(SKKN 2022) một số biện pháp nâng cao chất lượng tổ chức hoạt động khám phá khoa học cho trẻ mẫu giáo 5 6 tuổi a2 ở trường mầm non cẩm vân

Để trẻ lĩnh hộikiến thức một cách tốt nhất, đáp ứng được mục tiêu phát triển toàn diện cho trẻ về mọi mặt thì vai trò của giáo dục trong việc lựa chọn và tổ chức các hoạt độngchăm sóc gi

Nội dung Trang

2.1 Cơ sở lý luận của sáng kiến kinh nghiệm 22.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm 42.3 Các biện pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề 52.3.1 Biện pháp 1: Lựa chọn nội dung khám phá khoa học và xây

2.3.2 Biện pháp 2: Chuẩn bị đầy đủ đồ dùng, đồ chơi, trang thiết

bị khi tổ chức hoạt động khám phá khoa học cho trẻ 72.3.3 Biện pháp 3: Lựa chọn phương pháp, hình thức tố chức để

nâng cao chất lượng hoạt động khám phá khoa học thông qua các

hoạt động giáo dục

9

2.3.4 Biện pháp 4:Tổ chức cho trẻ tham gia các ngày hội ngày lễ,

2.3.5 Biện pháp 5: Làm tốt công tác tuyên truyền, phối kết hợp với

phụ huynh hiểu được ý nghĩa của hoạt động khám phá khoa học

đối với trẻ

14

2.4 Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm đối với hoạt động giáo

dục với bản thân, đồng nghiệp và nhà trường 16

1 Mở đầu

1.1 Lý do chọn đề tài

Có thể khẳng định hoạt động khám phá khoa học là một trong những hoạtđộng rất quan trọng trong hoạt động giáo dục hàng ngày đối với trẻ Khám phákhoa học mang lại những hiểu biết vô tận cho trẻ về thiên nhiên,cỏ cây, hoa lá,các loại động vật, đồ vật, đồ chơi, trẻ thích được giao tiếp với bạn bè và nhữngngười xung quanh, muốn tìm hiểu khám phá thế giới xung quanh Để trẻ lĩnh hộikiến thức một cách tốt nhất, đáp ứng được mục tiêu phát triển toàn diện cho trẻ

về mọi mặt thì vai trò của giáo dục trong việc lựa chọn và tổ chức các hoạt độngchăm sóc giáo dục trẻ mầm non nói chung và nâng cao chất lượng tổ chức hoạtđộng khám phá khoa học cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi nói riêng một cách linh hoạt,mềm dẻo, thực hiện tốt phương châm “học bằng chơi, chơi mà học” cũng là mộttrong những mục tiêu quan trọng trong chương trình giáo dục mầm non

Trẻ mầm non hay bắt trước và làm theo các hành động của người lớn nênkhi trẻ được tiếp xúc nhiều lần với đối tượng trong quá trình khám phá sẽ gópphần hình thành cho trẻ những hiểu biết ban đầu về các sự vật, hiện tượng Khitrẻ có những hiểu biết sơ đẳng về đối tượng, đặc điểm, tính chất, cấu tạo, giá trị

sử dụng, mối liên hệ của các sự vật hiện tượng xung quanh từ đó phát triển toàndiên về các mặt, phát triển nhận thức, ngôn ngữ, thể chất, thẩm mỹ và hìnhthành các kỹ năng xã hội cần thiết cho trẻ

Nhưng thực tế hiện nay việc tổ chức hoạt động khám phá khoa học cho trẻmầm non nói chung và trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi nói riêng giáo viên chưa phát huyhết được khả năng của trẻ, chưa kích thích, tạo sự hứng thú để trẻ tích cực thamgia vào các hoạt động

Trong quá trình tổ chức hoạt động khám phá khoa học giáo viên chưa sửdụng các hình thức hoạt động lấy trẻ làm trung tâm, cô còn nói nhiều, sử dụngnhiều câu hỏi đóng, ít sử dụng những câu hỏi mở để kích thích sự tìm tòi khámphá của trẻ, không những vậy trẻ chỉ được khám phá nhiều về đặc điểm bênngoài của sự vật hiện tượng mà chưa đi sâu vào khám phá đặc điểm, tính chấtbên trong của đối tượng Trẻ chủ yếu nhìn, nghe và trả lời, thụ động thực hiệnhoạt động theo yêu cầu của cô, ít được trao đổi, thảo luận đưa ra ý kiến của mình

và ít được thực hành trải nghiệm, do đó trẻ ít có điều kiện để giải quyết vấn đề

và dự đoán những điều có thể xảy ra trong quá trình tìm hiểu khám phá môitrường xung quanh bởi vậy hiệu quả tổ chức hoạt động khám phá khoa họcthường đạt kết quả chưa cao

