Sau khi nghiên cứu và nhận thức rõ tầm quan trọng của việc giúp trẻ nhà trẻ 24-36 nhận biết tốt 3 màu cơ bản: đỏ, vàng, xanh, Tôi quyết định đi sâu nghiên cứu và làm sáng kiến để giúp tr
Trang 1SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HÓA
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HUYỆN NGA SƠN
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
MỘT SỐ GIẢI PHÁP GIÚP TRẺ NHÀ TRẺ 24 - 36 THÁNG NHẬN BIẾT BA MÀU CƠ BẢN XANH, ĐỎ, VÀNG
Ở TRƯỜNG MẦM NON THỊ TRẤN 2, HUYỆN NGA SƠN, TỈNH THANH HÓA
Người thực hiện: Mai Thị Huế Chức vụ: Giáo Viên Đơn vị công tác: Trường Mầm non Thị Trấn 2 SKKN thuộc lĩnh vực: Chuyên môn
THANH HÓA NĂM 2022
Trang 27 2 NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM 2
14 Giải pháp 1: Quan sát, đánh giá mức độ nhận biết màu sắc của
15 Giải pháp 2: Dạy trẻ nhận biết ba màu anh, đỏ, vàng, xanh thông
qua hoạt động chơi - Tập có chủ định “Hoạt động nhận biết” 5
16 Giải pháp 3: Dạy trẻ nhận biết màu đỏ, vàng, xanh thông qua các
17 Giải pháp 4 Dạy trẻ nhận biết ba màu đỏ, vàng, xanh thông qua
18 Giải pháp 5 Tạo môi trường giáo dục giúp trẻ nhận biết tốt màu
19 Giải pháp 6 Phối hợp giữa nhà trường và gia đình để giúp trẻ
24 Tài liệu tham khảo
25 Danh mục các đề tài sáng kiến kinh nghiệm đã được hội đồng
đánh giá xếp loại
Trang 31.1 Lí do chọn đề tài
“Trẻ em hôm nay, thế giới ngày mai” [1]
Trẻ em không chỉ là niềm hạnh phúc của mỗi gia đình mà còn là là chủ nhân tương lai của nhân loại Một đất nước muốn phát triển vững mạnh phải có những con người có đủ sức, đủ tài,… Để trẻ có một tương lai tươi sáng thì ngay
từ tuổi ấu thơ trẻ phải được hưởng nền giáo dục phù hợp hiện đại và toàn diện
về mọi mặt Giáo dục mầm non là cấp học đầu tiên trong hệ thống giáo dục quốc dân, nó giúp trẻ nhỏ phát triển đầy đủ về thể chất, nhận thức, ngôn ngữ, tình cảm
xã hội và thẩm mỹ ngay từ những bước chân đầu đời chập chững Những kỹ năng mà trẻ được tiếp thu qua chương trình chăm sóc giáo dục mầm non tại ngôi trường sẽ là nền tảng cho việc học tập và thành công sau này của trẻ
Hoạt động nhận biết là một hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ nhà trẻ hữu hiệu nhất, thông qua hoạt này trẻ được thõa mãn nhu cầu nhận biết, tìm hiểu, khám phá, phát hiện những điều mới lạ về thế giới xung quanh một cách
cụ thể và chính xác, những màu sắc bắt mắt xung quanh luôn hấp dẫn, lôi cuốn
và kích thích trẻ từ đó cảm giác, tri giác, ngôn ngữ của trẻ phát triển đầy đủ Đối với trẻ nhà trẻ Hoạt động nhận biết về màu sắc là một trong những bước khởi đầu quan trọng cho trẻ khi cảm nhận về cái đẹp vì mọi sự vật hiện tượng đều có màu sắc Mỗi một sự vật hiện tượng đều mang một màu sắc riêng biệt phong phú và đa dạng Khi mới sinh ra trẻ đã có những phản ứng thích thú, hớn hở với những sự vật có màu đỏ, nhưng càng lớn trẻ càng nhận ra nhiều màu sắc hơn Đối với lứa tuổi nhà trẻ 24 - 36 tháng tuổi trẻ chỉ có thể nhận biết, phân biệt được 3 màu cơ bản: đỏ, vàng và xanh Việc giúp trẻ nhận biết tốt 3 màu cơ bản còn là bước đầu giúp trẻ phát triển nhận thức và thẩm mĩ Là nền tảng vững chắc để sau này trẻ sẽ nhận biết, phân biệt nhiều màu sắc khác nhau ở các độ tuổi tiếp theo Chính vì vậy, việc giúp trẻ nhà trẻ 24 - 36 tháng tuổi biết nhận biết 3 màu đỏ, vàng, xanh rất quan trọng và cần thiết Là một giáo viên mầm non được phân công phụ trách nhóm trẻ 24 - 36 tháng tuổi, tôi mong muốn được nghiên cứu vấn đề này với mong muốn bản thân có nhiều kinh nghiệm mở rộng vốn hiểu biết và nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ Bên cạnh đó đi sâu nghiên cứu, tìm hiểu những khả năng nhận biết của trẻ về màu sắc Từ đó tôi có thêm những hiểu biết mới, sinh động phong phú, đưa ra những giải pháp tối ưu nhằm không ngừng cải tiến, nâng cao chất lượng tổ chức các hoạt động nhận biết màu sắc cho trẻ nhà trẻ đạt kết quả cao hơn Với những lý do trên tôi mạnh
dạn chọn đề tài “Một số giải pháp giúp trẻ nhà trẻ 24 - 36 tháng tuổi nhận biết
tốt ba màu cơ bản đỏ, vàng, xanh ở Trường mầm non Thị Trấn2, Nga Sơn”
để làm đề tài sáng kiến kinh nghiệm cho mình và áp dụng dạy trẻ trong nhóm mình phụ trách
Trang 41.2 Mục đích nghiên cứu
Dựa vào đề tài đã chọn qua đó tiến hành phân tích, đánh giá những mặt đạt được và hạn chế, tìm ra nguyên nhân và đề xuất những giải pháp tốt nhất để áp dụng vào thực tế dạy trẻ nhà trẻ 24 - 36 tháng tuổi nhận biết tốt ba màu đỏ, vàng,
xanh tại Trường mầm non Thị Trấn 2, Nga sơn
1.3 Đối tượng nghiên cứu
Trẻ nhà trẻ 24 - 36 tháng tuổi, nhóm “Thỏ Ngọc” Trường mầm non Thị Trấn 2, Nga sơn
Số trẻ: 17 trẻ
