Người giáo viên chủ nhiệm ngoài việc tổ chức, hướng dẫn học sinh thực hiện các hoạt động học tập còn phải quan tâm, theo dõi các hoạt động trong giờ chơi, trong giờ sinh hoạt tập thể, si
Trang 1BÁO CÁO KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU, ỨNG DỤNG CỦA GIẢI PHÁP
1 Lời giới thiệu
Như chúng ta đã biết công tác chủ nhiệm là công tác rất quan trọng ở tất cả các bậc học trong hệ thống giáo dục phổ thông hiện nay Người giáo viên chủ nhiệm ngoài việc tổ chức, hướng dẫn học sinh thực hiện các hoạt động học tập còn phải quan tâm, theo dõi các hoạt động trong giờ chơi, trong giờ sinh hoạt tập thể, sinh hoạt ngoại khóa, … và cả các hoạt động học tập ở nhà của học sinh Giáo viên chủ nhiệm giữ vị trí đặc biệt quan trọng ở bậc tiểu học Giúp hình thành những cơ sở đầu tiên cho sự phát triển đúng đắn, lâu dài về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mĩ và một số những kĩ năng, tạo tiền đề cho học sinh học tập tốt những bậc học sau này Vì thế đòi hỏi người giáo viên phải nhiệt tình, sáng tạo, luôn tìm tòi, học hỏi, sáng tạo, đổi mới các biện pháp giáo dục
Một năm học mới đến, một lớp học sinh mới lại đặt ra những khó khăn thử thách mới cho người giáo viên Để đạt hiệu quả cao trong việc giảng dạy, quản
lí, duy trì và nâng cao thành tích học tập cho học sinh đặc biệt với những học sinh đầu cấp, khi mà các em còn bỡ ngỡ, rụt rè, chưa làm quen với môi trường mới, bạn mới, hoạt động học tập mới …thì công tác chủ nhiệm trở thành một thử thách thực sự với thầy, cô giáo Làm sao để từ những học sinh chỉ quen vui chơi, quen đùa nghịch thực hiện tốt nền nếp lớp học, làm quen với chữ cái con
số, tạo cho các em ý thức học tập
Với bản thân là giáo viên chủ nhiệm, đặc biệt là giáo viên chủ nhiệm lớp 1-lớp đầu cấp Tiểu học Tôi luôn ý thức xây dựng cho học sinh 1-lớp mình những bước đệm quan trọng để các em có thể duy trì và sử dụng trong suốt những năm tháng sau này Mỗi một năm học qua đi tôi đều tổng kết và đúc rút những kinh nghiệm quý báu trong công tác chủ nhiệm lớp để làm bài học cho mình, chia sẻ với đồng nghiệp nhằm giúp cho hoạt động chủ nhiệm của khối, của trường ngày
một tốt hơn Đó chính là lí do tôi chọn viết sáng kiến kinh nghiệm : “Biện pháp nâng cao hiệu quả công tác chủ nhiệm lớp 1 ở trường Tiểu học Hải Lựu”
2 Tên sáng kiến: “Biện pháp nâng cao hiệu quả công tác chủ nhiệm lớp
1 ở trường Tiểu học Hải Lựu.”
3 Tác giả sáng kiến:
- Họ và tên: Nguyễn Thị Thu
Trang 2- Địa chỉ tác giả sáng kiến:Trường Tiểu học Hải Lựu – huyện Sông Lô – tỉnh Vĩnh Phúc.
- Số điện thoại: 0383297477
Email: thuthucoicoi94@gmail.com
- Họ và tên: Trần Thị Hội
- Địa chỉ tác giả sáng kiến:Trường Tiểu học Hải Lựu – huyện Sông Lô – tỉnh Vĩnh Phúc.
