(SKKN 2022) một số giải pháp rèn luyện kỹ năng lập dàn ý trong văn miêu tả ở môn ngữ văn 6

Vậy để giúp học sinh viết tốt một bài Tập làm văn thì giáo viên phải hướng dẫn học sinh lập dàn ý tốt.. Vì vậy, lập dàn ý giúp học sinh bám vào các ý đã nêu trong dàn bài, nắm vững phươn

1 PHẦN MỞ ĐẦU

1.1 Lý do chọn đề tài:

Tập làm văn là một phân môn quan trọng trong chương trình Ngữ văn ở bậc THCS Thông qua môn học này, học sinh có điều kiện tiếp cận với vẻ đẹp của con người, thiên nhiên, các hoạt động xã hội và nhìn lại chính bản thân mình qua các bài văn, đoạn văn điển hình Các em có dịp hướng tới cái chân, thiện, mĩ từ đó làm nảy

nở tình yêu con người, yêu thiên nhiên, gắn bó với con người, với thiên nhiên và thế giới xung quanh mình khiến cho tâm hồn, tình cảm càng thêm phong phú Đó là những nhân tố góp phần hình thành nhân cách tốt đẹp cho các em, đồng thời thông qua việc luyện viết các bài tập làm văn, các em có được những kĩ năng cơ bản để phục vụ cuộc sống, đặc biệt là kĩ năng viết Vậy để giúp học sinh viết tốt một bài Tập làm văn thì giáo viên phải hướng dẫn học sinh lập dàn ý tốt Khi thành thạo các kĩ năng học sinh sẽ viết được bài văn rõ ràng, mạch lạc đầy đủ theo đúng yêu cầu của từng kiểu văn bản Muốn vậy cần lập dàn ý trước khi viết bài

Dàn bài được xem là xương sống của một bài văn Trong quá trình viết văn, từ xương sống đó mà chúng ta thêm da thịt vào để có một bài văn hoàn chỉnh Chính như thế mà Goethe, nhà văn nổi tiếng của Đức, quả quyết: "Tất cả đều phụ thuộc vào

bố cục" Vì vậy, lập dàn ý giúp học sinh bám vào các ý đã nêu trong dàn bài, nắm

vững phương pháp viết văn, từ đó viết thành bài văn theo lời văn của mình, ngoài ra còn rèn luyện khả năng trình bày, diễn đạt theo những cách khác nhau mà không sợ lạc đề, mất ý, thiếu ý khi làm văn Có như vậy thì mỗi bài văn sẽ là một tác phẩm của chính mình

Mặc dù lập dàn bài có vai trò quan trọng trong quá trình hoàn thành một bài văn nhưng thực tế các em thường có thói quen bỏ qua công đoạn này Các em mới từ tiểu học lên vì vậy các kĩ năng làm bài và đặc biệt là lập dàn ý của các em còn rất hạn chế Gặp một đề văn các em thường đọc đề rồi viết ngay Do vậy mà trong bài viết của các em việc sắp xếp ý rất lộn xộn, chỗ ý trùng chỗ thiếu ý

Lập dàn bài là một thao tác tư duy rất quan trọng Nó định hướng cho học sinh khi thực hiện các tiến trình để viết một bài văn Nếu làm một bài văn mà không lập dàn bài chẳng khác nào chúng ta đi giữa đêm tối mà không có ngọn đuốc soi đường

Có thể nói lập dàn bài là một công đoạn quyết định giá trị một bài văn Chính vì vậy

mà tôi đã đề cập đến đề tài: “Một số giải pháp rèn luyện kỹ năng lập dàn ý trong

văn miêu tả ở môn Ngữ văn 6”.

