(SKKN 2022) một số giải pháp chỉ đạo giáo viên làm đồ dùng đồ chơi tự tạo góp phần xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm trong trường mầm non nga yên, nga sơn

Chỉ đạo giáo viên phối kết hợp với cha mẹ thu gom nguyên vật liệu, phế thải để làm đồ dùng đồ chơi tự tạo 2.3.3.1.Phát động giáo viên tự làm, giáo viên và trẻ cùng làm đồ dùng đồ chơi t

PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HUYỆN NGA SƠN

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

MỘT SỐ GIẢI PHÁP CHỈ ĐẠO GIÁO VIÊN LÀM

ĐỒ DÙNG ĐỒ CHƠI TỰ TẠO GÓP PHẦN XÂY DỰNG MÔI TRƯỜNG GIÁO DỤC LẤY TRẺ LÀM TRUNG TÂM TRONG TRƯỜNG MẦM NON NGA YÊN, HUYỆN NGA SƠN

Người thực hiện: Mai Thị Hà Chức vụ: Phó Hiệu Trưởng Đơn vị công tác: Trường mầm non Nga Yên SKKN thuộc lĩnh vực: Quản lý

THANH HÓA, NĂM 2022

1 1 MỞ ĐẦU 1

2.3.1 Xây dựng kế hoạch chỉ đạo làm đồ dùng đồ chơi tự

tạo góp phần xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm

trung tâm

6

11

2.3.2 Chỉ đạo giáo viên phối kết hợp với cha mẹ thu gom

nguyên vật liệu, phế thải để làm đồ dùng đồ chơi tự tạo

2.3.3.1.Phát động giáo viên tự làm, giáo viên và trẻ cùng

làm đồ dùng đồ chơi tự tạo góp phần xây dựng môi trường

GDLTLTT trong nhóm lớp

10

13 2.3.3.2 Chỉ đạo làm đồ dùng đồ chơi tự tạo góp phần xây dựng môi trường GDLTLTT ngoài nhóm lớp 10

14

2.3.4 Kiểm tra giáo viên qua hoạt động dự giờ nhằm đánh

giá kết quả tự làm đồ dùng đồ chơi tự tạo góp phần

XDMTGD lấy trẻ làm trung tâm

Ngày nay, trong thời đại công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước, kinh tế phát triển, đòi hỏi con người phải năng động sáng tạo, phải tự mình vươn lên nắm bắt những tri thức khoa học, nhờ đó đồ chơi cho trẻ cũng rất phong phú, hiện đại Trong số đó có những loại đồ chơi bổ ích, nhưng cũng không ít đồ chơi còn mang tính bạo lực, phi giáo dục, độc hại đối với trẻ em Chính vì vậy đồ dùng đồ chơi (ĐDĐC) phải phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý của trẻ nhằm phát triển trí tuệ ở từng độ tuổi, từ đó mới có tác động góp phần hình thành và phát triển trí tuệ ở trẻ Hơn nữa, đồ chơi, trò chơi là nhu cầu tự nhiên không thể thiếu trong cuộc sống của trẻ, đặc biệt trong các hoạt động của trẻ ở trường Mầm non Trẻ có nhu cầu chơi với những ĐDĐC có màu sắc đẹp, mới lạ, phong phú và hấp dẫn Để thoả mãn được điều đó của trẻ, đòi hỏi người giáo viên Mầm non phải luôn sáng tạo ra nhiều ĐDĐC để xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm thật mới lạ, hấp dẫn và phù hợp với nội dung bài dạy, phù hợp với nội dung giáo dục trong các hoạt động và các chủ đề

Ở các cấp học từ tiểu học trở lên phương tiện học là sách giáo khoa, còn đối với trẻ mầm non chưa biết đọc, chưa biết viết nên đồ dùng đồ chơi là dụng cụ, là sách giáo khoa của trẻ, nó có vai trò quan trọng trong việc giáo dục trẻ Nó còn là phương pháp hữu hiệu để truyền thụ kiến thức cho trẻ Vì trẻ lứa tuổi này "Chơi mà học, học bằng chơi" Qua vui chơi giúp trẻ tiếp thu những kiến thức, kỹ năng một cách tích cực.[1] Đồ dùng đồ chơi có tác dụng lớn lao đến việc hình thành và phát triển nhân cách trẻ

Vì vậy, trong giáo dục trẻ mầm non hiện nay đồ dùng đồ chơi hết sức cần thiết

và quan trọng trong khi học cũng như khi chơi đối với trẻ Không những thế còn có

ý nghĩa thật to lớn và sâu sắc đối với trẻ, vì bất kỳ một trẻ em nào đều có nhu cầu chơi và rất yêu quý đồ chơi, trẻ sống và hành động cùng với đồ chơi Đồ chơi giúp trẻ tìm hiểu, khám khá thế giới xung quanh Đồ dùng đồ chơi còn giúp trẻ làm quen với những đặc điểm, tính chất của nhiều đồ vật, biết được công dụng của chúng trong sinh hoạt hàng ngày của trẻ Hoạt động với đồ dùng đồ chơi vừa làm thoả mãn nhu cầu vui chơi, vừa làm cho đôi bàn tay khéo léo, phát triển thể lực, phát triển tư duy, tưởng tượng, sáng tạo của trẻ

Chính vì vậy sáng tạo làm đồ dùng đồ chơi tự tạo nhằm xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm có ý nghĩa và tác dụng rất lớn, góp phần to lớn trong giáo dục phát triển trẻ toàn diện Đồ chơi tự tạo có muôn hình, muôn vẻ bởi chúng được tạo ra từ những vật có sẵn, dễ kiếm, dễ làm Nguồn đồ chơi tự tạo là vô tận, luôn độc đáo, gần gũi hoạt động của trẻ và luôn đổi mới

Từ những lý do trên, tôi đã đưa ra "Một số giải pháp chỉ đạo giáo viên làm

đồ dùng đồ chơi tự tạo góp phần Xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm trong trường mầm non Nga Yên" làm đề tài kinh nghiệm và chỉ đạo

thực hiện trong năm học: 2021 - 2022

1.2 Mục đích nghiên cứu

- Nâng cao chất lượng làm đồ dùng đồ chơi tự tạo góp phần xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm (LĐDĐCTTGPXDMTGDNLTLTT) cho trẻ mầm non, nhằm giúp trẻ phát triển toàn diện về đức - trí - thể - mỹ - thể lực

- Thu hút sự quan tâm của các cấp các ngành, các cha mẹ quan tâm đến việc mua sắm, làm LĐDĐC cho trẻ tại trường mầm non Từ đó giúp trẻ hứng thú tham gia vào các hoạt động ngày càng tốt hơn

- Giúp đội ngũ giáo viên và học sinh XDMT mang tính “mở”, linh hoạt, sáng tạo, kích thích sự tập trung chú ý, tư duy và cảm xúc tích cực của trẻ, thúc đẩy trẻ tham gia hiệu quả vào các hoạt động chơi và trải nghiệm đa dạng

- Tạo cho trẻ cơ hội học tập qua chơi và bằng nhiều cách khác nhau phù hợp với nhu cầu, hứng thú và khả năng bản thân của trẻ

1.3 Đối tượng nghiên cứu

Đội ngũ giáo viên, học sinh trong trường làm đồ dùng đồ chơi tự tạo góp phần xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm tại trường mầm non Nga Yên

1.4 Phương pháp nghiên cứu

Trong đề tài tôi đã chọn và sử dụng những phương pháp sau:

- Nghiên cứu tài liệu: Luật giáo dục, Thông tư, chương trình giáo dục mầm

non, tài liệu hướng dẫn, Môdun Bồi dưỡng thường xuyên, sách bồi dưỡng chuyên môn

- Phương pháp phỏng vấn: Thu thập thông tin để giáo viên nắm bắt một số nội dung liên quan đến việc làm đồ dùng đồ chơi tự tạo góp phần xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm

- Quan sát điều tra, ghi chép: Quan sát quá trình giáo viên và trẻ tham gia làm

đồ dùng đồ chơi tự tạo và tham gia các hoạt động xây dựng môi trường giáo dục và mức độ đạt được theo các tiêu chí đánh giá và sự tham gia, hứng thú của cô và trẻ khi tham gia làm ĐDĐC nhằm điều tra khảo sát khả năng đạt được của giáo viên

và trẻ tại trường, lớp Sau khi quan sát thu thập những vấn đề liên quan và ghi chép lại một cách cụ thể, chính xác với giáo viên và trẻ ở từng nhóm lớp

- Phương pháp thống kê số liệu: Sử dụng phương pháp này để thu thập, xử lý

- Trong cuốn sách "Hướng dẫn làm đồ dùng đồ chơi bằng nguyên vật liệu dễ tìm" của tác giả Phạm Thị Việt Hà (Nhà xuất bản giáo dục): Khi thiết kế đồ dùng

đồ chơi từ nguyên vật liệu dễ tìm phải nắm bắt được các nguyên tắc cơ bản đó là: Đảm bảo tính sư phạm, hấp dẫn, kích thích tính tò mò của trẻ, một đồ dùng đồ chơi

có thể sử dụng cho nhiều hoạt động, nhiều trò chơi Đảm bảo tính phù hợp: màu sắc kích thước phù hợp, an toàn không độc hại, không nguy hiểm Đảm bảo tính phổ biến: nguyên liệu dễ tìm có thể sử dụng phù hợp vào nội dung giáo dục Đảm bảo tính sáng tạo: từ một loại vật liệu có thể tạo thành nhiều đồ chơi khác nhau, có

ý tưởng mới trong khai thác sử dụng [3]

- Như điều 23 Luật Giáo dục năm 2005 yêu cầu về nội dung và phương pháp giáo dục mầm non cũng nhấn mạnh: Phương pháp giáo dục mầm non chủ yếu là thông qua việc tổ chức các hoạt động vui chơi để giúp trẻ phát triển toàn diện Để trẻ chơi tốt thì phải có đồ dùng, đồ chơi đáp ứng cho trẻ; ngoài nguồn đồ chơi do giáo viên cung cấp thì nguồn đồ dùng, đồ chơi do trẻ tạo ra cũng vô cùng đa dạng

và phong phú [4]

- Sách "Hướng dẫn tạo hình bằng nguyên vật liệu thiên nhiên" của tác giả Phạm Thị Việt Hà (Nhà xuất bản giáo dục) có viết: Con người ngày nay có xu hướng trở về với thiên nhiên Một trong điều kỳ diệu thú vị mà thiên nhiên mang đến cho chúng ta là hoa, lá, hột hạt, vỏ cây, sỏi đá, mo cau, vỏ trứng, … Với sự khéo léo của đôi bàn tay và trí tưởng tượng phong phú, chúng ta sẽ tạo ra nhiều sản phẩm tạo hình hấp dẫn và thú vị từ những nguyên vật liệu thên nhiên Hãy kiên trì

và chịu khó tìm tòi một chút, sẽ có những sản phẩm, bức tranh sinh động[5]

- Tài liệu bồi dưỡng thường xuyên cho giáo viên mầm non chu kỳ II - bài 11: Tìm và làm đồ chơi từ nguyên vật liệu có sẵn (sản xuất của vụ giáo dục mầm non)

có nêu trong nội dung:

+ Đồ chơi tự tạo có ưu điểm nổi bật là sẵn có, không tốn kém, thường xuyên đổi mới, phong phú và đặc biệt sáng tạo

