Việc hình thành các biểu tượng toán từ nhỏ, giúp các bé làm quen với thế giới xung quanh, giải quyết được một số khó khăn trong cuộc sống hằng ngày, đồng thời giúp trẻ diễn đạt dễ dàng h
Trang 11.1 Lý do chọn đề tài
Tuổi mầm non, đặc biệt ở lứa tuổi mẫu giáo là thời kì nhạy cảm với những biểu tượng xung quanh Trẻ được tiếp xúc với thiên nhiên con người và các đồ vật Tất cả những hiện tượng đó đều có sự ảnh hưởng đến sự phát triển toàn diện của trẻ, giúp trẻ linh hoạt hồn nhiên trong cuộc sống Qua việc tiếp xúc với sự vật hiện tượng đồ vật trẻ hiểu được khái niện hình dạng màu sắc và kích
thước Đã làm cho trẻ phát triển không ngừng về mọi mặt.[1]
Hoạt động cho trẻ làm quen với toán sơ đẳng đóng góp một vai trò vô cùng quan trọng trong cuộc sống hàng ngày của trẻ Từ đó giúp trẻ hình thành phát triển khả năng so sánh, quan sát, tổng hợp Đồng thời giúp trẻ phát triển quá trình nhận thức từ tư duy trực quan hành động, đến tư duy trừu tượng đến tư duy sáng tạo Những kiến thức và khả năng này rất cần cho sự phát triển toàn diện của trẻ Hay nói một cách cụ thể hơn “Hoạt động cho trẻ làm quen với toán” ở độ tuổi mầm non là hoạt động góp phần phát triển trí tuệ, kích thích óc sáng tạo khả năng tư duy, trí tưởng tượng cho trẻ Đặc biệt nó có tầm quan trọng
rất lớn cho sự phát triển toàn diện nhân cách cho trẻ [2]
Quá trình trẻ làm quen với biểu tượng toán sẽ giúp trẻ được rèn luyện các kỹ năng hoạt động thực tiễn, thói quen làm việc một cách tự giác, tính tích cực Góp phần không nhỏ trong việc chuẩn bị cho trẻ một kiến thức sơ đẳng về
tự nhiên, xã hội, về khoa học - kỹ thuật để giúp trẻ nhanh chóng làm quen với các môn học mới ở tiểu học
Việc hình thành các biểu tượng toán từ nhỏ, giúp các bé làm quen với thế giới xung quanh, giải quyết được một số khó khăn trong cuộc sống hằng ngày, đồng thời giúp trẻ diễn đạt dễ dàng hơn với ngôn ngữ nói
Trẻ mẫu giáo làm quen với toán nhằm hình thành các biểu tượng sơ đẳng
về toán như: Số lượng, hình dạng kích thước, phép đếm, định hướng trong không gian thời gian hình thành và phát triển khả năng nhận thức các biểu tượng ban đầu về toán học các thao tác tư duy: Quan sát phân tích, so sánh , tổng hợp khái quát hóa khả năng phán đoán ước lượng và tìm cách giải quyết vấn đề, đồng thời phát triển ngôn ngữ cho trẻ Trẻ hiểu và vận dụng chính xác một số từ ngữ về toán như: To - nhỏ, cao - thấp, dài - ngắn, ít - nhiều, phải - trái, nhiều
hơn - ít hơn [2]
Cung cấp những vấn đề thiết thực, gần gũi và có ý nghĩa xung quanh trẻ
để trẻ được trải nghiệm và có những phản ứng nhanh nhẹ trong cuộc sống thường ngày Từ đó cũng góp phần giáo dục đạo đức, thẩm mỹ, ý thức lao động ngay từ khi còn bé ở trẻ Vì vậy, hình thành các biểu tượng toán cho trẻ từ lứa tuổi mầm non là rất cần thiết
Có nhiều cách để các bé làm quen với toán như, cô tạo cơ hội hứng thú cho trẻ khái niệm “dễ hay khó” phụ thuộc vào vốn hiểu biết, đặc điểm nhận thức, môi trường sống của trẻ và giáo dục cho trẻ đóng vai trò quan trọng Như vậy trẻ tiếp thu kiến thức thông qua hoạt động tổ chức hướng dẫn của cô Kết
Trang 2quả nhận thức làm tăng thêm vốn hiểu biết của trẻ, ngược lại vốn hiểu biết giúp trẻ tiếp thu kiến thức mới dễ dàng hơn vì vậy cần cung cấp vốn kiến thức phù
hợp với khả năng của trẻ.[3]