1.4 Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp nghiên cứu lý luận: Qua tài liệu chuyên đề, sách, tập san
- Nhóm các phương pháp nghiên cứu thực tiễn: Quan sát, khảo sát, thực nghiệm thống kê
- Phương pháp xử lý thông tin: Phân tích, đánh giá và so sánh
- Phương pháp thực hành trải nghiệm: Tổ chức cho trẻ thực hành thao tác trực tiếp với đồ vật, đồ chơi để tiếp nhận thông tin, nhận thức và hình thành các
kỹ năng nhận biết màu
- Phương pháp nêu gương khen thưởng: Nêu gương trẻ có kết quả thực hiện tốt các yêu cầu của cô khi tham gia hoạt động và khen thưởng động viên kịp thời
1.5 Những điểm mới của sáng kiến kinh nghiệm: Không
2 NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM 2.1 Cơ sở lý luận
Xuất phát từ đặc điểm tâm sinh lý của trẻ nhà trẻ đây là giai đoạn “Tiền ngôn ngữ” giai đoạn mà ngôn ngữ của trẻ đang hình thành và phát triển rất
nhanh, trẻ rất ham nói Trẻ thường có nhiều thắc mắc trước những sự vật, hiện tượng mà trẻ nhìn thấy, nghe thấy Trẻ luôn đặt ra rất nhiều câu hỏi như: Ai đây? Cái gì? Con gì? Tiếng gì? Màu gì? Để làm gì? [2]
Đối với độ tuổi 24-36 tháng tuổi đây là giai đoạn có tốc độ tăng trưởng và phát triển nhanh trong đó có sự phát triển các giác quan, yếu tố quan trọng để trẻ nhận thức thế giới xung quanh Với đặc điểm tư duy của trẻ 24 - 36 tháng tuổi là
tư duy trực quan hành động, trẻ khám phá thế giới xung quanh khi được tiếp xúc trực tiếp với các đồ vật, con vật, sự vật, hiện tượng, …qua các giác quan Tuy nhiên vốn tri thức, nhận thức thế giới xung quanh còn hết sức mơ hồ nhận thức của trẻ về tên gọi, đặc điểm, màu sắc… còn nhiều sai lệch
Qua quá trình dạy dỗ và chăm sóc trẻ nhà trẻ nhiều năm, tôi nhận thấy trẻ hầu như không nhận biết chính xác được ba màu: Đỏ, vàng, xanh Khái niệm về màu với trẻ rất mờ nhạt, trẻ cứ liên tục bị nhầm từ màu nọ sang màu kia, lúc thì màu xanh nhầm với màu đỏ rồi lại vàng Nguyên nhân chính là do não bộ của trẻ phát triển chưa hoàn chỉnh, còn rất non nớt Trẻ chỉ có thể bắt chước nói theo
cô như một con vẹt chứ chưa biết hình thành tư duy, ghi nhớ có chủ định Mà
Trang 5đến cuối độ tuổi nhà trẻ, kiến thức chính của trẻ là nhận biết được 3 màu cơ bản:
đỏ, vàng, xanh Đây quả thực là một khó khăn rất lớn đối với các cô giáo khi dạy trẻ độ tuổi nhà trẻ 24 - 36 tháng tuổi
Vậy làm thế nào để trẻ nhà trẻ 24 - 36 tháng tuổi nhận biết được chính xác
3 màu cơ bản: đỏ, vàng, xanh là một bài toán khó đối với Tôi và các giáo viên trong tổ Đây chính là vấn đề quan trọng đòi hỏi phải được quan tâm cải thiện cấp bách Sau khi nghiên cứu và nhận thức rõ tầm quan trọng của việc giúp trẻ nhà trẻ 24-36 nhận biết tốt 3 màu cơ bản: đỏ, vàng, xanh, Tôi quyết định đi sâu nghiên cứu và làm sáng kiến để giúp trẻ nhận biết được 3 màu cơ bản đỏ, vàng, xanh
2.2 Thực trạng của vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm
Thực trạng của việc tổ chức cho trẻ nhà trẻ 24 - 36 tháng tuổi nhận biết 3 màu cơ bản ở trường mầm non Thị Trấn 2, Nga Sơn Bản thân tôi qua thời gian trực tiếp đứng lớp và đi sâu tìm hiểu quá trình chăm sóc, giáo dục trẻ ở nhà trẻ tôi nhận thấy thực trạng sau:
* Thuận lợi:
- Đối với nhà trường:
+ Trường mầm non Thị Trấn 2 là trường chuẩn quốc gia có đầy đủ đồ dùng
đồ chơi phục vụ cho trẻ nhận biết tốt ba màu cơ bản đỏ, vàng, xanh Lớp học đảm bảo đủ diện tích, thoáng mát, thuận lợi cho các hoạt động của trẻ
+ Trang thiết bị đồ dùng, đồ chơi tương đối đầy đủ
- Đối với Ban giám hiệu và giáo viên: Ban giám hiệu và đội ngũ giáo viên
thường xuyên được tiếp cận và bồi dưỡng học hỏi kinh nghiệm nâng cao trình
độ chuyên môn, nắm bắt kịp thời các chương trình đổi mới
- Đối với bản thân: Bản thân tôi đã có nhiều năm kinh nghiệm dạy trẻ lớp
24 - 36 tháng tuổi có Trình độ đại học, luôn yêu nghề, mến trẻ
- Đối với trẻ: Trẻ được học và phân lớp theo đúng độ tuổi
* Khó khăn:
- Đối với phụ huynh: Sự quan tâm của các bậc phụ huynh về vấn đề nhận
biết màu của con em mình trong độ tuổi nhà trẻ là không cần thiết Nhiều phụ huynh còn xem nhẹ các hoạt động giáo dục của trẻ nhà trẻ
- Đối với trẻ: Thực tế ở lớp tôi việc nhận biết ba đỏ, vàng, màu xanh, của
trẻ là không đồng đều Do mỗi cháu có một đặc điểm nhận thức, tâm, sinh lí khác nhau Có trẻ nhận biết ba màu đỏ, vàng, màu xanh rất tốt Nhưng cũng có nhiều trẻ khả năng nhận biết, gọi đúng tên, biết lấy cất đúng màu theo yêu cầu của cô còn hạn chế Vì thế để thực hiện tốt việc dạy trẻ nhận biết ba màu đỏ, vàng, xanh tôi đã gặp không ít khó khăn
Từ những thuận lợi và khó khăn còn tồn tại, ngay từ đầu năn học tôi đã đi sâu vào nghiên cứu đề tài và bước đầu khảo sát mức độ nhận biết 3 màu đỏ, vàng, xanh trên trẻ ở nhóm lớp, kết quả thu được như sau :
