5 2.3.2 Tạo tình huống để thu hút trẻ tích cực tham gia hoạt động tạo hình nhằm giúp trẻ phát triển kỹ năng vận động tinh 7 2.3.3 Tổ chức tiết học tạo hình sáng tạo với các nguyên vật
Trang 1Tạo môi trường tạo hình phong phú để kích thích trẻ tích
cực tham gia hoạt động tạo hình, nhằm nâng cao phát
triển kỹ năng vận động tinh cho trẻ
5
2.3.2 Tạo tình huống để thu hút trẻ tích cực tham gia hoạt động
tạo hình nhằm giúp trẻ phát triển kỹ năng vận động tinh 7
2.3.3
Tổ chức tiết học tạo hình sáng tạo với các nguyên vật liệu
thiên nhiên để tạo ra sản phẩm tạo hình nhằm tạo hứng
thú cho trẻ tham gia hoạt động cử động các ngón tay và
bàn tay để tạo ra sản phẩm
10
2.3.4
Lồng ghép trải nghiệm tạo hình sáng tạo từ các nguyên
vật liệu tự nhiên thông qua hoạt động ngoài trời và hoạt
động góc nhằm thu hút sự chú ý và hứng thú của trẻ vào
hoạt động
15
2.3.5
Làm tốt công tác phối hợp với phụ huynh để ôn luyện
kiến thức kỹ năng vận động đôi bàn tay khéo léo của trẻ ở
Danh mục tài tiệu tham khảo
Danh mục sáng kiến kinh nghiệm đã được Hội đồng
ngành GD&ĐT huyện, tỉnh và các cấp cao hơn xếp từ
loại c trở lên
Phụ lục
Trang 21 MỞ ĐẦU 1.1 Lý do chọn đề tài
Phát triển vận động cho trẻ mầm non là một trong những nhiệm vụ quan trọng và chiếm vị trí hàng đầu, bởi nó tạo tiền đề phát triển toàn diện cho trẻ Sự phát triển thể lực bình thường của trẻ không thể tách rời sự vận động, trong đó vận động tinh có vai trò cực kỳ quan trọng đối với trẻ mầm non Nó chính là cơ
sở để trẻ phát triển khả năng nghệ thuật của đôi tay, luyện viết chữ đẹp và giúp trẻ thực hiện những nhiệm vụ cá nhân của bản thân mà không cần sự trợ giúp của người khác
Kỹ năng vận động tinh là một trong những kỹ năng quan trọng mà trẻ cần phải thành thạo để có thể hoạt động linh hoạt nhất Kỹ năng vận động tinh là những kỹ năng liên quan đến việc sử dụng các cơ nhỏ điều khiển bàn tay, ngón tay Khả năng này dần dần phát triển thông qua kinh nghiệm và tiếp xúc với nhiều loại đồ chơi, vật liệu và thậm chí cả thực phẩm Trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi việc rèn luyện kỹ năng vận động tinh, được xem như là một nhu cầu cấp bách để chuẩn bị một nền tảng vững chắc cho trẻ bước vào trường phổ thông Với sự linh hoạt khéo léo của đôi bàn tay, sự phối hợp chính xác giữa thị giác và vận động sẽ giúp trẻ khám phá thế giới, lĩnh hội kiến thức ở nhiều khía cạnh khác nhau Đây cũng là kỹ năng quan trọng ảnh hưởng tới sự phát triển trí tuệ, tâm lý, sinh lý của trẻ [1]
Phát triển kỹ năng vận động tinh, phát triển thẩm mĩ thông qua hoạt động tạo hình sáng tạo nhờ sự hướng dẫn tỉ mỉ, ân cần của các cô giáo Từ những vật liệu khác nhau trẻ có thể phối hợp giữa tay, mắt tạo được những sản phẩm rất phong phú và vô cùng dễ thương Những hoạt động lồng ghép kỹ năng vận động tinh tưởng chừng như đơn giản, nhưng đó chính là nền tảng để trẻ phát triển những kỹ năng cao hơn như: Cởi, cài cúc quần, áo, buộc dây giày, sử dụng kéo thành thạo, thực hiện việc chăm sóc vệ sinh cá nhân Quan trọng hơn nữa các hoạt động đó sẽ giúp trẻ phát triển tư duy và độc lập hơn trong cuộc sống hằng ngày [2] Trẻ đến trường được rèn luyện kỹ năng sử dụng các ngón tay một cách linh hoạt, khéo léo của đôi bàn tay, hoạt động tạo hình sáng tạo và rèn sự tập trung chú ý Trẻ thực sự vui sướng khi được tạo ra các sản phẩm vô cùng thú vị nhờ sự khéo léo của đôi bàn tay
Ngoài việc phát triển kỹ năng vận động tinh, phát triển thẩm mĩ thông qua hoạt động tạo hình, thì hoạt động tạo hình nhằm giáo dục tình cảm, đạo đức, thẩm mĩ đồng thời tạo điều kiện cho trẻ phát huy năng khiếu, góp phần phát triển trí tuệ và thể chất cho trẻ Khi tạo ra sản phẩm tạo hình trẻ tham gia một cách tích cực kết hợp giữa tính tích cực của trí tuệ và thể lực Đó là sự vận dụng
kỹ năng, kỹ xảo, sử dụng dụng cụ và các phương tiện tạo hình, trí nhớ, trí tưởng tượng, tính sáng tạo thông qua các hoạt động đó để phát triển các nhóm cơ bàn tay, ngón tay, từ vụng về đến linh hoạt để rèn tố chất khéo léo [3]
Có thể nói hoạt động tạo hình là hoạt động tạo ra sản phẩm, quá trình tạo hình là một quá trình lao động nghệ thuật mang tính sáng tạo, góp phần hình
Trang 3thành ở trẻ ý thức làm việc có mục đích, có kỹ năng Thông qua hoạt động tạo hình phát triển ở trẻ khả năng cảm thụ thẩm mĩ, bồi dưỡng xúc cảm thẩm mĩ những vẻ đẹp đa dạng của hình dáng, sự phong phú của màu sắc, đồ vật, thiên nhiên và sự lặp đi lặp lại của các yếu tố tạo hình như: Sự cân đối đa dạng về cấu trúc, hình dáng về tính truyền cảm của đường nét, đã thu hút những hứng thú và gây cho trẻ những cảm xúc, tình cảm thẩm mĩ được nảy sinh và trở nên sâu sắc Nhận thức được tầm quan trọng của kỹ năng vận động tinh đối với trẻ nên tôi