+ Đồ chơi tự tạo là dụng cụ học tập đơn giản, dễ dàng phục vụ hoạt động chơi của trẻ Càng có nhiều cách để trẻ chơi với đồ chơi thì trẻ càng học được nhiều + Nhu cầu đồ chơi của trẻ là thiết yếu và vô tận Tuy nhiên, có thể chúng ta không có tiền mua hoặc không có khả năng mua tất cả đồ chơi cho trẻ Để thoả mãn hoạt động vui chơi của trẻ, chúng ta có thể tự làm đồ chơi cho trẻ Đồ chơi tự tạo được làm từ nguyên vật liệu dễ kiếm đa dạng và cũng dễ chế tạo, sản phẩm gần gũi với hoạt động của trẻ và luôn đổi mới [6]

- Gia đình là tế bào của xã hội, nơi trẻ em được sinh ra, được nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục để phát triển Cha mẹ chính là người thầy đầu tiên, là người có thể hỗ trợ tốt nhất cho sự phát triển toàn diện của trẻ Để giúp các cơ sở GDMN hỗ trợ, hướng dẫn cha mẹ hoặc người giám hộ trẻ mầm non (sau đây gọi là phụ huynh) nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục trẻ tại gia đình trong thời gian trẻ ở nhà tránh dịch COVID-19, Bộ Giáo dục và Đào tạo (GDĐT) phê duyệt và ban hành tài liệu

“Hướng dẫn giáo viên xây dựng, sử dụng tài liệu, học liệu trực tuyến để hướng dẫn phụ huynh nuôi dưỡng, chăm sóc và giáo dục trẻ em mầm non tại gia đình” trong thời gian trẻ không đến trường mà ở nhà phòng chống dịch COVID-19, gồm 4 nội dung Trong đó có nội dung: Hướng dẫn lựa chọn đồ dùng đồ chơi học liệu cho trẻ mầm non Tổ chức vui chơi, đảm bảo an toàn cho trẻ em mầm non phù hợp với điều kiện tại gia đình [7]

- Tiêu chí của chuyên đề “Xây dựng trường mầm non lấy trẻ làm trung tâm” giai đoạn 2021 - 2025:

+ Tạo môi trường công bằng, an toàn, thân thiện, lành mạnh; kích thích tính chủ động, tích cực và sáng tạo góp phần nâng cao chất lượng giáo dục phát triển toàn diện trẻ em trong các cơ sở GDMN;

+ Nâng cao năng lực, ý thức trách nhiệm của đội ngũ giáo viên, nhân viên(GVNV), và cha mẹ trẻ trong việc nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục (NDCSGD) phát triển toàn diện trẻ em mầm non;

+ Huy động sự tham gia của gia đình và xã hội, tạo sự thống nhất trong thực hiện xây dựng trường mầm non lấy trẻ làm trung tâm [8]

- Khi xây dựng trường giáo dục mầm non lấy trẻ làm trung tâm cũng cần chú

ý đến việc: “Xây dựng môi trường giáo dục phát triển ngôn ngữ trong cơ sở giáo dục mầm non cần hướng tới mục tiêu giáo dục phát triển ngôn ngữ toàn diện cho trẻ; đặc biệt quan tâm đến việc xây dựng môi trường ngôn ngữ phong phú, mọi lúc mọi nơi, cung cấp đầy đủ các điều kiện cần thiết, mở ra những cơ hội để trẻ phát triển các kĩ năng nghe, nói và làm quen với việc đọc viết” [9]

- Môi trường giáo dục có ảnh hưởng đến sự thành công trong học tập của trẻ

và ảnh hưởng đến việc nội dung và kết quả mong đợi có đạt được hay không Môi trường bên trong và môi trường bên ngoài lớp học đều rất quan trọng, chúng cung cấp nhiều cơ hội học tập và vui chơi khác nhau cho trẻ.[1]

Từ cơ sở trên, chúng ta phải suy nghĩ, tìm kiếm, thay thế, làm thêm và sáng tạo đồ dùng đồ chơi nhằm xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm trong trường mầm non là một trong những nhiệm vụ hết sức quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả chuyên đề trọng tâm trong năm học 2021- 2022 cũng như chuyên đề Xây dựng MTGDLTLTT giai đoạn 2021 - 2025 đối với bậc học mầm non cả nước nói chung và trường mầm non Nga Yên nói riêng

2.2 Thực trạng trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm:

2.2.1 Thuận lợi:

* Về điều kiện cơ sở vật chất trang thiết bị, đồ dùng đồ chơi nhà trường

- Trường mầm non Nga Yên thuộc xã đã đạt chuẩn nông thôn mới, đang có

kế hoạch tiến tới tháng 11 năm 2022 đạt nông thôi mới nâng cao; Trường đã đạt trường chuẩn quốc gia mức độ 1, đạt kiểm định chất lượng giáo dục mức độ 3, đang phấn đấu đạt chuẩn quốc gia mức độ 2 vào tháng 8 năm 2022

- Nhà trường cũng luôn được sự quan tâm của Đảng uỷ - UBND, các ban ngành đoàn thể, các nhà hảo tâm trong và ngoài xã quan tâm, ủng hộ đầu tư về cơ

sở vật chất như có đầy đủ các phòng học, phòng chức năng, trang thiết bị bảng biểu, bàn ghế, đảm bảo phục vụ cho việc dạy và học trong Nhà trường

- Cảnh quan môi trường trong và ngoài nhóm lớp đều khang trang quy hoạch tương đối hợp lý, đảm bảo môi trường Xanh sạch - an toàn - thân thiện

* Ban giám hiệu

- Ban giám hiệu nhà trường đã chú trọng xây dựng kế hoạch và chỉ đạo thực

hiện chuyên đề “XDMTGD lấy trẻ làm trung tâm” trong trường mầm non và triển khai tới toàn bộ cán bộ, giáo viên trong trường để thực hiện

- Chỉ đạo giáo viên tích cực làm đồ dùng đồ chơi tự tạo góp phần XDMTGDLTLTT để phục vụ dạy và học trong nhà trường

* Điều kiện về giáo viên:

- Đội ngũ giáo viên trong trường có 18 đồng chí, trình độ chuyên môn chuẩn trở lên là 18/18 = 100%

- Nhà trường có độ ngũ giáo viên trẻ, nhiệt tình, năng động, sáng tạo, khéo tay, chịu khó thu thập những nguyên vật liệu, phế liệu sẵn có của địa phương; nắm vững yêu cầu, kỹ năng, thiết kế và tổ chức về làm ĐDĐC cho trẻ, tạo được môi trường giáo dục phù hợp để trẻ hoạt động tích cực

* Điều kiện về phụ huynh:

- Nhận thức của các bậc phụ huynh về vai trò ý nghĩa của việc chăm sóc giáo dục trẻ ngày càng nâng cao Ban Chấp hành hội cha mẹ học sinh luôn duy trì hoạt động tạo những điều kiện thuận lợi mỗi khi kêu gọi tham gia trong các hoạt động ủng hộ nhà trường

- Trong các gia đình có tiềm năng về các nguồn nguyên vật liệu thiên nhiên, phế thải đều sẵn sàng ủng hộ cho giáo viên làm đồ dùng, đồ chơi tạo môi trường học tập cho trẻ đa dạng hơn Luôn tạo mối quan hệ thân thiết, ấm cúng

Tuy nhiên, trong thực tế trường vẫn đang còn gặp nhiều khó khăn:

* Về cơ sở vật chất trangthiết bị, đồ dùng đồ chơi nhà trường

- Đồ dùng đồ chơi mua sẵn chưa đáp hết nhu cầu hoạt động của trẻ, chưa đảm bảo về số lượng, chất lượng; đồ chơi tự tạo chưa phong phú, đa dạng về chủng loại, kích thước chưa đáp ứng nhu cầu, tính tò mò, khám phá, ham hiểu biết, hứng thú của trẻ

- Môi trường trong lớp và ngoài lớp chưa phong phú đồ chơi cho trẻ được hoạt động, vui chơi, việc sưu tầm các nguyên vật liệu từ thiên nhiên, phế thải để làm ĐDĐC còn hạn chế, chưa có môi trường giao lưu để trẻ trải nghiệm nhiều Đặc biệt môi trường chữ viết gắn liền với đồ dùng tự tạo còn hạn chế

- Khu phát triển vận động ngoài trời đồ chơi còn thiếu, đồ dùng dụng cụ thể dục còn hạn chế

* Về Ban giám hiệu

- Ban giám hiệu đôi khi chưa nghiêm khắc kiểm tra, sát sao việc làm ĐDĐC XDMTGD lấy trẻ làm trung tâm, chưa khơi gợi tiềm năng sẵn có của giáo viên về làm đồ dùng đồ chơi, cách thiết kế và tổ chức cho trẻ hoạt động

* Về giáo viên:

- Giáo viên ít có thời gian để nghiên cứu làm thêm những đồ dùng, đồ chơi đúng theo nguyên tắc, tính giáo dục, tính kỹ thuật, tính kinh tế và tính mỹ thuật, tính sáng tạo chưa cao

- Khi làm ĐDĐCXDMTGDLTLTT giáo viên còn phải tính toán nhiều đến kinh phí và hiệu quả sử dụng Chưa quan tâm nhiều đến tự làm ĐDĐC để phục vụ

công tác tổ chức các hoạt động vui chơi, học tập cho trẻ Chưa tạo nhiều cơ hội để phát huy tính tích cực chủ động ở trẻ trong MTGD

- Một số giáo viên vận dụng đồ dùng đồ chơi cho trẻ quan sát hay hoạt động còn lúng túng, chưa thường xuyên cho trẻ chơi các góc chơi hay môi trường bên ngoài

- Khi XDMTLTLTT giáo viên chưa chú trọng đến việc làm ĐDĐC xây dựng môi trường chữ viết cho trẻ nhằm phát triển ngôn ngữ giúp trẻ phát triển toàn diện

- Một số giáo viên chưa khéo léo tuyên truyền với cha mẹ trong công tác làm

đồ dùng đồ chơi góp phần XDMTGDLTLTT

* Điều kiện về cha mẹ:

- Đa số cha mẹ sống bằng nghề nông nghiệp, nghề buôn bán và đi công ty nên gặp nhiều khó khăn về kinh tế, chưa quan tâm đến con cái học hành Việc đóng góp, xã hội hóa, mua sắm trang thiết bị, đồ dùng, đồ chơi…cho trẻ phần nào cũng còn ảnh hưởng Hơn nữa còn một số cha mẹ chưa thật sự quan tâm phối hợp với giáo viên thường xuyên để thực hiện việc chăm sóc, giáo dục trẻ

* Về phía trẻ:

- Một số trẻ còn nhút nhát, chưa chủ động tham gia các hoạt động, giao lưu với cô và các bạn Đặc biệt là chưa tích cực tham gia làm đồ dùng đồ chơi, còn lúng túng, không tự giác, chủ động, ham mê tích cực làm cùng cô và trẻ với trẻ

* Kết quả: Từ những phân tích về thực trạng trên; với mục tiêu chỉ đạo giáo

viên làm đồ dùng đồ chơi tự tạo góp phần XDMTGD lấy trẻ làm trung tâm trong năm học Qua một năm học chúng tôi thành lập ban chỉ đạo để kiểm kê, bàn giao tài sản giữa các nhóm lớp và nhà trường rồi có kế hoạch để làm tờ trình sang Uỷ ban nhân dân xã xem xét và trình Hội đồng nhân dân xã xây mới, mua sắm, bổ sung…về cơ sở vật chất trang thiết bị đồ dùng cần thiết trong dạy và học của năm học tiếp theo Chính vì vậy để biết đồ dùng đồ chơi của các nhóm lớp có còn nhiều

về số lượng và chất lượng hay không, trước năm học tôi đãkhảo sát làm ĐDĐC của giáo viên, giáo viên và trẻ cùng làm đã được kết quả như sau:

(Bảng khảo sát đầu năm xem phần phụ lục 1)

Từ những thực tế trên tôi luôn suy nghĩ phải làm thế nào và làm gì để, khắc phục nâng cao kiến thức, kỹ năng, hứng thú, tính sáng tạo, số lượng, tính thẩm mỹ, tính phổ biến khi giáo viên làm cùng trẻ, bằng cách chỉ đạo giáo viên biết được thực tế của trường lớp mình, tổ chức cho giáo viên, giáo viên và trẻ làm ĐDĐCTTGPXDMTGDLTLTT bằng nhiều hình thức, giúp giáo viên thiết kế làm ĐDĐC tự tạo trong các chủ đề, các hoạt động phù hợp với từng độ tuổi và ở ngoài nhóm lớp; biết cách sử dụng các nguyên vật liệu có hiệu quả, tạo điều kiện thu hút

sự quan tâm của cha mẹ

2.3 Các giải pháp và tổ chức thực hiện:

Thông qua thực trạng trên tôi đã đưa ra các biện pháp hữu hiệu nhất phù hợp với thực tế của trường, giáo viên, nhóm lớp và của địa phương để tháng 8 năm

2022 sớm được công nhận trường chuẩn quốc gia mức độ 2

2.3.1 Xây dựng kế hoạch chỉ đạo làm đồ dùng đồ chơi tự tạo góp phần xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm

- Sáng tạo đồ dùng đồ chơi tự tạo có ý nghĩa và tác dụng rất lớn, đồ chơi tự tạo góp phần to lớn trong giáo dục phát triển trẻ toàn diện Đồ chơi tự tạo có muôn hình, muôn vẻ bởi chúng được tạo ra từ những vật có sẵn, dễ kiếm, dễ làm Nguồn

đồ chơi tự tạo là vô tận, luôn độc đáo, gần gũi hoạt động của trẻ và luôn đổi mới Chính vì thế tôi mạnh dạn xây dựng kế hoạch phát động giáo viên trong toàn trường làm ĐDĐCTTGPXDMTGDLTLTT; các sản phẩm phải phù hợp với nội dung chương trình chăm sóc giáo dục của từng khối lớp học do Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định Từ đó nhằm nâng cao chất lượng chuyên đề và theo các chủ đề ở mỗi độ tuổi rồi đưa ra ban giám hiệu thống nhất, sau đó triển khai đến giáo viên trong trường Trong kế hoạch tôi đã đưa vào kế hoạch chủ đề: mỗi tháng, mỗi tuần, mỗi giáo viên tối thiểu phải làm 4-6 loại đồ dùng đồ chơi, phù hợp với chủ đề và hoạt động của trẻ Phải đầy đủ chủng loại ĐDĐC tự tạo bằng nguyên vật liệu, vừa

là đồ chơi cho hoạt động học tập của trẻ, vừa là hoạt động góc, hoạt động ngoài trời, trang trí lớp theo chủ đề Và xây dựng môi trường ngoài nhóm lớp

Việc làm đồ dùng đồ chơi tự tạo sẽ đánh giá vào các tiêu chí thi đua xếp loại hàng tháng Kế hoạch đưa ra hội đồng giáo viên ủng hộ nhiệt tình và giáo viên hăng hái có trách nhiệm xem lại chương trình học của các chủ đề, cụ thể hơn là các nhánh ở nhóm lớp mình và nâng cao hiệu quả của chuyên đề trọng tâm trong năm học để lựa chọn những loại đồ dùng đồ chơi nhằm lấy trẻ làm trung tâm cho phù hợp với chủ đề mà mình có thể sáng tạo làm được mang tính thẩm mỹ cao, gây hứng thú cho trẻ, đem lại kết quả cao cho việc học và dạy Đặc biệt trong việc triển khai kế hoạch tôi còn nhấn mạnh về kế hoạch chuyên đề Xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm trong năm để giáo viên lập kế hoạch cho phù hợp ở nhóm lớp mình phụ trách

Ví dụ: Xây dựng kế hoạch chỉ đạo giáo viên làm đồ dùng đồ chơi tự tạo nhằm

xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm tháng 10/2021

(Kế hoạch chỉ đạo xem phần phụ lục 2 )

2.3.2 Chỉ đạo giáo viên phối kết hợp với cha mẹ thu gom nguyên vật liệu, phế thải để làm đồ dùng đồ chơi tự tạo góp phần XDMTGDLTLTT

Đồ chơi tự tạo có ưu điểm nổi bật là sẵn có, không tốn kém, thường xuyên đổi mới, phong phú và đặc biệt sáng tạo Để giáo viên, cha mẹ và trẻ có khả năng tự tìm kiếm nguyên vật liệu sẵn có, trước hết cần phải định hướng một số nguyên vật liệu cần thiết sẵn có ở địa phương: Mo cau, bẹ ngô, lõi ngô, lá khô, cọng rơm, hộp giấy, giấy bọc hoa, lẵng cắm hoa, vỏ lá cây, vỏ ốc, vỏ hến, lọ keo dán, cái mẹt, thúng, vỏ rau câu, vải vụn, mảnh gỗ, queo sắt, lốp xe đạp - xe máy- ô tô hỏng, vành

xe hỏng … Tiếp theo phải phối hợp chặt chẽ với cha mẹ để biết những nguyên vật liệu nào mà cha mẹ cùng trẻ có thể sưu tầm được, từ đó cha mẹ hỗ trợ cô giáo làm ĐDĐC góp phần phục vụ xây dựng môi trường giáo dục LTLTT trong trường mầm non cho trẻ Trên cơ sở đó tôi sẽ giao nhiệm vụ cho giáo viên thu lượm và hướng dẫn cha mẹ và trẻ cách sưu tầm, lựa chọn thu nhặt và bảo quản các nguyên vật liệu Tuỳ vào từng nhiệm vụ và điều kiện cụ thể của giáo viên mà quy định thời gian thực hiện ngắn hay dài Có những nguyên vật liệu giáo viên thu lượm được ngay trong trường: Vỏ hộp sữa, vỏ rau cau, vỏ cây, lá cây khô…Tôi hướng dẫn giáo viên thu lượm, làm vệ sinh, để ráo, phơi khô …

- Để hưởng ứng phát động phong trào làm đồ dùng đồ chơi tự tạo tôi đã lên kế hoạch phát động mỗi giáo viên tìm kiếm hay huy động cha mẹ ủng hộ tìm các nguyên vật liệu cùng cô: Mỗi nhóm lớp 8 cái lốp xe máy hỏng, 5 lốp ô tô cũ, 3 cây luồng, giây nhợ, giây thép, sỏi, cát, lon bia, lọ rửa bát, lọ dầu ăn, cói màu các loại,

bẹ ngô, bẹ đay, hột hạt, vỏ hến, sò, ốc… rất nhiều các nguyên vật liệu mà giáo viên cần để làm đồ dùng đồ chơi

Những nguyên, vật liệu phế thải ấy trong cuộc sống hàng ngày của mỗi gia đình chúng ta, thường có rất nhiều các loại vỏ hộp bỏ đi sau khi sử dụng mang đến cho cô giáo trong giờ đón và trả trẻ Tất cả những thứ đó là nguồn vật liệu phong phú và đa dạng có thể làm ra rất nhiều loại ĐDĐC tự tạo hữu ích Từ những nguồn phế thải đó chúng ta có thể thu gom lại và có ý tưởng sáng tạo làm đồ dùng đồ chơi thì sẽ biến những nguyên vật liệu đó thành những con vật, đồ vật rất ngộ nghĩnh, xinh xắn và đáng yêu làm sao hay những bức tranh đầy cảm xúc, ấn tượng và sáng tạo để giúp trẻ hoà mình vào thế giới đồ vật nhiều điều huyền bí Hơn nữa sẽ tiết kiệm được rất nhiều tiền mua sắm vật liệu và đồ chơi cho trẻ, mang tính sáng tạo, phong phú cho nhiều đồ chơi cho trường, cho lớp học Qua đó bồi dưỡng các kỹ năng làm ĐDĐC tự tạo cho đội ngũ cán bộ giáo viên mầm non là rất thiết thực và

có hiệu quả, đặc biệt là ý thức tuyên truyền với mọi người xung quanh, từ giáo viên, trẻ và cha mẹ học sinh về bảo vệ môi trường và góp phần nâng cao chất lượng xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm

Muốn có nguồn nguyên vật liệu dễ kiếm, rẻ tiền, tiết kiệm được kinh phí, đa dạng và dồi dào để làm đồ dùng đồ chơi giáo viên phải kết hợp cùng với cha mẹ để tích luỹ những đồ phế thải trong môi trường sống thì mới có được Trong năm học

có thể chia làm nhiều đợt huy động cha mẹ, cũng có thể cha mẹ đem vào ngay Qua những buổi họp phụ huynh, hoặc hàng tháng, hàng tuần, hàng ngày giáo viên các nhóm lớp tuyên truyền trao đổi với cha mẹ kế hoạch làm đồ dùng đồ chơi tự tạo góp phần XDMTGDLTLTT cho các hoạt động học và hoạt động chơi cho cô và trẻ; Cô cần làm những đồ dùng đồ chơi nào?, cho chủ đề gì?, cần cha mẹ cung cấp những đồ dùng phế phẩm gì? Ví dụ như: Giấy bọc hoa, lẵng hoa, vải vụn, băng dĩa hỏng, vỏ sò, vỏ hến, que kem….trước từ đầu năm học, đến các chủ đề thì huy động thêm Cách làm này được cha mẹ ủng hộ rất tích cực, vì hàng tuần, tháng được nhìn thấy sản phẩm của cô giáo trưng bày ở các góc lớp hay trang trí môi trường ngoài nhóm lớp rất nhiều đồ dùng tự tay cô làm thật ngộ nghĩnh và đẹp mắt, phụ huynh không ngừng tấm tắc khen ngợi các cô giáo thật sự khéo tay, sáng tạo cao;

Từ đó ủng hộ tích cực hơn, nhất là ủng hộ ngày công lao động phụ huynh đến để làm cùng cô giáo những đồ dùng cần chặt, cưa, khoan, hay trát, đổ xi măng Hơn nữa phụ huynh làm thợ còn may may những trang phục thật đẹp cho trẻ hoạt động Còn đối với học sinh việc thu gom nguyên vật liệu: Tôi chỉ đạo giáo viên mỗi nhóm lớp có một thùng đựng phế liệu riêng, Hàng ngày nhắc nhở những trẻ có quà

và những lọ sữa, hộp thạch rau câu, lọ C, lọ váng sữa… sau khi trẻ ăn xong để vào hộp quy định để cô giáo làm đồ dùng đồ chơi

Không những ở trường lớp mà về nhà trẻ có các hộp, lọ cô cần trẻ thu gom lại mang đến lớp cho cô làm đồ dùng đồ chơi Cách huy động này giáo viên đã có rất nhiều nguyên liệu để làm đồ dùng đồ chơi và đa dạng các đồ dùng khác