Trang 6Kết quả bảng khảo sát trẻ đầu năm học:
TT Nội dung Tổng
số trẻ
Kết quả Đạt Chưa đạt
Số trẻ
Tỷ lệ
%
Số trẻ
2.3 Các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề
2.3.1 Giải pháp 1: Quan sát, đánh giá mức độ nhận biết màu sắc của trẻ ở nhóm lớp
Qua quá trình chăm sóc trẻ hàng ngày, tôi đã quan sát và theo dõi trẻ có mục đích, nắm bắt đặc điểm nhận thức của trẻ, ghi lại những trẻ nhận biết màu tốt, chưa tốt hay mức độ nhận biêt màu của trẻ Dựa trên kết quả quan sát này tôi thấy được khả năng nhận biết màu của từng trẻ để từ đó có biện pháp phát triển giúp cho trẻ nhận biết màu đỏ, vàng, xanh tốt hơn
Mỗi ngày tôi lên kế hoạch quan sát 2 - 3 trẻ ở một hoạt động nào đó, sau mỗi buổi làm việc tôi dành ra 2 - 3 phút ghi lại những gì quan sát được ở trẻ
Ví dụ: Quan sát cháu Mai Bình An 24 tháng tuổi
Ngày quan sát 28/09/2021 Nơi quan sát: Trong lớp
Thời gian bắt đầu từ 9h đến 9h05’
Mục đích quan sát: Khả năng nhận biết màu vàng của trẻ
Tôi cho cháu chơi ở góc mở (Ai thông minh) Tôi chọn hình ảnh bé gái mặc váy màu vàng gắn lên mảng tường của góc, tôi yêu cầu cháu chọn váy áo màu vàng (ở trong một hộp đựng lộn váy áo màu xanh, màu đỏ…) cho bạn gái
và gắn lên tường tương ứng
- Kết quả quan sát trẻ như sau:
+ Bé hiểu được lời nói của cô
+ Biết chọn đúng các váy áo màu vàng để gắn tương ứng
Trang 7+ Bé nói được câu 4 từ ( Váy, áo màu vàng)
Ví dụ: Quan sát cháu Mai Minh Đức 28 tháng tuổi
Thời gian quan sát 10h đến 10h10’
Mục đích quan sát: Tìm hiểu khả năng nhận biết màu vàng, đỏ
Tôi đưa hai bông hoa màu vàng và màu đỏ ra hỏi cháu về màu sắc của hai bông hoa Mới đầu cháu rụt rè không nói nhưng sau đó được sự động viên của
cô cháu mạnh dạn trả lời nhưng lại trả lời sai về màu sắc của hai bông hoa Như vậy khả năng nhận biết màu của cháu Mai Minh Đức còn hạn chế
Qua các kết quả quan sát đánh giá và ghi chép lại trong sổ nhật ký theo dõi hàng ngày đã giúp tôi biết cách điều chỉnh phương pháp dạy trẻ nhận biết màu
đỏ, vàng, xanh cho trẻ và lập kế hoạch chăm sóc giáo dục trẻ phù hợp với nhu cầu của từng trẻ Từ đó có biện pháp tiếp cận, phân nhóm hoạt động, tạo điều kiện cho trẻ hoạt động theo sở thích, không gò bó, áp đặt trẻ
Ví dụ: Cháu Mai Bình An thông minh, nhanh nhẹn, nhận biết màu tốt tôi
dùng phương pháp nêu gương khích lệ trẻ
Cháu Mai Minh Đức rụt rè, khả năng nhận biết màu của cháu Đức còn hạn chế tôi dùng phương pháp tình cảm động viên nêu gương, dành thời gian tiếp cận trẻ nhiều hơn để chơi cùng trẻ, trò chuyện với trẻ để luyện khả năng nhận biết màu cho trẻ
* Kết quả: Từ kết quả quan sát, đánh giá mức độ nhận biết màu sắc tôi đã
nắm bắt được nhận thức về nhận biết màu của trẻ ở nhóm lớp mình Từ đó tìm ra những giải pháp áp dụng cho cả lớp nói chung và cho cá nhân từng trẻ nói riêng đạt kết quả
2.3.2 Giải pháp 2: Dạy trẻ nhận biết ba màu anh, đỏ, vàng, xanh thông qua hoạt động chơi - Tập có chủ định “Hoạt động nhận biết”
Các hoạt động nhận biết màu sắc (đỏ-vàng -xanh) được tiến hành tích hợp với các hoạt động nhận biết một số đồ dùng đồ chơi quen thuộc và các hoạt động nhận biết một số con vật, hoa, quả, rau quen thuộc [3]
Muốn thực hiện tốt việc dạy cho trẻ nhận biết ba màu đỏ, vàng, xanh đạt được chất lượng và hiệu quả cao, ngoài việc thực hiện đầy đủ các nội dung đã được quy định trong chương trình, tiến hành đúng phương pháp Tôi còn chú trọng đầu tư vào hoạt động Chơi - Tập có chủ định một cách phong phú, linh hoạt và luôn lấy trẻ làm trung tâm, tạo cơ hội cho trẻ được bộc lộ hết khả năn, năng lực của mình trong quá trình tổ chức hoạt động
Để trẻ nhận biết ba màu đỏ, vàng, xanh thành công trong hoạt động nhận biết, đầu tiên tôi phải dùng thủ thuật thu hút được sự chú ý của trẻ vào hoạt động Theo từng chủ đề, tôi lựa chọn, sử dụng các đồ chơi, tranh ảnh, vật thật có màu đỏ, màu xanh hoặc màu vàng để trẻ gọi tên đồ vật kèm theo màu sắc Khi cho trẻ chơi trò chơi để luyện cho trẻ phát âm tôi chọn trò chơi có đồ dùng trực quan mang màu sắc đỏ, vàng, xanh, cho trẻ được cầm, được chọn theo yêu cầu
Trang 8của cô để trẻ phát âm Bên cạnh đó tôi còn tìm tòi sáng tạo làm ra các mô hình thật đẹp, hấp dẫn và sử dụng thêm một số thủ thuật như: Tôi sử dụng màn hình máy chiếu, ti vi để thay đổi hình thức giúp trẻ được xem hình ảnh của các đối tượng thật sinh động, cho trẻ gọi tên, đặc điểm, màu sắc Qua đó tôi thấy trẻ hứng thú học hơn, thích được nói hơn và việc lồng ghép, tích hợp nhận biết màu sắc sẽ thuận tiện hơn, giúp trẻ khắc sâu tư duy ghi nhớ hơn.