chọn đề tài “Một số giải pháp phát triển kỹ năng vận động tinh, phát triển thẩm mĩ thông qua hoạt động tạo hình sáng tạo cho trẻ lớp mẫu giáo Lớn A1
ở trường mầm non 25-6 huyện Đông Sơn, tỉnh Thanh Hóa” nhằm góp phần
phát triển kỹ năng vận động tinh, phát triển thẩm mĩ thông qua hoạt động tạo hình sáng tạo cho trẻ một cách khéo léo của đôi bàn tay
1.2 Mục đích nghiên cứu
Thông qua đề tài này nhằm phát triển kỹ năng vận động tinh, phát triển thẩm mĩ thông qua hoạt động tạo hình sáng tạo cho mẫu giáo lớn A1 ở trường mầm non 25- 6, huyện Đông Sơn, tỉnh Thanh Hóa
1.3 Đối tượng nghiên cứu
Một số giải pháp phát triển kỹ năng vận động tinh, phát triển thẩm mĩ thông qua hoạt động tạo hình sáng tạo cho trẻ mẫu giáo Lớn A1 ở trường mầm
non 25-6 huyện Đông Sơn, tỉnh Thanh Hóa
1.4 Phương pháp nghiên cứu
Để thực hiện sáng kiến này bản thân tôi sử dụng các phương pháp sau:
- Phương pháp nghiên cứu lý luận
+ Nghiên cứu các tài liệu có liên quan đến phát triển giáo dục phát triển
kỹ năng vận động tinh, phát triển thẩm mỹ và các kỹ năng sử dụng các ngón tay, bàn tay trong các hoạt động sinh hoạt hàng ngày và hoạt động tạo hình cho trẻ mầm non
- Phương pháp nghiên cứu thực tiễn
+ Phương pháp quan sát, dùng lời nói
+ Phương pháp trực quan, sử dụng trò chơi
+ Phương pháp điều tra tổng hợp
+ Phương pháp đàm thoại
+ Phương pháp thực nghiệm sư phạm
+ Phương pháp thống kê toán học
2 NỘI DUNG 2.1 Cơ sở lý luận
Kỹ năng vận động tinh là khả năng điều khiển, phối hợp các cơ nhỏ của
Trang 4bàn tay, ngón tay cùng với sự vận động của thị giác để thực hiện một cách khéo kéo, tinh tế, tỉ mỉ và chính xác Đối với trẻ mầm non, kỹ năng vận động tinh được phát triển qua các hoạt động từ đơn giản đến phức tạp Chương trình giáo dục mầm non hiện nay việc rèn luyện kỹ năng vận động tinh cho trẻ 5-6 tuổi thuộc lĩnh vực phát triển thể chất, phát triển vận động nêu rõ: Trẻ có một số kỹ năng trong vận động, cần sự khéo léo của đôi tay Để thực hiện mục tiêu này nội dung giáo dục được xây dựng khoa học Các loại cử động bàn tay, ngón tay và
sử dụng một số đồ dùng, dụng vụ được cụ thể hóa thông qua các hoạt động luyện tập các loại cử động bàn tay, ngón tay và cổ tay Đây là cơ sở để trẻ phát triển khả năng linh hoạt của đôi tay và giúp việc luyện viết chữ sau này sẽ đẹp hơn [4]
Kỹ năng vận động tinh trong hoạt động tạo hình là rèn luyện cử động bàn tay, ngón tay và cổ tay để tạo ra sản phẩm Mà hoạt động tạo hình là hoạt động hấp dẫn đối với trẻ, giúp trẻ tìm hiểu khám phá và tạo ra sản phẩm một cách tự nhiên, sinh động và sáng tạo từ góc nhìn của trẻ về thế giới xung quanh Kết quả của hoạt động tạo hình phụ thuộc vào kiến thức, kinh nghiệm mà trẻ tích lũy được trong các hoạt động khác nhau và cuộc sống hàng ngày Việc tham gia hoạt động tạo hình tạo nguồn cảm hứng nảy sinh ý tưởng và lòng ham muốn sáng tạo ở trẻ [4] Quá trình hoạt động tạo hình sáng tạo để tạo ra sản phẩm với các vật liệu khác nhau, đòi hỏi trẻ phải luôn tìm hiểu, khám khá, phát hiện ra tính chất sử dụng của các loại vật liệu để sử dụng tạo ra sản phẩm Cũng như khả năng sáng tạo trong tạo hình, khả năng tạo ra truyền cảm của chúng Đây là điều kiện thuận lợi để phát triển trí tuệ và nhân cách của trẻ
2.2 Thực trạng vấn đề
Năm học 2021 – 2022 tôi được nhà trường phân công phụ lớp mẫu giáo Lớn A1, với tổng số 31 cháu trong đó có 17 cháu nam và 14 cháu nữ, trước khi thực hiện đề tài tôi gặp thuận lợi và khó khăn sau
2.2.1 Thuận lợi:
Trường Mầm non 25-6 nằm ngay trung tâm của huyện Đông Sơn Cơ sở vật chất nhà trường tương đối đầy đủ, các trang thiết bị đồ dùng, đồ chơi phục
vụ cho hoạt động chăm sóc giáo dục trẻ đảm bảo;
Ban giám hiệu nhà trường luôn quan tâm, công tác tổ chức chỉ đạo quản
lý chặt chẽ, tạo điều kiện về mọi mặt cho giáo viên hoàn thành nhiệm vụ;
Bản thân có trình độ chuyên môn trên chuẩn, được tập huấn về chuyên đề phát triển vận động cho trẻ mầm non do Phòng Giáo dục và Đông Sơn tổ chức
và qua các buổi bồi dưỡng chuyên môn tại trường Đạt giáo viên giỏi cấp huyện nhiều năm;
Bản thân có ý thức tìm tòi, sưu tầm, nghiên cứu tài liệu về chăm sóc giáo dục, đặc biệt là kỹ năng vận động tinh thông qua hoạt động tạo hình sáng tạo để tìm ra biện pháp giáo dục trẻ đạt hiệu quả;
Trang 5Đa số phụ huynh quan tâm đến trẻ và luôn có tinh thần phối hợp với cô giáo để rèn luyện phát triển vận động tinh cho trẻ tại gia đình
2.2.2 Khó khăn:
Cơ sở vật chất đã được nhà trường quan tâm đáp ứng nhu cầu đồ dùng đồ chơi Tuy nhiên một số đồ dùng phục vụ hoạt động vẫn còn nhiều hạn chế, chưa
đa dạng, chưa phong phú;
Giáo viên chưa có nhiều kinh nghiệm rèn luyện kỹ năng vận động tinh cho trẻ thông qua hoạt động tạo hình sáng tạo
Trẻ tuy cùng độ tuổi nhưng kỹ năng vận động tinh của trẻ không đồng đều nên cũng gặp không ít khó khăn trong việc tổ chức các hoạt động phát triển kỹ năng vận động tinh cho trẻ