Ví dụ: Lá cây, lõi ngô, bẹ ngô, đĩa CD, cói lõi, hột hạt phân góc nghệ thuật

để trẻ hoạt động

(Hình ảnh minh hoạ kèm theo phụ lục 3a)

- Trong đợt nghỉ dịch Covi-19 trẻ không đến trường/lớp được tôi lên kế hoạch chỉ đạo giáo viên quay những video hướng dẫn trẻ cùng cô làm đồ dùng đồ chơi “bằng nguyên vật liệu sẵn có của địa phương,có nguồn gốc tự nhiên, vật liệu tái chế, có tính linh hoạt và giá cả hợp lí”[7] trong thời gian trẻ nghỉ dịch ở nhà Trước khi quay giáo viên chọn đề tài và soạn thảo nội dung, gửi bài về Gmail của nhà trường và được Ban giám hiệu (BGH) duyệt nội dung video sau đó giáo viên tiến hành quay, quay xong lại gửi về gmail nhà trường và được BGH góp ý và quay lại cho đến khi video hoàn thiện, sau đó gửi video vào nhóm zalo của nhóm lớp đã tạo sẵn hoặc Youtube hay Facebook

cá nhân của giáo viên để phụ huynh ở nhà giúp trẻ làm đồ chơi để trẻ chơi, hoạt động

ở nhà Đặc biệt tôi luôn quán triệt giáo viên khi xây dựng một video thì phải nghĩ ngay đến độ an toàn của trẻ khi tham gia vào hoạt động, nếu trẻ không tự làm được thì yêu cầu phải có sự giúp đỡ của cha mẹ cùng trẻ thực hiện

Khi phụ huynh được giáo viên gửi video hướng dẫn cùng trẻ làm đồ dùng đồ chơi tự tạo ở nhà, với những đồ chơi có độ bền không cao thì cho trẻ chơi trong thời gian nghỉ dịch Còn với đồ dùng đồ chơi bền, đẹp, có giá trị sử dụng cao khi hết thời gian nghỉ dịch giáo viên phát động phụ huynh mang đến trường góp phần cùng nhà trường XDMTGDLTLTT

Ví dụ: Video Làm con vật từ nắp chai và giấy dạ: Con Cua, Con Cá, Con

Mực, Con Sao Biển…

Bước 1: Dùng nắp chai đặt lên giấy dạ hay bìa giấy A4 các màu,

Bước 2: Lấy bút khoanh tròn xung quanh nắp chai xong bỏ ra ngoài

Bước 3: Dùng bút vẽ các chi tiết như làm con mực thì vẽ tua mực, hay càng cua, đầu - chân con rùa…

Bước 4: Dùng kéo cắt các chi tiết đã vẽ

Bước 5: Lấy keo con voi gắn nắp chai giấy đã cắt gắn lại với nhau

Hoặc quay video về các thí nghiệm làm đồ chơi bằng lá cây…Như video làm

đồ chơi dân gian làm kèn bằng lá chuối; con trâu bằng lá Bưởi; lá Bàng, lá Mẵng Cầu Hay làm khẩu sung bằng tàu chuối, làm váy bằng lá chuối….Và video làm hầm chui bằng bìa Cát tông, video Cua cắp, Sự kỳ diệu của những viên sỏỉ, Cây cầu sắc màu, Sự kỳ diệu của viên kẹo màu…

(Hình ảnh minh hoạ kèm theo phụ lục 3b)

* Kết quả: - 100% cha mẹ và trẻ tham gia nhiệt tình thu gom nguyên vật liệu

sẵn có của địa phương, giúp giáo viên có nguồn nguyên liệu phong phú, đa dạng màu sắc, chủng loại, chất liệu…

- Giúp Nhà trường và cha mẹ giảm chi phí trong việc mua sắm trang thiết bị,

đồ dùng đồ chơi và bảo vệ môi trường

- 100% trẻ tích cực tham gia vào các hoạt động của lớp và biết phân loại rác,

bỏ rác đúng nơi quy định

- 14/14 giáo viên tham gia quay video và được 19 video hướng dẫn trẻ làm đồ dùng đồ chơi từ nguyên vật liệu sẵn có của địa phương trong thời gian trẻ nghỉ dịch Covid-19 ở nhà

- 100% trẻ và phụ huynh tham gia làm đồ chơi cùng giáo viên khi xem video

Từ đó phụ huynh hiểu và tạo mọi điều kiện về vật chất cũng như thời gian chơi cùng con khi con ở nhà Cha mẹ rất phấn khởi khi thấy con em mình ở nhà học cùng cô qua video ngoan hơi rất nhiều…

và tâm lý của trẻ

Không những thế mà “Đồ dùng, đồ chơi, học cụ trong các góc được dán nhãn

bằng tiếng việt theo mẫu chữ in thường cỡ chữ to để trẻ dễ nhận biết Các góc trong lớp cần được thông báo bằng hệ thống chữ viết to, rõ ràng trong tầm mắt của trẻ, giúp trẻ dễ dàng quan sát Ở lớp nhà trẻ và lớp mẫu giáo 3- 4 tuổi sử dụng chữ

in hoa, in thường; lớp mẫu giáo 4 - 5 tuổi, 5 - 6 tuổi sử dụng kết hợp chữ in hoa, in thường và chữ viết thường”[9] Sau khi tham gia các hoạt động trong ngày giáo

viên thường xuyên phải hướng dẫn trẻ biết phân loại đồ dùng, đồ chơi, học liệu theo góc hoạt động ở vị trí nhất định, biết xếp đúng chỗ

Hơn nữa các mảng tường trong các nhóm lớp được giáo viên trang trí bằng các con ngao, hến và len, xốp, vải, vỏ lạc, sỏi, ống luồng, giây điện, vỏ trai, giấy bọc hoa…tạo lên các hình ảnh bức tranh, cây, hoa, con vật, quả, lá, tranh trí trên trần nhà tạo môi trường sinh động, đẹp, mát mắt; Có nhiều những nguyên vật liệu khác…để khuyến khích trẻ trải nghiệm Nên có đồ dùng đã hoàn thiện và chưa hoàn thiện để trẻ chơi

* Ví dụ: Đối với nhà trẻ:Làm thú nhồi bông: Con Gà

- Chuẩn bị: Vải hay xốp dạ, bông, kim, chỉ, kéo, bút

- Tiến hành: Bước 1: Vẽ các bộ phận của con gà vào giấy: Như vẽ phần bụng ngực liền nhau và hai chân và mỏ vẽ liền với nhau

Bước 2: Lấy kéo cắt các mảng vẽ

Bước 3: Dùng bút vẽ ke lên vải hay xốp dạ

Bước 4: Cắt theo các đường ke Bước 5: Lấy kim may các phần lại với nhau, khi may ghép mỏ và chân vào đúng vị trí đánh dấu

Bước 6: Nhồi bông, nhồi thật căng, khi nhồi phải nắn tạo hình con gà sao cho đẹp

Bước 7: Cuối cùng lấy xốp dạ hay giấy đề can cắt mắt, mào…tạo thành con

gà rất là đẹp và nghộ nghĩnh đáng yêu làm sao

Con Gà có tác dụng sử dụng vào môn nhận biết tập nói: "Con Gà", thơ: "Đàn

gà con”… Cho trẻ hoạt động giáo viên đã chú ý đến việc gắn chữ cái ở dưới các con vật, đồ vật …để trẻ làm quen với chữ viết

Ví dụ: Tương tự như cách làm Con Gà bằng thú nhồi bông các giáo viên còn

lấy xốp, vải, quả bóng bàn, quả bóng nhỏ, thép, vỏ ngô… cắt dán, may, nhồi bông tạo lên nải chuối, quả cam, quả xoài, quả bí, quả dâu tây, quả bưởi, quả mướp, quả dâu tây…Hay lấy cói nhuộm các màu rồi dóc, đan tạo thành đôi dép, cái mũ, cái đĩa, ….các sản phẩm này đã sử dụng trong các hoạt động của trẻ, giúp trẻ học tập một cách gần gũi thân thiện có tác dụng giúp trẻ đạt được các mục tiêu giáo dục

*Ví dụ: Đối với Mẫu giáo: Làm hoa Sen, Hồng, Cúc

- Chuẩn bị: Xốp hay xốp dạ, thép 0.5 ly, kéo, nến dính

- Cách làm: Bước 1: Dùng bút vẽ nửa vòng tròn tạo thành cánh hoa hồng Bước 2: Dùng giây thép, nến dính và dính nhụy hoa, cánh hoa lại (tạo so le) Bước 4: Lấy xốp xanh sẫm quấn vòng xung quanh thép tạo thành cuống hoa… Tương tự: làm Hoa Sen, Hoa Cúc như Hoa Hồng Song Hoa Sen cắt cánh hoa hình trái tim, Hoa cúc cắt cánh hoa dài (nếu muốn bông hoa to thì quấn nhiều vòng và ngược lại)

Hay Ví dụ: - Góc âm nhạc: Làm mũ múa: Mũ Con Cáo, Con Thỏ, Con Gà

Bước 4: Lấy bút vẽ các chi tiết như tai, mắt, mồ, mũi

Bước 5: Cắt các chi tiết, dùng keo gắn vào nửa quả bóng làm đầu con thỏ, sau

đó gắn tai, mắt, mũi mồm và có thể trang trí thêm các chi tiết khác trên cái mũ cho sinh động

Bước 6: Lấy dây giun cắt một đoạn vừa phải với khuôn mặt để làm quai mũ Bước 7: Dùng đầu kéo hay que sắt nhỏ chục thủng hai bên mũ và xâu dây giun rồi buộc lại làm quai mũ

Tương tự, làm mũ múa các con vật khác cũng như làm mũ múa Con Thỏ Hay lõi ống chỉ mấy khâu bằng nhựa và quả bóng bàn, gắn lại rồi bọc viền trang trí hoa văn tạo thành cái micơrô cho trẻ biểu diễn…Từ mũ múa như mũ Con cáo, mũ Con

Gà trống, mũ Con Thỏ có thể sửa dụng trong Văn học như: Câu chuyện “Cáo, thỏ,

gà trống” hay “Thỏ con không vâng lời”…

- Góc phân vai: “Góc bán hàng” Với chủ đề: “Thế giới thực vật - tết và mùa xuân” ở lớp mẫu giáo 5 tuổi A1 đã trang trí siêu thị của bé và có ý tưởng tái hiện lại một phiên “Chợ quê” qua một góc nhỏ bán hàng để trẻ được trải nghiệm Khi bước vào vai chơi trẻ được thả mình khám khá một phiên chợ quê với những mặt hàng gần gũi, quen thuộc Để có những mặt hàng quen thuộc gần gũi với trẻ cô đã đặc biệt chú trọng đến việc sưu tầm đa dạng nguyên vật liệu để sáng tạo, tạo thành sản phẩm luôn thu hút và hấp dẫn đối với trẻ: Như làm giò, nem, bánh chưng bằng: ống

bia, ống nước to - nhỏ, lõi chỉ may, hay vỏ bánh phu thê Quả Mướp, Củ Tỏi, Củ Hành, Con Cá, Con Tôm… làm bằng dạ nhồi bông Mỗi sản phẩm hay đựng nhiều sản phẩm vào rổ, đĩa… đều có dán chữ cái tên sản phẩm đó để trẻ làm quen với chữ cái qua tên các mặt hàng