Mặt khác việc lựa chọn các nội dung về khám phá khoa học theo từng chủ

đề của giáo viên đang còn lung túng , nội dung chưa phong phú, chưa đa dạng.Vậy làm thế nào để tổ chức hoạt động khám phá khoa học đạt hiệu quả caonhất, giáo viên phải làm sao và làm như thế nào để đưa hoạt động khám phákhoa học đến với trẻ một cách nhẹ nhàng, thoải mái, không gò bó, cứng nhắc,giúp trẻ thêm yêu thích và thật sự tích cực tham gia các hoạt động khám phákhoa học Nhận thức được tầm quan trọng đó, tôi luôn trăn trở, nghiên cứu đểtìm ra các biện pháp hữu hiệu nhất giúp trẻ lĩnh hội được kiến thức một cách dễ

dàng và đạt hiệu quả cao Chính vì lý do vậy nên tôi chon đề tài “ Một số biện

pháp nâng cao chất lượng tổ chức hoạt động khám phá hoa học cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi A2 ở trường mầm non Cẩm Vân, huyện cẩm thủy” để nghiên

cứu trong năm học này

1.3 Đối tượng nghiên cứu

Một số biện pháp nâng cao chất lượng tổ chức hoạt động khám phá khoahọc cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi A2 trường mầm non Cẩm Vân, huyện Cẩm Thủy

1.4 Phương pháp nghiên cứu

Phương pháp nghiên cứu cơ sở lý luận.

Phương pháp thu thập thông tin tại lớp tôi phụ trách: Tôi kết hợp thu thập

thông tin và tổng hợp quá trình đánh giá trẻ của độ tuổi làm cơ sở để đánh giákết quả sau khi thực nghiệm tại lớp mẫu giáo 5 - 6 tuổi A2

Phương pháp quan sát, trò chuyện: Quan sát cách phụ huynh chăm sóc

nuôi dưỡng và giáo dục trẻ, quan sát những biểu hiện về khả năng tiếp thu, thái

độ, hành vi của trẻ khi tham gia hoạt động khám phá khoa học.Trò chuyện vớiphụ huynh, với trẻ và phối hợp với phụ huynh tạo điều kiện cho trẻ được thamgia khám phá khoa học tại gia đình, trò chuyện với đồng nghiệp, cán bộ quản lýtrao đổi về chuyên môn nhằm nâng cao chất lượng hoạt động khám phá khoahọc cho trẻ tại trường

Phương pháp thực hành – trải nghiệm: Áp dụng một số tình huống thực

hành để đánh giá sự hiểu biết, tính tự giác, mạnh dạn, tự tin của trẻ

2 Nội dung sáng kiến kinh nghiệm

2.1 Cơ sở lý luận của sáng kiến kinh nghiệm.

Chương trình giáo dục mầm non kèm theo thông tư số BGDĐT ngày 31/12/2020 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo về việc sửađổi, bổ sung một số nội dung của Chương trình Giáo dục mầm non ban hànhkèm theo thông tư số 17/2009/TT-BGDĐT ngày 25/7/2009 của Bộ trưởng BộGiáo dục và Đào tạo, đã được sửa đổi, bổ sung bởi Thông tư 28/2016/TT-BGDĐT ngày 30/12/2016 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo đã chỉ ra rằng:Mục tiêu của giáo dục mầm non là giúp trẻ em phát triển về thể chất, tình cảm,trí tuệ, thẩm mĩ, hình thành những yếu tố đầu tiên của nhân cách, chuẩn bị chotrẻ vào lớp một; hình thành và phát triển ở trẻ em những chức năng tâm sinh lý,năng lực và phẩm chất mang tính nền tảng, những kĩ năng sống cần thiết phùhợp với lứa tuổi, khơi dậy và phát triển tối đa những khả năng tiềm ẩn, đặt nềntảng cho việc học ở các cấp học tiếp theo và việc học suốt đời.[1]

