(SKKN 2022) Một số biện pháp bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên nhằm nâng cao chất lượng tổ chức có hiệu quả trò chơi dân gian cho trẻ mẫu giáo 5- 6 tuổi trong trường mầm non

SỞ GIÁO DỤC &ĐÀO TẠO THANH HÓA PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HUYỆN THỌ XUÂNSÁNG KIẾN KINH NGHIỆM MỘT SỐ BIỆN PHÁP BỒI DƯỠNG CHUYÊN MÔN CHO GIÁO VIÊN NHẰM NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG TỔ CHỨC CÓ HIỆU

SỞ GIÁO DỤC &ĐÀO TẠO THANH HÓA PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HUYỆN THỌ XUÂN

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

MỘT SỐ BIỆN PHÁP BỒI DƯỠNG CHUYÊN MÔN CHO GIÁO VIÊN NHẰM NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG TỔ CHỨC CÓ HIỆU QUẢ TRÒ CHƠI DÂN GIAN CHO TRẺ MẪU GIÁO 5-6

TUỔI Ở TRƯỜNG MẦM NON THỌ LẬP

Người thực hiện: Nguyễn Thị Duyên Chức vụ: Phó Hiệu trưởng

Đơn vị công tác: Trường MN Thọ Lập SKKN thuộc lĩnh vực: Quản lý

THANH HÓA NĂM 2022

MỤC LỤC STT Nội Dung Trang

7 2.1 Cơ sở lý luận của sáng kiến kinh nghiệm 2-3

8 2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh

10 2.3.1 Tích cực sưu tầm và lựa chọn các trò chơi dân gian

có nội dung phù hợp với lứa tuổi của trẻ 5-611

2.3.2 Chuẩn bị đầy đủ trang thiết bị, đồ dùng, đồ chơi, trang

phục, lời ca, địa điểm thật chu đáo, kỹ càng trước khi tổ

chức cho trẻ tham gia vào các trò chơi dân gian

7-8

12 2.3.3 Thường xuyên dạy trẻ đọc thuộc lời ca các bài

đồng dao kết hợp với các động tác minh họa 8-9-10

13 2.3.4 Thường xuyên lòng ghép các trò chơi dân gian vào

các hoạt động khác ở mọi lúc, mọi nơi

12

10-11-14 2.3.5 Lồng ghép các tổ chức các trò chơi dân gian trong các ngày lễ, ngày hội, các hội thi 13

15 2.3 6 Động viên tất cả các trẻ tham gia vào trò chơi 13

16 2.3.7 Thường xuyên phối hợp với phụ huynh trong việc tổ chức các trò chơi dân gian 14

1 MỞ ĐẦU

1.1 Lý do chọn đề tài:

Như chúng ta đã biết trong hệ thống giáo dục quốc dân thì giáo dục mầmnon có một vai trò đặc biệt quan trọng là nền tảng, là cơ sở cho giáo dục các bậchọc sau này Chính vì vậy mà mục tiêu của giáo dục mầm non là giúp trẻ pháttriển về thể chất, tình cảm, trí tuệ, thẩm mĩ, hình thành những yếu tố đầu tiêncủa nhân cách, chuẩn bị cho trẻ vào lớp một; hình thành cho trẻ những kỷ năngsống cần thiết phù hợp với lứa tuổi, khơi dạy và phát triển tối đa những khả năngtiềm ẩn, đặt nền tảng cho việc học ở cấp học tiếp theo và cho học tập suốt đời

Vì vậy trò chơi dân gian và tổ chức cho trẻ chơi các trò chơi dân gian có một ýnghĩa hết sức quan trọng đối với việc hình thành và phát triển nhân cách conngười Trò chơi dân gian trước hết thể hiện nét văn hoá dân tộc, phản ánh đờisống sinh hoạt của một cộng đồng người trong lịch sử phát triển, hơn nữa nómang ý nghĩa giáo dục sâu sắc Từ trước đến nay việc nghiên cứu về trò chơidân gian, sử dụng trò chơi dân gian đã thu hút các nhà khoa học quan tâmnghiên cứu tuy nhiên chủ yếu chỉ giới hạn trong lĩnh vực sưu tầm và giới thiệu