1.2 Điểm mới của đề tài:

Từ trước đến nay cũng có rất nhiều tài liệu nghiên cứu để giúp học sinh học tốt các phân môn của môn Ngữ văn như: Để học tốt Văn – Tiếng Việt 6,7,8,9 của (Nhà xuất bản Giáo dục) , song chưa có tài liệu nào đề cập đến vấn đề “Rèn kĩ năng lập

dàn ý cho học sinh” nên tôi đã mạnh dạn nghiên cứu và thực hiện đề tài trên Nội dung đề tài sẽ định hướng cho giáo viên trong giờ dạy Tập làm văn để đạt hiệu quả cao nhất - đó là mối quan tâm của rất nhiều giáo viên giảng dạy bộ môn Ngữ văn trong trường THCS Đề tài đã phân tích, trình bày kĩ càng các kĩ năng để giúp học sinh biết lập dàn bài và viết tốt một bài tập làm văn miêu tả Từ đó, giúp học sinh có

sự chuyển biến rõ rệt, số học sinh yếu kém càng thêm yêu thích môn học Học sinh tích cực, chủ động hơn trong các hoạt động tự học Ngoài ra giáo viên còn phát hiện kịp thời, chính xác những học sinh có tư duy tố chất, kỹ năng tốt chọn vào đội tuyển bồi dưỡng học sinh giỏi môn Ngữ văn ở THCS, góp phần nâng cao chất lượng đội tuyển bồi dưỡng học sinh giỏi

Mỗi tiết Tập làm văn bây giờ không còn nhàm chán mà thực sự thu hút, lôi cuốn, kích thích hứng thú học tập của học sinh, nâng cao chất lượng giờ dạy môn Ngữ văn Kết quả đạt được trong quá trình học tập của học sinh về kiến thức cũng như thái độ đều hứng thú, yêu thích môn học Học sinh đã biết tự mình xây dựng dàn

ý cho bài văn miêu tả, từ đó có định hướng đúng đắn, viết tốt và sáng tạo một bài văn miêu tả Điều đó cho thấy đề tài đã góp phần nâng cao hiệu quả và chất lượng môn Ngữ văn

1.3 Phạm vi áp dụng của đề tài:

Đề tài có thể áp dụng lâu dài và rộng rãi cho giáo viên vào trong quá trình dạy học và bồi dưỡng học sinh giỏi bộ Ngữ văn lớp 6 cấp THCS

Đề tài được xây dựng từ việc tích lũy những kinh nghiệm qua các năm dạy môn

Ngữ văn 6 ở Trường THCS

2 PHẦN NỘI DUNG

2.1 Thực trạng của nội dung cần nghiên cứu:

2.1.1 Số liệu thống kê tình hình trước khi thực hiện các giải pháp của đề tài

Năm học 2020-2021, tôi được nhà trường phân công giảng dạy môn Ngữ văn khối 6 Trước khi chưa có đề tài này tôi đã làm cuộc khảo sát kĩ năng lập dàn ý cho học sinh trong văn miêu tả

Kết quả:

Lớp Sĩ

số

Mức độ kĩ năng lập dàn ý của học sinh

Qua bảng thống kê trên, chúng ta nhận thấy kết quả lập dàn ý của học sinh chưa cao Kỹ năng lập dàn bài tốt, khá còn ít, trong khi đó kỹ năng lập dàn bài trung bình, yếu chiếm số lượng còn nhiều Do đó, việc tìm hiểu thực trạng vấn đề và đưa ra các giải pháp để nâng cao hiệu quả và chất lượng trong tiết Tập làm văn là rất cần thiết

2.1.2 Nguyên nhân dẫn đến tình trạng trên:

a Về phía giáo viên:

Vẫn còn nhiều giáo viên giảng dạy chưa thực sự tâm huyết với nghề, việc đầu tư cho tiết dạy còn hạn chế, chỉ đầu tư khi có người dự giờ hoặc thao giảng Giáo viên lên lớp đôi khi còn theo kiểu học truyền thống cô đọc, trò chép hoặc kiến thức bài giảng đều trùng khớp với nội dung sách giáo khoa, chưa mang đến cho học sinh được điều mới mẻ nên học sinh nhàm chán và có suy nghĩ không cần chú ý vì đã có trong sách giáo khoa hết rồi