Ví dụ: Ở chủ đề “Đồ chơi của bé” chủ đề nhánh “Những đồ chơi bé thích”
Hoạt động nhận biết “Đồ chơi màu xanh, màu đỏ”
- Tôi chuẩn bị cho trẻ quả bóng màu xanh, quả bóng màu đỏ, búp bê mặc màu váy xanh và búp bê mặc váy màu đỏ Gây hứng thú tôi cho trẻ hát bài “búp bê” cho hai búp bê xuất hiện với hai túi đựng quà Hỏi trẻ :
+ Bạn búp bê này mặc váy màu gì? (Váy màu xanh)
+ Thế còn bạn này mặc váy màu gì? (Váy màu đỏ)
- Phần nhận biết tôi cho trẻ mở khám phá hai túi quà của hai bạn búp bê
Cô mời 1 trẻ lên mở túi quà của bạn búp bê mặc váy màu xanh và hỏi trẻ:
+ Trong túi có gì đây? (Quả bóng)
Cô đưa ra cho cả lớp xem và hỏi:
+ Món quà gì? (Quả bóng)
+ Quả bóng màu gì? (Màu xanh)
Tôi cho cả lớp nói, từng cá nhân trẻ được nói “Quả bóng màu xanh”, để trẻ nhận biết, liên kết giữa từ ngữ và hình ảnh, ghi nhớ "Màu xanh"
Tương tự như vậy tôi cho trẻ khám phá túi quà của bạn búp bê mặc váy màu đỏ Sau đó tôi đặt hai quả bóng màu xanh, màu đỏ song song và đặt ra các câu hỏi khác nhau để trẻ nhận biết và nói lên màu sắc của 2 quả bóng: Quả bóng này màu gì? Còn quả này màu gì? Hùng chỉ cho cô quả bóng màu đỏ nào? Quả bóng này màu gì An? Quả bóng màu xanh đâu? Quả bóng màu gì to hơn? Quả bóng màu gì nhỏ hơn? Cho trẻ nói màu sắc của 2 quả bóng mà trẻ nhìn thấy nhiều lần Tiếp theo cô đặt quả bóng màu xanh trước quả bóng màu đỏ hỏi “Cô
có quả bóng màu gì” trẻ nhìn và phải trả lời “Quả bóng màu xanh”, “Quả bóng màu đỏ đâu rồi” cô nhận xét và đưa quả bóng màu đỏ ra Như vậy qua hình thức
tổ chức trên không những giúp trẻ nhận biết màu sắc mà còn giúp trẻ nhận biết kích thước to nhỏ của đồ chơi
+ Sau đó tôi cho trẻ chơi trò chơi “Thi xem ai chọn đúng”
Cô nói: Quả bóng màu đỏ? trẻ chọn quả bóng màu đỏ giơ lên và nói "Quả bóng màu đỏ
Cô nói: Quả bóng màu xanh? trẻ chọn quả bóng màu xanh giơ lên và nói
"Quả bóng màu xanh"
Cô nói: Quả bóng to, màu gì? trẻ nói "quả bóng to màu xanh"
Cô nói: Quả bóng nhỏ, màu gì? trẻ nói "quả bóng nhỏ màu đỏ"
Trang 9Cứ như vây cô đưa ra các yêu cầu khác nhau để trẻ thực hiện và tạo cơ hội cho trẻ được nói các từ "Màu xanh", "Màu đỏ" giúp trẻ nhận biết và phân biệt được màu xanh, màu đỏ
Để củng cố nhận biết màu xanh, màu đỏ tôi cho trẻ chơi trò chơi “Tặng quà cho búp bê” cho trẻ lên tặng bóng cho búp bê: Bóng màu xanh tặng cho búp bê mặc váy màu xanh và bỏ vào giỏ màu xanh, bóng màu đỏ tặng cho búp bê mặc váy đỏ và bỏ vào giỏ màu đỏ Cô khuyến khích, hỗ trợ, đặt câu hỏi gợi mở để trẻ thực hiện đúng yêu cầu nếu trẻ chưa thực hiện được
Ví dụ: Ở chủ đề “Cây và những bông hoa đẹp”
Đề tài: Nhận biết hoa hồng - hoa cúc
Để trẻ được tri giác trực tiếp và chính xác về tên gọi, màu sắc của hoa
hồng, hoa cúc tôi chuẩn bị hoa thật cho trẻ quan sát và nhận biết
- Nhận biết hoa Hồng:
+ Cô có gì đây? ( Hoa hồng)
+ Hoa hồng có màu gì? ( Màu đỏ)
+ Lá hoa có màu gì? ( Màu xanh)
Trong qua trình cho trẻ nhận biết tôi tạo cơ hội cho trẻ nói nhiều lần để trẻ ghi nhớ tên gọi và màu sắc của hoa hồng "Hoa hồng màu đỏ", "Lá màu xanh"
- Nhận biết hoa Cúc: Lúc này trẻ đã cảm nhận được màu sắc và tham gia hoạt động một cách tích cực hơn thì tôi cho trẻ sờ, ngửi và dùng hệ thống câu hỏi mở để kích thích tư duy, phát huy tính tích cực của trẻ:
- Hoa gì đây? ( Hoa cúc)
- Các con biết gì về Hoa cúc? ( Hoa cúc màu vàng, cánh hoa nhỏ mịn, Lá màu xanh….) Tôi dành thời gian để trẻ tự nêu nhận xét về hoa cúc
Nếu trẻ không nói được thì tôi sẽ gợi mở cho trẻ để trẻ nói lên được đặc điểm của hoa cúc đặc biệt là màu sắc "Hoa cúc màu vàng", "Lá màu xanh"
* Hình ảnh 1: Nhận biết hoa hồng - hoa cúc ( xem phụ lục 1)
Hay đề tài: Nhận biết quả cà chua, quả chuối, quả mướp
