SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TỈNH THANH HÓAPHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THÀNH PHỐ SẦM SƠN SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM MỘT SỐ GIẢI PHÁP CHỈ ĐẠO GIÁO VIÊN ĐẢM BẢO AN TOÀN PHÒNG, CHỐNG TAI NẠN THƯƠNG TÍCH
Trang 1SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TỈNH THANH HÓA
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THÀNH PHỐ SẦM SƠN
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
MỘT SỐ GIẢI PHÁP CHỈ ĐẠO GIÁO VIÊN ĐẢM BẢO AN TOÀN PHÒNG, CHỐNG TAI NẠN THƯƠNG TÍCH CHO TRẺ TẠI
TRƯỜNG MẦM NON TRUNG SƠN - THÀNH PHỐ SẦM SƠN
Người thực hiện: Lê Thị Hiền
Chức vụ: Hiệu trưởng Đơn vị công tác: Trường Mầm Non Trung Sơn SKKN thuộc lĩnh vực: Quản lý
Trang 32.1 Cơ sở lý luận của sáng kiến kinh nghiệm 2 2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh
nghiệm
32.3 Các giải pháp thực hiện để giải quyết vấn đề 52.3.1
Giải pháp 1: Xây dựng kế hoạch hoạt động đảm bảo
an toàn, phòng, chống tai nạn thương tích cho trẻ tại
trường mầm non
5
2.3.2
Giải pháp 2: Bồi dưỡng cho đội ngũ giáo viên kiến
thức, kỹ năng cơ bản để phòng chống và xử trí ban
đầu một số tình huống khi tai nạn xảy ra
7
2.3.3
Giải pháp 3: Nâng cao nhận thức và vai trò trách
nhiệm của cán bộ giáo viên trong phòng tránh tai nạn
thương tích cho trẻ
10
2.3.4
Giải pháp 4: Chỉ đạo giáo viên lồng ghép nội dung
giáo dục phù hợp nhằm cung cấp cho trẻ một số kỹ
năng bảo vệ sức khỏe, tránh các trò chơi nguy hiểm
11
2.3.5
Giải pháp 5: Kiểm tra, đánh giá thực hiện kế hoach
xây dựng trường học an toàn, phòng, chống tai nạn
thương tích trong năm học
13
2.3.6 Giải pháp 6: Phối hợp với trạm y tế để làm tốt công
tác phòng tránh tai nạn thương tích cho trẻ
142.3.7
Giải pháp 7: Tuyên truyền về kiến thức, kỹ năng
phòng tránh tai nạn thương tích với các bậc phụ
Trang 4Giáo dục mầm non là bậc học đầu tiên trong hệ thống giáo dục Quốc dân.Mục tiêu của giáo dục đặt ra trong lứa tuổi này là giúp trẻ phát triển toàn diện,hình thành những yếu tố đầu tiên của nhân cách, tạo những tiền đề cần thiết đểchuẩn bị cho trẻ bước vào lớp một Vì vậy bên cạnh việc thực hiện nhiệm vụtrọng tâm chăm sóc nuôi dưỡng, giáo dục, giúp trẻ khỏe mạnh, cơ thể phát triểncân đối hài hòa thì việc nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe, đảm bảo antoàn, phòng, chống tai nạn thương tích trong các cơ sở giáo dục mầm non lànhiệm vụ vô cùng quan trọng Trường mầm non là nơi chăm sóc, nuôi dưỡng,giáo dục trẻ từ 18 đến 72 tháng tuổi Thời gian trẻ ở trường nhiều hơn thời giantrẻ ở gia đình Trẻ có được an toàn, tránh các tai nạn thương tích và phát triểntoàn diện hay không là phụ thuộc rất nhiều vào các điều kiện phục vụ và ý thứctrách nhiệm của đội ngũ giáo viên, nhân viên của các trường mầm non.