Một số giáo viên vận dụng phương pháp đổi mới chưa phù hợp, hình thức dạy học chưa phong phú, chưa phát huy hết tính tích cực, chủ động của học sinh trong học tập

b Về phía học sinh:

Các em học sinh lớp 6 mới ở bậc tiểu học lên chưa quen với phương pháp học của

học sinh THCS nên khả năng tiếp thu kiến thức của các em rất hạn chế và nhất là khả năng diễn đạt

Một số em biểu hiện ý thức học tập còn kém, chưa tự giác trong học tập, không thích học, chưa có niềm say mê với văn học mà chỉ học một cách đối phó Ngoài ra, phim ảnh, truyện tranh và đặc biệt là các trò chơi điện tử cũng làm ảnh hưởng đến việc học tập của các em

Thời gian dành cho việc rèn luyện kĩ năng còn quá ít.

Học sinh còn xem nhẹ việc lập dàn ý khi làm văn nên các em không tìm ra đặc điểm nổi bật của đối tượng muốn miêu tả

Do học sinh có thói quen từ dưới lớp 5 chỉ học thuộc các bài Tập làm văn mẫu nên lên lớp 6 các em khi nhận đề đọc đề và làm ngay ,không cần lập dàn ý

Không hiểu lập dàn ý là gì ? Nên học sinh không biết làm thế nào để huy động

ý, lúng túng khi sắp xếp ý

Đa số các em rất hạn chế về kĩ năng này nên việc dành thời gian lập dàn ý trước khi làm bài rất ít em thực hiện

Như vậy, những nguyên nhân trên đã ảnh hưởng không ít tới chất lượng bài làm văn của học sinh nói riêng cũng như chất lượng bộ môn Ngữ văn nói chung

c Về phía phụ huynh học sinh, xã hội:

Điều kiện kinh tế còn khó khăn, đa số phụ huynh ít quan tâm đến việc học của con em mình nên cũng ảnh hưởng không nhỏ đến việc học tập và chất lượng dạy và học bộ môn

2.2 Các giải ph¸p:

Trong chương trình sách giáo khoa Ngữ văn 6 tập 2, phân môn Tập làm văn chủ yếu hướng dẫn học sinh tìm hiểu kiểu bài văn miêu tả Trong văn miêu tả có 2 dạng

đó là văn tả cảnh, văn tả người Kiểu bài này cũng không còn mới đối với học sinh cấp 1, lên cấp 2 đòi hỏi cao hơn, kiến thức rộng hơn, nhưng thực chất các em mới nắm được dạng bài, chứ chưa có kĩ năng làm bài Vậy để làm được bài văn miêu tả ngoài các kĩ năng quan sát, tưởng tượng, so sánh thì lập dàn ý là khâu quan trọng nhất Dàn ý của một bài văn miêu tả cũng có 5 bước:

Bước 1: Tìm hiểu đề

Bước 2: Tìm ý

Bước 3: Lập dàn ý

Bước 4: Viết bài

Bước 5: Đọc lại và sửa chữa

Dưới đây là một số giải pháp cụ thể:

2.1 Giải pháp 1: Hướng dẫn học sinh tìm hiểu đề:

Tìm hiểu đề là kĩ năng quan trọng trước khi quan sát và tìm ý cho bài văn, vì

nó định hình cho học sinh đối tượng được miêu tả là tả người hay tả cảnh

Trước tiên, giáo viên chọn được đề bài tập làm văn cho phù hợp, gần gũi với các em để các em có khả năng trực tiếp quan sát Sau đó giáo viên hướng dẫn cho học sinh đọc kĩ và phân tích đề bài để tìm ra được yêu cầu về nội dung, hình thức (thể loại), vì vậy đây là việc làm rất quan trọng đối với học sinh

Ví dụ với đề bài:

Con đường từ nhà em đến trường rất quen thuộc đối với em Hãy tả con đường đó vào buổi sáng, khi em đi học.