Để đạt được mục tiêu đó thì tùy thuộc phần lớn vào giáo dục, các biệnpháp giáo dục của cô giáo, cha mẹ và những người lớn xung quanh trẻ, đặc biệt

là phụ thuộc vào chất lượng của các hoạt động giáo dục trẻ trong nhà trường,trong đó hoạt động khám phá khoa học là một hoạt động rất quan trọng đượcxây dựng trong chương trình giáo dục Mầm Non Đây là một hoạt động hấp dẫngiúp trẻ phát triển một cách toàn diện ở tất cả các lĩnh vực được thể hiện đó là:Trong hoạt động khám phá khoa học các giác quan của trẻ được phát triển, khảnăng cảm nhận của trẻ nhanh nhạy và chính xác hơn, đồng thời trong quá trìnhkhám phá trẻ phải tiến hành các thao tác trí tuệ như (quan sát, so sánh, phánđoán, nhận xét, giải thích…)[2], từ đó giúp trẻ phát triển nhận thức và ngôn ngữ.Không những vậy khám phá khoa học còn được coi là phương tiện giáo dục tìnhcảm đạo đức, kỹ năng xã hội, phát triển thẩm mĩ và thể chất cho trẻ Bởi khi chotrẻ tham gia hoạt động khám phá khoa học sẽ khơi gợi ở trẻ tình cảm nhân ái,quan tâm, ứng xử phù hợp với mọi người, giúp trẻ có tâm hồn trong sáng, yêuquý thiên nhiên, cảm nhận được cái đẹp trong thiên nhiên và cuộc sống từ đóyêu thích cái đẹp và mong muốn được tạo ra cái đẹp, khi được dạo chơi ngắm vẻđẹp của cỏ cây, hoa lá trẻ được vận động và hít thở không khí trong lành sẽ gópphần rèn luyện sức khỏe cho trẻ

Song song với những mục tiêu trên trên chương trình giáo dục mầm noncũng đã đưa ra yêu cầu về phương pháp giáo dục mầm non đối với trẻ mẫu giáo:phương pháp giáo dục phải tạo điều kiện cho trẻ được trải nghiệm, tìm tòi, khámphá môi trường xung quanh, dưới nhiều hình thức đa dạng, đáp ứng nhu cầu,hứng thú của trẻ theo phương châm “chơi mà học, học bằng chơi” Chú trọngđổi mới tổ chức môi trường giáo dục nhằm kích thích và tạo cơ hội cho trẻ khámphá, thử nghiệm và sáng tạo ở các khu vực hoạt động một cách vui vẻ [1]

Đối với trẻ lứa tuổi mầm non đặc biệt là trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi cha mẹ và

cô giáo có vai trò quan trọng trong giáo dục phát triển nhận thức cho trẻ, kíchthích mong muốn tìm hiểu về thế giới xung quanh và mong muốn lĩnh hội kiếnthức của trẻ do đó cô giáo cần phối hợp tốt với gia đình trẻ, phải trang bị nhữngkiến thức cơ bản về hoạt động khám phá khoa học, nghiên cứu kỹ nội dungchương trình, nắm vững tâm sinh lý trẻ theo từng độ tuổi, bởi trẻ ở lứa tuổi nàytrẻ không những có nhu cầu học mà còn có khả năng học[3] Do đó cô giáo vàcha mẹ cần phải tạo môi trường và cơ hội, tạo ra tình huống có vấn đề đặc biệt làđặt ra các câu hỏi buộc trẻ phải tư duy lô gíc, nội dung truyền tải đến trẻ phảiđược sắp xếp một cách trình tự và có hệ thống Vận dụng các phương pháp dạyhọc phải linh hoạt, sáng tạo, lồng ghép, đan xen với nhau “học đi đôi với hành”

để khơi dậy lòng ham mê khám phá khoa học của trẻ, giúp trẻ mạnh dạn, tự tinkhi bước vào học tiểu học Hơn thế nữa, khi trẻ bước vào Trường Tiểu Học đó làmột bước ngoặt trong đời sống của trẻ, là sự chuyển biến về tâm sinh lý và mộtmôi trường xã hội hoàn toàn mới mẻ đối với trẻ [4] bởi vậy cần nâng cao chấtlượng tổ chức hoạt động khám phá khoa học cho trẻ mẫu giáo 5-6 tạo hành trangvững chắc cho trẻ, giúp trẻ phát triển một cách toàn diện

2.2 Thực trạng của vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm

2.2.1.Thuận lợi.