Bởi vì lứa tuổi mầm non là lứa tuổi kỳ diệu, trẻ vô cùng hiếu động, tò mò,ham hiểu biết và luôn sử dụng các giác quan để khám phá thế giới xung quanhtrẻ Ở lứa tuổi này trẻ còn quá non nớt tự bảo vệ mình nên các nguy cơ xảy ra tainạn với trẻ rất cao nếu như thiếu sự quan tâm, định hướng đúng đắn của ngườilớn hoặc các điều kiện cơ sở vật chất để chăm sóc trẻ không đảm bảo an toàn Vìvậy khi vui chơi, trong sinh hoạt rất dễ xảy ra tai nạn thương tích như: Rách da,tổn thương phần mềm, gãy xương…Những tai nạn này sẽ để lại hậu quả khôngtốt cho trẻ Nếu tai nạn nặng trẻ sẽ bị mất máu, tinh thần hoảng loạn Tuy nhiêncác tai nạn trên phần lớn đều các thể phòng, tránh được nếu như cha, mẹ, côgiáo và mọi người trong cộng động xác định được nguyên nhân, nâng cao nhậnthức, xây dựng cộng đồng an toàn cho trẻ
Vì vậy việc đảm bảo an toàn, phòng tránh tai nạn trẻ là nhiệm vụ quantrọng hàng đầu ở Trước những hậu quả đáng báo động về tai nạn thương tíchnhư vậy Đảng và nhà nước ta đã ban hành nhiều chính sách và hoạt động thiếtthức để góp phần giảm thiểu tai nạn thương tích cho trẻ như: Chính sách quốcgia về phòng, chống tai nạn thương tích cho trẻ em (2001 - 2010) Quy định của
Bộ Y tế về triển khai cộng đồng an toàn trên toàn quốc (2006) Thông tư số45/2021/TT-BGDĐT ngày 31 tháng 12 năm 2021 của Bộ Giáo dục và Đào tạo
đã ban hành “Quy định về xây dựng trường học an toàn, phòng, chống tai nạn thương tích trong cơ sở giáo dục mầm non”.
Với trách nhiệm là Hiệu trưởng nhà trường tôi đã nhận thức được việc xâydựng môi trường an toàn và phòng, tránh tai nạn thương tích cho trẻ trongtrường mầm non là rất quan trọng và cần thiết Với mong muốn là 100% trẻ củatrường mầm non Trung Sơn được an toàn mọi lúc mọi nơi, không có tai nạnthương tích xảy ra với trẻ Bởi vậy mà tôi đã chọn đề tài sáng kiến kinh nghiệm
“ Một số giải pháp chỉ đạo giáo viên đảm bảo an toàn phòng, chống tai nạn thương tích cho trẻ tại trường mầm non Trung Sơn - Thành phố Sầm Sơn”.
Trang 51.2 Mục đích nghiên cứu.
Đánh giá thực trạng của công tác đảm bảo an toàn, phòng, chống tai nạnnthương tích cho trẻ ở trường mầm non trung Sơn, thành phố Sầm Sơn Tìm racác giải pháp chỉ đạo giáo viên đảm bảo an toàn cho trẻ, nhằm nâng cao kiếnthức, kỹ năng xử lý các tình huống và phát hiện các nguy cơ gây tai nạn thươngtích cho đội nguc giáo viên
1.3 Đối tượng nghiên cứu.
Một số giải pháp chỉ đạo giáo viên đảm bảo an toàn phòng, chống tai nạnthương tích cho trẻ tại trường mầm non Trung Sơn, thành phố Sầm Sơn
1.4 Phương pháp nghiên cứu.
- Phương pháp nghiên cứu lý luận
- Phương pháp nghiên cứu thực tiễn.