- Số điện thoại: 0976867980
Email: linhnhung75@gmail.com
4 Chủ đầu tư tạo ra sáng kiến: Nguyễn Thị Thu và Trần Thị Hội
5 Lĩnh vực áp dụng biện pháp:
Giải pháp áp dụng trong công tác chủ nhiệm lớp 1 ở trường Tiểu học
6 Ngày biện pháp được áp dụng lần đầu hoặc áp dụng thử:
Ngày áp dụng lần đầu: 22/9/2021
7 Mô tả bản chất của biện pháp:
7.1 Cơ sở lí luận:
Bậc tiểu học, là bậc nền tảng, là nền móng cho hệ thống giáo dục, đặt cơ sở ban đầu cho sự hình thành và phát triển nhân cách của học sinh sau này Đối với học sinh tiểu học, hoạt động trong nhà trường là chủ đạo, nhà trường là nơi tổ chức các hoạt động chuyên biệt, là nơi giáo dục trẻ theo mục tiêu giáo dục của bậc học Bởi vậy nhà trường là nơi diễn ra cuộc sống của trẻ, là nơi trẻ bộc lộ khả năng, năng lực, nhân cách một cách đầy đủ, rõ ràng nhất
Người giáo viên phải có nhiệm vụ đào tạo nên những con người có đức, có tài cho xã hội Bởi thế, nhiệm vụ của mỗi giáo viên không chỉ cung cấp cho học sinh những kiến thức về tự nhiên, xã hội mà còn phải xây dựng và hình thành cho các em ý thức tự chủ, tinh thần trách nhiệm cao, những phẩm chất đạo đức của một con người ngay từ nhỏ… Nói cách khác, giáo viên vừa dạy chữ, vừa dạy cách làm người cho các em khi còn ngồi trên ghế nhà trường Giúp các em phát triển toàn diện, làm cơ sở cho những bậc học ở các cấp học cao hơn
7.2 Thực trạng:
Trang 3Tôi nhận thấy có một số thuận lợi và khó khăn như sau:
a Thuận lợi:
- 100% các em đi học đúng độ tuổi quy định
- Các em đều đã học qua trường mầm non
- Các gia đình đều quan tâm chuẩn bị đầy đủ sách vở và đồ dùng học tập cho con
em mình
- Lớp học được trang bị đầy đủ bàn ghế đúng chuẩn, có hệ thống đèn chiếu sáng, bảng chống loá, máy chiếu, …
b Khó khăn:
Các em học sinh mới chuyển từ mẫu giáo lên còn rụt rè, nhút nhát, chưa có
ý thức cao trong việc thực hiện tốt nền nếp, tổ chức, kỷ luật
Một số học sinh sức khoẻ yếu, một vài học sinh có những biểu hiện tăng động giảm chú ý, gây ảnh hưởng đến kết quả học tập và rèn luyện của chính bản thân học sinh đó, đồng thời cũng ảnh hưởng không nhỏ tới hoạt động chung của lớp
Từ thực tế lớp học, tôi đã lên kế hoạch và chuẩn bị những biện pháp phù hợp nhằm nâng cao chất lượng công tác tác chủ nhiệm ở lớp và trong khối
7.3 Mục đích của biện pháp:
Biện pháp nâng cao hiệu quả công tác chủ nhiệm lớp 1 nhằm mục đích: Giúp cho học sinh có nền nếp tốt, có ý thức học tập và rèn luyện trở thành người học sinh ngoan, năng động, có kĩ năng trong học tập và cuộc sống
7.4 Nội dung của biện pháp:
Trước tình hình nền nếp của học sinh trong lớp còn nhiều tồn tại, hạn chế nên tôi đã tìm tòi các biện pháp để khắc phục tình trạng này và tôi đã nghiên cứu
và áp dụng các biện pháp như sau:
Trang 4Thứ nhất: Khảo sát và nắm vững đặc điểm của từng học sinh trong lớp.