Một số phụ huynh cũng có quan tâm đến phát triển kỹ năng vận động tinh cho trẻ, nhưng đa số phụ huynh nghĩ nên rèn luyện nhiều qua hoạt động tập tô, viết chứ thông qua hoạt động tạo hình sáng tạo thì không rèn luyện được nhiều
2.2.3 Kết quả khảo sát chất lượng đầu năm học:
Từ thuận lợi và khó khăn trên, trước khi áp dụng các biện pháp tôi tiến
hành khảo sát với kết quả như sau:
Khảo sát chất lượng lần 1 đầu năm học 2021 – 2022 ( tháng 10/2021)
Số trẻ
Kỹ năng điều khiển các cử
động của ngón tay, bàn tay
một cách linh hoạt khéo
léo qua hoạt động tạo hình
3 Sự tập trung chú ý phối
hợp linh hoạt tay, mắt
trong hoạt động tạo hình
Nhận xét: Với kết quả khảo sát trên tôi thấy kết quả chưa cao, các nội
dung kỹ năng vận động tinh của trẻ rất hạn chế: Trẻ hứng thú tham gia hoạt động chưa đạt 18/31 cháu, tỷ lệ 51.7%; Kỹ năng điều khiển các cử động của ngón tay, bàn tay một cách linh hoạt khéo léo qua hoạt động tạo hình chưa đạt 18/31 cháu, tỷ lệ 57.1%; Sự tập trung chú ý phối hợp linh hoạt tay, mắt trong
hoạt động tạo hình chưa đạt 17/31 cháu, tỷ lệ 54.9%; Trẻ có khả năng tạo được
sản phẩm tạo hình sáng tạo chưa đạt 20/31 cháu, tỷ lệ 64.6% Từ kết quả trên tôi
Trang 6suy nghĩ và tìm ra một số giải pháp sau nhằm nâng cao kỹ năng vận động tinh cho trẻ tại lớp mẫu giáo Lớn A1 trường mầm non 25 – 6
3 Các giải pháp thực hiện
3.1 Giải pháp 1 Tạo môi trường tạo hình phong phú, đa dạng để kích thích trẻ tích cực tham gia hoạt động tạo hình, nhằm nâng cao phát triển kỹ năng vận động tinh và thẩm mỹ cho trẻ:
Tạo môi trường hoạt động phong phú là một trong những nhiệm vụ quan trọng trong việc phát huy khả năng sáng tạo trong hoạt động tạo hình cho trẻ Bởi vì bản thân mỗi đứa đều có tính tò mò, thích khám phá Trẻ được sống trong môi trường hoạt động phong phú sẽ kích thích sự ham hiểu biết, cũng như khả năng vận dụng những kỹ năng tạo hình vào thực tế, trẻ thông minh và khéo léo hơn Vì vậy việc tạo môi trường trong hoạt động tạo hình sẽ kích thích những gì trẻ học được từ thực tế xung quanh, trẻ được tự do thử nghiệm, bằng các cử động bàn tay và các ngón tay để tạo nên sản phẩm tạo hình
Ví dụ: Trong không gian lớp học tôi bố trí các góc chơi phù hợp Góc tạo hình được đặt với cái tên đơn giản, gần gủi, dễ hiểu và phù hợp với trẻ như: “Bé khéo tay; Sắc màu của bé; Bé là họa sỹ tí hon…” Viết bằng chữ to giúp trẻ nhận
biết góc chơi một cách dễ dàng và đây là góc yên tĩnh nên không bố trí gần góc
ồn ào (góc phân vai, xây dựng), nên bố trí gần cửa sổ để tận dụng ánh sáng tự nhiên
Môi trường đa dạng của nguyên vật liệu, cũng như cách sắp xếp nguyên vật liệu trong góc tạo hình, là một trong những yếu tố góp phần phát huy khả năng sáng tạo và tính tích cực hoạt động của trẻ Các đồ dùng, dụng cụ nguyên vật liệu cho trẻ hoạt động cần được chuẩn bị phong phú về chủng loại, đa dạng
về cách sử dụng, để khuyến khích khả năng sáng tạo cho trẻ (trong đó bao gồm
cả nguyên vật liệu mua sẵn)
Ví dụ: Các loại giấy màu, giấy trăng kim, kim sa, dây trang trí, dây ruy
băng, đất nặn, sáp màu, bút chì màu, màu nước, bút vẽ…
Nguyên liệu thiên nhiên: Rơm dạ, dâu ngô, vỏ ngô, lá cây, vỏ sò, hến, hột hạt, gỗ, sỏi đá, bèo tây…
Các nguyên vật liệu tái sử dụng: Vỏ hộp cát tông, bìa lịch, tranh ảnh củ,
vỏ hộp, chai lọ, ống hút, vải vụn, len vụn, cúc áo, bít tất cũ…
Các nguyên vật liệu trên chuẩn bị bằng cách mua sẵn, huy động từ phía phụ huynh thu gom giúp Hoặc tôi và trẻ cùng sưu tầm, thu nhặt khi dạo chơi thăm quan Sau khi thu gom tôi vệ sinh sạch sẽ, phân loại, sắp xếp mỗi loại dụng
cụ được phân loại để riêng trong các túi, rổ, hộp và có ghi rõ tên nguyên liệu hoặc ký hiệu riêng để dễ lựa chọn khi sử dụng
Hình ảnh 1- Trang 20 (Góc tạo hình của lớp)
Các nguyên vật liệu, đồ dùng góc tạo hình được trang trí sắp xếp mang tính gợi mở phù hợp với chủ đề kích thích trẻ tích cực hoạt động theo khả năng,
Trang 7hứng thú theo sở thích của mình Các mảng tường treo những bức tranh nghệ thuật, tranh dân gian và trưng bày các tranh nghệ thuật khác Các sản phẩm của trẻ ngoài các sản phẩm hoàn thiện, tôi đặt các sản phẩm chưa hoàn thiện để khuyến khích trẻ nảy sinh ý tưởng tham gia vào quá trình hoạt động hoàn thiện sản phẩm tạo hình Ngoài ra tôi cũng treo một số tranh mẫu tôi tự làm từ các nguyên vật liệu và khéo léo trang trí ở lớp học Từ đó giúp trẻ có hứng thú và nảy sinh ý tưởng tạo ra sản phẩm từ các nguyên vật liệu đó
Ví dụ: Làm búp bê bằng rơm dạ và bằng len; Làm con thỏ, con lợn từ vỏ
hộp sữa chua, hộp sữa su su; Các khối gỗ vẽ những con vật, bông hoa; Tạo hình
vẽ con vật, hoa, quả từ viên sỏi, đá; Dùng giấy kim sa gói viên sỏi làm kẹo… Các sản phẩm này có thể cho trẻ chơi, hoặc trẻ kể chuyện sáng tạo theo đồ chơi, như vậy trẻ rất hào hứng để nghỉ ra cách làm tạo ra một số sản phẩm từ nguyên vật liệu đó