Lớp 5-6 tuổi A2 luôn nhân được sự quan tâm của Ban giám hiệu, tổ chuyênmôn nhà trường trong tất cả các hoạt động giáo dục trong đó có hoạt động khámphá khoa học Vì vậy chất lượng dạy và học đều đạt được kết quả cao

Hàng tháng tổ chuyên môn xây dựng các tiết thực hành để bản thân đượcthăm lớp, dự giờ đồng nghiệp và rút kinh nghiệm sau mỗi giờ dạy Được sự phốihợp của đồng nghiệp trong việc rèn trẻ, chuẩn bị đồ dùng, đồ chơi phục vụ chohoạt động giảng dạy

Bản thân luôn nêu cao tinh thần trách nhiệm trong công việc, yêu nghề,mến trẻ, nhiệt tình, tâm huyết với nghề, luôn tự học, tự bồi dưỡng nâng cao trình

độ chuyên môn, nghiệp vụ, chú trọng ứng dụng công nghệ thông tin vào hoạtđộng giảng dạy để nâng cao hiệu quả, chất lượng dạy và học

Lớp mẫu giáo 5-6 tuổi A2 được sự quan tâm của nhà trường trong việc muasắm đồ dùng, trang thiết phục vụ cho các hoạt động, đặc biệt là hoạt động “khámphá khoa học”

Phụ huynh nhiệt tình,quan tâm tới con em mình, luôn ủng hộ trong quátrình chăm sóc, dạy dỗ các cháu

2.2.2 Khó khăn.

Đa số phụ huynh chưa hiểu rõ tầm quan trọng của giáo dục mầm non vàviệc dạy trẻ ngay ở độ tuổi mâm non đặc biệt là dạy trẻ tham gia vào hoạt độngkhám phá khoa học cho trẻ Không những vậy phụ huynh lớp mẫu giáo A2 chủyếu là gia đình nông thôn có hoàn cảnh khó khăn phải đi làm ăn xa, phần lớnđều nhờ cậy ông bànên việc phối hợp với các bậc phụ huynh còn gặp nhiều khókhăn

Nhận thức của trẻ không đồng đều, có trẻ nhanh nhẹn thông minh nhưng cótrẻ lầm lì, ít nói, còn có thói quen ỷ lại, thụ động, chưa tích cực tham gia hoạtđộng

Thực tế hoạt động khám phá khoa học lại là một hoạt động khó, thườngphải chuẩn bị nhiều loại đồ dùng, đồ chơi, yêu cầu độ chính xác cao do đó trẻphải tư duy logic

Mức độ

Số trẻ

Tỷ lệ

%

Số trẻ

Tỷ lệ

%

1 Trẻ hứng thú tham gia vào hoạt 29 14 48,2% 15 51,8%

động khám phá khoa học.

2 Trẻ có khả năng nhận biết chínhxác về đối tượng được khám phá. 14 48,2% 15 51,8%

3

Trẻ có kỹ năng quan sát, so sánh,

phân loại, dự đoán khi tìm hiểu

khám phá môi trường tự nhiện và

môi trường xã hội xung quanh

có kỹ năng tư duy, quan sát, so sánh phân loại, dự đoán chưa đạt yêu cầu chiếm

tỉ lệ cao Chính vì vậy, tôi đã chon đê tài này để nghiên cứu: “Một số biện pháp

nâng cao chất lượng tổ chức hoạt động khám phá khoa học cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi A2 ở trường mầm non Cẩm Vân, huyện Cẩm Thủy” và đưa ra các

biện pháp

2.3 Các biện pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề.

2.3.1 Biện pháp 1: Lựa chọn nội dung khám phá khoa học và xây dựng kế hoạch phù hợp theo từng chủ đề.

Để nâng cao chất lượng tổ chức hoạt động khám phá khoa học cho trẻ tại

nhóm lớp, ngay từ đầu năm học, tôi dựa vào khung thời gian thực hiện các chủ đề

của nhà trường, mục tiêu, kết quả mong đợi đối với từng lĩnh vực giáo dục trẻ 5-6tuổi theo chương trình giáo dục mầm non do Bộ giáo dục ban hành, đồng thời căn

cứ vào điều kiện thực tế của nhà trường và của nhóm/lớp và đặc điểm nhận thứccủa trẻ, tôi tiến hành xây dựng kế hoạch giáo dục năm học trong đó có lĩnh vựckhám phá khoa học cho trẻ theo từng chủ đề trong năm học