- Ngay từ đầu năm học, trong buổi gặp gỡ đầu tiên với học sinh, tôi dành thời gian nhất định để tìm hiểu và làm quen với tất cả học sinh trong lớp bằng những lời giới thiệu hấp dẫn về tên, tuổi, đặc điểm sở thích của mình Có thể tạo
ấn tượng cho các em bằng trang phục, lời nói, cử chỉ, ánh mắt, nụ cười, bằng
cách đọc một bài thơ, một bài vè, kể một câu chuyện hay hát một bài hát …
Riêng với học sinh lớp 1B1 tôi giới thiệu bản thân bằng cách hát một bài hát, sau đó giới thiệu với các em tên, tuổi, sở thích của mình Rất nhiều học sinh ban
đầu còn rụt rè, bỡ ngỡ nhưng sau màn chào hỏi của cô đã rất hào hứng tham gia giới thiệu về mình Qua cách giới thiệu này, phần nào giáo viên chủ nhiệm sẽ nắm được đặc điểm tính cách của từng em: hiền lành, nhút nhát, hay nhanh nhẹn, hoạt bát từ đó có những nhận định ban đầu về học sinh
- Tôi phát phiếu điều tra gửi tới các phụ huynh để tìm hiểu về thông tin
của học sinh Công việc này giúp tôi thuận tiện trong quá trình công tác
Phiếu điều tra gồm các nôi dung như sau: PHIẾU KHẢO SÁT THÔNG TIN HỌC SINH + Họ và tên học sinh:
+ Ngày tháng năm sinh:
+ Là con thứ mấy trong số:
+ Họ và tên cha:
+ Nghề nghiệp: Số điện thoại:
+ Họ và tên mẹ:
+ Nghề nghiệp: Số điện thoại:
+ Diện chính sách: Sức khỏe:
+ Những kiến nghị, đề xuất của cha mẹ đối với nhà trường cũng như đối với giáo viên chủ nhiệm:
Trang 5
Ngoài lời giới thiệu của học sinh, phiếu cung cấp thông tin của phụ huynh, trong quá trình công tác chủ nhiệm, đặc biệt 2 tuần đầu của năm học tôi luôn gần gũi với các em, lắng nghe các em trò chuyện Tôi luôn quan sát để ý các cử chỉ, lời nói, hành động của các em bộc lộ qua các hoạt động học tập, vui chơi, sinh hoạt tập thể cũng như trong các quan hệ giao tiếp, ứng xử với mọi người xung quanh Những trường hợp đặc biệt tôi phải dò hỏi để nắm bắt được hoàn cảnh gia đình của các em Từ đó có những định hướng đánh giá ban đầu để phân loại học sinh thành các nhóm như sau:
+ Học sinh có hoàn cảnh khó khăn (mồ côi mẹ): Em Hán Hoàng Ngân + Học sinh sức khỏe yếu: Em Nguyễn Ngọc Thái.
+ Học sinh có năng khiếu: Em Vũ Đặng Kim Chinh (có năng khiếu hát), La
Tuấn Tài, Nguyễn Văn Nghĩa (có năng khiếu Toán học).
+ Học sinh nhận thức chậm: Em Nguyễn Sĩ Hùng, Nguyễn Thành An
Thứ hai: Xây dựng và đào tạo đội ngũ cán bộ lớp.
* Xây dựng đội ngũ cán bộ lớp:
- Việc làm đầu tiên là lựa chọn đội ngũ cán bộ lớp tích cực, đáng tin cậy Sau
đó hướng dẫn các em cách làm việc là một việc làm có ý nghĩa quan trọng trong việc xây dựng và đoàn kết tập thể học sinh trong lớp Bởi thế, ngay từ đầu năm, qua buổi gặp gỡ đầu tiên, thông qua việc tự giới thiệu về bản thân của các em kết hợp với thử giao việc, tôi đã xây dựng được đội ngũ cán bộ lớp nhiệt tình, sôi nổi có trách nhiệm với công việc
VD: Khi chọn đội ngũ cán bộ lớp, tôi đã để cho các em tự bầu chọn dựa vào vai trò của từng vị trí theo gợi ý của giáo viên:
+ Khi chọn lớp trưởng, các em nên chọn một học sinh nhanh nhẹn, có đầu óc quan sát tổng hợp được mọi vấn đề, mọi hoạt động của lớp, học tập tốt để tạo uy tín với cả lớp
+ Khi chọn lớp phó nên chọn một em có năng lực đặc thù về một mặt:
Trang 6Em học giỏi là lớp phó học tập.