- Tôi chuẩn bị quả thật, quả may bằng vải dạ nhồi bông, mô hình vườn cây
ăn quả, có màu sắc đỏ, xanh và vàng rõ ràng,
- Ngoài việc chuẩn bị đồ dùng đầy đủ, đẹp, trong khi dạy trẻ tôi còn áp dụng linh hoạt, sáng tạo, thay đổi hình thức dạy, thay đổi các hoạt động để trẻ tập trung chú ý Để gây hứng thú tôi cho trẻ thăm mô hình vườn cây ăn quả có quả thật màu xanh, đỏ, vàng cho trẻ quan sát, trò chuyện gọi tên quả và màu sắc
- Vào nội dung chính tôi cho trẻ quan sát từng loại quả và đưa ra các câu hỏi đàm thoại có câu hỏi về màu sắc của quả như:
+ Cô có quả gì đây? (Quả cà chua)
+ Quả cà chua màu gì? (Quả cà chua màu đỏ)
+ Quả chuối màu gì? (Quả chuối màu vàng)
+ Quả mướp màu gì? (Quả mướp màu xanh)
Trang 10Sau mỗi câu hỏi tôi cho nhiều trẻ được trả lời nếu trẻ trả lời chưa đúng, chưa rõ ràng, tôi nói và yêu cầu trẻ nói lại theo cô Đồng thời, tôi cho trẻ phát
âm các từ chỉ tên gọi: Quả chuối, quả cà chua, quả mướp; các từ chỉ màu sắc: màu đỏ, màu vàng, màu xanh; các từ chỉ đặc điểm, đặc trưng cơ bản của các loại quả Sau đó, tôi cho trẻ sử dụng các giác quan để được sờ nắn, nếm vị ngọt, chua, ngửi mùi của các loại quả Bằng việc sử dụng các giác quan trẻ được làm quen, nhận biết, khám phá và trải nghiệm về các loại quả một cách chính xác nhất Trẻ không chỉ nhận biết đúng về màu đỏ, vàng, xanh mà còn được nhận biết tập nói và phát triển vốn từ
- Đến trò chơi củng cố tôi phát cho mỗi trẻ một rổ đựng quả đồ chơi được may bằng vải dạ nhồi bông cho trẻ chơi chọn quả theo yêu cầu Cô nói “tìm quả
cà chua”, trẻ tìm quả cà chua giơ lên và nói được “Quả cà chua màu đỏ”, Khi cô nói “Tìm quả màu vàng”, trẻ tìm quả chuối giơ lên và gọi tên “quả chuối màu vàng”, “Tìm quả màu xanh” trẻ tìm và đọc “quả mướp màu xanh” Tôi đưa ra các yêu cầu khác nhau để trẻ thực hiện ttát cả đề nhằm mục đích là giúp trẻ nhận biết tên gọi, màu sắc của đối tượng một cách chính xác.
- Tiếp đó, tôi tổ chức trò chơi đĩa nào, quả ấy Tôi chuẩn bị ba đĩa có màu
đỏ, vàng, xanh và yêu cầu trẻ chọn quả màu đỏ xếp vào đĩa màu đỏ, quả màu vàng xếp vào đĩa màu vàng, quả màu xanh xếp vào đĩa màu xanh
Với cách tổ chức như vậy tôi thấy trẻ hứng thú, tích cực tham gia hoạt động, tư duy của trẻ phát triển tốt Trẻ nhận biết màu đỏ, vàng, xanh hiệu quả hơn, nhiều trẻ biết trả lời câu hỏi về màu sắc một cách rõ ràng mạch lạc, từ đó củng cố kiến thức về màu sắc và phát triển từ cho trẻ
Ngoài ra tôi chia trẻ thành từng nhóm với mức độ nhận biết ba màu xanh,
đỏ, vàng khác nhau: giỏi có, khá có, trung bình có Tôi thường xuyên thay đổi các hình thức tổ chức dựa vào nội dung mỗi bài nhận biết và mức độ nhận biết của trẻ, để tìm cách giới thiệu hay nhất nhằm tạo sự hứng thú cho trẻ vào hoạt động xong tôi đi sâu vào phần chính của bài nhận biết, rèn cho trẻ nhận biết màu sắc cơ bản
* Hình ảnh 2: Nhận biết quả cà chua- quả chuối- quả mướp
( Xem phụ lục 2)
Ví dụ: Ở chủ đề "Ngày tết vui vẻ"
Đề tài: "Nhận biết đồ dùng màu đỏ, màu vàng, màu xanh"
Với chủ đề “Ngày tết vui vẻ” Tôi hướng trẻ đến ngày tết, ngày tết các con thường được bố mẹ mua cho những bộ quần áo mới, đồ dùng như dép mũ mới với nhiều màu sắc khác nhau Cho trẻ quan sát trang phục ngày tết: cái áo màu
đỏ, cái quần màu vàng, cái mũ màu xanh Đến chủ đề này tôi nhận thấy kiến thức nhận biết về màu sắc của trẻ đã tốt hơn vì thế khi chọn màu sắc của đồ dùng cho trẻ tôi cũng chọn đồ dùng có kết hợp thêm màu khác trên màu sắc chủ đạo Như cái áo màu đỏ có thêm quả bóng màu vàng, màu xanh, con mèo màu
Trang 11trắng, quần màu vàng có hình thỏ, mũ màu xanh có gắn lô tô chữ màu hồng khi đạy trẻ tôi mở rộng cho trẻ và cung cấp thêm màu khác cho trẻ nhận biết màu sắc…