Nắm bắt được đặc điểm tâm sinh lý cũng như nhu cầu và khả năng nhậnthức của trẻ trong độ tuổi.Khi xây dựng kế hoạch mục tiêu, nội dung giáo dụcnăm học tôi tiến hành lựa chọn mục tiêu, nội dung giáo dục trẻ phù hợp, từ đóxây dưng kế hoạch các chủ đề trong năm học một cách khoa học có hiệu quả,

đáp ứng các mục tiêu về phát triển một cách toàn diện cho trẻ Đó là: Trẻ hứng

thú tham gia vào hoạt động khám phá khoa học; Trẻ có khả năng nhận biết chínhxác về đối tượng được khám phá; Trẻ có kỹ năng quan sát, so sánh, phân loại,

dự đoán khi tìm hiểu khám phá môi trường tự nhiên và môi trường xã hội xungquanh trẻ; Trẻ chủ động tích cực trong quá trình khám phá và có thái độ, hànhđộng phù hợp

Để mang lại hiệu quả cao trên trẻ mỗi hoạt động tôi lựa chọn một nội dungkhám phá và sắp xếp theo thời gian thực hiện của chủ đề nhánh, đưa vào kếhoạch hoạt động (tuần), (ngày) sao cho phù hợp, từ đó sắp xếp thời gian tổ chức

hoạt động khám phá khoa học trong ngày hợp lý nhằm giúp trẻ khám phá về đốitượng một cách tốt nhất.

Ví dụ: Tùy thuộc vào từng chủ đề tôi lựa chọn và xây dựng những nội

dung phù hợp cho trẻ được thực hiện khám phá khoa học như:

TT Chủ đề Chủ đề nhánh Nội dung thực hiện

Tôi là ai - Bé cùng nhau tìm hiểu về bảnthân.

Cơ thể tôi - Khám phá cơ thể bé

Bé cần gì để lớn lên vàkhỏe mạnh

- Bé cần gì để lớn lên và khỏemạnh

- Trò chuyện về những người thântrong gia đình

Nhu cầu gia đình bé - Phân loại đồ dùng theo côngdụng và chất liệu

Nghề giúp đỡ cộngđồng (Ngày 22/12)

- Trò chuyện về chú bộ đội

5 Thế giớiđộng vật

Một số con vật nuôitrong gia đình

- Trò chuyện về các con vật nuôitrong gia đình

Một số con vật sốngdưới nước

- Tìm hiểu về một số con vật sốngdưới nước

Một số con vật sốngtrong rừng

- Tìm hiểu về một số con vật sốngtrong rừng

Những con vật biết bay

và côn trùng

- Tìm hiểu một số côn trùng vàchim

- Trò chuyện về một số loại hoa

- Trò chuyện về ngày tết cổ truyền

- Một số loại rau quả

Trò chuyện một số loại rau - quả

củ-Một số loại cây lươngthực

- Trò chuyện về một số loại câylương thực

Các luật lệ giao thông - Trò chuyện về các luật lệ khitham gia giao thông giao thông.8

- Khám phá về một số hiện tượng

tự nhiênNước và mùa hè - Sự kỳ diệu của nước- Trò chuyện về mùa hè của bé

- Trò chuyện về ngày tết thiếu nhi1/6

Trên cơ sở lựa chọn đúng nội dung phù hợp với nhận thức của trẻ và phùhợp với chủ đề tôi đã chủ động hơn trong quá trình xây dựng các hoạt động chotrẻ khám phá, kiến thức tôi truyền đạt đến trẻ nhẹ nhàng, linh hoạt hơn, phát huytối đa khả năng của trẻ

2.3.2 Biện pháp 2: Chuẩn bị đầy đủ đồ dùng, đồ chơi, trang thiết bị khi

tổ chức hoạt động khám phá khoa học cho trẻ.