+ Khi chọn lớp phó lao động nên chọn em chăm chỉ lao động, biết sắp xếp mọi công việc thì làm lớp phó phụ trách lao động
+ Khi chọn quản ca nên chọn một học sinh có năng khiếu âm nhạc, năng
nổ, tích cực tham gia các phong trào của trường và lớp, sức học tốt
+ 3 Tổ trưởng: Em: 1 Nguyễn Văn Nghĩa (Tổ trưởng tổ 1)
2 Hà Kim Anh (Tổ trưởng tổ 2
3 Hà Thị Thu Linh (Tổ trưởng tổ 3)
Khi đã chọn được cán bộ lớp tôi tiến hành giao nhiệm vụ Tôi luôn tôn trọng công việc của các em nhưng vẫn luôn giám sát để định hướng đúng đắn cho các em đồng thời cũng trao đổi bình đẳng với các em để tìm hiểu tình hình, thái độ của của các em
- Để phát huy vai trò, củng cố uy tín của các em trước tập thể lớp, tôi luôn
để cho các em tự nêu lên ý kiến của mình, tự giải quyết vấn đề và đặt ra những yêu cầu để tập thể cán bộ lớp bàn bạc, trao đổi tìm ra hướng đi và đưa ra trước tập thể lớp
- Chỉ ra cho các em biết vai trò, vị trí của các em ở trong lớp học Cho các
em biết bản thân là những tấm gương cho các bạn trong lớp học tập và làm theo Các em ngoan ngoãn, chăm chỉ, học giỏi thì mới tạo được sự tin tưởng từ các bạn trong lớp Lớp học có nền nếp hay không phụ thuộc một phần vào các em
*Huấn luyện, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ:
- Trong suốt quá trình tôi luôn sát cánh cùng các em, hướng dẫn các em cách làm việc theo dõi thi đua lẫn nhau để kích thích các em thi đua nhau giữ gìn kỷ luật chung của lớp cũng như ý thức học tập
- Đội ngũ cán bộ lớp thường xuyên theo dõi, giúp đỡ thành viên của tổ mình và ghi kết quả vào sổ theo dõi Sổ theo dõi như sau:
Trang 7- Ví dụ tổ 1:
Tốt Chưa tốt Tốt Chưa tốt
5
1 Vũ Đặng Kim Chinh
2 Nguyễn Thành An
3 Hán Hoàng Ngân
4 Đào Tiến Duy
5 Hà Tuấn Sang
6 Nguyễn Thảo Yến
7 Phạm Hải Đăng
+ Vào đầu năm học, khi học sinh chưa biết đọc và biết viết, tôi để các em dùng mặt cười (với những bạn hoàn thành tốt), dùng mặt buồn (với những bạn chưa hoàn thành) để tiện theo dõi việc học tập và thực hiện nền nếp của các em
- Đến khi các em đã quen việc, để phát huy tính chủ động, tự quản và tinh thần tập thể của các em, tôi tổ chức giờ sinh hoạt tổng kết và đề ra các biện pháp thiết thực nhất để hoàn thành tốt các nội dung thi đua của Đội, của nhà trường
(Lúc đầu tôi hướng dẫn cán bộ lớp tập điều hành giờ sinh hoạt lớp với nội dung ngắn gọn, đơn giản mà tôi đã vạch sẵn cho các em).
Tôi đã giao nhiệm vụ cho đội ngũ cán bộ lớp tự quản lý, tự điều hành, tự giải quyết mọi công việc của lớp khi không có mặt giáo viên chủ nhiệm
VD: Vào đầu giờ truy bài buổi sáng, em Nguyễn Hà Nhật Lệ lớp trưởng lên điều khiển các bạn ôn và chuẩn bị bài mới cho ngày học Lớp trưởng cho các bạn đọc đồng thanh các bài tập đọc, ghi nhớ môn Toán…theo nhóm, theo tổ, theo dãy, cá nhân
Trang 8Hình 1: Lớp trưởng cho các bạn ôn tập giờ truy bài.
Kết quả là học sinh đọc bài sôi nổi và tự tin trước khi vào tiết học vì đã được cùng các bạn ôn bài Các bạn đọc yếu, kém, ghi nhớ chậm được các bạn giúp đỡ luyện đọc cá nhân Từ đó tạo cho học sinh có được ý tự giác, đoàn kết trong lớp
Trang 9- Ngoài việc xây dựng đội ngũ cán bộ lớp, trong năm học 2021- 2022 do tình hình dịch bệnh covid-19 diễn biến phức tạp trên cả nước.Thực hiện theo chỉ thị của thủ tướng chính phủ, công văn số 896/HD-PGD ĐT ngày 2/9/2021 của phòng giáo dục đào tạo Sông Lô, hướng dẫn thực hiện các phương án phòng chống dịch COVID -19 trong các trường trên địa bàn huyện.Theo sự chỉ đạo của Ban Giám Hiệu trường Tiểu học Hải Lựu lớp 1B1 đã bầu ra tổ tự quản phòng chống covid-19 bao gồm các thành viên sau:
STT Họ và tên học sinh Chức vụ Ghi chú
+ Vai trò của tổ tự quản phòng chống covid -19:
Tổ tự quản có nhiệm vụ là thường xuyên kiểm tra, nhắc nhở việc đeo khẩu trang của các thành viên trong lớp
Nhắc nhở các bạn trong lớp thường xuyên rửa tay bằng xà phòng, nước sát khuẩn Giữ khoảng cách an toàn trong lớp học, khi ra về
Thứ ba: Rèn nền nếp, xây dựng nội quy.