Hình ảnh 2- Trang 20 (Sản phẩm tạo hình có sản phẩm hoàn thiện và chưa
hoàn thiện)
Để tạo môi trường nghệ thuật, cũng như không gian hài hòa về mặt thẩm
mỹ giúp cho trẻ dễ tập trung tri giác Tôi cần lưu ý là trang trí sắp xếp thay đổi sản phẩm theo từng chủ đề, tạo môi trường nghệ thuật xung quanh trẻ: Như bầy biện đồ dùng, đồ chơi đẹp, sắp xếp các nguyên vật liệu hợp lý, có nhiều tranh tạo hình làm từ chất liệu khác nhau để làm gợi ý cho trẻ Từ đó tạo cho trẻ cảm giác thích thú, gây cảm xúc và mong muốn được dùng đôi bàn tay khéo léo tái tạo nghệ thuật tạo hình để tạo ra sản phẩm
3.2 Giải pháp 2: Tạo tình huống để thu hút trẻ tích cực tham gia hoạt động tạo hình nhằm nâng cao chất lượng giáo dục cho trẻ:
Trẻ mầm non tư duy trực quan hình tượng chiếm ưu thế, trẻ hoạt động với
đồ vật, đồ chơi Mà đồ chơi cho trẻ rất nhiều và đa dạng, phong phú, nhưng làm thế nào để trẻ say mê với các vật liệu đa dạng, phong phú đó đây là yêu cầu đặt cho cho các cô giáo mầm non Vì vậy tôi tận dụng thời gian mọi lúc, mọi nơi, mọi hoạt động mọi hoàn cảnh khác nhau để tạo sự bất ngờ đối với trẻ
Ví dụ: Giờ chơi, hoạt động ngoài trời, tôi cho trẻ quan sát những con cá
vàng bơi trong bể nước Khi vào góc tạo hình trẻ lại nhìn thấy những con cá thật đáng yêu được tạo từ lá cây và cánh hoa, hay từ cánh bèo tây, trẻ quan sát, ngắm nghía, thậm chí trẻ còn cầm, sờ con cá đó cầm lên để cho nó bơi, điều này sẽ làm trẻ thích thú Sau đó tôi hỏi trẻ các con có muốn tự mình làm ra con cá này không? Tiếp theo tôi hướng dẫn trẻ làm con cá và nhiều sản phẩm khác từ lá cây, cánh hoa
Ví dụ: Giờ hoạt động khám phá khoa học “Một số con vật sống trong gia
đình” Sau khi trẻ nhận biết quan sát con vật bằng tranh ảnh, mô hình, vật thật được xem hình ảnh con vật trên màn hình Trẻ nhìn những con vật rất đáng yêu
và qua những bài học giáo dục trẻ yêu quý các con vật, lúc này trẻ cũng rất muốn để tạo ra những con vật đáng yêu đó Vậy tôi gợi hỏi trẻ có muốn dùng
Trang 8đôi bàn tay khéo léo để tạo nên những con vật này không? Sau đó tôi hướng dẫn trẻ tạo thành nhiều con vật từ lá cây, vẽ con vật bằng vân tay và bàn tay
Tuy nhiên cũng không phải lúc nào tôi cũng có cơ hội, hay chờ cơ hội để đưa trẻ vào hoạt động, mà tôi cần suy nghĩ và tạo ra những cơ hội đến với trẻ một cách tự nhiên, đơn giản như vốn dĩ nó có Hàng ngày trẻ sống và học tập, vui chơi trong lớp học, mọi đồ chơi, đồ dùng trang trí rất quen thuộc trở nên bình thường không có gì là đáng chú ý Vậy nên hàng ngày tôi cần cho xuất hiện một đồ chơi mới, một vật mới, một bức tranh mới là sẽ thu hút được sự chú ý của trẻ ngay
Ví dụ: Tôi lấy cái kèn bằng nhựa đặt ở một cái bàn ngay cửa ra vào (mọi
ngày nó đặt ở góc âm nhạc), úp dưới cái kèn nhựa là cái kèn bằng lá chuối to nhỏ khác nhau Lúc này tôi tạo sự tò mò để trẻ cầm cái kèn lên thổi và phát ra
âm thanh Như vậy trẻ trong lớp sẽ xúm lại và bỏ lại chiếc kèn nhựa, truyền tay nhau xem kèn lá và thổi, lúc này tôi hướng dẫn, gợi ý để trẻ tự làm cho mình chiếc kèn giống cô
Hình ảnh 3- Trang 21 (Trẻ thổi kèn bằng lá cây)
Hàng ngày ở sân trường gốc cây vốn dĩ rất quen thuộc với trẻ, nhưng tôi
sẽ bầy một số đồ chơi làm từ nguyên vật liệu, phế thải sẽ thu hút sự chú ý của trẻ
Ví dụ: Gốc cây tôi bầy những quả bóng cũ, chai nhưa, viên đá làm con vật
như: Vẽ con bọ cánh cam, con rùa, con ếch Lúc này tôi hỏi trẻ tên con vật gì? Con vật này được làm như thế nào? Sau đó tôi gợi ý trẻ cách làm Như vậy trẻ sẽ tập trung lại và lắng nghe cô nói, qua đó tôi gợi ý cách làm các con vật từ nguyên vật liệu mà tôi và trẻ đã thu lượm được
Hình ảnh 4- Trang 21 (Trẻ quan sát đồ chơi tự làm ngoài sân trường)
Như vậy việc tạo ra tình huống bất ngờ thu hút sự chú ý của trẻ đã khó, xong việc duy trì hứng thú hoạt động lại càng khó hơn, đòi hỏi phải khéo léo, nhẹ nhàng Vì vậy tôi phải biết khai thác những gì gần gủi, hứng thú đối với trẻ, tránh tình trạng gò bó, áp đặt trẻ làm theo ý của mình
Ví dụ: Khi tổ chức tiết “Tạo hình con vật bằng lá cây” tôi tổ chức trẻ chơi
trò chơi tìm kiếm những con vật trong vườn bách thú Tôi tìm trước (giới thiệu tranh mẫu làm con vật bằng lá cây), từ nhiệm vụ của bài học tôi biến thành cuộc vui, thành động cơ tích cực, giúp trẻ hoàn thành nhiệm vụ một cách tự nguyện, nhẹ nhàng và thoải mái Quá trình trẻ thực hiện tôi luôn luôn gợi hỏi ý định của trẻ, sau đó đưa ra những gợi ý khéo léo khi cần thiết, tránh để trẻ gặp khó khăn trong quá trình thực hiện trẻ sẽ nhàm chán, mất hứng thú
Ví dụ: Tôi hỏi trẻ con định dán con cá như thế nào? Con cá đang làm gì?
Nếu con muốn dán con cá đang ngoi lên mặt nước thì con phải dán đứng cho cái đầu phía trên, hoặc con hãy nghĩ xem muốn làm đuôi cá thì làm như thế nào?