Có thể khẳng định rằng, để tổ chức một giờ hoạt động khám phá khoa họcđạt hiệu quả, thì việc chuẩn bị tốt môi trường hoạt động với các trang thiết bịdạy học, đồ dùng, đồ chơi khi tổ chức hoạt động khám phá khoa học cho trẻ làrất cần thiết và quan trọng Bởi đây là cầu nối, là phương tiện để giáo viêntruyền tải kiến thức đến với trẻ một cách hiệu quả nhất, giúp trẻ tìm hiểu khámphá thế giới xung quanh một cách gần gũi và chính xác nhất

Chính vì vậy, đầu năm học tôi tiến hành rà soát, phân loại đồ dùng đồ chơi,trang thiết bị dạy học của lớp, từ đó đề xuất với nhà trường để nhà trường có kếhoạch bổ sung, đồng thời tôi lên kế hoạch làm đồ dùng đồ chơi, vận động phụhuynh cùng tham gia sưu tầm các nguyên vật liệu phù hợp với địa phương cholớp, từ đó nâng cao nhận thức của phụ huynh về tầm quan trọng của việc chuẩn

bị tốt trang thiết bị dạy học, đồ dùng, đồ chơi để nâng cao chất lượng hoạt độngkhám phá khoa học cho trẻ.

(Hình ảnh đồ dùng đồ chơi ở các góc)

Trên cơ sở kế hoạch giáo dục đã xây dựng để đảm bảo cho trẻ tham gia hoạtđộng khám phá khoa học một cách tốt nhất, tôi chuẩn bị giáo án, đồ dùng trựcquan, đồ chơi, phương tiện dạy đầy đủ theo từng đề tài của từng chủ đề cụ thể

Để sử dụng đồ dùng trực quan, đồ chơi, trang thiết bị dạy học như thế nàocho đúng lúc, đúng chỗ, tôi chú trọng nghiên cứu kỹ mỗi đề tài ở mỗi chủ đề vàlựa chọn đồ dùng cho phù hợp Cũng có đề tài dạy trẻ bằng vật thật nhưng cũng

có những đề tài phải lựa chọn đồ dùng tự làm, mô hình, tranh ảnh…Thực tếtrong cuộc sống có rất nhiều những phế liệu tưởng chừng như bỏ đi như ,chainhựa, lõi giấy vệ sinh, vải vụn,bông…Nhưng đây lại là nguồn nguyên vật liệu

vô cùng dồi dào để giáo viên chúng tôi khai thác, sáng tạo ra những đồ dùng đồchơi đẹp, hấp dẫn phục vụ cho các hoạt động học tập và vui chơi của trẻ giúp trẻkhám phá, trải nghiệm, khắc sâu về đối tượng

Ví dụ: Chủ đề trường mầm non, đề tài: Khám phá về đồ dùng, đồ chơi của bé.

Đồ dùng, đồ chơi tôi chuẩn bị các vật thật như: Các đồ chơi thật ngoài sântrường (đu quay, xích đu, cầu trượt ) đồ dùng của bé như giầy, dép…tôi tổchức cho trẻ quan sát, trò chuyện tìm hiểu về các đồ dùng, đồ chơi đó, giúp trẻbiết được đặc điểm, công dụng, cách sử dụng, cách bảo quản… các loại đồdùng, đồ chơi, sau đó cho trẻ trực tiếp chơi và trực tiếp sử dụng các loại đồdùng, đồ chơi của trẻ, giúp trẻ nhận biết chính xác về đối tượng khi tham giahoạt động thực tiễn

(Hình ảnh trẻ quan sát đồ dùng, đồ chơi và trực tiếp chơi đồ dùng, đồ chơi )

Không những vậy tôi cũng luôn chú trọng đến ứng dụng công nghệ thôngtin và các loại đồ dùng đồ chơi được làm bằng mô hình sa bàn trong một số hoạtđộng khám phá khoa học Khi áp dụng công nghệ thông tin vào trong quá trìnhdạy học với hình ảnh đẹp,sinh động thì việc truyền tải tới trẻ kiến thức một cáchnhẹ nhàng và sinh động.

Ví dụ : Trong chủ đề động vật :Tìm hiểu về một số con vật sống trong rừng.