Xuất phát từ đặc điểm tâm sinh lí của trẻ mẫu giáo 4-5 tuổi, là giáo viên mầm non trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng những mầm non tương lai của đất nước, tôi hiểu được tầm quan trọng của hoạt động cho trẻ làm quen với toán đối với sự phát triển nhận thức của trẻ nói riêng và đối với sự phát triển toàn diện của trẻ nói chung Chính vì thế, tôi đã trăn trở tìm tòi giải pháp giúp trẻ hoạt
động tích cực và đạt hiệu quả “Một số giải pháp cho trẻ làm quen với toán theo quan điểm giáo dục lấy trẻ làm trung tâm cho trẻ lớp Vàng Anh 1 (4-5tuổi), trường mầm non Đông Thanh, huyện Đông Sơn” để đi sâu nghiên cứu và thực
hiện tại lớp tôi đang giảng dạy
1.2 Mục đích nghiên cứu
Nhằm giúp trẻ làm quen với toán theo quan điểm giáo dục lấy trẻ làm trung tâm cho trẻ lớp Vàng Anh 1 (4-5 tuổi), trường mầm non Đông Thanh, huyện Đông Sơn
1.3 Đối tượng nghiên cứu
Một số giải pháp cho trẻ làm quen với toán theo quan điểm giáo dục trẻ làm trung tâm cho trẻ lớp Vàng Anh 1(4-5tuổi), trường mầm non Đông Thanh, huyện Đông Sơn
1.4 Phương pháp nghiên cứu
+ Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận
Phương pháp tổng hợp và phân tích; Phương pháp hệ thống hóa: Tôi tiến hành nghiên cứu đọc sách và thông qua quá trình hoạt động làm quen với toán của trẻ Sưu tầm tư liệu, hình ảnh qua thông tin thực tế ở lớp
+ Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn
Phương pháp quan sát: Thông qua việc trẻ hoạt động làm quen với toán Phương pháp đàm thoại: Trao đổi trực tiếp với trẻ trong quá trình trẻ hoạt động; Phương pháp nghiên cứu
+ Phương pháp thống kê toán học: Xử lý số liệu, thông tin thu được
thông qua việc sử dụng các phép tính toán học
+ Phương pháp tổng kết kinh nghiệm: Tham khảo bài viết, ý kiến của cán
bộ quản lý, đồng nghiệp về vấn đề mình đang quan tâm để xây dựng bài viết
2 NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM 2.1 Cơ sở lý luận của sáng kiến kinh nghiệm
Giáo dục phát triển nhận thức là một trong những mặt giáo dục nhằm phát triển toàn diện trẻ mần non, góp phần hình thành yếu tố đầu tiên của nhân
cách.[4] Là bước đầu hình thành những biểu tượng sơ đẳng ban đầu giúp trẻ làm
quen với việc học là nền tảng cho trẻ học môn toán ở các cấp học sau Đặc biệt
Trang 3hơn nữa kiến thức toán vô cùng cần thiết trong cuộc sống học tập lao động của con người nói chung và trẻ mần non nói riêng Toán học là một môn khoa học cần có độ chính xác cao, do trẻ ở độ tuổi mẫu giáo chưa có biểu tượng khoa học nào nên nhiệm vụ của giáo viên là phải hình thành cho trẻ biểu tượng về toán học cung cấp kỹ năng cơ bản nhất để có thể áp dụng vào thực tế hàng ngày của trẻ
Để tổ chức các hoạt động cho trẻ làm quen với toán đạt hiệu quả cao cần cung cấp những biểu tượng được hình thành trong quá trình dạo chơi, tham quan
và vui chơi Khi quan sát trẻ sẻ so sánh hình dáng, kích thước, màu sắc, không gian của đồ vật Như vậy hoạt động cho trẻ làm quen với toán đã góp phần tích cực trong việc hình thành ở trẻ những thao tác tư duy như: “Phân tích, so sánh, tổng hợp, khái quát, phát triển tư duy trực quan hình tượng và phát triển trí nhớ, trí tưởng tượng sáng tạo” Trong quá trình hoạt động trẻ được rèn luyện tính kiên trì, bền bỉ làm việc có mục đích được hòa đồng trong tập thể Từ đó hình thành tính đoàn kết tương trợ giúp đỡ cởi mở thân ái với bạn bè
2.2 Thực trạng của việc cho trẻ làm quen với toán theo quan điểm
giáo dục lấy trẻ làm trung tâm tại lớp Vàng Anh 1 (4-5tuổi), trường mầm non Đông Thanh, huyện Đông Sơn
Năm học 2021 - 2022 Tôi được phân công chủ nhiệm lớp Vàng Anh 1 (4 -