Trang 9Việc lựa chọn lá cây phù hợp để tạo ra sản phẩm sẽ góp phần duy trì hứng thú cho trẻ Nếu không biết chọn lá cây phù hợp khiến trẻ khó thực hiện được, dẫn đến trẻ nhàm chán Có thể nói, đây là biện pháp mang lại hiệu quả cao trong việc tổ chức hoạt động tạo hình sáng tạo cho trẻ Giáo viên cần phải khéo léo vận dụng nó, khi thì tạo tình huống bất ngờ, khi thì vận dụng tình huống phát sinh trong cuộc sống sinh hoạt hàng ngày Tất cả đều phải được khai thác triệt
để trên cơ sở hứng thú và xuất phát nhu cầu hoạt động của trẻ, có như vậy trẻ mới tích cực hưởng ứng hoạt động sử dụng cử động bàn tay, ngón tay để phát triển vận động tinh mới mang lại hiệu quả cao
3.3 Giải pháp 3 Nâng cao kỹ năng hoạt động cử động các ngón tay, bàn tay thông qua việc tổ chức hoạt động tạo hình sáng tạo bằng nguyên vật liệu tự nhiên:
Hiện nay trong hoạt động tạo hình của trẻ hầu hết các giáo viên sử dụng giấy màu, sáp màu, hồ dán làm nguyên vật liệu cho trẻ hoạt động Quá trình hoạt động của trẻ với các nguyên liệu này chưa phát huy được tối đa khả năng sáng tạo của trẻ, trẻ hoạt động rất nhàm chán Việc tổ chức hoạt động tạo hình sáng tạo, tạo nguồn cảm hứng làm nảy sinh ý tưởng và lòng ham muốn sáng tạo ở trẻ Chính vì vậy để trẻ có thể hoạt động say mê với những viên sỏi, chiếc lá cây mà tôi và trẻ thu lượm được với đôi bàn tay khéo léo, nhỏ nhắn xinh sắn tôi tạo ra
sự bất ngờ đối với trẻ
a Tạo hình từ nguyên vật liệu thiên nhiên:
Nguyên vật liệu thiên nhiên rất phong phú và đa dạng, dễ kiếm, dễ tìm để đưa vào cho trẻ hoạt động Với vật liệu tự nhiên đòi hỏi phải luôn tìm hiểu, khám phá, phát hiện ra tính chất của loại vật liệu và khả năng tạo hình, trẻ biết tận dụng các nguyên vật liệu mở vào hoạt động Đây là hoạt động trẻ rất thích thú khi được hoạt động với các nguyên vật liệu đó Việc sử dụng hiệu quả các vật liệu sẵn có ở địa phương vào hoạt động tạo hình cho trẻ là một việc làm thiết
thực và hiệu quả cao
*Hoạt động tạo hình từ viên sỏi, đá, gỗ
Ví dụ: Khi cho trẻ hoạt động với nguyên vật liệu này tôi tổ chức cho trẻ với hình thức “Tô màu áo cho viên sỏi, đá, gỗ” Từ viên sỏi, đá, gỗ trẻ dùng bông
tăm tô màu với nhiều màu sắc khác nhau, dùng bút dạ vẽ thêm các chi tiết lên viên sỏi Các khối gỗ to tạo thành hình trẻ thích như: Con bọ cánh cam, con cá, bông hoa, quả, các đồ vật tùy ý trẻ thích Ngoài ra cũng từ viên sỏi nhỏ tôi cho trẻ dùng giấy màu, giấy bọc quà, giấy trăng kim, giấy kim sa gói những viên sỏi sau đó dùng dây kẽm buộc 2 đầu tạo thành những cái kẹo xinh sắn
Hình ảnh 5- Trang 22 (Hoạt động tạo hình từ viên sỏi đá, gỗ)
*Hoạt động tạo hình từ lá cây
Trẻ nhỏ, đặc biệt là trẻ mầm non có niềm yêu thích đặc biệt đối với các sự vật xung quanh Với những chiếc lá cây rụng trong vườn tôi cho trẻ thỏa sức sáng tạo để làm nên những sản phẩm tạo hình rất đẹp và gần gũi với thiên nhiên
Trang 10Khi hướng dẫn trẻ nhặt lá rụng, tôi không quên nhắc trẻ không bứt lá ở trên cây
để giáo dục trẻ bảo vệ thiên nhiên Qua hoạt động này trẻ có được những hiểu biết ban đầu về thế giới xung quanh, giúp trẻ yêu thiên nhiên, yêu cái đẹp
Với hình thức tạo hình từ lá cây rất đơn giản, từ những chiếc lá thêm chút màu cùng với cử động khéo léo của đôi bàn tay, các ngón tay, tôi hướng dẫn trẻ làm ra các con vật dễ thương dùng để trang trí, để chơi, trưng bày
Ví dụ: Tạo hình “Con cá” dùng lá cây vú sữa làm thân con cá, lá ổi nhỏ cắt
đôi, đặt chéo phía dưới đuôi lá vú sữa làm đuôi cá, dùng 2 lá nhỏ dán phía trên
và dưới làm vây cá Tương tự có thể dán thành nhiều con cá, với màu sắc khác nhau thành đàn cá bơi, sau đó trang trí thêm rong rêu, sóng nước làm ao cá cho bức tranh thêm sinh động
Tạo hình “Con bướm” lấy lá cây nhãn dài nhỏ làm thân con bướm, dùng 4
lá dạng tròn như cách bướm dán phía trên, dưới phần lá nhãn để tạo thành 2 cánh bướm, sau đó dùng sáp màu vẽ thêm râu bướm và vẽ thêm cỏ cây, hoa lá cho bức tranh sinh động và đẹp mắt
Hình ảnh 6- Trang 22 (Hoạt động tạo hình các con vật từ lá cây)
Tạo hình “Lọ hoa” lá cây đa cắt bớt phần đầu và phần đuôi làm bình hoa,
lấy cánh hoa hồng hoặc cánh hoa giấy dán theo cành dài phía trên để tạo thành những cành hoa cắm trong lọ, chọn các lá nhỏ dán xen kẽ vào cành hoa tạo thành lá hoa
Hình ảnh 7- Trang 23 (Hoạt động tạo hình từ hoa, lá tạo thành lọ hoa)
Ngoài ra cũng từ chiếc lá rụng tôi có thể hướng dẫn gợi mở cho trẻ tạo ra nhiều con vật khác nhau như: Con thỏ, con rùa, con gà, con mèo, con châu, con chim…Hay cho trẻ làm con sâu từ lá chuối, con trâu bằng lá bàng, đồng hồ đeo
tay làm bằng lá dừa
*Hoạt động tạo hình từ củ quả Hình thức tạo hình từ rau, củ, quả tôi áp
dụng vào chủ đề thế giới động vật và thế giới thực vật
Ví dụ: Làm bông hoa từ quả đậu bắp: Cắt đôi quả đậu bắp, cho trẻ nhúng
phần cắt quả đậu bắp vào màu rồi nhấc ra in lên giấy Các khía bên trong ruột đậu bắp khi nhúng vào màu sẽ tạo thành hình bông hoa rất đẹp trên giấy
Ví dụ: Làm con gấu từ quả cà: Lấy 2 quả cà 1 to, 1 nhỏ, quả to làm mình,
quả nhỏ làm đầu, dùng que tăm xiên 2 quả cà lại với nhau, dùng cà rốt cắt nhỏ
để làm mũi và tay, dạ màu vẽ mắt và sợi kẽm, ruy băng để trang trí
Hình ảnh 8- Trang 23 (Hoạt động tạo hình từ qủa cà làm con gấu)