Giáo viên cho học sinh đọc đề bài sau đó giáo viên đặt một số câu hỏi để gây

sự chú ý cho học sinh vào bài học:

? Bài văn này thuộc thể loại nào? - Văn miêu tả cảnh vật.

? Vì sao em biết được? - Phần này thường thể hiện ngay sau từ Hãy

? Hãy xác định đối tượng miêu tả trong đề bài ? - Con đường.

? Tả con đường vào thời gian nào? – Vào buổi sáng khi em đi học.

? Đặc điểm của con đường được miêu tả là gì? – Rất quen thuộc đối với em.

Cách 1: Giáo viên vừa đặt câu hỏi kết hợp dùng phấn màu gạch chân dưới các

từ xác định thể loại; đối tượng; phạm vi miêu tả

Con đường từ nhà em đến trường rất quen thuộc đối với em Hãy tả con đường đó vào buổi sáng, khi em đi học.

Cách 2: Hoặc kẻ bảng phân tích đề, đặt câu hỏi kết hợp điền vào bảng sau:

Không gian Thời gian Đặc điểm

Tả cảnh vật Con đường Từ nhà em đến

trường

Vào buổi sáng khi em đi học

Rất quen thuộc đối với em Việc tìm hiểu đề như trên giúp cho học sinh không những có cái nhìn tổng quát, tránh những chỗ hiểu sai mà còn giúp cho học sinh xác định được yêu cầu đề bài cụ thể trên ba phương diện: Thể loại; đối tượng và phạm vi miêu tả ( thông thường đối tượng miêu tả thường liên quan đến các phạm vi: Không gian - thời gian - đặc điểm.Tuỳ theo đề bài mà phần giới hạn đối tượng miêu tả có ít, có nhiều hoặc không có

2.2 Giải pháp 2: Hướng dẫn học sinh tìm ý trong văn miêu tả:

Khi học sinh đã xác định được yêu cầu của đề bài thì thao tác quan trọng tiếp theo là các em phải tìm ý cho đề văn Trước khi học sinh tiến hành tìm ý giáo viên phải hướng dẫn học sinh quan sát để tìm được nét riêng, nét tiêu biểu của đối tượng cần miêu tả

Học sinh có thể quan sát bằng nhiều giác quan Nhờ phát huy được lợi ích của các cách quan sát mà mà học sinh có được cảm nhận và cảm xúc phong phú, chân thành về đối tượng Từ đó, tạo ra cho các em những tình cảm sâu sắc về đối tượng, giúp các em tìm được ý và tạo dựng được một dàn ý có đầy đủ nội dung và có văn phong hay

Ví dụ với đề bài : Hãy tả một đêm trăng nơi em đang ở.

Sau khi cho học sinh tìm hiểu đề, giáo viên chia tổ sau đó trình chiếu hình ảnh

về đêm trăng cho học sinh quan sát

Giáo viên yêu cầu học sinh quan sát, thảo luận nhóm viết vào bảng phụ ( giáo viên cho học sinh chuẩn bị sẵn bảng phụ và bút lông) Giáo viên nêu một số câu hỏi

để hướng học sinh tập trung vào nội dung yêu cầu của đề và gợi ý cho các em có thể phát hiện những nét đặc sắc của bầu trời, cây cối, cảnh vật mà các em chưa nhận ra

để bổ sung những thiếu sót (giáo viên chú ý cho các em đây không phải là hình ảnh đêm trăng nơi các em đang ở mà liên tưởng xem hình ảnh trong tranh có điểm gì giống với đêm trăng ở nơi em đang ở.)

Sau khi giáo viên cho học sinh quan sát và đọc kĩ đề bài hướng dẫn các em tìm

ý theo các cách sau :

Cách1: GV yêu cầu học sinh liệt kê các ý theo sự tưởng tượng bằng trí nhớ của mình để giúp học sinh ghi lại các ý lộn xộn của bài văn ,sau đó sắp xếp theo thứ tự miêu tả

Cách 2: Hướng dẫn các em tìm ý bằng cách đặt câu hỏi

? Em nhìn thấy cảnh gì trong tranh?