5 tuổi) ở trường mầm non Đông Thanh và thực hiện chương trình giáo dục mầm non Quá trình giảng dạy tôi phát hiện ra được những điểm nổi bật sau:
2.2.1 Thuận lợi
* Đối với nhà trường
Trường mầm non Đông Thanh luôn được lãnh đạo và nhân dân từ xã đến huyện ngày càng có sự quan tâm, tập trung đầu tư cơ sở vật chất, thiết bị cho nhà trường Nề nếp, chất lượng của nhà trường ổn định và ngày càng phát triển
Trường có các phòng chức năng cùng với hệ thống trang thiết bị đồng bộ tương đối đầy đủ đáp ứng cho công tác chăm sóc giáo dục trẻ theo yêu cầu Nhà trường đạt chuẩn Quốc gia mức độ 2
Ban giám hiệu luôn quan tâm đầu tư về cơ sở vật chất và chuyên môn, bồi dưỡng phương pháp, đổi mới hình thức tổ chức hoạt động giáo dục mầm non, tạo mọi điều kiện giúp tôi thực hiện tốt chương trình giáo dục mầm non mới
* Đối với giáo viên
Bản thân nắm vững kiến thức chuyên môn về chăm sóc giáo dục trẻ Tham gia đầy đủ các lớp chuyên đề do phòng tổ chức Tôi luôn học hỏi kinh nghiệm đồng nghiệp, tìm tòi và nghiên cứu sách báo, tạp chí, Internet, làm đồ chơi và đồ dùng dạy học đủ số lượng và chất lượng đảm bảo về mặt thẩm mĩ, an toàn cho trẻ, giúp cho việc dạy và học của trẻ
* Đối với phụ huynh
Trang 4Cha mẹ nhiệt tình phối hợp với nhà trường trong công tác chăm sóc giáo dục trẻ Phụ huynh nhiệt tình trong việc hỗ trợ các nguyên vật liệu cho trẻ hoạt động Tham gia đầy đủ các hoạt động, các khoản ủng hộ, đóng góp cho nhà trường, cho lớp
* Đối với trẻ: Đa số trẻ đi học đều ăn ở bán trú, nề nếp rất ổn định, sức khỏe bình thường
2.2.2 Khó khăn
* Đối với nhà trường
Trong điều kiện thực tế số trẻ đến trường mầm non tăng nhanh và số lượng giáo viên biên chế được giao còn thiếu nhiều, đôi khi sự quan tâm sát sao của cô để khích lệ trẻ tích cực, chủ động và sáng tạo tham gia vào các hoạt động chưa kịp thời gây khó khăn cho việc cung cấp biểu tượng về toán cho trẻ Diện tích trường còn chật hẹp Trường chưa có nhiều khu vực cho trẻ thực hiện các hoạt động trải nghiệm, thực hành cho trẻ.
Qua các hoạt động ở lớp, tôi nhận thấy các cháu chưa phát huy được tính tích cực chủ động, sáng tạo của mình Còn nhiều hạn chế, rập khuôn, có thói quen thụ động Rất nhiều trẻ còn nhút nhát, thụ động, khi tham gia
Môi trường xung quanh cho trẻ còn nghèo nàn, trẻ chưa có nhiều cơ hội được đi tham quan dã ngoại, trải nghiệm nên tư duy tưởng tượng óc sáng tạo của trẻ còn hạn chế
Nhiều trẻ chưa được tiếp xúc với máy tính và một số phụ huynh chưa thực
sự coi trọng việc cho trẻ học và làm quen với máy tính ở độ tuổi mầm non
* Đối với phụ huynh
Do điều kiện phải đi làm ăn xa nên một số phụ huynh ít có thời gian dành cho con, phần lớn đều nhờ cậy ông bà
Nhiều phụ huynh chưa nhận thức đúng đắn về bậc học chưa thực sự quan tâm đến việc học của con và coi đó là nhiệm vụ của cô giáo
Vì vậy việc thống nhất quan điểm, sự phối hợp giữa giáo viên và phụ huynh trong quá trình chăm sóc giáo dục trẻ còn nhiều khó khăn
2.2.3 Khảo sát thực trạng đầu năm
Trang 5Ngay từ đầu năm học tôi tổ chức các hoạt động cho trẻ làm quen với toán cho trẻ để theo dõi trẻ và nắm bắt được những kỹ năng và khả năng sáng tạo của trẻ Đầu năm học 2021 - 2022, tôi đã tiến hành khảo sát ở 02 nội dung về điều kiện thực hiện và chất lượng trẻ khi cho trẻ tham gia hoạt làm quen với toán với tổng số 29 trẻ, kết quả như sau:
* Khảo sát về điều kiện thực hiện
3 Nguyên vật liệu, học liệu của cô và trẻ x
5 Việc lập kế hoạch, tổ chức các hoạt động
cho trẻ làm quen với toán
x
6 Lựa chọn nội dung làm quen với toán