- Với góc khám phá khoa học, bằng những nguyên vật liệu như lọ sữa cắt dọc tạo thành các ống để trẻ cắm các chữ cái hay chữ số lên mà cô đã gắn sẵn vào que Hơn nữa còn tận dụng xốp ép, xốp màu, bột màu, hộp dầu xả, hộp sữa, bìa cát tông

to, quả thông…để tạo thành mô hình động vật sống trong rừng" Hay như hộp váng sữa làm con lợn, con mèo sau đó gắn chữ lên hình ảnh cho trẻ đọc “Con lợn”, “Con Mèo”…qua đó mà trẻ cũng nhận dạng được chữ cái rất là nhanh; Vỏ ngao, trai làm con cá - cua, vỏ dừa làm con cua…thực hiện trong chủ đề Thế giới động vật

- Hoạt động tạo hình, làm quen văn học, chữ cái: Từ miếng xốp ép, bát, đĩa nhựa, đĩa hát hỏng, xốp ép, xốp màu, hột hạt, vải vụn len, làm con thỏ, con gà… Hay que kem lấy màu nước vẽ hình ảnh lên và mỗi một que tương ứng với một chữ cái ở dưới như: Vẽ "Con Cá" trong 5 que kem, 1 chữ cái là 1 que kem từ "con cá"

có 5 chữ cái rời để trẻ ghép hình thành từ "con cá" khi cho trẻ chơi trò chơi hoạt động học có chủ định hoạt động chữ cái trẻ 4- 5 tuổi, 5 - 6 tuổi Mỗi đồ chơi ở các lớp cô đều dán chữ để trẻ học đọc, như từ “Con thỏ, “Con cua”, “Bông hoa”, “Củ cải”,…

- Hay tương tự cách làm đồ dùng đồ chơi hoạt động các môn học như hộp sữa chua cắt tạo thành những bông hoa sen, giấy đề can cắt tạo thành lá sen Lấy thép dẻo quấn giấy đề can màu nâu làm cuống lá sen, cuống hoa sen, sản phẩm này có thể sử dụng trong hoạt động chơi - tập có chủ định ở nhà trẻ như hoạt động thơ: Ếch con làm mô hình con ếch ngồi trên lá sen Hoặc hoa sen được sử dụng trong lớp mẫu giáo nhỡ 4 -5 tuổi hoạt động học: Hoạt động Thơ: “Em yêu nhà em” cũng dùng hoa sen làm đầm hoa và hoa sen còn sử dụng trong hoạt động Thơ: “Hạt gạo làng ta” của lớp 5 - 6 tuổi….Đặc biệt hơn là những đồ dùng đồ chơi tự tạo này trẻ rất thích chơi không bị nhàm chán, luôn luôn lôi cuốn trẻ tìm tòi, khám phá, thực hành trải nghiệm, sáng tạo…và biết cách giữ gìn, biết bảo vệ môi trường, gây sự hứng thú cho học đọc, học viết

(Hình ảnh minh hoạ kèm theo phụ lục 4a)

Từ một vài ví dụ trên giáo viên đã làm ra rất rất nhiều sản phẩm phục vụ cho việc XDMTGDLTLTT trong và ngoài nhóm lớp Cũng từ những sản phẩm giáo viên làm ra được chúng ta trân trọng thì sẽ cảm thấy phấn khởi, có ý nghĩa từ đó giáo viên có ý thức giữ gìn, tôn trọng sản phẩm của mình làm ra tốt hơn

* Kết quả: - 100% giáo viên trong trường nhiệt tình, chịu khó tự tạo ra nhiều

đồ dùng đồ chơi phong phú có kích thước phù hợp, tiện lợi khi sử dụng, hình thức đẹp, hài hòa về màu sắc, phù hợp với tâm sinh lý lứa tuổi, tác động mạnh đến nhận thức của trẻ

- Giáo viên hiểu được nguyên tắc, tính bền chắc và an toàn khi sử dụng

- Thông qua việc làm đồ dùng đồ tự tạo trong lớp học đã tạo riêng biệt cho nhóm lớp của mình, hầu hết trẻ đều rất yêu thích đến trường vì nó đem lại cho trẻ nhiều điều bổ ích, như được bày tỏ những điều mình mong muốn

- Giúp trẻ hứng thú tham gia vào các hoạt động, yêu thích học đọc, học viết,

có một số kỹ năng tốt về môn LQVCC, từ đó giúp trẻ phát triển ngôn ngữ

* Phát động giáo viên hướng dẫn trẻ cùng làm đồ dùng đồ chơi tự tạo góp phần xây dựng môi trường GDLTLTT trong nhóm lớp:

Để tạo ra sản phẩm của cô và trẻ cùng làm, cô hướng dẫn trẻ tự làm để trưng bày trong các góc của nhóm lớp Trước hết người giáo viên phải biết lựa chọn, chọn làm đồ dùng đồ chơi tự tạo góp phần XDMTGDLTLTT, hướng dẫn phù hợp với trẻ ở mọi lúc mọi nơi và mọi thời điểm khác nhau

Khi giáo viên hướng dẫn trẻ làm không nên đặt ra trước loại sản phẩm bắt trẻ làm theo mà chỉ nên gợi ý cho trẻ tự chọn mẫu đồ chơi, đồ dùng mà mình thích Sau đó giáo viên mới hướng dẫn cụ thể phương pháp thực hiện với từng loại đồ chơi sao cho phù hợp với từng cháu hay với tập thể

Để gợi mở trẻ làm ĐDĐC nên lưu ý đến khả năng, mức độ phát triển của từng cá nhân trẻ và nhu cầu ĐDĐC đang cần hay rèn kỹ năng cho trẻ thông qua ĐDĐC Khuyến khích trẻ thiết lập mối liên hệ với những gì trẻ đã biết và có thể làm hoặc kinh nghiệm có sự tương đồng Trẻ sử dụng các từ ngữ để miêu tả những

gì trẻ đang làm, nhằm mở rộng và phát triển trí tưởng tượng, khuyến khích trẻ tham gia, thảo luận và tìm cách giải quyết để cần đạt những kết quả mong đợi Chính vì vậy giáo viên cần giúp đỡ trẻ duy trì hội thoại, thảo luận giữa giáo viên và trẻ, cả giáo viên và trẻ cùng đưa ra các ý kiến, lắng nghe lẫn nhau để cùng nhau tạo ra các sản phẩm đẹp, phù hợp, mang tính giáo dục cao và một sản phẩm có thể sử dụng vào nhiều các hoạt động khác nhau

Ví dụ: Khi cô cùng trẻ làm một đồ dùng đồ chơi gì thì cô phải cho trẻ biết làm

đồ dùng đồ chơi đó bằng những nguyên vật liệu gì?, cách làm ra sao?, làm như thế nào là đẹp, nhanh nhất… Hay rèn kỹ năng xé, cắt dán, sắp xếp bố cục tranh bằng nguyên vật liệu thiên nhiên như lá cây khô, hạt đậu, hạt bí, hạt dẻ cười…để tạo bức tranh trong một bài thơ, câu chuyện, tạo hình…có thể vừa học ở hoạt động học vừa

sử dụng vào hoạt động góc Hay cô cho trẻ cắt các dòng chữ ở trong sách, tạp san…để đặt tên cho sản phẩm mình vừa làm xong và dán vào sản phẩm đó

Để tiến hành một hoạt động dạy trẻ làm đồ chơi bằng nguyên vật liệu thiên nhiên khi có nguồn nguyên vật liệu phong phú, dồi dào

Ví dụ: Đối với vùng nông thôn chúng tôi nguồn nguyên vật liệu thiên nhiên

từ rơm, bẹ ngô, lá khô, bèo tây, hạt đậu, hạt ngô, hạt bí…có rất nhiều và phong phú

Từ Bẹ Ngô: chuẩn bị sẵn cô và trẻ cùng vẽ, cắt làm bông hoa; Hoặc con chim làm

từ lá cây khô; cây tươi trẻ và cô đã tạo ra bức tranh Từ que đay, que trúc…cắt và bọc giấy đề can thành gậy thể dục thật đẹp và mát mắt Hay hạt ngô, hạt dẻ cười tận dụng sau khi ăn dịp tết cha mẹ mang đến rồi rửa sạch phơi khô sau đó cô và trẻ sắp sếp bố cục, lấy nến dính gắn lại tạo thành những bông hoa thật đẹp, sinh động và tự nhiên…các sản phẩm này trẻ rất hứng thú, say mê làm

(Hình ảnh minh hoạ kèm theo phụ lục 4b)

Từ những nguyên vật liệu đơn giản, đồ vật sẵn có trong cuộc sống hàng ngày

đã giúp cô và trẻ say mê làm lên những ĐDĐC vô giá giúp trẻ được trải nghiệm Vì vậy cần tạo điều kiện cho trẻ được “học bằng chơi, chơi mà học” để tạo ra nhiều sản phẩm phong phú, đa dạng, đẹp, hấp hẫn

* Kết quả: - 100% trẻ hứng thú tham gia vào làm đồ chơi Nâng cao kỹ năng cắt,

dán, di màu, tạo ra các sản phẩm và đặt tên dán chữ cái cho các sản phẩm của mình

- 100% trẻ biết dữ gìn đồ dùng đồ chơi và trân trọng sản phẩm của mình làm

ra, khi tham gia chơi biết nhường nhịn không tranh dành đồ chơi của nhau

2.3.3.2 Chỉ đạo làm đồ dùng đồ chơi tự tạo góp phần xây dựng môi

Để làm ĐDĐC từ những nguyên vật liệu, phế thải tìm kiếm được, trước khi tiến hành làm tôi tổ chức cho giáo viên thảo luận nên làm những đồ dùng đồ chơi gì?, Sử dụng, tác dụng, có phù hợp với trẻ mầm non và có độ bền, đảm bảo an toàn cho trẻ hay không? Tôi đưa ra các câu hỏi gợi mở cho giáo viên suy nghĩ và cùng nhau thảo luận và đưa đến thống nhất Sau đó phân công nhiệm vụ cho khả năng của từng giáo viên làm những công việc gì Các giáo viên đều nắm bắt được nguyên tắc của việc làm đồ dùng đồ chơi là khi tìm kiếm nguyên vật liệu rồi thì làm sạch phơi khô … trước khi làm

Nhà trường đã rất chú trọng đến xây dựng môi trường bên ngoài các khu vực chơi khang trang, sạch đẹp, an toàn, phong phú và đạt tính thẩm mỹ cao, tạo cơ hội cho trẻ hoạt động Kinh phí từ xã hội hoá, cá nhân và cha mẹ Các khu vực ngoài trời phù hợp và đảm bảo an toàn cho trẻ mầm non Song song với việc xây dựng môi trường bằng ĐDĐC từ nguyên vật liệu sẵn có của địa phương Nhà trường còn

”Sử dụng và khai thác chữ viết tiếng việt trong toàn bộ không gian ngoài lớp học nhằm tạo môi trường tiếng Việt mọi lúc, mọi nơi trong nhận thức của trẻ Cây trong sân trường có gắn bảng tên Hệ thống đồ dùng đồ chơi, thiết bị, dụng cụ, vật liệu ngoài trời được ngắn nhãn mác, biển báo bằng tiếng Việt Các góc chơi ngoài trời cũng cung cấp môi trường và nguyên vật liệu cho trẻ làm quen chữ viết khi trẻ chơi với cát, nước, sỏi, đá Hành lang, lối đi, sân trường được tận dụng để có môi trường chữ cái, chữ viết cùng hình ảnh sinh động, ngộ nghĩnh giúp trẻ cảm nhận tri giác Chú ý xây dựng thư viện thân thiện, gũi phù hợp với trẻ” [9].Cụ thể:

- Đối với ngoài hiên: Để hiểu được đặc điểm nhận thức của trẻ là học phải gắn liền với trực quan hình tượng nên ở các cột tường, mảng tường, hiên chơi, gốc cây, đường đi chúng tôi đều trang trí các chữ số, chữ cái, con vật các mảng tường đều trang trí hình ảnh có nội dung về các chuyên đề trọng tâm như: Giáo dục bảo vệ môi trường, chuyên đề vận động, để trẻ được quan sát, học tập từ đó khắc sâu thêm kiến thức Tất cả các mảng tường hay góc trao đổi với cha mẹ các nhóm lớp

đã biết tận dụng các nguyên vật liệu sẵn có ở địa phương làm ra con vật, bông hoa, cây, ông mặt trời gắn lên các mảng tường Mỗi tán lá, bông hoa tương ứng với mỗi nội dung tuyên truyền như: chăm sóc - nuôi dưỡng - giáo dục trẻ

Hay hành lang các nhóm lớp giáo viên đã tận dụng vẽ sơn, cắt dán bằng giấy

đề can thành các hình ảnh con vật, lá cây, hoa, đồ vật rất ngộ nghĩnh để trẻ vận động; sau đó giáo viên và trẻ gắn chữ số, chữ cái cho trẻ làm quen

(Hình ảnh minh hoạ kèm theo phụ lục 4c)

Tất cả các khu vực trong sân, vườn trường chúng tôi đều đặt thùng rác làm bằng thùng sơn to nhỏ quét sơn và vẽ tạo thành hình thù các con vật ngộ nghĩnh và

có nắp đậy để trẻ thuận tiện bỏ rác đúng nơi qui định góp phần bảo vệ môi trường Hơn nữa còn huy động ngày công lao động của các bậc cha mẹ, cha mẹ nào nông nghiệp thì đến xúc đất đổ vào lọ - lốp xe để trồng cây ở khu vườn thiên nhiên, còn cha mẹ nào làm thợ xây thì đến đổ các lọ hoa, chậu cảnh

- Khu vườn thiên nhiên của bé: Được thiết kế 4 khu chính: Khu trồng cây

cảnh, khu trồng cây ăn quả, khu trồng rau, khu trồng hoa: Các khu này đã tận dụng

lọ dầu ăn, lọ nước rửa bát, chai nước ngọt…cắt tỉa tạo thành chậu trồng cây cảnh sau đó quét sơn rất là đẹp…Hoặc tạo các hình con vật, bông hoa làm ngăn cách giữa các loại rau và giúp trẻ đi lại dễ dàng trong việc tưới nước và chăm sóc cây

Và các khu có gắn biển tên của từng khu và gắn tên của các loại cây như cây rau tầm tơi, cây xoài, cây hoa đồng tiền làm phong phú thêm môi trường chữ viết

Ở đây các bé được thoải mái ngắm nhìn, khám phá, được tự tay tưới, chăm sóc, bắt sâu, lau lá cho cây Đặc biệt đường đi làm bằng miếng ghép bằng bê tông giả thân gỗ một cách sáng tạo, các miếng ghép được viết bằng chữ cái để trẻ học hoặc chữ số để trẻ vừa bước đi tưới rau, vừa tập đếm

- Khu vườn cổ tích: Chúng tôi thiết kế đường vào khu vườn được lát bằng các miếng ghép có gắn sỏi phía mặt trên tạo thành bông hoa, bàn chân, chữ cái, chữ số, các con vật ngộ nghĩnh để trẻ vừa đi vừa gọi tên con vật, đồ vật, chữ số, chữ cái Bên dưới cầu là một dòng suối nhỏ có xếp sỏi thành sóng nước, lòng suối có các con vật rùa, cua, hoa sen, để trẻ vừa được ngắm nhìn vừa được khám phá Trong vườn cổ tích câu chuyện gần gũi với trẻ như: Chuyện tấm Cám, Mai An Tiêm, Chuyện Thánh Gióng, Cây Khế.… Đặc biệt trong khu vườn cổ tích có chuyện Từ thức gặp Tiên thiết kế khu đảo có núi là huy động từ cha mẹ tìm kiếm những hòn

đá, sỏi có cấu tạo hình thù đẹp và mang đến cho nhà trường, việc thu thập đó không mấy ngày mà đã có rất nhiều những hòn đá, sỏi đẹp và nhờ cha mẹ khéo tay xây đắp lên các dãy núi rất huyền ảo và đắp tạo thành những quả dưa hấu trong chuyện

Sự tích dưa hấu của quê hương Nga Sơn

- Khu chơi với cát, đá, sỏi, nước: Ngoài việc được vui chơi trong một bầu không khí giao tiếp tích cực, học tập, được khám phá môi trường gần gũi yêu thương, trẻ còn được chơi trong khu vực phát triển cảm giác giác quan:

Ví dụ: Từ các lốp xe chúng tôi đã quét sơn, vẽ các hình ảnh sinh động và thiết

kế làm bể đựng cát, sỏi, đá, nước để trẻ được chơi in cát thành các con vật ngộ nghĩnh, chơi đong đo nước, thí nghiệm xem vật chìm hoặc nổi; xếp đá, sỏi thành các con vật, chữ cái; chơi câu cá; Từ các thanh gỗ nhỏ cắt bằng đốt ngón tay sau đó lấy giấy ráp xoa các cạnh tạo như hòn sỏi cho trẻ xếp tạo thành chữ cái, con vật

- Đối với khu vận động: Với khu này chúng tôiđã bắn tôn làm mái che,trải cỏ

nhân tạo dưới nền Tận dụng nguyên vật liệu phế thải lốp xe ô tô cưa đôi làm con ngựa, Lốp xe đạp làm cổng chui, hầm chui; Gỗ làm đấm bốc, đường gồ gề, làm guốc đôi Khu chơi với trò chơi dân gian: Chúng tôi đã thường xuyên tổ chức cho trẻ được tham gia chơi giúp trẻ hiểu được nền văn hoá dân tộc Việt Nam độc đáo

và giàu bản sắc Giáo viên đã biết tận dụng nguyên vật liệu của địa phương để làm

đồ dùng đồ chơi phục vụ các trò chơi

Ví dụ: Tận dụng hạt gấc phơi khô để tổ chức cho trẻ chơi trò chơi Cắp cua bỏ

giỏ, cói bện giây chơi kéo co, sỏi chơi Ô ăn quan; vải làm quả ném còn

- Khu vực sân khấu ngoài trời: Sân khấu để phục vụ cho các ngày hội, ngày

lễ Chính vì thế mà chúng tôi đã lấy giấy bó hoa, ống nước quét sơn làm thành những lẵng hoa, đèn lồng rất đẹp trang trí ở khu sân khấu

- Khu xây dựng, sáng tạo: Như trò chơi xây dựng hình khối bằng các hộp; các vật liệu tạo hình để trẻ vẽ các con vật, tô tượng; nặn tò he; Đặc biệt, với khu chơi này chúng tôi đã tận dụng những nguyên vật liệu bằng thiên nhiên như lá dừa, lá bưởi, lá đa, lá xoài tận dụng những lá ở sân trường để dạy trẻ làm các con vật như con trâu, con châu chấu, bọ ngựa hoặc đồ chơi như quả bóng, đồng hồ, kính trẻ rất hứng thú chơi

- Khu vực chợ quê: Hàng tháng, quý nhà trường thường tổ chức những cuộc ngoại khóa giao lưu vui chơi cho trẻ tổ chức phiên chợ quê Khu chợ quê được bán các mặt hàng như: Hàng lưu niệm tận dụng cói đan thành giày dép, mũ, làn, đĩa, bát, ; Hàng hoa, quả sạch: Sử dụng bằng hoa quả thật hay tận dụng vải, bông, xốp, lọ keo, ống sữa, bẹ ngô, quả bóng bàn làm thành nải chuối, quả cam, quả xoài, quả bí, quả dâu tây, quả mướp, củ khoai tây, con cá v.v.; Hàng đặc sản quê hương: Từ những nguyên vật liệu tự nhiên, nguyên vật liệu phế thải đã tạo ra hình ảnh sinh động gần gũi đó là bánh chưng, bánh giầy, nem giò; Tận dụng tre, nứa, giang đan thành làn, mẹt, dần sàng Ở đây, trẻ luôn được tôn trọng, khẳng định bản thân, được khuyến khích tham gia hợp tác, giao tiếp, được bán, và mời chào khách… để cùng phát triển MT xã hội một cách lành mạnh

- Khu sân chơi giao thông: Được trang bị đầy đủ các đồ dùng, dụng cụ trang phục chơi như biển báo, cột đèn, bục đứng, mũ, còi, gậy Ngoài ra chúng tôi còn làm mũ bảo hiểm bằng quả bóng to cắt đôi ra trang trí thành cái mũ bảo hiểm khi ngồi trên xe ngắn máy và tham gia giao thông

* Ngoài các nội dung làm đồ dùng đồ chơi phục vụ các khu vực trong Nhà trường chúng tôi còn vận động các cha mẹ nào khéo tay cùng cô giáo cắt tỉa giấy làm bông hoa, lon bia làm thành đèn lồng, màn các màu làm thành hoa mai, đào, mận, quả bóng bọc vải làm thành các loại quả… để trang trí treo lên các cây ở sân trường phù hợp với từng chủ đề, ngày lễ Thùng phi đựng xăng dầu, lốp ô tô, xe máy hỏng làm thành các hình con vật, hình người, chậu hoa… và có viết chữ đặt ở các gốc cây hay sân trường Qua đó để trẻ nhận biết, phân biệt, khám phá mọi sự vật, hiện tượng ở xung quanh trẻ, nhằm kích thích sự tò mò, ham hiểu biết và phát triển trí thông minh, ngôn ngữ mạch lạc, mở rộng vốn từ, giáo dục tình yêu quê hương, đất nước cho trẻ

(Hình ảnh minh hoạ kèm theo phụ lục 4d)

Từ những công việc trên làm cho không khí của các buổi làm đồ chơi thêm phấn khởi, hào hứng hơn Khi làm ra sản phẩm các đồ dùng đồ chơi được bố trí hợp lý, tăng cường đủ các nội dung và đặc biệt hơn là thường xuyên bổ sung, thay đổi vị trí các đồ chơi sao cho phù hợp để trẻ chơi nhằm gây hứng thú và khuyến khích trẻ tham gia để phát triển toàn diện

* Kết quả: Sau 4 tuần phát động làm đồ dùng đồ chơi các giáo viên đã hăng

say sáng tạo làm ra muôn ngàn các sản phẩm an toàn tiết kiệm để trẻ tham gia vào các hoạt động ngoài trời Đặc biệt khi đến giờ đón trẻ về cha mẹ thường xuyên rán lại cho con em mình ra chơi khu đồ chơi tự tạo ngoài trời để chơi, thấy con em mình chơi an toàn và thích thú làm cha mẹ phấn khởi hơn khi thấy trẻ chơi với các khu vực chơi này

Qua việc làm trên giúp giáo viên và trẻ biết cách giữ gìn, bảo vệ môi trường, biết tiết kiệm, thấy được ý nghĩa của đồ chơi mình làm ra

Tạo cho môi trường ngoài lớp đảm bảo đầy đủ các khu vực góc chơi, hài hòa với thiên nhiên cũng như tạo môi trường chữ viết, tạo điều kiện kinh tế của địa phương Được sự đánh giá cao của các cấp chính quyền và phụ huynh trong toàn xã