+ Để củng cố nhận biết màu đỏ, màu vàng, màu xanh tôi cho trẻ chơi trò chơi “Tặng quà cho bạn nhỏ”, tôi dùng xốp màu làm thành quần áo và mũ cho trẻ chơi, cô nói sở thích của bạn về màu sắc trẻ chọn đồ dùng và phát âm về màu sắc của đồ dùng Cô nói bạn thích đồ dùng gì, trẻ cầm đồ dùng lên và nói “Cái
áo màu đỏ”, “Cái quần màu vàng”, “Cái mũ màu xanh” Sau khi trẻ chơi trò chơi tĩnh tôi cho trẻ chơi đan xen một trò chơi động “Tặng quà cho bạn”, áo màu
đỏ bỏ vào giỏ màu đỏ, quần màu vàng bỏ vào giỏ màu vàng, mũ màu xanh bỏ vào giỏ màu xanh, trẻ vừa lên chọn đồ dùng và kết hợp phát âm màu sắc của đồ dùng… Việc cung cấp kiến thức, đàm thoại giao tiếp cùng trẻ, cho trẻ quan sát
và chơi các trò chơi, không những giúp trẻ củng cố nhận thức, mà còn giúp trẻ phát triển ngôn ngữ, củng cố, làm giàu hơn vốn hiểu biết về các màu sắc có trong cuộc sống
Với tôi trẻ thơ là tất cả, khi thấy trẻ hiểu bài và hăng say học tập tôi rất vui
đó là động lực thúc đẩy tôi tìm tòi ra các biện pháp mới, những sáng kiến hay để truyền đạt tới trẻ nhằm đưa chất lượng của hoạt động nhận biết ngày càng lên cao hơn nữa Để trang bị cho trẻ một vốn kiến thức nhất định, từ đó làm cho nhận thức của trẻ ngày càng phong phú, khả năng nhận biết thế giới xung quanh được tốt hơn
Ví dụ: Ở chủ đề “Bé có thể đi các nơi bằng phương tiện giao thông”
Đề tài: Nhận biết: Xe đạp, xe máy, xe ô tô
Để giúp trẻ cảm nhận và nắm được nội dung thông qua các câu đố, hình ảnh bằng các hình thức như:
Cho trẻ quan sát chiếc xe đạp, xe máy, xe ô tô qua Powerpoint để kích thích tính tò mò, khám phá, nhận xét đặc điểm của từng loại xe, đưa ra câu hỏi đàm thoại trong đó có các câu hỏi về màu sắc và cho nhiều trẻ được trả lời: Cô
có hình ảnh nói về cái gì?, Xe đạp có màu gì? (xe đạp màu xanh); hình ảnh cái
gì đây? Xe máy có màu gì? (Xe máy màu đỏ), Xe ô tô màu gì? (xe ô tô màu
vàng)
Hình ảnh 3: Nhận biết màu xanh, đỏ, vàng trong hoạt động nhận biết xe
đạp, xe máy, xe ô tô ( xem phụ lục 3)
Đối với những trẻ đang nhận biết và trả lời sai về màu sắc, ngay hoạt động
đó tôi đã chú ý sửa sai cho trẻ Tôi đưa từng hình ảnh ra chỉ và nói màu rõ ràng cho trẻ phát âm theo Ngoài ra tôi cho bạn nhận biết màu đúng, rõ ràng lên gọi màu sắc trước cho cả lớp nghe, sau đó động viên, khuyến khích trẻ phát âm chưa đúng Khi gọi trẻ trả lời, gọi tên màu tôi luôn động viên trẻ gọi đúng màu, phát
âm rõ ràng như các bạn
Thông qua quá trình nhận biết đã thúc đẩy sự phát triển các giác quan và khả năng nhận biết màu sắc có chủ định cho trẻ
Trang 12* Kết quả: Với giải pháp dạy trẻ nhận biết màu đỏ, vàng, xanh thông qua
hoạt động nhận biết 100% trẻ trong nhóm đã tích cực tham gia hoạt động một cách hứng thú và nhận biết được ba màu đỏ, vàng, xanh theo yêu cầu
2.3.3 Giải pháp 3: Dạy trẻ nhận biết màu đỏ, vàng, xanh thông qua các hoạt động Chơi-tập có chủ định khác
Bên cạnh việc dạy trẻ nhận biết ba màu đỏ, vàng, xanh thông qua hoạt động nhận biết Tôi còn lồng ghép, tích hợp nội dung nhận biết ba màu đỏ, vàng, xanh vào các hoạt động Chơi-tập có chủ định khác một cách linh hoạt, khéo léo bằng cách chuẩn bị đồ dùng trực quan liên quan đến các tiết học như: Đồ dùng, tranh ảnh, vật thật,… tất cả các đồ dùng đều có ba màu đỏ, vàng, xanh để gây sự chú
ý, hứng thú cho trẻ
* Thông qua hoạt động làm quen với văn học như kể chuyện, đọc thơ
Tôi gây hứng thú cho trẻ bằng nhiều thủ thuật khác nhau: dùng tranh ảnh,
vật thật, đồ dùng trực quan có màu sắc xanh, đỏ, vàng, câu đố, bắt chước tiếng
kêu của con vật… để lôi cuốn trẻ vào giờ học say mê tích cực
Ví dụ: Chủ đề “Bé và các bạn” Tôi kể cho trẻ nghe câu chuyện “Đôi bạn nhỏ”