cho trẻ hoạt động phong phú, đúng chủ đề
x
7 Sử dụng biện pháp hình thức tổ chức đa
dạng, linh hoạt, phù hợp đề tài, thể loại
x
8 Sáng tạo trong tổ chức các hoạt động cho
trẻ làm quen với toán
x
* Khảo sát về chất lượng trẻ khi cho trẻ tham gia hoạt làm quen với toán
TT Nội dung đánh giá Số trẻ
Trang 6chế Đặc biệt khi tổ chức các hoạt động cho trẻ làm quen với toán chưa thực sự
có sự đầu tư, sáng tạo mới chỉ dừng lại ở yêu cầu cơ bản, truyền thống
+ Đối với chất lượng trẻ khi cho trẻ tham gia hoạt làm quen với toán
- Nội dung 1: Trẻ tập trung, chú ý và hứng thú tham gia hoạt động số trẻ đạt yêu cầu tỷ lệ thấp, mới đạt 62,1% Số trẻ chưa đạt còn 11/29 trẻ
- Nội dung 2: Số trẻ có khả năng nhận biết về số lượng, biết sắp xếp theo quy tắc khi cô yêu cầu, tỷ lệ đạt mới có 55,2%
- Nội dung 3: Trẻ có khả năng định hướng trong không gian tỷ lệ đạt mới chỉ có 51,7%
- Nội dung 4: Nhận dạng, gọi tên được các hình hình học, tỷ lệ đạt thấp 65,5%, còn tới 34,5% trẻ chưa đạt
Từ kết quả trên, bản thân tôi đã tìm tòi, suy nghĩ và tìm ra các giải pháp cho trẻ làm quen với các biểu tượng ban đầu về toán theo quan điểm gaios dục lấy trẻ làm trung tâm đạt hiệu quả nhất Xin chia sẻ cùng đồng nghiệp 4 giải pháp sau:
2.3 Một số giải pháp cho trẻ làm quen với toán theo quan điểm giáo dục lấy trẻ làm trung tâm cho trẻ lớp Vàng Anh 1 (4-5 tuổi), trường mầm non Đông Thanh, huyện Đông Sơn
2.3.1 Giải pháp 1: Tạo môi trường cho trẻ làm quen với toán trong và ngoài lớp khơi gợi hứng thú và làm giàu hơn vốn biểu tượng toán cho trẻ
Nhưng chúng ta đã biết, việc xây dựng môi trường giáo dục trong và ngoài lớp học là vô cùng cần thiết và đặc biệt quan trọng Nó được ví như người giáo viên thứ hai trong công tác tổ chức, hướng dẫn trẻ nhằm thỏa mãn nhu cầu vui chơi và hoạt động của trẻ, thông qua đó trẻ được hoạt động tích cực, chủ động và sáng tạo hơn
Môi trường giáo dục đa dạng, phong phú sẽ kích thích tính tích cực chủ động và trẻ có thể tự quyết định, tìm cách giải quyết nhiệm vụ của mình Qua
đó, trẻ học được cách làm việc với người khác, học cách lắng nghe và chia sẻ suy nghĩ của bản thân với bạn bè
Chính vì vậy mà trong tất cả các hoạt động nói chung cũng như trong hoạt động làm quen với toán nói riêng, thì việc tạo môi trường cho trẻ là rất quan trọng
+ Tạo môi trường toán học trong lớp học
Việc tạo môi trường trong lớp học để trẻ củng cố và làm giàu thêm biểu tượng toán là rất cần thiết Nhưng trang trí như thế nào để vừa thu hút trẻ vừa giúp trẻ tăng thêm vốn kiến thức, củng cố những gì đã học là vấn đề tôi luôn trăn trở
Vì vậy ngay từ đầu năm tôi đã trang trí lớp theo hướng mở linh hoạt để
có thể thay đổi theo từng chủ đề, thay đổi theo từng hoạt động cụ thể như:
Trang 7Ví dụ: Ở chủ đề “Thế giới thực vật” ngoài trang trí lớp phù hợp với chủ
đề tôi còn cùng trẻ trang trí để tạo môi trường toán Như ở chủ đề là hoạt động
về hình học và số lượng tôi và trẻ đã tạo ra các hình hình học, những con số ngộ nghĩnh để trang trí lớp thêm sinh động và lôi cuốn trẻ Đồng thời củng cố và làm giàu hơn vốn kiến thức về hình hình học và số lượng cho trẻ Trẻ nhỏ luôn yêu thích cái đẹp, trí tưởng tượng của trẻ vô cùng phong phú Do vậy môi trường hoạt động xung quanh trẻ là yếu tố cực kỳ quan trọng kích thích trẻ tư duy sáng tạo Hiểu rõ được điều đó nên ngay từ đầu năm học tôi đã tích cực trong công tác tạo môi trường trong và ngoài lớp phù hợp với lứa tuổi tôi phụ trách Từ cách bài trí, cách sắp xếp trang trí lớp học của trẻ sao cho phù hợp, thuận lợi cho việc sử dụng, tránh rườm rà, thay đổi giữa các chủ đề nhánh để trẻ quan sát và nhận xét được, phát hiện được những điều mới lạ của chủ đề này với chủ đề khác tôi khuyến khích trẻ sưu tầm đồ chơi tranh ảnh để trang trí lớp học theo chủ đề Tôi luôn cố gắng tạo ra nhiều đồ dùng đồ chơi hấp dẫn trang trí xung quanh lớp như: Cắt những chú thỏ bằng mút lên tường vẽ bức tranh con vật, phương tiện giao thông