b Hoạt động tạo hình từ vân tay, ngón tay và bàn tay
*Tạo hình từ vân tay, ngón tay
Với đôi bàn tay khéo léo, nhỏ nhắn xinh sắn tôi hướng dẫn trẻ tạo ra những con vật ngộ nghĩnh đáng yêu, những bông hoa đầy màu sắc, những chùm qủa chín mọng
Trang 11Ví dụ: Đề tài “Vẽ hoa” chủ đề Thế giới thực vật tôi cho trẻ dùng đầu ngón
tay chấm vào màu, rồi in từng đầu ngón tay lên giấy tạo thành bông hoa, sau đó dùng bút màu hoặc xáp màu vẽ thân cây, tiếp tục dùng ngón tay chấm màu xanh
in lên sát với cành hoa làm lá hoa to – nhỏ tùy ý Hay khi vẽ cây to tôi cho trẻ chấm màu rồi in đầu ngón tay lên giấy làm nhiều lá cây, tạo thành tán lá to, sau
đó dùng bút dạ, hoặc sáp màu vẽ thân cây cho phù hợp
Ví dụ: Đề tài vẽ “Chùm nho” chủ đề Thế giới thực vật tôi cho trẻ nhúng các
đầu ngón tay vào màu tím rồi chấm lên giấy, tiếp tục lấy màu và chấm tiếp theo
kề nhau tạo thành chùm nho, Sau đó cho trẻ chấm màu tiếp để tạo thêm nhiều chùm nho nữa, dùng sáp màu vẽ phần cuống của chùm nho
Hình ảnh 9 – Trang 24 (Hoạt động vẽ hoa quả bằng vân tay )
*Tạo hình sáng tạo bàn tay, cổ tay
Cho trẻ áp tay lên giấy và vẽ theo hình bàn ta, đây là một trò chơi quen thuộc của các trẻ Trước tiên cho trẻ xòe đều ngón tay và áp phẳng lên giấy, cầm bút vẽ theo đường viền ngoài bàn tay của mình, khi nhấc tay ra khỏi hình vẽ trên giấy sẽ còn lại hình bàn tay của trẻ Chỉ cần thêm chi tiết đặc trưng của hình ảnh định vẽ và tô màu phù hợp, trẻ sẽ có những hình ảnh hết sức sinh động mang dấu ấn bàn tay của riêng mình
Ví dụ: Vẽ “Con cá” Trẻ úp bàn tay theo chiều ngang, các ngón tay chụm
nhẹ, ngón cái xòe ra rộng hơn một chút Trẻ vẽ thêm một cung tròn ở phần dưới lòng bàn tay để phân biệt phần đầu cá, các ngón tay hơi khép sẽ làm vây và đuôi
cá uốn lượn Hai bàn tay úp vào giấy sẽ giúp trẻ vẽ hai con cá ở hai chiều ngược nhau Vẽ miệng cá, mắt cá Trẻ tô màu theo vằn ngang hay dọc của ngón tay, trẻ
có những chú cá có sắc màu rất đẹp
Hình ảnh 10- Trang 24 (Hoạt động tạo hình con cá từ bàn tay )
Ví dụ: Vẽ “Con bướm” Cũng sử dụng hai bàn tay nhưng khi xếp hình thì
trẻ đặt cho ngón cái chồng lên nhau, hai đầu búp ngón tay hướng lên trên tạo cánh bướm bay lên Trẻ có thể úp từng tay một để đồ hình Con bướm đã có đôi cánh, cần vẽ thêm phần thân là một hình bầu dục dài với các đốt thân, phần đầu
vẽ mắt và miệng và có cả đôi râu uốn cong Tô màu đối xứng nhau giữa hai bên
cánh bướm!
Ví dụ: Vẽ “Con chó” Đặt ngang bàn tay với ngón trỏ và ngón út xòe
rộng, các ngón khác khép lại trẻ dùng bút vẽ theo tay, có thể làm cho hình chú chó sinh động hơn bằng cách vẽ thêm lưỡi chó đang thè ra, thêm một vòng xích
ở cổ chó (chính là phần cổ tay) Cuối cùng chỉ việc vẽ thêm mắt, mũi đen cho sinh động nữa là xong! Thường trẻ quen với việc xòe bàn tay ra úp vào giấy để
vẽ theo, nhưng thật ra tôi có thể để bàn tay ở nhiều tư thế khác nhau, chẳng hạn như nắm bàn tay lại Hình bàn tay nắm lại sẽ khó hình dung hơn Vì thế tôi cho
trẻ làm sáng tạo thêm nhiều hình mẫu khác
Hình ảnh 11- Trang 25 (Hoạt động tạo hình con chó từ bàn tay )
Trang 12Ví dụ: Vẽ “Con mèo” Bàn tay nắm lại, ngón cái thu gọn vào lòng bàn
tay, ngón trỏ và ngón út nhô lên khỏi nắm tay một chút xíu, sẽ tạo thành hình hai tai mèo Vẽ thêm lòng tai là hai chữ V úp ngược Mèo thì có bộ râu là đặc trưng
là mèo đen, xám, vẽ râu cho mèo và hai bên râu cũng phải đối xứng nhau đều đặn
Hình ảnh 12- Trang 25 (Hoạt động tạo hình con mèo từ bàn tay )
Ví dụ: Vẽ “Con thỏ” Vẫn cùng một cách nắm tay như vẽ con mèo nhưng
ngón trỏ và ngón giữa nhô thẳng lên làm hai tai dài của thỏ Sau đó vẽ hai cái răng cửa to và dài, còn râu thỏ vẽ ngắn hơn râu mèo Mắt thỏ tròn và lòng tai
cũng được vẽ dài theo dáng tai
Ví dụ: Vẽ “Con công” Úp bàn tay vào giấy, ngón tay xòe đều Hình vẽ
bàn tay hiện ra rất quen thuộc ở tư thế đứng Trẻ vẽ thêm chai chân chim công thẳng phía dưới bàn tay, ngón chân xòe ra chạc ba Đặc trưng của công là cái mào uốn cong và bộ lông sặc sỡ Trẻ hãy chọn tô màu yêu thích nhưng các tông màu xanh, màu tím và vàng rất hợp với màu lông công
Hình ảnh 13- Trang 26 (Hoạt động tạo hình con công từ bàn tay )
Ví dụ: Vẽ “Con ốc sên” Nắm tay nắm chặt chỉ để ngón cái xòe rộng ra
Sẽ hơi khó một chút vì tự hình bàn tay chưa rõ hình con vật, nên cần vẽ đâu, trẻ
vẽ thêm xoáy tròn cho phần nắm tay, sẽ tạo thành vỏ ốc sên với xoáy tròn đặc trưng Ốc sên có hai mắt ngóc lên khỏi đầu và phần thân đuôi đầy đốt co giãn theo vết trườn của nó
Hình ảnh 14- Trang 26 (Hoạt động tạo hình con ốc sên từ bàn tay )
Ví dụ: Vẽ “Con ngựa” Bàn tay đặt chếch, khép ngón cái vào lòng bàn
tay, đầu ngón tay cụp xuống Đôi tai nhọn nhỏ xinh, cái bờm dài và một vòng dây cương, đích thị là con ngựa rồi! cho trẻ vẽ thêm mắt và mũi tròn, còn miệng
thì kéo dài một chút sẽ hợp với khuôn mặt dài của ngựa
Ví dụ: Vẽ “Con hưu cao cổ” Úp bàn tay xuống các ngón chụm hờ, ngón
cái mở rộng hơn để tạo miệng cười thân thiện của hươu cao cổ, sau đó vẽ các đường viền theo bàn tay để tạo thành đầu hươu Tô màu vàng và các đốm nâu trên nền vàng, như thế để không thể nào lẫn vẻ đặc trưng của hươu cao cổ! vẽ đôi tai phía trên, cạnh đôi tai là đôi sừng hươu tí hon, cổ hươu dài theo ống tay trẻ, trông thật dễ thương?
