn…

Ví dụ: Khu vực chơi thao vai: Trẻ tập đút cho em búp bê ăn từng thìa, không

làm cơm rơi vãi Tập ru cho em ngủ, tắm cho em, tập nấu ăn, bán hàng… Hình thành kĩ năng khéo léo cho đôi tay, hành vi kĩ năng xã hội cho trẻ

Khu vực hoạt động với đồ vật: Tôi cho trẻ chơi với các đồ chơi: hạt vòng, bộ

đồ chơi lắp ghép, khối hình… giúp cho trẻ có kĩ năng thao tác với đồ vật, là lúc củng

cố lại cho trẻ các kĩ năng cầm, nắm, sự khéo léo đề xâu vòng, lắp ghép, lồng hộp, chơi xếp hình… giúp trẻ phát triển tư duy, khả năng khám phá tháo ra lắp vào, rèn

* Trong giờ ăn: Để trẻ thao tác với đồ vật một cách chính xác vào đầu năm

học độ tuổi nhà trẻ trẻ mới đi học các kĩ năng xúc cơm cầm thìa chưa có độ khéo léo đang còn để cơm rơi vãi, nên đầu năm tôi thường hay xúc cơm cho trẻ, tôi hướng dẫn dạy trẻ cách cầm bát thìa, xúc ăn từ từ từng ít một, cầm cẩn thận xúc cơm đưa vào miệng Cứ như vậy dưới sự hướng dẫn của cô và cô còn cầm tay cho trẻ xúc ăn Sau một thời gian trẻ lớp tôi đã tự xúc ăn, kĩ năng cầm thìa rất tốt, trẻ xúc không làm cơm rơi vãi, ăn cơm gọn gàng sạch sẽ, không làm rơi bát hay đỗ cơm ra ngoài Khi

ăn xong trẻ còn biết bê ghế cất đúng chỗ cho cô, đi lấy nước uống Như vậy tôi đã

rèn cho trẻ cầm bát thìa một cách khéo léo, giúp trẻ phát triển vận động tinh

Kết quả: Qua việc rèn luyện hàng ngày tôi thấy trẻ lớp tôi 90% trẻ biết xúc

cơm gọn gàng không làm cơm rơi vãi, lấy cốc uống nước, cất ghế đúng chỗ cho cô rất tốt, lấy khăn lau mặt sạch sẽ, có kĩ năng tự phục vụ theo độ tuổi trẻ nhà trẻ

* Trong giờ ngủ: Biết lấy gối và cất gối đúng chỗ và tìm về vị trí nằm của

mình

* Trong giờ chơi tập chiều: Tôi cho trẻ chơi tự chọn ở các khu vực chơi, tôi

quan sát và khuyến khích mở rộng hoạt động vui chơi của trẻ bằng cách tạo điều kiện cho trẻ chơi, tôi cung cấp đủ đồ dùng, đồ chơi cho trẻ chơi, dành thời gian cho trẻ chơi một cách thoải mái Đặt ra câu hỏi gợi mở, khen ngợi, động viên trẻ chơi ở các khu vực chơi, khi trẻ được hoạt động với đồ vật trẻ rât thích và chăm chú chơi: Trẻ xếp đường đi, xếp ga ra ô tô, chơi với các đồ chơi trong các góc….trẻ sử dụng nhiều loại nguyên vật liệu, các hình khối lớn, các viên gạch đồ chơi, các loại hột hạt, hoa, ghép hình, lắp ráp… Khi chơi trẻ được chơi với các loại đồ chơi khác nhau, sau khi trẻ chơi xong chuẩn bị đến giờ ra về tôi hỏi trẻ về những gì trẻ chơi: “Hôm nay con chơi gì?” “Xâu được cái gì?”, “xếp được cái gì?”, “Tặng cho ai?”

Hình ảnh 13: Trẻ hoạt động với đồ vật trong giờ chơi tập buổi chiều

(Xem phụ lục 7)

Bên cạnh đó tôi luôn khen ngợi, khích lệ trẻ với đặc điểm tâm lý trẻ rất thích khen ngợi, giúp trẻ hứng thú trong các giờ hoạt động trẻ thích được đến lớp hàng ngày Bằng hình thức khen kịp thời và lời nói nhẹ nhàng, có sức truyền cảm tôi đã giúp trẻ tự tin hứng thú tham gia vào hoạt động với đồ vật

Kết quả: Thông qua các hoạt động ở mọi lúc, mọi nơi đã giúp trẻ học qua chơi

một cách tích cực ở mọi thời điểm trong ngày, tôi thấy trẻ lớp tôi cảm nhận tốt được

kỹ năng nhận biết màu sắc, hình dạng…của đồ vật khi được cô cho chơi với đồ chơi Trẻ vui chơi thoải mái, tự tin hòa mình vào đồ chơi

2.3.7 Giải pháp 7: Tăng cường việc phối kết hợp với các bậc phụ huynh trong việc giúp trẻ hoạt động với đồ vật được tốt hơn

Có thể nói gia đình là môi trường đầu tiên và lâu dài trong việc giáo dục trẻ Chính vì vậy, việc giáo dục trẻ không dừng lại ở trường mầm non mà cần được tiến