Tôi sử dụng đồ dùng là các loại tranh ảnh, mô hình, sa bàn về chủ đề thếgiới động vật, đồng thời sử dụng thiết bị dạy học bằng điện tử như ti vi, máytính để trình chiếu cho trẻ xem một số video về các con vật sống trong rừng chotrẻ cùng nhau thảo luận, khám phá về các các con vật Từ đó giúp trẻ nhận thức

về đặc điểm, màu sắc, môi trường sống và sở thích của các con vật

( Hình ảnh sử dụng công nghệ thông tin và mô hình sa bàn trong HĐ khám phá khoa học)

Từ việc chuẩn bị tốt trang thiết bị dạy học, đồ dùng, đồ chơi khi tổ chứchoạt động khám phá khoa học cho trẻ, tạo ra môi trường cho trẻ hoạt động tôinhận thấy trẻ tỏ ra hứng thú và rất tích cực trong giờ khám phá, qua đó trẻ nhậnbiết chính xác về đối tượng được khám phá, mở rộng hiểu biết về môi trường tựnhiên và xã hội cho trẻ

2.3.3 Biện pháp 3: Lựa chọn phương pháp, hình thức tố chức để nâng cao chất lượng hoạt động khám phá khoa học thông qua các hoạt động giáo dục.

* Thông qua giờ học khám phá khoa học:

Tổ chức hoạt động học cho trẻ khám phá khoa học là hoạt động tốt nhấtcung cấp cho trẻ kiến thức, kĩ năng một cách đầy đủ có hệ thống Sự thành côngtrong mỗi hoạt động không thể không kể đến tầm quan trọng của việc lựa chọnhình thức cũng như phương pháp tổ chức cho trẻ hoạt động, đặc biệt là hoạtđộng khám phá khoa học Vì vậy giáo viên cần linh hoạt trong việc lựa chọnhình thức, phương pháp tổ chức sao cho khơi dậy được sự hứng thú và tính tíchcực của trẻ khi tham gia vào hoạt động

Trong quá trình tổ chức cho trẻ thực hiện giờ khám phá khoa học tôi lựachọn và sử dụng các phương pháp giáo dục phù hợp vào từng đề tài cụ thể, cácphương pháp tôi thường sử dụng đó là: Phương pháp quan sát, phương pháp

đàm thoại, phương pháp thực hành trải nghiệm và chú ý vận dụng linh hoạt sángtạo các phương pháp trong quá trình tổ chức hoạt động.

Đối với phương pháp quan sát: Tôi tổ chức cho trẻ quan sát đối tượngbằng vật thật, các đồ vật, sự vật trong tranh, ảnh, mô hình, băng hình, các hiện tượng tự nhiên , Trong quá trình cho trẻ quan sát tôi không cho trẻ quan sátnhiều đối tượng cùng một lúc để tránh làm phân tán sự chú ý của trẻ

Ví dụ : Chủ đề động vật: Tìm hiểu về một số con vật sống dưới nước hay ở chủ đề gia đình : Trò chuyện về những người thân trong gia đình.

Khi cho trẻ quan sát về một số con vật sống dưới nước như (Con cá, concua, tôm…) tôi cho trẻ trực quan sát các bộ phận của con cá, con cua, con tômhay với chủ đề gia đình trẻ được trò chuyện về công việc các thành viên tronggia đình Tôi khuyến khích trẻ tự quan sát, trao đổi chia sẻ, bộc lộ cảm xúc,thông tin với nhau sau khi được giao nhiệm vụ quan sát, đồng thời luôn hướng

sự tập chung, chú ý của trẻ vào đối tượng quan sát và cho trẻ thực hiện một sốhành động đơn giản nhằm mô phỏng đối tượng quan sát như: Trẻ dùng tay hoặcmiệng mô phỏng động tác đớp mồi của con cá mà trẻ được quan sát

Đối với phương pháp pháp thực hành - trải nghiệm: Tôi tổ chức cho trẻđược trực tiếp thực hành - trải nghiệm thông qua các trò chơi, các thí nghiệmphù hợp với đề tài giảng dạy nhằm kích thích trẻ tự nguyện, hứng thú hoạt độngtìm tòi, suy nghĩ, dựa trên vốn kinh nghiệm, kiến thức, kỹ năng đã được học Không những vậy hình thức tổ chức mỗi hoạt động cũng được tôi lựachọn kỹ lưỡng, có những đề tài tôi tổ chức cho trẻ khám phá ngay trong lớp học

Nhưng cũng có những đề tài tôi tổ chức cho trẻ tham gia hoạt động ngoàitrời, khi tổ chức hoạt động tôi có thể cho cả lớp khám phá hoặc khám phá theo

tổ, theo các nhóm nhỏ và luôn đưa ra các hình thức thi đua giữa các tổ, cácnhóm nhằm kích thích trẻ hứng thú và tích cực hơn khi tham gia vào hoạt động.