Môi trường trong lớp học không thể thiếu những góc chơi của trẻ, để lớp học thêm lôi cuốn trẻ tôi đã tạo một môi trường trong lớp với những màu sắc sinh động và ngộ nghĩnh Môi trường có không gian, cách sắp xếp phù hợp, gần gũi, quen thuộc với cuộc sống thực hằng ngày của trẻ Khi thiết kế các góc hoạt động trong lớp tôi luôn bố trí các góc hoạt động hợp lí: Góc hoạt động cần yên tĩnh bố trí xa góc hoạt động ồn ào, góc thư viện sử dụng sách, tranh ở những nơi nhiều ánh sáng… Các góc hoạt động có “ranh giới” rõ ràng, có lối đi cho trẻ di chuyển thuận tiện khi liên kết giữa các góc chơi Sắp xếp các góc để tôi có thể
dễ dàng quan sát được toàn bộ hoạt động của trẻ Các góc phải được bày biện hấp dẫn Có đồ chơi, học liệu và phương tiện đặc trưng cho từng góc và luôn gợi
mở và kích thích trẻ hoạt động
Ví dụ: Ở góc phân vai ngoài việc trang trí các hình ảnh của góc tôi còn
trang trí thêm bảng giá, các sản phẩm tương ứng với số tiền từ đó giúp trẻ hình thành biểu tượng về số về sự tương ứng, số từ đó giúp trẻ khắc sâu hơn các biểu tượng toán
(Xem phụ lục 1.1 Hình ảnh ở góc phân vai)
Ở góc toán tôi xây dựng phong phú nhiều chủng loại sắp xếp bố trí đồ
chơi gọn gàng đồ chơi luôn để ở tư thế “mở” để kích thích trẻ hoạt động, đồ dùng đồ chơi phải đảm bảo thuận tiện cho thao tác sử dụng được sắp xếp dễ lấy
dễ cất và đặc biệt có thể sử dụng vào các môn học khác Góc toán phải bố trí nổi bật, đẹp mắt, vừa đảm bảo tính thẩm mỹ, lại vừa đảm bảo tính chính xác
(Xem phụ lục 1.2 Hình ảnh góc toán)
Ví dụ: Trong hoạt động góc cho trẻ cắt tranh từ những họa báo, những
quyển truyện tranh đã cũ tranh những con vật quả hình trang trí ở góc học toán của lớp dán theo mảng và gắn các thẻ số có số tương ứng, các hình ảnh trang trí theo chủ đề
Trang 8Chính những việc làm tưởng như rất đơn giản này đã góp phần hình thành
ở trẻ sự say mê, tìm tòi, tính cẩn thận trong công việc và củng cố thêm phần kiến thức toán cho trẻ
Vào các giờ chơi, hoạt động ở các góc tôi tổ chức cho trẻ sưu tầm vẽ, cắt, dán các hình ảnh trong báo có liên quan đến toán để làm “sách”, “tập san” và làm các quyển sách có dạng hình đã học
Ví dụ: Ở chủ đề “Gia đình” khi cho trẻ học số 3, tôi cho trẻ cắt vẽ xé 3 cái
bát, 3 cái thìa, 3 đôi đũa vào trang sách và viết số tương ứng hết chủ đề này đến chủ đề khác trẻ lại sưu tập tiếp dần dần trẻ có bộ sưu tập rất phong phú
Cho trẻ sưu tập các hộp có dạng các hình khối sau đó cô cùng trẻ sẽ trang trí các chi tiết vào hình khối cho ngộ nghĩnh và trưng bày ở lớp với các hình hình học đó như vậy trẻ rất thích thú và khắc sâu, ghi nhớ được các hình khối
Bên cạnh đó việc tận dụng môi trường toán học mọi lúc, mọi nơi cũng rất cần thiết với trẻ chúng ta không những tổ chức môi trường toán học trong lớp
mà cần phải tạo cho trẻ ở bất cứ thời điểm nào có thể Cho trẻ làm quen với toán không phải là cái gì đó thật cứng nhắc khô khăn chỉ là số, là hình mà toán học có thể là bất kỳ thứ gì ở xung quanh trẻ