Tôi xây dựng mô hình câu chuyện để dạy trẻ trong mô hình có: ao nước, thảm cỏ, cây, hoa, Gà con màu vàng, vịt màu xanh và một con cáo màu đỏ Tôi
kể chuyện cho trẻ nghe kết hợp sử dụng mô hình để trẻ hứng thú hơn và hiểu sâu hơn về câu chuyện Sau đó sử dụng mô hình để đàm thoại về nội dung câu chuyện và kết hợp cho trẻ nhận biết, ôn luyện về ba màu cơ bản (đỏ-vàng-xanh) Tôi hỏi trẻ:
+ Gà con màu gì? (Gà con màu vàng)
+ Vịt con màu gì? (Vịt con màu xanh)
+ Con cáo màu gì? (Con cáo màu đỏ)
Hay Chủ đề “Những con vật đáng yêu” Khi dạy bài thơ “Con cua”
Trước khi vào bài dạy tôi cho trẻ thăm quan mô hình gồm: 1 cái ao màu xanh, trong ao có các con vật sông dưới nước, trông ngộ nghĩnh, đáng yêu màu sắc rõ nét, những con cua màu đỏ, con ếch màu xanh, và con cá màu vàng, khi đàm thoại với trẻ tôi chú ý lồng ghép tích hợp hỏi trẻ về màu sắc của các con vật:
+ Con cua có màu gì? (Con cua màu đỏ)
+ Con cá màu gì? (Con cá màu vàng)
+ Con ếch màu gì? (Con ếch màu xanh)
Cho nhiều trẻ được nói về màu sắc của các con vật, qua đó giúp trẻ nhận
biết và ôn luyện kiến thức về ba màu (đỏ-vàng-xanh)
Hình ảnh 4: Ao cá ( Xem phụ lục 1)
* Thông qua hoạt động phát triển vận động:
Với hoạt động vận động, tôi cũng đã chú trọng lồng ghép tích hợp cho trẻ nhận biết màu sắc và gọi tên các dụng cụ đồ dùng trong hoạt động giúp trẻ nhận biết, phân biệt tốt hơn ba màu đỏ, vàng, xanh
Trang 13Ví dụ: Đề tài: Đi theo đường ngoằn nghèo
Sau khi cho từng trẻ đi theo đường nghoằn nghèo trẻ đã nắm đựợc cách thực hiện vận động Tôi chia trẻ làm 3 đội một đội màu đỏ, một đội màu xanh và một đội màu vàng Tôi chuẩn bị đồ dùng cho ba đội có ba màu cơ bản đỏ, xanh, vàng Các đội thi đua nhau lên cắm cờ vào lọ theo yêu cầu:
- Đội màu xanh đội mũ màu xanh, đi theo đường màu xanh, lấy cờ màu xanh cắm vào lọ màu xanh;
- Đội màu đỏ đội mũ màu đỏ, đi theo đường màu đỏ, lấy cờ màu đỏ cắm vào lọ màu đỏ;
- Đội màu vàng đội mũ màu vàng, đi theo đường màu vàng lấy cờ màu vàng cắm vào lọ màu vàng
Hay khi cho trẻ vận động “Đuổi theo nhặt bóng”, tôi yêu cầu trẻ nhặt bóng màu xanh bỏ vào rổ màu xanh, nhặt bóng màu đỏ bỏ vào rổ màu đỏ, nhắt bóng màu vàng bỏ vào rổ màu vàng
Như vậy thông qua hoạt động vận động trẻ được nhận biết và phân biệt chính xác ba màu cơ bản đỏ, vàng, xanh
* Thông qua hoạt động với đồ vật:
Thông qua hoạt động này Tôi không chỉ cung cấp và rèn luyện kỹ năng xâu, xếp cho trẻ mà còn tích hợp để trẻ được nhận biết phân biệt ba màu cơ bản
đỏ - vàng - xanh thông qua đồ dùng quá trình cho trẻ hoạt động với đồ vật
Ví dụ: Chủ đề: “Các cô bác trong nhà trẻ” với hoạt động “xâu vòng màu đỏ
tặng cô giáo”
Cô chuẩn bị rổ đựng hột hạt có ba màu xanh, đỏ, vàng, Trò chuyện với trẻ
về màu sắc của hột hạt trong rổ:
+ Các con nhìn xem trong rổ có những hột hạt màu gì?
+ Chọn hột hạt màu đỏ giơ lên nào?
+ Chọn hột hạt màu vàng giơ lên nào?
+ Chọn hột hạt màu xanh giơ lên nào?
Cô cho trẻ nhận biết và phân biệt các hột hạt màu đỏ-vàng-xanh Sau đó yêu cầu trẻ chỉ chọn những hột hạt có màu đỏ để xâu thành chiếc vòng
Trong quá trình trẻ thực hiện cô động viên, hỗ trợ đặt các câu hỏi gợi mở
để trẻ hoàn thành bài tập của mình
- Con đang làm gì vậy?
- Con đang xâu vòng màu gì?
- Con xâu vòng để tặng cho ai?
Hình ảnh 5: Hoạt động xâu vòng (Xem phụ lục 5)
Hay trong chủ đề “Mẹ và những người thân yêu của bé” cho trẻ xếp ngôi nhà Tôi chuẩn bị các khối vuông màu vàng, khối tam giác màu đỏ Trước khi cho trẻ thực hiện “Xếp ngôi nhà” Tôi trò chuyện với trẻ về màu sắc của các khối:
+ Khối vuông màu gì?
Trang 14+ Khối tam giác màu gì?
Cho trẻ chọn khối giơ lên, gọi tên khối và màu sắc của khối
Trong quá trình trẻ xếp ngôi nhà tôi hỏi trẻ “Tường nhà màu gì ?”, “Mái nhà màu gì ?”