- Phương pháp phân tích tổng hợp
- Phương pháp thống kê số liệu
2 Nội dung sáng kiến kinh nghiệm.
2.1 Cơ sở lý luận của sáng kiến kinh nghiệm
Trường học an toàn phòng, chống tai nạn thương tích là trường học mà cácyếu tố nguy cơ gây tai nạn thương tích cho trẻ được phòng, chống và giảm tối đahoặc loại bỏ Toàn bộ trẻ em trong trường học được nuôi dưỡng, chăm sóc giáodục trong môi trường an toàn cả về thể chất lẫn tinh thần
Tai nạn là một sự kiện xảy ra bất ngờ ngoài ý muốn, do tác nhân bên ngoàigây nên các tổn thương, thương tích cho cơ thể
Thương tích là những thương tổn thực thể trên cơ thể người do tiếp xúccấp tính với các nguồn năng lượng (năng lượng có thể là cơ học, nhiệt, hóa học,điện, hoặc phóng xạ) với những mức độ, tốc độ khác nhau quá ngưỡng chịuđựng của cơ thể hoặc do cơ thể thiếu hụt các yếu tố cơ bản của sự sống (ví dụnhư thiếu ô xy trong trường hợp đuối nước, bóp nghẹt, giảm nhiệt độ trong môitrường cóng lạnh) Thời gian tiếp xúc với các yếu tố nguy cơ dẫn đến thươngtích thường rất ngắn (vài phút) “Thương tích” hay còn gọi là “Chấn thương”không phải là “Tai nạn”, mà là những sự kiện có thể dự đoán trước được vàphần lớn có thể phòng tránh được, thương tích gây ra thiệt hại về thể chất và tinhthần cho một người nào đó
Đối với trẻ dưới 3 tuổi: Các cơ trong cơ thể trẻ phát triển chưa hoàn thiện,trẻ tập bò, tập đi lại, tò mò muốn tìm hiểu xung quanh, chưa biết tự bảo vệ mình
do đó trẻ thường gặp các loại tai nạn thương tích như: Dị vật đường thở do sặcbột, sặc thức ăn, bị dị vật lỗ mũi, lỗ tai là do trẻ tự nhét cá hột hạt… hoặc bịbỏng như: Bỏng nước sôi, điện giật…
Đối với trẻ 3 tuổi trở lên: Trẻ hiếu động, nghịch ngơm hơn, trẻ chạy nhảy tự
Trang 6do nên thường gặp các tai nạn thương tích như: Vấp ngã, đối nước, ngộc độcthực phẩm,, điện giật, do vật sắc nhọn, ngạt đường thở, bỏng, các loại con vậtcắn, tai nạn giao thông.
Như vậy, phòng, tránh tai nạn thương tích có vai trò vô cùng quan trọng đốivới sự phát triển của trẻ Qua nghiên cứu và thực tế hằng ngày được giám sát,tiếp xúc và tham gia vào các hoạt động chăm sóc, giáo dục các cháu trong nhàtrường, tôi nhận thấy rằng những yếu tố ảnh hưởng đến tai nạn thương tích chotrẻ mầm non là do cơ sở vật chất không đảm bảo an toàn, do thiếu sự giám sátcủa người lớn (giáo viên) nên trẻ có thẻ tiếp xúc với các yếu tố gây nguy cơ tainạn thương tích Vì thế cẫn phải có cơ sở vật chất đảm bảo và có sự giám sát củangười lớn (giáo viên) thì mới hạn chế được tai nạn thương tích
2.2 Thực trạng của vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm.
Trường mầm non Trung Sơn được xây dựng trên địa bàn phường TrungSơn, thành phố Sầm Sơn Trường được thành lập và hoạt động từ năm 1997.Tổng diện tích toàn trường là 5.300 m2 Trường nằm ở trung tâm các khu dân cưcủa phường Trung Sơn thuận tiện cho phụ huynh đưa trẻ đến trường Trải qua 24năm xây dựng và trưởng thành Cùng với sự quan tâm, giúp đỡ của các cấp lãnhđạo và sự chỉ đạo trực tiếp của Phòng GD&ĐT thành phố Sầm Sơn, trường mầmnon Trung Sơn đã từng bước phấn đấu xây dựng trường mầm non đạt chuẩnquốc gia mức độ I và kiểm định chất lượng giáo dục (KĐCLGD) mức độ II vàotháng 05 năm 2021
Toàn trường có 24 lớp học , các lớp đảm bảo đủ ánh sáng, tháng mát, sạch
sẽ, an toàn cho trẻ Có đầy đủ đồ dùng học tập, đồ chơi cho các hoạt động họctập và vui chơi của trẻ, có công trình về sinh sạch sẽ đúng quy định, đủ nướcsạch phục vụ hằng ngày cho trẻ
Tổng số CBGV, NV là: 58 người :
Trong đó:
+ Ban giám hiệu: 03 người (Biên chế: 03 người)
+ Giáo viên: 42 người: (Biên chế: 36 người; HĐ 60: 2 người; HĐ trường 4người)
+ Nhân viên: 13 (Trong đó KT 01- Ytế 01- Cô nuôi 11)
- Trình độ đào tạo của GV:
Trang 74+ Mẫu giáo: 18 lớp: 518 trẻ
* Thuận lợi.