Hình ảnh 15- Trang 27 (Hoạt động tạo hình con hưu từ bàn tay )
Sau khi trẻ được vẽ theo mẫu các con vật dễ thương từ bàn tay, trẻ sẽ tự sáng tạo được rất nhiều mẫu vẽ theo hình bàn tay Tôi giúp trẻ nhận biết nét đặc trưng của hình ảnh để trẻ vẽ cho đẹp và tô màu phù hợp, như thế dù là hình bàn tay nhưng thoáng nhìn đã nhận ra ngay hình ảnh con vật mà trẻ tưởng tượng đến Với cách vẽ này trẻ rất hứng thú, sáng tạo ra nhiều sản phẩm Song tùy vào nội dung của đề tài để tôi tổ chức vào hoạt động học hay hoạt chơi ở động góc, hoạt động theo ý thích và mọi lúc, mọi nơi
Trang 13Hoạt động tạo hình đặc biệt là hoạt động sáng tạo từ nguyên vật liệu thiên nhiên, in hình từ bàn tay, ngón tay, bàn chân… để sáng tạo ra các hình ảnh, con vật của trẻ luôn là đề tài hấp dẫn, gây được sự hứng thú và cảm hứng từ trẻ Thông qua hoạt động này buộc trẻ phải tư duy trước hình thù, đường nét của con vật, đồ vật mà trẻ định làm, in lên giấy trước khi trẻ thể hiện Do đó trẻ sẽ được
sử dụng đôi bàn tay một cách khéo léo để tự sáng tạo theo trí tưởng tượng của trẻ Như vậy không những giúp trẻ tăng trí thông minh, phát triển trí tưởng tượng, sáng tạo và khả năng ghi nhớ, tư duy, nhận biết môi trường và màu sắc trong tự nhiên mà còn phát triển kỹ năng vận động tinh cho trẻ
3.4 Giải pháp 4: Lồng ghép trải nghiệm tạo hình sáng tạo từ các nguyên vật liệu tự nhiên thông qua hoạt động chơi ngoài trời và hoạt động chơi ở các góc nhằm thu hút sự chú ý và hứng thú của trẻ vào hoạt động:
a Đối với hoạt động chơi ở các góc:
Hoạt động chơi ở các góc là hoạt động trẻ có nhiều thời gian tạo ra nhiều sản phẩm Vậy làm thế nào để trẻ hứng thú mà không thấy nhàm chán, nên tôi chú trọng cho trẻ sử dụng đa dạng, phong phú các nguyên vật liệu để trẻ thỏa sức sáng tạo theo trí tưởng tượng của mình, tạo ra những sản phẩm tạo hình, những đồ chơi thật đẹp ở góc nghệ thuật
Ngoài những kỹ năng mà cô giáo cung cấp cho trẻ ở hoạt động tạo tạo, thì
ở hoạt động chơi ở các góc này tôi cho trẻ tạo ra những sản phẩm tỉ mỉ hơn, vận dụng đôi bàn tay khéo léo hơn, cẩn thận hơn, tức là trẻ sử dụng kỹ năng vận động tinh của đôi bàn tay một cách khéo léo và chính xác hơn để tạo ra sản phẩm như: con vật, bông hoa từ hột hạt, vải vụn, len vụn, vỏ lạc, vỏ trứng, bông…
Ví dụ: Ở góc nghệ thuật tôi cho trẻ đồ hình con vật, đồ vật, bông hoa,
cây… Trẻ sử dụng vật liệu keo dán, hạt đậu, vải vụn, len vụn, bông, vỏ trứng,
vỏ lạc đập dập để tạo nên sản phẩm
Hình ảnh 16 –Trang 27 (Hoạt động tạo hình con vật bằng hột hạt)
Không nhất thiết mỗi trẻ phải tạo ra một sản phẩm và một sản phẩm cũng không nhất thiết chỉ có một hoạt động, mà có những sản phẩm tạo ra từ nhiều bàn tay của các trẻ trong lớp, thậm chí có cả bàn tay của tôi và ở nhiều thời điểm khác nhau Có những sản phẩm trẻ đang làm xong được xếp ở góc nghệ thuật để trẻ có thể nhìn thấy và nảy sinh ý định tiếp tục thực hiện để hoàn thiện sản phẩm
Ví dụ: Làm bộ sưu tập thời trang bằng lá cây, vỏ hộp sữa, giấy bọc quà,
trẻ cùng nhau trao đổi sẽ làm những bộ thời trang bằng vật liệu này như thế nào Hằng ngày trẻ thực hiện chưa xong sản phẩm trẻ có thể treo lên giá góc, hôm sau tiếp tục thực hiện Như vậy trẻ khác nhìn thấy cũng nảy sinh ý định tiếp tục cùng bạn làm để hoàn thiện sản phẩm Cuối cùng tôi là người giúp trẻ hoàn thiện sản phẩm những bộ sưu tập thời trang ngộ nghĩnh đáng yêu, hấp dẫn Một sản phẩm như vây sẽ thu hút được rất nhiều trẻ tham gia một cách say xưa, làm cho
Trang 14trẻ cảm thấy phấn khởi khi mình đã đóng công sức tham gia vào trò chơi thú vị này
a Đối với hoạt động chơi ngoài trời:
Hoạt động chơi ngoài trời là hoạt động trẻ vừa hít khí trời trong lành, vừa chơi và có thể sưu tầm những lá cây, viên sỏi, cành cây khô, ống hút để chơi với các nguyên vật liệu vừa sưu tầm được Khi cho trẻ quan sát cây tôi chú ý cho trẻ cắt tỉa lá vàng với cây nhỏ, cây lớn cho trẻ nhặt lá rụng đem về rồi ép thẳng, nhặt những cành cây khô, vỏ cây khô để làm nguyên vật liệu, nhặt sỏi đá có hình thù con vật ngộ nghĩnh để xếp các con vật dễ thương Hoạt động chơi ngoài trời nếu tôi biết tổ chức hợp lý, khai thác môi trường tự nhiên thì trẻ rất hào hứng và hứng thú Vậy nên tôi đã tận dụng hết khả năng ưu thế đặc biệt này
Ví dụ: Cho trẻ hoạt động lao động nhặt lá cây Tôi cho trẻ thu lượm nhặt
nhiều lá cây lựa chọn những lá vàng đẹp mang về chỗ (nơi tôi chuẩn bị sẵn), còn
lá khác cho trẻ bỏ vào thùng rác Sau đó hướng dẫn cho trẻ tạo hình từ những lá cây rụng với nhiều con vật ngộ nghĩnh đáng yêu như: Làm con trâu bằng lá đa, con gà, con lợn, con cá bằng cánh bèo tây; Con sâu, con mèo, cái kèn lá bằng lá chuối; Làm chong chóng, con châu chấu, đồng hồ, kính, vòng bằng lá dừa; Con