+ Tạo môi trường toán học ngoài lớp học
Việc tạo môi trường toán ngoài lớp học cũng là một phần không thể thiếu được trong việc làm giàu hơn các biểu tượng về toán cho trẻ, việc tạo môi trường toán học bên ngoài cho trẻ phải thật gần gũi xung quanh trẻ
Ví dụ: Ở cầu thang trẻ đi cô trang trí bằng các chữ số, chữ cái, các loại
quả nhằm giúp trẻ khắc sâu hơn các biểu tượng về chữ số
(Xem phụ lục 1.3 Hình ảnh trang trí cầu thang )
Để giúp trẻ khắc sâu với các biểu tượng toán xung quanh trẻ ở mỗi chủ đề khác nhau tôi cũng hướng trẻ cùng trang trí với cô để tạo môi trường lớp thật ấn tượng
Ví dụ: Cũng ở chủ đề “Thế giới thực vật” tôi cùng trẻ tạo hình các khung
tranh có các dạng hình tam giác, vuông, tròn, chữ nhật để làm khung tranh các loại cây, quả, hoa,… trang trí hành lang đường đi vào lớp với các hình khác nhau Hay trên lan can tôi và trẻ tạo hình các chữ số tương ứng với số lượng cây, hoa,… bằng các nguyên vật liệu thiên nhiên dễ kiếm tìm, sẵn có ở địa phương
Hay ở hành lang tôi cùng trẻ cắt dán trang trí các hình học tạo thành con
đường hẹp, vừa có để trang trí đường hành lang, vừa giúp trẻ củng cố thể chất là
đi trong đường hẹp vừa củng cố cho trẻ về các hình học khi trẻ vừa đi vừa đọc tên các hình cùng bạn
(Xem phụ lục 1.4 Hình ảnh trẻ đi trong đường hẹp bằng hình học)
Như vậy, với việc tạo môi trường toán học trong và ngoài lớp học tôi thấy trẻ không những hứng thú hơn khi đi tới trường, tới lớp, mà nó còn giúp cho trẻ
Trang 9củ cố các kiến thức về toán đã học Từ đó làm giàu hơn các biểu tượng về toán ở trẻ, để từ đó khi đến các giờ hoạt động toán trẻ hoạt động sôi nổi và chủ động lĩnh hội kiến thức hơn
Môi trường giáo dục đa dạng, phong phú sẽ kích thích tính tích cực chủ động và trẻ có thể tự quyết định, tìm cách giải quyết nhiệm vụ của mình Qua
đó, trẻ học được cách làm việc với người khác, học cách lắng nghe và chia sẻ suy nghĩ của bản thân với bạn bè
Chính vì vậy mà trong tất cả các hoạt động nói chung cũng như trong hoạt động làm quen với toán nói riêng, thì việc tạo môi trường cho trẻ là rất quan trọng
2.2 Giải pháp 2 : Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và khai thác,
sử dụng phòng tin học cho trẻ làm quen với toán theo quan điểm lấy trẻ làm trung tâm
Ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học mầm non là tạo nên môi trường phát triển toàn diện cho trẻ Trẻ được tiếp cận với thế giới công nghệ từ sớm, góp phần hình thành tư duy công nghệ, tạo dựng nguồn hành trang vững chắc cho tương lai
Năm học 2021 - 2022 trường Mầm non Đông Thanh được đầu tư phòng tin học công nghệ 4.0 với đầy đủ trang thiết bị hiện đại, được cung cấp cho máy chiếu hắt, màn hình cảm ứng Đây được coi là một bước tiến mới cho việc hình thành và làm quen với biểu tượng toán cho trẻ mần non ứng dụng công nghệ thông tin Khác với phương pháp dạy truyền thống bài giảng có thể kết hợp hình ảnh âm thanh giúp cho bài học sinh động hơn, trẻ được trực tiếp tham gia tương tác trên màn hình đa phương tiện tạo sự hứng thú cho trẻ khi được tham gia vào hoạt động học
Việc sử dụng màn hình cảm ứng và máy chiếu hắt trong các giờ hoạt động cho trẻ nói chung và làm quen với toán nói riêng kích thích khả năng tư duy sáng tạo của trẻ, việc cung cấp các biểu tượng về toán của trẻ cũng dễ dàng hơn, trẻ dễ hình dung về các khái niệm chính xác về các hình ảnh, sự vật Trẻ hứng thú có nhiều tư duy sáng tạo
(Xem phụ lục 2.1 Hình ảnh trẻ sử dụng màn hình cảm ứng.)