? Em quan sát được cảnh đó vào lúc nào? Đứng ở đâu để quan sát?

? Quan sát theo trình tự nào và sử dụng các giác quan nào để quan sát?

? Quan sát như vậy, em nhìn thấy những gì trong không gian ấy ?

? Khi trăng chưa lên, cây cối, cảnh vật, con người hoạt động như thế nào?

?Khi trăng bắt đầu mọc; lúc trăng lên cao; khi về khuya; quang cảnh hiện ra dưới trăng ra sao ?

? Chú ý chi tiết nào để tả trong đêm trăng này?

? Đó là một đêm trăng như thế nào? Đêm trăng đó có gì đặc sắc, tiêu biểu? (Nhận xét, quan sát).

? Từ chi tiết, cảnh vật được tả, em liên tưởng đến điều gì? Và so sánh với những hình ảnh trên như thế nào? ( So sánh, tưởng tượng)

? Em có suy nghĩ như thế nào về đêm trăng đó? (Nhận xét, suy ngẫm ).

Từ trình tự các câu hỏi trên, học sinh trả lời và ghi nhanh ra giấy hoặc bảng phụ sau đó so sánh đối chiếu với tranh mà mình quan sát được

Việc quan sát qua tranh, ảnh tạo cho học sinh sự hứng thú, bộc lộ được cảm xúc của bản thân trước đối tượng được miêu tả Từ đó, các em dễ dàng biết cách tìm

và dùng từ, chọn ý, đặt câu giúp cho việc miêu tả sinh động và hấp dẫn hơn

Cách 3: Tìm ý bằng cách sắp xếp hoặc nối các ý mà GV đã cho sẵn

2.3 Giải pháp 3: Hướng dẫn học sinh lập dàn ý cho đề văn miêu tả:

Đây là việc làm cần thiết, cho học sinh biết được dàn ý là xương sống của bài

văn, giúp cho học sinh không bị lạc đề, thiếu ý khi viết Ngoài ra còn giúp cho học sinh phân biệt được dàn ý đại cương và dàn ý chi tiết để các em biết được khi nào lập dàn ý đại cương, khi nào thì lập dàn ý chi tiết Các em phải nắm vững khái niệm:

Dàn ý là trình tự sắp xếp các ý chính của bài để dựa vào đó mà nói hoặc viết còn Dàn

ý đại cương là trình tự ghi hệ thống những đề mục lớn, khi nhìn vào người đọc thấy

được nội dung bài viết, xác định người viết có bám sát đề hay không Như vậy, kĩ năng lập dàn ý đều phải được rèn luyện trước mỗi đề văn sẽ viết

Quá trình lập dàn ý cần gắn với tìm ý, đây là kĩ năng rất quan trọng Thực tế, trong khi làm bài, đa số các em không có thói quen lập dàn bài Chính vì thế, các em thường gặp khó khăn trong việc xác định được trình tự, nội dung của đề văn phải làm Do vậy, giáo viên phải hướng dẫn cho các em nắm chắc bố cục bài văn miêu tả

Ví dụ, khi học bài: Phương pháp tả cảnh (SGK Ngữ văn 6 – tập 2) có đưa ra

dàn ý sau:

- Bố cục bài văn tả cảnh thường có 3 phần:

+ Mở bài: giới thiệu cảnh được tả

+ Thân bài: tập trung tả cảnh vật chi tiết theo một thứ tự

+ Kết bài: thường phát biểu cảm tưởng về cảnh vật đó

Ví dụ: Bài văn tả người:

Nếu dựa vào dàn ý này để triển khai thì học sinh sẽ khó thực hiện được vì dàn

ý chưa được cụ thể Vì vậy giáo viên phải hướng dẫn tìm ý, rèn kĩ năng và bắt buộc phải lập dàn ý bằng cách sắp sếp các ý đã tìm được theo trình tự trên để thao tác này trở thành thói quen và thực hiện được theo từng đối tượng

Tóm lại, mục đích của việc rèn luyện kỹ năng lập dàn ý trong văn miêu tả cho học sinh là giúp các em phát triển được khả năng tìm ý, tạo dựng được một dàn ý có đầy đủ nội dung và có văn phong hay từ đó các em có thể viết các bài văn miêu tả một cách hoàn chỉnh với nội dung chi tiết, bố cục đầy đủ và văn phong trôi chảy

Để đạt được mục đích nói trên, giáo viên cần chú trọng đến các hoạt động quan sát đối tượng với các kỹ năng nhận biết về không gian-thời gian-đặc điểm của đối

tượng miêu tả cũng như chú trọng đến một tiết dạy rèn luyện kỹ năng lập dàn ý theo từng chủ đề, chủ điểm ở sách giáo khoa, có mở rộng thực tế

Học sinh cũng cần được rèn luyện bằng nhiều thủ thuật và mục đích khác nhau sao cho phù hợp với nội dung yêu cầu, tạo nên không khí sôi nổi, hứng thú trong học tập làm cho giờ học hiệu quả hơn

2.4 Hình thức trình bày dàn ý

*Sử dụng Power Point và máy chiếu trong giờ dạy học:

Có thể nói rằng việc áp dụng những phương tiện hiện đại vào dạy học đã tạo điều kiện thuận lợi rất nhiều trong quá trình giảng dạy của giáo viên, bên cạnh đó cũng giúp học sinh làm quen với sự phát triển mạnh mẽ của Công nghệ thông tin và khoa học kỹ thuật trong thời đại công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước cùng với sự đổi mới của ngành giáo dục Do vậy ứng dụng CNTT trong các tiết dạy là rất cần thiết đặc biệt trong các tiết dạy văn miêu tả ở môn Ngữ văn lớp 6 vì nó đem lại hiệu quả rất cao

Học sinh được quan sát tranh một cách rõ ràng, dễ nhận biết đối tượng miêu tả Học sinh có nhiều thời gian để thảo luận và thực hành trước lớp

Nâng cao khả năng làm việc cặp- nhóm của các em Tạo cho không khí lớp học sôi nổi và tích cực hơn

Giáo viên có thời gian sửa được nhiều lỗi sai cho học sinh, từ đó học sinh có

cơ hội khắc phục được những thiếu sót của chính bản thân mình

* Một số đề bài dạy minh họa :

Đề bài tả cảnh: Hãy tả một đêm trăng nơi em đang ở.

(SGK/36 – Ngữ văn 6- Tập 2)

Giáo viên cho học sinh đọc đề bài để xác định thể loại và nội dung của đề

- Thể loại : Tả cảnh

- Nội dung: đêm trăng nơi em đang ở

Giáo viên trình chiếu hình ảnh một đêm trăng Cho các em quan sát tranh và hỏi xem các em có nhận biết được cảnh đêm trăng này ở đâu, có giống với cảnh đêm trăng nơi em đang ở không và giống ở điểm nào…

- Học sinh quan sát tranh, thảo luận theo nhóm, viết ra những gì mình quan sát được Các nhóm có thể so sánh kết quả với nhau sau khi quan sát

Giáo viên yêu cầu học sinh quan sát bằng nhiều giác quan, trong đó có sự liên tưởng, tưởng tượng, nhận xét về cảnh và ghi chép lại nhanh những gì quan sát được vào bảng phụ

Qua đó, giáo viên có thể gợi ý cho các em phát hiện những nét đặc sắc của bầu trời, cây cối, cảnh vật mà các em chưa nhận ra để bổ sung những thiếu sót

Từ câu trả lời của học sinh, giáo viên hướng dẫn các em lựa chọn từ ngữ chính xác, thích hợp để lập dàn ý theo bố (cục 3 phần).