2.3.4 Kiểm tra giáo viên qua hoạt động dự giờ nhằm đánh giá kết quả tự làm đồ dùng đồ chơi tự tạo góp phần XDMTGD lấy trẻ làm trung tâm

Để biết được giáo viên có thường xuyên làm đồ dùng đồ chơi phục vụ cho các hoạt động học và hoạt động chơi của trẻ Mỗi chủ đề tôi lên kế hoạch kiểm tra theo

kế hoạch hay kiểm tra đột xuất, lần lượt kiểm tra các giáo viên thực hiện các hoạt động của trẻ trong ngày nhằm đánh giá kết quả giảng dạy cũng như giáo viên làm

đồ dùng đồ chơi tự tạo và sử dụng đồ dùng đồ chơi tự tạo vào các hoạt động của trẻ

có thực chất, hữu hiệu hay không Cũng từ đó làm căn cứ xếp loại thi đua giáo viên theo hàng tháng Nhưng kết quả cho thấy thật bất ngờ, đến lớp nào cũng thấy bàn tay khéo léo của cô giáo thể hiện rất nhiều ở góc chơi, trên những mảng tường cũng thể hiện hình ảnh riêng biệt Đồ dùng đồ chơi các cô tạo nên rất sinh động, ngộ nghĩnh và có độ bền cao Đặc biệt là biết tận dụng chữ cái cho trẻ trong khi sử dụng

ĐDĐC

Ví dụ: - Nhóm lớp 18 - 24 tháng tuổi cô Liên nổi bật ở chủ đề: Rau củ, quả và

những bông hoa đẹp: Cô đã tạo nên rất nhiều rau, củ quả, hoa bằng nguyên liệu như: Củ cà rốt làm bằng lõi ngô rồi bọc xốp, lá bằng bẹ ngô nhuộm màu xanh hay xốp màu xanh rồi lấy nến dính lại đã tạo nên rất nhiều củ cà rốt thật đẹp hay cây rau bằng xốp, giây thừng dóc đay hay cói nhuộm màu để chơi trò chơi vận động “Nào cùng vui” “gà trong vườn rau” trẻ rất thích Những đồ dùng đồ chơi này có thể sử dụng vào các hoạt động môn học khác

- Lớp 4 tuổi B3 cô Hòa nổi bật là chủ đề thế giới thực vật: Cô giáo đã tạo nên rất nhiều cây, hoa, quả bằng nguyên vật liệu: Cô đã dùng xốp nhăn bọc hoa vẽ tạo cánh và cắt dán thành bông hoa, lấy thép quấn giấy đề can làm cuống; Hay len, vải màn các màu cắt tạo thành các bông hoa và len màu xanh tạo thành thảm cỏ, xốp làm lá; Hoặc hộp váng sữa, đế lọ dầu ăn cắt bỏ phần trên, bọc giấy, xốp rồi đổ si xăng, khi đổ lấy ống mút sữa cắm xuống và cắm những bông hoa hay lá được lấy

ra thêm bớt trong hoạt động toán, hoạt động góc xây dựng

- Lớp 4-5 tuổi B1 cô Thùy làm được bộ đồ dùng phục vụ hoạt động một cách công phu, sáng tạo, đẹp, mát mắt Hoạt động với Chủ đề: Thế giới động vật - Đề

tài:“So sánh, thêm bớt số lượng trong phạm vi 4” Đã dùng vật thật, những nguyên

vật liệu sẵn có làm đồ dùng phục vụ cho hoạt động Cô đã tận dụng hết mức có thể

về nguyên liệu sẵn có để xây dựng một màu xanh của nước biển trong không gian lớp về “Thế giới đại dương” giúp trẻ như đang được hòa mình vào thế giới đại

dương vậy Bên cạnh đó cô dùng những con ngao, con ốc, con cua, con cá thật để trẻ được hoạt động, trải nghiệm với những con vật sống dưới nước; làm san hô bằng xốp, ngao dựng lên sân khấu bằng bìa cát tông, rong làm bằng xốp xanh, giỏ đựng ốc, ngao…làm bằng tre, làm lọ đựng nước cho trẻ thả các con vật bằng hộp chè đá

- Lớp 5- 6 tuổi A1 cô Thảo với chủ đề: Thế giới động vật: Hoạt động học khám phá khoa học: “Một số con vật sống dưới nước” hay “Một số con vật sống trong rừng” khi củng cố cho trẻ lấy lá cây đã cắt tỉa tạo thành các bộ phận của các con vật như con cá cắt bằng đôi lá đu đủ tạo thành đuôi cá và thân con cá; Hay con voi lấy bằng lá bàng cắt tỉa các phần con voi rồi cho trẻ ghép Hay tiết chuyện “Cáo, Thỏ,

Gà Trống” giáo viên đã làm bằng quả bóng thành mũ con Cáo, mũ Con Thỏ, mũ Con Gà Trống rất đẹp và sinh động

(Hình ảnh minh hoạ kèm theo phụ lục 5)

Khi làm ĐDĐC giáo viên đã biết kết hợp nhiều màu sắc để tạo đồ dùng đẹp, sinh động, hợp sở thích của trẻ Chất liệu làm đồ dùng đẹp, bền, giá thành thấp tiết kiệm, hiệu quả sử dụng cao

* Kết quả: Từ thực tế kiểm tra, dự giờ các nhóm lớp tôi nhận thấy việc giáo

viên tích cực làm đồ dùng đồ chơi tự tạo đã giúp cho các cháu hứng thú trong tất cả các hoạt động trẻ chú ý tập trung hơn Mỗi hoạt động chơi, mỗi hoạt động chơi - tập có chủ định (ĐVNT), hoạt động học (ĐVMG) có đủ đồ dùng sẽ giúp trẻ say sưa khám phá một cách tích cực, không nhàm chán như trước nữa Nhờ đó chất lượng dạy và học tăng lên rõ rệt

2.3.5 Tổ chức hội thi đồ dùng đồ chơi tự tạo góp phần xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm

Tổ chức hội thi “Đồ dùng đồ chơi tự tạo” nhằm đánh giá tổng kết lại thành quả lao động và sáng tạo miệt mài của toàn thể giáo viên trong trường nhằm nâng cao quá trình giảng dạy của mình Hơn nữa cũng giúp cho giáo viên có cơ hội giao lưu, học hỏi kinh nghiệm lẫn nhau về cách làm đồ dùng, đồ chơi tự tạo góp phần XDMTDGLTLTT Từ đó mà tôi đã phối kết hợp với Công Đoàn, Đoàn Thanh Niên lên kế hoạch phát động một năm tổ chức hai lần: phát động phong trào lấy thành tích chào mừng ngày Nhà Giáo Việt Nam 20/11 và ngày 8/3 Thật sự hội thi ĐDĐC tự tạo là một ngày hội, mỗi một loại đồ dùng mang sắc thái riêng, một vẻ đẹp riêng, một rừng muôn màu, muôn vẻ của các đồ chơi, nhưng tất cả đều nhằm phục vụ vào việc dạy, học của cô và trò Qua đó thể hiện sự khéo léo, kiên trì, yêu nghề mến trẻ của các giáo viên Như lớp cô Phương đã làm mô hình “Con vật sống trong rừng” bằng nguyên vật liệu rất đa dạng, sinh động, đẹp mắt…

Ở mỗi hội thi mỗi giáo viên được trưng bày sản phẩm mà mình cho là đẹp, có

ý nghĩa nhất mang đến hội thi Ban tổ chức thành lập ban giám khảo là đại diện cho BGH, BCH Công Đoàn, BCH Đoàn Thanh niên thống nhất chấm thi theo 5 tiêu chí: Tính kỹ thuật: 10 điểm - Tính kinh tế: 10 điểm, Tính giáo dục (Tính Sư phạm):

10 điểm, - Tính thẩm mỹ: 10 điểm, - Tính sáng tạo: 10 điểm

(Hình ảnh minh hoạ kèm theo phụ lục 6)

* Kết quả: Từ các nguyên vật liệu bỏ đi nhờ bàn tay khéo léo, sáng tạo của

giáo viên đã mang đến hội thi những bộ đồ chơi đẹp mắt, hấp dẫn thật sự có giá trị,

sinh động, an toàn và hiệu quả sử dụng cao, phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý của trẻ mầm non đáp ứng yêu cầu của việc thực hiện chương trình giáo dục mầm non theo hướng tích hợp của các chủ đề Những đồ dùng đồ chơi thật sự thân thiện và gần gũi với trẻ mầm non tạo cơ hội cho trẻ trải nghiệm, khám phá, sáng tạo Sau hội thi nhà trường đã tạo ra rất nhiều bộ ĐDĐC đặc sắc để trưng bày lên hội trường của nhà trường Hơn nữa đầu năm học hàng năm nhà trường đã tổ chức chấm

“XDMTGD lấy trẻ làm trung tâm” Có 100% giáo viên các nhóm lớp tham gia và

tự thuyết trình ý tưởng của nhóm lớp mình từ cách trang trí nhóm lớp, bố trí, sắp xếp các góc cho đến cách làm đồ dùng đồ chơi sử dụng như thế nào vào các hoạt động của trẻ; Có thể một đồ chơi sử dụng cho nhiều các hoạt động khác nhau hay cách sáng tạo riêng của mỗi lớp, các lớp đã biết xây môi trường chữ viết vào các góc để thuyết trình.…nhằm gây hứng thú cho trẻ hoạt động một cách sáng tạo giúp trẻ phát triển toàn diện

2.4 Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm

Với việc suy nghĩ, tìm tòi và tích cực chỉ đạo giáo viên làm ĐDĐC tự tạo góp phần XDMTGDLTLTT bằng nguyên vật liệu thiên nhiên và phế liệu của giáo viên trong trường qua một năm học tôi thấy rằng:

- Giáo viên làm ĐDĐC tự tạo phong phú, hấp dẫn hơn, được nâng cao thêm kiến thức, kỹ năng, sáng tạo, đặc biệt đưa giờ học, giờ chơi của trẻ thêm hứng thú,

bổ sung, củng cố kiến thức cho trẻ một cách nhẹ nhàng và hiệu quả cao

- Từ việc giáo viên làm ĐDĐC phục vụ cho hoạt động học, chơi, trang trí sân trường, lớp của trẻ, tôi thấy giáo viên có ý thức đi sâu vào nghiên cứu, học hỏi cách làm, nâng cao khả năng vận dụng sáng tạo, biết tận dụng nguyên vật liệu sẵn có hiện nay, hứng thú trong việc tìm, làm đồ dùng đồ chơi tự tạo….và biết cách sử dụng đồ dùng trong các hoạt động, chủ đề và các hoạt động khác Hơn nữa tạo môi trường ngoài nhóm lớp ngày một phong phú, hấp dẫn…hơn

Kết quả cho thấy: Việc chỉ đạo giáo viên làm ĐDĐCTTGPXDMTGDLTLTT rất có ý nghĩa, đã thu được kết qủa cao hơn nhiều so với đầu năm

(Bảng khảo sát cuối năm xem phần phụ lục 7 )

Việc tổ chức cho giáo viên làm ĐDĐCTT được cha mẹ đồng tình hưởng ứng, đến cuối năm có tới 90% cha mẹ tham gia thu thập nguyên vật liệu, 15% cha mẹ giúp ngày công, đem về nhà làm hay đến trường làm cùng cô tạo điều kiện giúp giáo viên tạo nên nhiều ĐDĐC và hoàn thành tốt công việc của mình