Trường có khuôn viên đẹp, rộng rãi thoáng mát, cơ sở vật chất đầy đủđảm bảo an toàn cho việc thực hiện chương trình giáo dục trẻ mầm non
Nhà trường được sự quan tâm giúp đỡ chỉ đạo sát sao của Phòng Giáo dục
và Đào tạo thành phố Sầm Sơn và lãnh đạo phường Trung Sơn trong công tácchăm sóc, giáo dục trẻ
Có phòng y tế riêng, trang thiết bị y tế tương đối đầy đủ
Nhà trường đã có nhân viên y tế có bằng Cao đẳng y, phụ trách công tácchăm sóc sức khỏe cho trẻ
Nhà trường có đội ngũ giáo viên nhiệt tình, quan tâm đến trẻ và có tinhthần trách nhiệm cao trong công việc để đảm bảo an toàn tuyệt đối trong nhàtrường
Phụ huynh học sinh có ý thức phối hợp tót cùng nhà trường trong việcchăm sóc sức khỏe cho trẻ
Ban giám hiệu luôn đoàn kết thống nhất với nhau trong mọi công việc cónhiều kinh nghiệm trong công tác quản lý
do chuyên môn không được thường xuyên cọ sát như ở các trạm xá, bệnh viện
Từ những thuận lợi, khó khăn trên đã thúc đẩy tôi tìm ra những giải pháp
để chỉ đạo giáo viên trong nhà trường nhằm đảm bảo an toàn phòng, chống tainạn thương tích cho trẻ tại trường mầm non Trung Sơn
Kết quả khảo sát thực trạng của giáo viên đầu năm học
số giáo viên
Kết quả Đạt Tỷ lệ
%
Chưa đạt
Tỷ lệ
%
1 Nắm được nội dung phòng tránh
tai nạn thương tích cho trẻ
2 Chú trọng lồng ghép tích hợp
giáo dục phòng tránh tai nạn
thương tích vào các môn học,
các hoạt động trong ngày của
42 32 76,2 10 23,8
Trang 83 Có kiến thức về chăm sóc sức
khỏe sơ cứu, cấp cứu, xử trí ban
đầu phòng tránh tai nạn thương
tích cho trẻ
4 Công tác phối hợp với phụ
huynh học sinh để làm tốt công
Vì vậy nếu xây dựng được kế hoạch coi như đã thành công được một nửacông việc Nhìn vào tình hình thức tế của nhà trường cũng như những vấn đềxảy ra tại nạn thương tích ở Việt nam Bản thân tôi đã nhận định được nhữngđiểm mạnh và những điều còn hạn chế trong vấn đề phòng, tránh tai nạn thươngtích cho trẻ trong trường mình, do vậy ngay từ đầu năm học tôi đã chủ động xâydựng kế hoạch chỉ đạo giáo viên, nhân viên nhà trường xây dựng trường học antoàn, phòng, chống tai nạn thương tích cho trẻ với mục tiêu Nâng cao nhậnthức, trách nhiệm cho cán bộ, giáo viên, nhân viên, phụ huynh và học sinh,100% trẻ được đảm bảo an toàn tuyệt đối về thể chất và tinh thần, không sảy ratai nạn thương tích… 100% cán bộ, giáo viên, nhân viên được tập huấn kiếnthức, thực hành kỷ năng xử lý tình huống tai nạn cấp bách 100% trẻ được đảmbảo an toàn tuyệt đối về thể chất và tinh