- Có thể nói đây là công tác đóng vai trò quan trọng, quyết định đến việc học tập và mọi phong trào của lớp Vì lớp học có trật tự, có nền nếp tốt thì học sinh mới chú ý nghe giảng và hiểu bài được Điều này sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho giáo viên trong việc truyền tải kiến thức và giúp học sinh lĩnh hội hết các kiến thức
- Việc học Nội quy học sinh là rất quan trọng Vì vậy, ngay từ buổi đầu nhận lớp tôi
đã cho các em tìm hiểu cụ thể, chi tiết từng mục một, phân tích kỹ để các em hiểu nội quy đó Các em còn quá nhỏ, nếu giáo viên chỉ nêu qua thì học sinh không thể hiểu hết được yêu cầu của Nội quy
Trang 10Hình 3: Cây nội quy lớp 1B1.
- Hướng dẫn các em nắm được các kí hiệu trên bảng, cách trả lời, cách sắp xếp đồ dùng học tập, cách giơ tay phát biểu, từ đó rèn cho HS tác phong nhanh nhẹn trong mọi hoạt động
Trang 11Hình 5: Học sinh thảo luận nhóm 4 trong tiết học.
- Ngay những ngày đầu của năm học, tôi đã đưa ra các yêu cầu thi đua giữa các tổ và các cá nhân để các em cùng thi đua, phấn đấu Sau mỗi tuần, mỗi tháng vào những tiết sinh hoạt tập thể tôi cùng cả lớp tổng kết và biểu dương những cá nhân, tổ thực hiện tốt nội quy lớp học
Trang 12Hình 6: Phiếu khen thưởng tháng.
- Các em rất thích thú và rất hãnh diện khi được nhận phiếu khen tháng Các
em ý thức được niềm vinh dự ấy có được bởi sự cố gắng của bản thân
Trang 13tư liệu đánh giá khoa học về học sinh.
- Đưa ra biện pháp giảng dạy phù hợp với từng đối tượng học sinh, luôn ưu tiên đến các học sinh yếu trong lớp, luôn có kế hoạch kèm cặp các em yếu kém, thường xuyên gọi các em nhút nhát để các em tự tin và bạo dạn hơn
- Duy trì phong trào thi đua Đôi bạn cùng tiến.
Ví dụ:
Đôi bạn Hải Đăng- Kim Anh
Đôi bạn Anh Tuyến- Bảo Ngọc
- Khi xếp chỗ ngồi, tôi luôn chú ý xếp xen kẽ đôi bạn cùng tiến HS kém với
HS khá, giỏi để các em tự giúp đỡ nhau trong học tập, cuối tuần luôn có bình bầu đôi bạn nào tiến bộ nhất trong tuần đó
Thứ tư: Huy động các nguồn lực, xây dựng môi trường mở giúp học sinh được rèn luyện và phát triển.
- Phối hợp chặt chẽ với tổng phụ trách Đội, với Ban chỉ huy liên đội của nhà trường để tổ chức, hướng dẫn các em hoạt động theo các phong trào Đội thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh trong nhà trường
- Kết hợp chặt chẽ với giáo viên chuyên ngành và giáo viên trong khối để nắm bắt được toàn diện hơn tình hình học tập và rèn luyện của các em
- Giáo viên chủ nhiệm thường xuyên trao đổi về tình hình, kết quả học tập và rèn luyện của học sinh trên lớp để phụ huynh nắm bắt được Chia vui với những thành tích các con đạt được, đồng thời uốn nắn sửa chữa những thiếu sót sai lệch cho các em Cụ thể cuối mỗi tuần với những học sinh hoàn thành tốt nội dung học tập tôi khen ngợi và tuyên dương, với những học sinh hoàn thành chưa tốt hoặc có những biến đổi nhất định trong việc thực hiện các nền nếp của lớp tôi
sẽ liên hệ trực tiếp hoặc thông qua nhóm lớp (Zalo) để bố mẹ biết được từ đó có
biện pháp giúp đỡ các em tiến bộ
- Cuối mỗi tháng tôi cho các em làm một bài khảo sát tổng hợp trong tháng,