Được Nhà trường đánh giá cao và đưa vào việc làm hàng ngày, thường xuyên của từng giáo viên Đặc biệt, được trường bạn đến để thăm quan, học hỏi cách chỉ đạo giáo viên làm đồ dùng đồ chơi tự tạo góp phần XDMTGDLTLTT

3 KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ

3.1 Kết luận

- Qua một năm thử nghiệm tôi thấy rằng việc tận dụng những nguyên vật liệu thiên nhiên và phế liệu ở xung quanh làm ra ĐDĐCTTGPXDMTGDLTLTT là một điều hết sức kỳ diệu có trong cuộc sống Luôn tạo điều kiện cho giáo viên được học, được làm một cách hứng thú…từ đó giúp giáo viên rèn luyện sự kiên trì, khéo léo, sáng tạo của bản thân để làm ra những đồ dùng đồ chơi có hình ảnh, màu sắc, độ bền, phong phú hơn

- Đồ dùng đồ chơi tự tạo làm ra sử dụng được trong nhiều hoạt động

- Việc sử dụng đồ chơi tự làm ở các hoạt động, các chủ đề, các khu vực giúp cho nội dung học và nội dung chơi phong phú sinh động hơn, trong khi hoạt động trẻ được thực hiện nhiều thao tác với đồ chơi, có nhiều trẻ tham gia chơi, đồng thời tăng cường giữa cô và trẻ cùng tham gia chuẩn bị đồ chơi

- Tạo ra nhiều đồ dùng đồ chơi phục vụ quá trình chăm sóc - giáo dục giúp trẻ phát triển toàn diện; đáp ứng vào xây dựng chất lượng dạy và học của nhà trường ngày càng cao

- Việc chỉ đạo giáo viên làm ĐDĐCTTGPXDMTGDLTLTT rất bổ ích và có nhiều ý nghĩa sâu sắc: Được các giáo viên tham gia nhiệt tình cũng như việc hưởng ứng, từ phía các bậc cha mẹ; Giảm được kinh phí cho nhà trường và cha mẹ, giúp bảo vệ môi trường trong Nhà trường và địa phương

- Luôn sưu tầm tài liệu tham khảo mọi phương tiện để tạo thêm vốn hiểu biết

và kinh nghiệm cho mình nhằm hướng dẫn giáo viên làm ĐDĐCTT; không ngừng chỉ đạo giáo viên sưu tầm, lựa chọn, cách làm đồ dùng đồ chơi phục vụ các hoạt động học và chơi của trẻ đầy đủ

- Qua việc làm ra ĐDĐCTT có dán chữ viết đã tạo thêm môi trường chữ viết thật thân thiện, phong phú, đẹp, hấp dẫn giúp trẻ nhận biết được mặt chữ cái ở mọi lúc mọi nơi nhằm phát âm chính xác khi nói, tạo cho trẻ hứng thú học tiếng mẹ đẻ, làm cho trẻ thích ứng với việc tập đọc, tập viết sau này

- Luôn động viên khuyến khích tinh thần giáo viên, yêu nghề, yêu trường lớp,

để xứng đáng với niềm tin yêu của nhân dân

3.2 Kiến nghị

- Đối với Phòng GD&ĐT: Tham mưu với cấp trên cấp phát bổ sung các đồ chơi ngoài trời cho những trường đang chuẩn bị xây dựng trường chuẩn quốc gia mức độ 2 trong các năm học tiếp theo giúp nhà trường có nhiều đồ chơi ngoài trời thêm phong phú hơn

Trên đây, là bài viết sáng kiến kinh nghiệm của tôi về việc chỉ đạo giáo viên làm ĐDĐCTTGPXDMTGDLTLTT trong trường mầm non Nga Yên Rất mong sự góp ý, bổ sung của HĐKH các cấp xét duyệt, bổ sung để sáng kiến của Tôi được hoàn thiện và áp dụng thực hiện trong những năm học tiếp theo đạt hiệu quả cao hơn

Tôi xin chân thành cảm ơn!

XÁC NHẬN CỦA THỦ TRƯỞNG

ĐƠN VỊ

Trần Thị Hà

Nga Yên, ngày 19 tháng 4 năm 2022

Tôi xin cam đoan đây là SKKN của mình viết, không sao chép nội dung của

người khác

Người viết

Mai Thị Hà

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1 Bồi dưỡng nâng cao chuyên môn về xây dựng môi trường mầm non lấy trẻ làm trung tâm NXB Giáo dục Việt Nam [1]

2.Chương trình GDMN (Ban hành kèm Thông tư số: BGDĐT ngày 31 tháng 12 năm 2020 của Bộ trưởng Bộ giáo dục và Đào tạo, sửa đổi bổ sung một số nội dung của chương trình giáo dục MN ban hành kèm theo Thông tư số 17/2009/TT-BGDĐT ngày 25/7/2009 của Bộ trưởng Bộ giáo dục và Đào tạo, đã được sửa đổi, bổ sung bởi Thông tư số 28/1016/TT- BGĐT ngày 30 tháng 12 năm 2016 NXB Giáo dục Việt Nam[2]

51/2020/TT-3 Phạm Thị Việt Hà "Hướng dẫn làm đồ dùng đồ chơi bằng nguyên vật liệu dễ tìm" NXB giáo dục.[3]

4 Luật giáo dục năm 2005.NXB giáo dục [4]

5 Phạm Thị Việt Hà "Hướng dẫn tạo hình bằng nguyên vật liệu thiên nhiên" Nhà xuất bản giáo dục [5]

6.Tài liệu bồi dưỡng thường xuyên cho giáo viên mầm non chu kỳ II NXB Giáo dục [6]

7 Bộ Giáo dục và Đào tạo (GDĐT) phê duyệt và ban hành tài liệu Chuyên đề tháng 12 năm 2021: “Hướng dẫn giáo viên xây dựng, sử dụng tài liệu, học liệu trực tuyến để hướng dẫn phụ huynh nuôi dưỡng, chăm sóc và giáo dục trẻ em mầm non tại gia đình”[7]

8 Tiêu chí của chuyên đề “Xây dựng trường mầm non lấy trẻ làm trung tâm” giai đoạn 2021 - 2025 [8]

9 Hướng dẫn tổ chức chuẩn bị cho trẻ mẫu giáo trong cơ sở giáo dục mầm non sẵn sàng học đọc, học viết theo hướng liên thông với chương trình lớp

1 tiểu học NXB Giáo dục Việt Nam [9]

DANH MỤC CÁC ĐỀ TÀI SÁNH KIẾN KINH NGHIỆM ĐÃ ĐƯỢC HỘI ĐỒNG ĐÁNH GIÁ XẾP LOẠI CẤP PHÒNG GD&ĐT, CẤP SỞ GD&ĐT VÀ

CÁC CẤP CAO HƠN XẾP LOẠI TỪ C TRỞ LÊN

Họ và tên tác giả: Mai Thị Hà

Chức vụ và đơn vị công tác: Phó hiệu trưởng - Trường Mầm non Nga Yên

- Nga Sơn - Thanh Hóa

Cấp đánh giá xếp loại (Phòng, Sở, Tỉnh…)

Kết quả đánh giá xếp loại (A,B hoặc C)

Năm học đánh giá xếp loại

1

Một số kinh nghiệm nhằm

nâng cao chất lượng cho trẻ 5

- 6 tuổi làm quen với tác

phẩm văn học

2

Chỉ đạo thực hiện xây dựng

môi trường giáo dục trong

Một số biện pháp chỉ đạo

giáo viên nâng cao chất lượng

giáo dục ở trường mầm non

chơi giáo dục phát triển vận

động ở trường mầm non Nga

Một số giải pháp chỉ đạo giáo

viên nâng cao chất lượng xây

dựng môi trường giáo dục lấy

trẻ làm trung tâm trong

trường mầm non Nga Yên

PHỤ LỤC Kèm theo các (Bảng khảo sát giáo viên trong công tác tự làm ĐDĐC tự tạo góp phần XDMT lấy trẻ làm trung tâm đầu năm học: 2021 - 2022) phụ lục 1

GV tham

gia làm

ĐDĐCTT

Số lượng ĐDĐ CTT

Hiểu được nguyên tắc làm ĐDĐCTT

Hiểu được tính giáo dục của ĐDĐCTT

Có tính thẩm mỹ làm ĐDĐC

TT

Có tính sáng tạo làm ĐDĐC

TT

Có kỹ năng làm ĐDĐC

TT

Có kỹ năng thiết

kế và tổ chức XDMTG DLTLTT

Bảng khảo sát trẻ tích cực tham gia làm ĐDĐCTTGPXDMTGD lấy trẻ làm

trung tâm cùng cô đầu năm học 2021 - 2022

Trẻ hiểuđược kiến

thức khi

làmĐDĐCTT

Trẻ có kỹ năng làmĐDĐCTT

Số lượng trẻ tham gia làm ĐDĐCTT

Trẻ hứng thú làm ĐDĐC và tham gia vào các hoạt động XDMTGD

(Kế hoạch chỉ đạo xem phần phụ lục 2) (giải pháp 2.3.1) Xây dựng kế hoạch chỉ đạo giáo viên làm đồ dùng đồ chơi tự tạo góp phần xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm tháng 10/2021

- Tạo môi trường giáo dục ở trong lớp và ngoài nhóm lớp

- Qua buổi họp phụ huynh đầu năm tuyên truyền với cha mẹ ủng hộ

mua sắm cũng như vận động thu gom phế liệu của gia đình để giáo viên làm đồ chơi

- Tổ chức cho giáo viên đi thăm quan trường điểm về xây dựng môi

- Đôn đốc nhắc nhở giáo viên thực

hoạch phù hợp với từng độ tuổi

- Chấm điểm xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ

trong và ngoài nhóm lớp

- Tuyên truyền qua buổi hội nghị, vào giờ đón, trả trẻ

- Tốt

- 90% xếp loại tốt

- 100% cha mẹ ủng hộ

- Tư vấn cho giáo viên tìm kiếm phế liệu làm ĐDĐC phục vụ hoạt động

có chủ định, hoạt động vui chơi

- Tốt

- 100% giáo viển hiểu

Tuần

II/10

- Chỉ đạo, khuyến khích giáo viên

làm đồ dùng đồ chơi có thể phục vụ

cho nhiều hoạt động

- Tiếp tục chỉ đạo giáo viên tận

dụng các không gian để cho trẻ hoạt

động phù hợp, linh hoạt, đa dạng

phong phú các góc hoạt động trong

- Kiểm tra giờ dạy

và lên kế hoạch của giáo viên

- Tốt

- 100%

GV biết tận dụng không gian của lớp mình

để XDMT

hoạt động giáo dục phù hợp với trẻ

- Phát động làm đồ chơi ngoài trời

với nguyên liệu thiên nhiên (gỗ, sỏi,

cát, đá, vỏ hến ) hoặc phế liệu an

toàn (nệm mút, lốp xe, vỏ chai…)

- Giáo viên thực hiện đầy đủ mục tiêu giáo dục của chương trình giáo dục mầm non

- 100%

GV ở các nhóm lớp thực hiện tốt

- Tổ chức họp chuyên môn hàng tháng, giáo viên tự nhận xét đánh giá bản thân

- 14/14

GV tham gia: 1 giải

XS, 3 nhất, 5 nhì, 5 giải

ba

- 100% CBGV xếp loại A