thần, không xảy ra tai nạn thương tích,không xảy ra ngộ độc thực phẩm Xây dựng môi trường học tập an toàn “Xanh -Sạch - Đẹp” Chỉ đạo giáo viên rà soát loại bỏ các đồ dùng, đồ chơi trong lớp cónguy cơ gây tai nạn thương tích cho trẻ Kiểm tra các loại đồ dùng ngoài trời hưhỏng bong sơn, long ốc gây mất an toàn cho trẻ, báo cáo Ban giám hiệu để có kếhoạch sửa chữa kịp thời
Ký hợp đồng thực phẩm với các cơ sở đáng tin cậy đủ điều kiện an toànthực phẩm cho trẻ
Liên hệ với Trạm y tế phường để khám sức khỏe cho trẻ 1 năm/2 lần/năm
Đồng chí Phó Hiệu trưởng tham mưu với đồng chí Hiệu trưởng xây dựng
Trang 9kế hoạch tu sữa cơ sở vật chất và trang bị đồ dùng thiết bị cho các nhóm, lớp
Đồng chí Phó hiệu trưởng đảm nhiệm công tác nuôi dưỡng, chăm sóc chỉ đạo các nhóm, lớp sắp xếp môi trường lớp học, tập huấn cách phòng tránh tainạn thương tích, lập kế hoạch phòng tránh dịch bệnh
Chỉ đạo thực hiện vệ sinh an toàn thực phẩm, theo dõi, nhắc nhở cácnhóm lớp thực hiện giữ gìn sức khỏe cho trẻ, hướng dẫn giáo viên thực hiện cácbiện pháp phòng bệnh dịch theo mùa, như dịch Covid-19, dịch tay chân miệng,dịch cúm A, sốt xuất huyết, đau mắt đỏ và dịch bệnh khác…
Đồng chí Phó hiệu trưởng đảm nhiệm công tác giáo dục, chỉ đạo cácnhóm lớp trang trí lớp, sắp xếp đồ dùng, đồ chơi, học liệu, tạo môi trường thânthiện và lồng ghép nội dung đảm bảo an toàn, phòng chống tai nạn thương tíchvào các hoạt động giáo dục trong ngày
Tổ trưởng chuyên môn tổ chức triển khai các biện pháp xử trí tai nạn tainạn thương tích trong các buổi sinh hoạt chuyên môn Giáo viên ở nhóm, lớp tổchức sắp xếp xây dựng môi trường lớp học an toàn, có thùng đựng rác luôn cónắp đậy, thường xuyên kiểm tra đồ dùng thiết bị hư hòng, các giá góc, tủ đựng
đồ dùng cá nhân để tu sửa, bổ sung kịp thời Thực hiện nghiêm túc chế độ sinhhoạt hàng ngày của trẻ theo đúng độ tuổi, bao quát chăm sóc trẻ chu đáo Kịpthời phát hiện những nguy cơ gây tai nạn hoặc bệnh tật của trẻ để thông báongay cho cha mẹ trẻ và nhà trường để cùng phối hợp xử trí
Như vậy, việc xây dựng kế hoạch cụ thể chi tiết sát với tình hình thực tế
và triển khai kịp thời đến từng cán bộ giáo viên đã có tác dụng rất lớn cho việcchủ động phòng tránh tai nạn thương tích cho trẻ trong nhà trường
Trang 11( Hình ảnh: Triển khai kế hoạch đầu năm học)
2.3.2 Giải pháp 2: Bồi dưỡng cho đội ngũ giáo viên kiến thức, kỹ năng cơ bản để phòng tránh và xử trí ban đầu một số huống huống khi tai nạn xảy ra.