Việc sử dụng máy chiếu hắt và màn hình cảm ứng trong việc hình thành các biểu tượng về toán giúp cho cô và trẻ dễ dàng hơn, cô có thể sử dụng các hình ảnh đa dạng đẹp mắt để cung cấp các biểu tượng cho trẻ, trẻ cũng hứng thú tích cực tham gia tương tác cùng cô giúp cho giờ hoạt động sinh động hấp dẫn đạt hiệu quả cao
( Xem phụ lục 2.2 Hình ảnh cô và trẻ sử dụng máy chiếu hắt )
Hoạt động bằng máy chiếu hắt làm cho bài giảng trở nên sinh động hơn thú
vị hơn bằng việc đưa vào đó những âm thanh, hình ảnh màu sắc đẹp mắt lôi cuốn trẻ giúp trẻ thích thú dễ học, dễ nhớ và nhớ lâu
Trang 10Bên cạnh đó công nghệ thông tin nói chung và các phần mềm tin học nói riêng giúp giáo viên thiết kế ra những bài giảng trực quan, sinh động, tạo nên môi trường học tập thân thiện, học sinh tích cực Không chỉ nghe, nhìn, trẻ còn được thực hành nội dung bài học một cách bài bản thông qua các đoạn video, các hình ảnh… Sinh động, hấp dẫn Từ đó giúp trẻ phát triển toàn diện về cả giác quan lẫn nhân cách Đặc biệt việc ứng dụng công nghệ thông tin vào hoạt động làm quen với toán còn giúp trẻ ham học, tích cực và chủ động hơn Chính
vì vậy nên tôi đã mạnh dạn ứng dụng công nghệ thông tin trong trong thiết kế giáo án và các trò chơi luyện toán
+ Thiết kế các giáo án và trò chơi ôn luyện toán trên PowerPoint giúp trẻ tích cực, chủ động hơn khi hoạt động làm quen với toán
Để có những giờ hoạt động thu hút được trẻ tôi đã không ngừng tìm hiểu, học tập về tin học để thiết kế các giáo án điện tử cũng như các trò chơi ôn luyện toán trên PowerPoint cho trẻ
Ví dụ: Trò chơi 1 Về số lượng: Các trò chơi này nhằm giúp trẻ nhận
biết, củng cố nhận biết một và nhiều, làm quen với số đếm và tìm chấm tròn phù hợp, phát triển khả năng quan sát, ghi nhớ, nhằm hình thành biểu tượng về số lượng Ở trò chơi này tôi có thể áp dụng với tất cả các chủ đề trong năm học và tăng dần độ khó ở mỗi lần chơi
Để tạo được các trò chơi này trước tiên tôi dựa trên các hoạt động làm quen với toán của trẻ đội tuổi 4 - 5 tuổi để thiết kế Các trò chơi tôi sẽ thiết kế phù hợp với từng hoạt động làm quen với toán Tôi thiết kế trò chơi như sau: Trước tiên tôi tải hình ảnh cần cho hoạt động trên goolge, sau đó copy vào PowerPoint Tiếp đó tùy theo từng mục đích đặt ra tôi sẽ thiết kế
Trò chơi:“Ai thông minh hơn” ở chủ đề “Thế giới động vật”
Mục đích: Giúp trẻ nhận biết một và nhiều, biết tìm số chấm tròn phù hợp
với số lượng con vật, phát triển khả năng qua sát và ghi nhớ, nhằm hình thành biểu tượng về số lượng Đồng thời có thể lồng ghép cho trẻ làm quen với một số con vật gần gũi với trẻ
Thiết kế như sau: Tôi vào google chọn hình ảnh con thỏ tải về máy và
copy sang phần PowerPoint và chỉnh sửa cho phù hợp Sau đó copy số lượng con thỏ tương ứng với mục đích Tiếp đó là các thẻ số từ 1-5 cho trẻ lựa chọn Vào Animations -> Custom Animations -> AddEffect-> Motion Paths-> Up cho thẻ số đúng Thẻ đúng thì sẽ có tiếng vỗ tay và đưa vào vị trí ô vuông: Timing-> Sound -> applause.wav Còn nếu thẻ chữ số sai thì sẽ có âm thanh nhạc sai rồi: Chọn Timing -> Sound -> Nhạc sai rồi (Nhạc này tải về máy ở dạng đuôi wav.wav)