Ví dụ : Chủ đề nước và một số hiện tượng tự nhiên ở đề tài: Sự kỳ diệu của nước.

Tôi chuẩn bị cốc, nước đá, phích nước nóng, trai nước lọc, quả cam, đường,

nước màu, tranh vẽ một số hoạt động cần đến nước, tranh một số hoạt độngkhông cần đến nước Tôi tổ chức cho trẻ khám phá về nước trong lớp học, tôichia trẻ thành các nhóm nhỏ cho trẻ cùng nhau thảo luận đưa ra những hiểu biếtcủa mình về đối tượng được khám phá

( Hình ảnh trẻ tham gia hoạt động sự kỳ diệu của nước)

Đối với trẻ ở lứa tuổi mầm non khi trẻ trực tiếp, tiếp xúc với đối tượngđược khám phá thì khả năng nhận thức của trẻ được phát triển.Trẻ có khả năngquan sát, so sánh, phân loạivề đối tượng của trẻ phát triển tối đa, quá trình khámphá trẻ nhanh nhẹn, linh hoạt, tiếp thu bài một cách tốt nhất

Ví dụ : Ở chủ đề bản thân khi cho trẻ thực hiện đề tài:

(Hình ảnh quan sát, trò chuyện các bộ phận trên cơ thể)

Ví dụ: Đối với chủ đề: Thế giới thực vật

Tôi tổ chức cho trẻ tham gia hoạt động ngoài trời, tôi cho trẻ trực tiếpquan sát các loại rau ở các luống rau, quả quất, quả na thật ở trong vườn trường,giúp trẻ nhận biết chính xác về đối tượng được quan sát

( Hình ảnh trẻ quan sát trò chuyện về các loại rau, quả)

*Thông qua hoạt động thực hành, trải nghiệm:

Để nâng cao chất lượng hoạt động khám phá khao học cho trẻ tôi thường

tổ chức hoạt động cho trẻ thực hành-trải nghiệm.Tùy thuộc vào từng hoạt độngtrải nghiệm, tôi đưa ra các tình huống có vấn đề để trẻ trải nghiệm với các tìnhhuống ,trong quá trình tôi luôn hỗ trợ, đánh giá, uốn nắn, sửa sai cho trẻ, giúp trẻphối hợp các giác quan để tăng khả năng tư duy, lưu giữ những điều trẻ đã tiếpcận được lâu hơn Kích thích tính tò mò ham hiểu biết và khả năng sáng tạo củatrẻ, giúp trẻ phát triển năng lực cá nhân một cách toàn diện

Hoạt động thực hành, trải nghiệm thường được tổ chức cho trẻ mẫu giáo.Khi trẻ hoạt động thực hành, trải nghiệm trẻ sẽ chủ động, tích cực tham gia vàocác hoạt động Trẻ ở lứa tuổi mầm non rất dễ nhớ và cũng chóng quên nên côgiáo cho trẻ thực hành lặp đi lặp lại hành vi thông qua các bài tập, hoạt động, từ

đó tăng cường khả năng ứng dụng các kỹ năng đó vào trong thực tế cuộc sốnghằng ngày

Ví dụ: Chủ đề giao thông với chủ đề nhánh: Các luật lệ giao thông.

Tôi tận dụng sa hình giao thông trên sân trường cho trẻ được thực hành trảinghiệm những kiến thức trẻ được học về các quy định khi tham gia giao thông Tôi cho trẻ được trực tiếp đóng vai chú cảnh sát giao thông điều khiểnngười tham gia giao thông giúp xe cộ lưu thông trên đường và các trẻ khác đóngvai người tham gia giao thông giúp trẻ khắc sâu kiến thức mà trẻ được học, từ đógiúp trẻ có những hành động đúng khi tham gia giao thông