Mở bài

Giới thiệu cảnh được tả: Cảnh

gì, ở đâu? Lý do tiếp xúc với

cảnh, ấn tượng chung?

Giới thiệu cảnh đêm trăng đẹp khiến

em nhớ mãi Nêu rõ hoàn cảnh được chứng kiến đêm trăng đó

Thân

bài

Tập trung tả cảnh vật chi tiết theo một trình tự hợp lý:

+ Tả bao quát:

+ Tả chi tiết:

- Từ ngoài vào trong, từ xa đến gần (vị trí quan sát cảnh )

- Cảnh chính hoặc cảnh quen thuộc mà em thường tiếp xúc

(Tập trung tả cảnh vật chi tiết theo một trình tự hợp lý.)

Lần lượt miêu tả và kể có vận dụng các phép liên tưởng, tưởng tượng, so sánh )

+ Tả bao quát: quang cảnh lúc trăng

chưa lên: Bầu trời, cảnh thôn quê, đường làng, con người sinh hoạt

+ Tả chi tiết: quang cảnh lúc trăng bắt

đầu mọc: Trăng nhìn xa như thế nào? Quang cảnh bầu trời, thôn xóm, cảnh lúc trăng còn lấp ló sau bụi tre

+ Cảnh khi trăng lên cao: Bầu trời, vầng trăng, sao trời, nhà cửa, cây cối, đường làng, cảnh sinh hoạt dưới ánh

trăng

+ Cảnh trăng khi đêm về khuya (cảnh vật, cây cối, âm thanh )

Kết

bài

Cảm nghĩ chung sau khi tiếp xúc, tình cảm: yêu, thích hoặc

hành động, nguyện vọng của bản

thân

Cảm nghĩ của em về đêm trăng đẹp

- Trăng ở quê em thật đẹp

- Em càng thêm yêu mến, gắn bó với quê hương

Đề bài tả người: Em hãy viết bài văn tả người thân yêu và gần gũi nhất với

mình (ông, bà, cha, mẹ, anh, chị, em ) ( SGK/94 – Ngữ văn 6- Tập 2)

GV giới thiệu đề bài Yêu cầu học sinh xác định thể loại và nội dung của đề

bài :

- Thể loại: Miêu tả người

- Nội dung : Tả một người thân yêu và gần gũi nhất đối với mình Miêu tả toàn diện về ngoại hình, lời nói, cử chỉ, việc làm, thói quen, tính cách của người đó Qua bài viết, thể hiện được quan hệ thân thiết, ruột thịt của mình với đối tượng được miêu

tả Giáo viên yêu cầu học sinh lập dàn ý đại cương sau đó lập dàn ý chi tiết

Ví dụ:

Mở bài

Giới thiệu người được tả:

Tên là gì? Bao nhiêu tuổi?

Có mối quan hệ như thế

nào? Ấn tượng ban đầu?

- Giới thiệu về người được tả (Ông, bà, cha, mẹ, anh, chị, em )

- Tình cảm (khái quát) của em về người được tả

Thân

bài

Miêu tả khái quát:

- Hình dáng

- Đầu tóc, mặt mũi, ăn

mặc

(Miêu tả chi tiết những đặc

điểm đáng chú ý nhất về

hình dáng)

- Tính nết, hành động, cử

chỉ, lời nói, việc làm

Miêu tả cụ thể ông, bà, cha mẹ…

- Tả chân dung: tên gọi, tuổi tác, nghề nghiệp, hình dáng, giọng nói

- Tả hoạt động: những việc làm, kỉ niệm để lại ấn tượng đặc biệt cho em:

+ Chăm sóc em trong cuộc sống hàng ngày: ăn, ngủ, học hành (có thể là những người lớn tuổi)

+ Tâm tình lúc vui buồn (có thể là những người ngang tuổi)

+ Cùng mình chơi, vui, học tập, chia sẻ