Qua đó trẻ liên hệ giữa khái niệm và hình ảnh giúp trẻ nhận biết chuẩn xác
về màu sắc
* Thông qua hoạt động tô màu, vẽ, nặn:
Thông qua hoạt động nàỳ giúp trẻ biết làm một số kỹ năng tạo hình đơn
giản như: Tô màu, vẽ, nặn cắt dán nhằm phát triển cảm xúc thẩm mỹ, nhận biết màu sắc và cách cầm bút để di màu, rèn luyện sự khéo léo của đôi bàn tay, các ngón tay và sự phối hợp của các giác quan giúp trẻ phát triển toàn diện
Ví dụ: Ở chủ đề “Đồ chơi của bé” với hoạt động “Tô màu những quả bóng
của bé”
Cô chuẩn bức tranh tô màu ba quả bóng có màu xanh, màu đỏ, màu vàng, bút sáp màu và bức tranh có hình ba quả bóng chưa tô màu đủ cho trẻ và yêu cầu trẻ tô màu ba quả bóng có màu xanh, màu đỏ, màu vàng
Trước khi vào hoạt động cô cùng trẻ chơi trò chơi vận động “Bóng tròn to”
Sau đó cho trẻ quan sát tranh vẽ quả bóng và hỏi:
+ Đây là cái gì? (Quả bóng)
+ Những quả bóng màu gì? (Đỏ, vàng, xanh)
- Trước khi cho trẻ tô màu quả bóng cô trò chuyện với trẻ về sáp màu và yêu cầu trẻ:
+ Lấy bút sáp màu đỏ giơ lên?
+ Lấy bút sáp màu vàng?
+ Lấy bút sáp màu xanh?
Và kết hợp cho trẻ gọi tên màu của bút sáp để trẻ ghi nhớ và thực hiện bài tập được tốt hơn
Cho trẻ tô màu cô hướng dẫn, khuyến khích trẻ tô các màu xen kẽ: một quả
bóng màu đỏ, một quả bóng màu xanh, một quả bóng màu vàng và hỏi trẻ: + Con đang làm gì?
+ Quả bóng con đang tô có màu gì?
+ Con tô những quả bóng màu gì?
…
Như vậy đây cũng là một trong những hoạt động giúp trẻ nhà trẻ 24-36 tháng tuổi nhận biết ba màu cơ bản đỏ, xanh, vàng rất hiệu quả, trẻ vừa được
nhận biết, được rèn luyện, được ghi nhớ về màu sắc
* Thông qua hoạt động Âm nhạc:
Đối với trẻ thơ, âm nhạc có thể ví như nguồn sữa mẹ nuôi dưỡng tinh thần của bé ngay từ khi lọt lòng Quá trình trẻ tiếp xúc và hoạt động âm nhạc như dạy hát, nghe hát, vận động theo nhạc, chơi các trò chơi âm nhạc sẽ hình thành ở
Trang 15trẻ những yếu tố của một nhân cách toàn diện, hài hòa Những giai điệu vui tươi, trầm bổng, màu sắc của những con vật, cây cối, hoa quả xung quanh trẻ
Ví dụ: Ở chủ đề “Những con vật đáng yêu” với hoạt động dạy hát “Con gà
trống” tôi chuẩn bị bức tranh con gà trống cho trẻ quan sát Trẻ nhận biết và gọi tên con gà trống, trẻ biết được một số đặc điểm nổi bật của con gà trống như: Con gà trống có mào màu đỏ, chân màu vàng)
Hay chủ đề: “Cây và những bông hoa đẹp” Dạy trẻ hát bài “Màu hoa” Trước khi dạy hát cô cho trẻ tham quan mô hình vườn hoa, những bông hoa trong vườn có rất nhiều màu sắc khác nhau đặc biệt là có nhiều bông hoa màu
đỏ, màu vàng Tôi trò chuyện với trẻ những bông hoa trong vườn, cho trẻ nói lên màu sắc của những bông hoa, yêu cầu một số trẻ chỉ cho cô những bông hoa màu đỏ, những bông hoa màu vàng, những chiếc lá màu xanh… Qua đó giúp trẻ
ôn luyện và nhận biết tốt ba màu đỏ, vàng, xanh
* Kết quả: Thông qua viêc áp dụng giải pháp dạy trẻ nhận biết ba màu cơ bản đỏ - vàng - xanh thông qua các hoạt động Chơi - Tập có chủ định khác đã góp phần quan trọng giúp trẻ hứng thú nhận biết và phân biệt màu sắc theo đúng yêu cầu của cô
2.3.4 Giải pháp 4 Dạy trẻ nhận biết ba màu đỏ, vàng, xanh thông qua các hoạt động khác và ở mọi lúc mọi nơi:
* Thông qua giờ đón- trả trẻ:
Hoạt động đón trả trẻ, giờ chơi tự do tôi trò chuyện gần gũi trẻ để nắm bắt được tâm lý của từng trẻ, khi trò chuyện tôi lấy một vài đồ chơi có màu xanh,
đỏ, vàng để rèn cho trẻ nhận biết
Ví dụ: Buổi sáng tôi trò chuyện về chủ đề “Cây và những bông hoa đẹp”
thì tôi chú ý đến màu sắc của các loại hoa để cho trẻ nhận biết
+ Con biết những loại hoa gì?
+ Hoa hồng có màu gì?
+ Hoa cúc màu gì?
…
Cô kết hợp cho trẻ xem tranh các loài hoa được trang trí xung quanh lớp từ
đó giúp trẻ nhận biết màu sắc của các loài hoa thông qua ngôn ngữ và hình ảnh Vào buổi chiều trước khi trẻ ra về tôi hỏi trẻ về những hoạt động trẻ cùng
cô làm trong ngày:
Ví dụ:
+ Hôm nay cô cho các con nhận biết hoa gì? Màu gì?
+ Con tô màu cái gì? Tô màu gì?
+ Xếp được cái gì? Bằng những màu gì?
* Thông qua hoạt động dạo chơi ngoài trời:
Tò mò, khám phá và cố gắng tìm hiểu thế giới xung quanh là bản tính của trẻ nhỏ đồng thời rất cần thiết cho sự phát triển nhận thức của trẻ đặc biệt là nhận thức về màu sắc Chúng ta cần nuôi dưỡng tính tò mò, thích tìm hiểu khám