Cách chơi: Cho trẻ xem hình ảnh các con vật trên màn hình đếm và tìm thẻ
chữ số phù hợp với số lượng con vật trên màn hình
Luật chơi: Nếu trẻ bấm sai thẻ số tương ứng thì máy tính sẽ phát ra âm
thanh nhạc sai Khi đó trẻ tiếp tục chọn lại thẻ số tương ứng với số lượng đồ
Trang 11vật Khi trẻ chọn đúng sẽ có âm thanh vỗ tay Trường hợp trẻ không tìm được thì sẽ được trợ giúp từ các bạn và cô giáo
(Xem minh họa ở Phụ lục 2.3 Hình ảnh trò chơi số lượng)
Ngoài chủ đề “Thế giới động vật” tôi còn áp dụng vào các chủ đề khác trong năm học như: Chủ đề: “Gia đình” tôi cho trẻ đếm một số đồ dùng trong gia đình, chủ đề:“Thế giới thực vật” tôi cho trẻ đếm các loại cây, quả, Qua trò
chơi này tôi thấy trẻ rất hứng thú, tích cực tham gia hoạt động, trẻ nhận biết một
và nhiều, làm quen với số đếm, phát triển khả năng qua sát và ghi nhớ, nhằm hình thành biểu tượng về số lượng
* Trò chơi 2 Sắp xếp theo quy tắc: Nhằm giúp trẻ hứng thú hơn, cũng
như trẻ biết sắp xếp theo thứ tự, rèn khả năng quan sát một cách tốt nhất, tôi đã thiết kế ra các trò chơi này
Ví dụ: Trò chơi “Sắp xếp theo quy tắc” ở chủ đề “Thế giới động vật” tôi
cho trẻ sắp xếp các con vật còn lại theo quy tắc
Mục đích: Giúp trẻ biết sắp xếp theo thứ tự, rèn khả năng quan sát.Đồng
thời có thể tích hợp lồng ghép để củng cố cho trẻ về một số con vật
Cách thiết kế như sau: Tôi vào google chọn hình ảnh các con vật tải về
máy và copy sang phần PowerPoint và chỉnh sửa cho phù hợp Sau đó copy số lượng các con vật và sắp xếp theo quy tắc, để trống một số vị trí cho trẻ sắp xếp Tiếp đó là chọn hiệu ứng đi lên vị trí trống cho các con vật: Vào Animations -> Custom Animations -> AddEffect-> Motion Paths-> Up Con vật đúng thì sẽ có tiếng vỗ tay và đưa vào vị trí: Timing-> Sound -> applause.wav Còn nếu con vật không đúng sẽ có âm thanh nhạc sai rồi: Chọn Timing -> Sound -> Nhạc sai rồi (Nhạc này tải về máy ở dạng đuôi wav.wav) và quay về vị trí ban đầu: Chọn Timing -> Rewind when done playing
Cách chơi: Cho trẻ xem hình ảnh các con vật trên màn hình yêu cầu trẻ sắp
xếp các con vật còn lại theo mẫu
Luật chơi: Nếu trẻ bấm sai con vật thì máy tính sẽ phát ra âm thanh nhạc
sai Khi đó trẻ tiếp tục chọn lại con vật cho phù hợp Khi trẻ chọn đúng sẽ có âm thanh vỗ tay Trường hợp trẻ không tìm được thì sẽ được trợ giúp từ các bạn và
cô giáo
(Xem minh họa ở phụ lục 2.4 Hình ảnh trò chơi sắp xếp theo quy tắc )
Bên cạnh việc thiết kế và tổ chức trò chơi ở chủ đề này tôi cũng đã thiết kế
và tổ chức với các chủ đề khác trong năm học Với các chủ đề sau thì tôi cũng
đã thiết kế tăng dần độ khó cho trẻ Từ đó tránh nhàm chán và nâng cao dần kiến
thức cho trẻ
* Trò chơi 3 Tìm vật khác nhau: Nhằm rèn khả năng quan sát và phân
loại một cách tốt nhất cho trẻ Bên cạnh đó củng cố biểu tượng cho trẻ
Với trò chơi này tôi đã thiết kế phù hợp với từng chủ đề trong năm học và tôi cũng tăng dần mức độ ở mỗi trò chơi