Phòng tránh tai nạn thương tích cho trẻ trong trường mầm non được coi
là một nhiệm vụ vô cùng quan trọng và rất cần thiết đối với công tác chăm sóc
Trang 12giáo dục trẻ hiện nay Để cung cấp kiến thức đúng và đầy đủ để về nguyênnhân tai nạn thương tích, các loại tai nạn thương tích, cách phòng tránh tai nạnthương tích, phương pháp xử lý hiệu quả khi tai nạn thương tích xảy ra cho trẻ.
Ngay từ đầu năm học tôi triển khai tới toàn thể giáo viên trong nhà trườngnhững văn bản quy định về an toàn cho trẻ như: Điều lệ trường mầm non; Thông
tư số 45/2021/TT-BGDĐT ngày 31 tháng 12 năm 2021 của Bộ Giáo dục và Đào
tạo đã ban hành “Quy định về xây dựng trường học an toàn, phòng, chống tai nạn thương tích trong cơ sở giáo dục mầm non” Giáo viên là người trực tiếp
chăm sóc trẻ khi ở lớp, vì vậy giáo viên giáo viên phải là người nắm vững kiếnthức, kỹ năng cơ bản về phòng, tránh và xử lý các tình huống khi tai nạn xảy ra.Nếu giáo viên không được bồi dưỡng thường xuyên thì sẽ không thể có kiếnthức và khó xử trí được các tình huống khi tai nạn xảy ra với trẻ
Giáo viên cần phối hợp với nhà trường, phụ huynh tạo cho trẻ môi trường
an toàn về sức khỏe, tâm lý và thân thể Phải thường xuyên bao quát trẻ ở mọilúc, mọi nơi Khi trẻ bị tai nạn phải bình tỉnh xử trí sơ cứu ban đầu tại chỗ đồngthời báo cho cha mẹ trẻ và đưa trẻ đến cơ sở y tế gần nhất để cấp cứu kịp thờicho trẻ Tạo điều kiện cho nhân viên y tế, giáo viên, nhân viên nuôi dưỡng thamgia đầy đủ các lớp tập huấn về phòng, tránh tai nạn thương tích cho trẻ trong trường học; công tác vệ sinh an toàn thực phẩm, công tác y tế, vệ sin học đường;côn tác phòng cháy chữa cháy; công tác chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ
Nhà trường tổ chức các buổi chuyên đề về kiến thức, cách phòng tránh vàthực hành kỹ năng xử trí một số tai nạn thường gặp ở trẻ như sau:
Ví dụ: Trẻ bị hóc (sặc) dị vật đường thở:
+ Trẻ có dấu hiệu: Trẻ đang ăn, uống hoặc chơi đột ngột ho sặc sụa, mặt
đỏ, thở rít, chảy nước mắt, mặt môi tím tái có thể ngừng thở…
+ Đề phòng dị vật đường thở: Không cho trẻ cầm đồ chơi quá nhỏ có thểtrẻ cho vào miệng, mũi; Giáo dục trẻ khi ăn không đùa nghịch, không nóichuyện riêng; Không ép tre ăn khi trẻ đang khóc
+ Cách xử trí: Khi thấy trẻ có dấu hiệu hóc giáo viên cần bình tỉnh và xử
lý thật nhanh các thao tác như sau: Một tay giữ bé, một tay dùng lòng bàn tay vỗthật mạnh 5-7 cái vào lưng bé ( chỗ giữa hai xương bã vai), hành động này khiến
áp lực trong lồng ngực trẻ tăng lên để tổng đẩy dị vật ra ngoài
Sau khi lấy dược dị vật ra cô giáo nên tạo được tâm lý cho trẻ để trẻ khỏisợ
Nếu trường hợp không lấy được dị vật ra, cô áp miệng mình vào miệngtrẻ và thổi nhẹ để không khí lọt qua chỗ bị tắc đồng thời đưa trẻ đến cơ sở y tếgần nhất
Ví dụ: Trẻ bị chảy máu cam:
Khi trẻ bị chảy máu mũi, điều quan trong là cô giáo cần phải bình tĩnh vìlúc đó trẻ sợ hãi khóc lóc càng khiến máu chảy ra nhiều Cô giáo xử lý bằng