gà, con tôm từ rơm rạ; Con voi, con cá, con bướm từ hột hạt, sỏi đá,
Hình ảnh 17- Trang 28 (Hoạt động làm con vật bằng lá cây, cây lục bình)
Hoặc cũng từ những lá cây ở sân trường như lá đa, lá nhãn, lá cây hoa sữa, lá cây lộc vừng, cây vú sữa, cánh hoa hồng, hoa giấy, lá cây hoa ngâu cho trẻ xếp thành hình các con vật
Ví dụ: Lấy cánh bèo tây làm thân con cá, dùng hạt đậu đen làm mắt, lấy lá
bèo tây cắt tỉa làm vây lưng, vây bụng, dùng que tăm rạch trên thân bèo để dắt vây cá Hoặc cũng từ cánh bèo tây hướng dẫn trẻ làm con gà, con lợn
Lá chuối xé thành dải rộng 2cm đặt vuông góc 2 dải lá, gập lại lần lượt lá ngang, lá dọc lần lượt, dùng kéo cắt lá khoảng 2cm gập vào khe của lá ngang Cắt 2 hình tam giác vào 2 khe của mặt mèo làm tai, cắt đuôi mèo và dán mắt dâu Có thể dùng lá dừa, lá chuối đan thành túi xách, ví, đồng hồ
Ví dụ: Trẻ dùng lá bàng, lá đa xếp làm thân con cá, dùng 2 lá nhãn hoặc
hoa sữa dài xếp phía dưới lá làm đuôi cá, cánh hoa hồng, hoa giấy làm vây cá Như vậy hình dạng con cá lớn, cá nhỏ, cá bơi phía trước, phía sau, hai con cá chụm đầu vào nhau Hoặc cho trẻ dùng lá nhãn làm mình con bướm, lấy 4 lá vú sữa làm cánh bướm lấy cây cỏ dại làm dâu bướm Cũng từ những lá cây này cô
có thể hướng dẫn cho trẻ tự xếp thành nhiều các con vật khác
Vẫn từ những chiếc lá, cánh hoa này tôi cho trẻ nhặt và ép khô vào hoạt động tạo hình cho trẻ in, đồ, dán hình lá trên giấy Sau đó tô màu thật đẹp, đóng thành quyển làm bộ sưu tập với các loại lá cây
Trang 15Ví dụ: Ở chủ đề “Giao thông” tôi cho trẻ dùng hột hạt, sỏi đá, cành cây
khô xếp và dán thành các phương tiện giao thông Với những viên sỏi đá dễ kiếm, dễ tìm vào hoạt động tạo hình, hoạt động chơi ở các góc hay hoạt động
theo ý thích cho trẻ trải nghiệm Chủ đề “Nước và hiện tượng tự nhiên” cho trẻ
xếp hình ông mặt trời, đám mây, trời mưa, con sông, suối, ngọn núi cao
Tương tự như vậy ở các chủ đề khác, tôi cũng gợi mở để trẻ lựa chọn các nguyên vật liệu phù hợp và sáng tạo ra được nhiều sản phẩm khác nhau Mỗi khi được hoạt động với các nguyên vật liệu tự nhiên, tôi thấy trẻ rất thích thú, say
mê sáng tạo và tạo ra được rất nhiều sản phẩm Qua đó trẻ xem những chiếc lá, viên sỏi đá, cành cây khô như một vật vô tri đến chỗ trẻ đã biết sử dụng nó vào hoạt động tạo hình sáng tạo, làm cho nó trở nên ý nghĩa, trẻ say mê với đủ các loại vật vô tri vô giác này với đôi bàn tay khéo léo kỳ diệu, để tạo ra những đồ chơi ngộ nghĩnh, những con vật đáng yêu
Tất cả những sản phẩm do trẻ làm ra tôi đem sử dụng trang trí vào các góc chơi Như vậy trẻ rất thích thú khi sản phẩm của mình làm ra được cô trang trí, được sử dụng vào hoạt động học tập, vui chơi trẻ cảm thấy sản phẩm của mình làm ra rất có ý nghĩa, khi bố mẹ người thân đến đón trẻ có thể khoe sản phẩm của mình
3.5 Giải pháp 5 Làm tốt công tác phối hợp với phụ huynh để ôn luyện kiến thức kỹ năng vận động tinh qua đôi bàn tay khéo léo của trẻ ở nhà:
Công tác phối hợp với phụ huynh là yếu tố quan trọng tạo sự thành công lớn trong việc nâng cao chất lượng chăm sóc và giáo dục trẻ, đặc biệt là rèn luyện kỹ năng vận động tinh thông qua hoạt động tạo hình sáng tạo Để làm tốt công tác này tôi phối hợp, tuyên truyền với phụ huynh bằng nhiều hình thức như: Thông qua giờ đón trả trẻ, thông qua cuộc họp phụ huynh, qua góc trao đổi phụ huynh của lớp, qua việc lập nhóm Zalo, facebook
Ví dụ: Thông qua cuộc họp phụ huynh tôi tuyên truyền về công tác chăm
sóc và giáo dục trẻ Huy động sự đóng góp của phụ huynh sưu tầm, hỗ trợ một
số nguyên vật liệu thiên nhiên, phế liệu mang đến lớp để cô giáo làm đồ chơi, đồ dùng cho hoạt động tạo hình sáng tạo Khuyến khích các bậc phụ huynh cùng tham gia sáng tạo nhiều đồ chơi tại nhà từ các nguyên vật liệu tự nhiên sẵn có cho trẻ chơi ở nhà, để trẻ được rèn kỹ năng cơ nhỏ bàn tay và ngón tay phát triển
kỹ năng vận động tinh
Ví dụ: Để có nơi hoạt động và trưng bày sản phẩm, tôi tuyên truyền cho
phụ huynh ở nhà nên xây dựng cho trẻ góc tạo hình Để trẻ có nơi chuẩn bị đồ dùng, nguyên vật liệu tạo hình, bút màu, bút sáp, keo dán, giấy màu, lá cây, sỏi
đá, giấy vẽ… đây là nơi cho trẻ thỏa sức sáng tạo, cũng là không gian trưng bày sản phẩm tự tạo của trẻ Để giúp trẻ có khả năng sáng tạo trong hoạt động tạo hình, thì phụ huynh cần hướng dẫn và dạy trẻ cách thực hiện để tạo ra sản phẩm Góc tuyên truyền của lớp là nơi để tôi treo những thông tin cần thiết, những nội dung truyền tải tới phụ huynh về các hoạt động của trẻ ở trường để cha mẹ