Từ xa xưa, trò chơi dân gian đã gắn liền với những năm tháng tuổi thơ củatrẻ Bởi với các em, những trò chơi, những câu chuyện, những bài hò vè nhưnhững dòng sữa ngọt lành nuôi các em khôn lớn Trường mầm non là nơi lýtưởng để chúng ta tổ chức trò chơi dân gian nhằm phát triển thể chất cho trẻ Ởđây, trẻ không những chỉ được chăm sóc, nuôi dưỡng mà trẻ còn được học vàchơi trong môi trường: “xanh, sạch, an toàn, thân thiện, tích cực” Cô giáo thực

sự như người mẹ hiền thứ hai của trẻ, luôn ân cần, chu đáo, gần gũi, giúp đỡ vàluôn ở bên cạnh trẻ trong các hoạt động

Trò chơi dân gian của trẻ em là một hoạt động văn hóa dân gian dành chotrẻ được lưu truyền từ vùng này sang vùng khác, từ đời này sang đời khác nhằmthỏa mãn nhu cầu vui chơi giải trí và giáo dục trẻ em một cách tinh tế và nhẹnhàng

Trò chơi dân gian với những chức năng đặc biệt của nó đã mang lại cho thếgiới trẻ thơ nhiều điều thú vị và bổ ích, đồng thời thể hiện nhu cầu giải trí, vuichơi, quyền được chia sẻ niềm vui của các em với bạn bè, cộng đồng

Những trò chơi dân gian không chỉ giúp trẻ phát triển khả năng sáng tạo, tưduy, sự khéo léo, rèn luyện sức khỏe mà còn góp phần bồi đắp thêm tình yêu giađình, quê hương, đất nước yêu cỏ cây hoa lá, yêu các con vật trong thế giới xungquanh Lứa tuổi mầm non là giai đoạn trẻ có nhu cầu, hứng thú chơi, chúng bắtchước người lớn và nghĩ ra các trò chơi, truyền cho nhau Nhờ đó mà trò chơidân gian được lưu truyền cho đến nay Tổ chức trò chơi dân gian trong các hoạtđộng ở trường mầm non mang ý nghĩa to lớn trong việc rèn luyện thể lực, sựkhéo léo, nhịp nhàng, rèn trí tuệ, óc phán đoán, gợi xúc cảm thẩm mỹ, khả nănghoạt động nhóm, đoàn kết tập thể, sự gắn kết tình bạn…

Trẻ mẫu giáo có thể lực, ngôn ngữ, trí tuệ cơ bản đã phát triển đến mức độtương đối hoàn thiện Vì thế, trẻ có khả năng lĩnh hội những bài hòa vè gắn vớicác trò chơi dân gian đa dạng, phong phú Nếu chúng ta biết cách dạy, truyền

đạt, kích thích trẻ ở thời điểm này thì trẻ sẽ tiếp thu rất nhanh và còn có thể chơimột cách sáng tạo.

Song trong thực tế trò chơi dân gian đang ngày bị mai một do sự phát triển của xã hội công nghệ thông tin Điều đó thể hiện ở việc các bậc cha mẹ phụ huynh ít dành thời gian cho con cái, ít chơi cùng con mà chỉ phó mặc cho con

em mình với những chiếc điện thoại hay những cái máy vi tính, ti vi truyền hìnhcáp….Chính vì thế mà đa số trẻ em bây giờ thuộc phim hoạt hình, siêu nhân hơn

là thuộc bài hò, bài vè gắn với các trò chơi dân gian Điều đó có ảnh hưởng không tốt đến chất lượng giáo dục và quá ển toàn diện nhân cách trình phát tri trẻ Cho nên để đáp ứng với mục tiêu giáo dục hiện nay, việc tổ chức tốt trò chơidân gian cho trẻ là hết sức cần thiết Nhưng hiện tại chưa có tài liệu nào bàn sâu

về vấn đề này Nên tôi mạnh dạn nghiên cứu đề tài: “Một số biện pháp bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên nhằm nâng cao chất lượng,tổ chức có hiệu quả trò chơi dân gian cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi ở trường mầm non Thọ Lập”

1.2 Mục đích nghiên cứu:

Mục đích nghiên cứu là tìm ra những giải pháp thích hợp để nâng cao chấtlượng tổ chức có hiệu quả trò chơi dân gian cho trẻ mẫu giáo tuổi ở trường mầmnon, nhằm giúp trẻ hiểu biết và mở rộng kiến thức, kỹ năng trò chơi dân giannhiều hơn Thông qua các trò chơi dân gian trẻ phát triển một cách toàn diệnnhân cách

1.3 Đối tượng nghiên cứu:

Đối tượng nghiên cứu của đề tài này là hai lớp trẻ mẫu giáo lớn 5- 6 tuổi tạitrường mầm non Thọ Lập

1.4 Phương pháp nghiên cứu:

+ Phương pháp nghiên cứu xây dựng cơ sở lý thuyết: Tìm tòi, đọc thamkhảo các tài liệu chuyên đề về trò chơi dân gian; các tập san, tạp chí giáo dụcmầm non trong nhiều năm qua…Không những thế tôi còn nghiên cứu các bàiviết trên Intenet; tham khảo giáo án mẫu, học tập kinh nghiệm của một số giờdạy mẫu…

+ Phương pháp điều tra khảo sát thực tế, thu thập thông tin: Kiểm nghiệm,khảo sát trên nhóm lớp; trò chuyện với trẻ, chơi với trẻ, hòa mình cùng trẻ… + Phương pháp thống kê, xử lý số liệu: Thống kê rõ xem trẻ đạt các tiêu chí

ở mức độ nào, so với yêu cầu thì cần phấn đấu ra sao?

2 NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

2.1 Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm

Qua nhiều tài liệu có liên quan đến các trò chơi dân gian và thực tế về sựmai một của nó, ta thấy rằng rất cần thiết phải khôi phục, tổ chức có hiệu quả tròchơi dân gian cho trẻ Phó giáo sư TS Nguyễn Văn Huy giám đốc bảo tàng dântộc việt nam cho rằng “cuộc sống đối với trẻ em không thể thiếu những trò chơi.Trò chơi dân gian không đơn thuần là một trò chơi trẻ con mà nó chứa đựng cảmột nền tảng văn hóa dân tộc, vùng miềm việt nam độc đáo và bản sắc Trò chơidân gian không chỉ nâng cánh cho tâm hồn trẻ mà giúp trẻ phát triển khả năng tưduy sáng tạo, sự khéo léo mà còn giúp các trẻ hiểu về tình bạn, tình yêu gia

đình, quê hương đất nước.Trẻ em ở một ở một xã hội công nghiệp, chỉ quen vớimáy móc và không có khoảng trống để chơi cũng là thiệt thòi Thiệt thòi hơn khicác em không được làm quen và chơi những trò chơi dân gian của trẻ em thuởtrước, đang ngày càng bị mai một và quên lãng, không chỉ các thành phố mà còn

ở các vùng nông thôn, nơi mà đang dần bị đô thị hóa mạnh mẽ vì thế giúp các

em hiểu và tìm về cội nguồn với những trò chơi dân gian là một việc làm cầnthiết” Chính vì vậy mà ngành giáo dục cũng rất chú trọng đến vấn đề nàytrong trường mầm non Thực hiện chương trình giáo dục mầm non Ban hànhkèm theo Thông tư số 51/2020/TT-BGDĐT ngày 31 tháng 12 năm 2020 của Bộtrưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định hoạt động chơi là hoạt động chủ đạocủa trẻ em lứa tuổi mẫu giáo, bởi hứng thú của trẻ theo phương châm “ chơi màhọc, học bằng chơi” Trẻ có thể chơi với các loại trò chơi cơ bản như: Trò chơiđóng vai theo chủ đề, trò chơi ghép hình, lắp ráp, xây dựng; trò chơi đóng kịch;trò chơi học tập; trò chơi vận động; trò chơi dân gian; trò chơi với phương tiệncông nghệ hiện đại Trong các loại trò chơi có rất nhiều các hình thức và trò chơikhác, nhưng trò chơi dân gian không thể không nhắc đến mà còn đóng một vaitrò vô cùng quan trọng trong hoạt động vui chơi của trẻ ở trường mầm non.Trò chơi dân gian là một sinh hoạt văn hóa được lưu truyền tự nhiên, rộngrãi trong cộng đồng Những trò chơi dân gian đã đến với trẻ thơ một cách nhẹnhàng tạo điều kiện cho trẻ vừa học, vừa chơi Các trò chơi dân gian Việt Namvừa gần gũi, không cầu kỳ, tốn kém nên có thể dễ dàng chơi mọi lúc ,mọi nơidụng cụ dễ, kiếm rễ làm, chủ yếu lấy từ trong tự nhiên

- Thực hiện theo tài liệu hướng dẫn tổ chức thực hiện chương trình giáodục mầm non mẫu giáo lớn (5 – 6 tuổi ) của Nhà xuất bản giáo dục Việt nam doTS.Trần Thị Ngọc Trâm và TS.Lê Thu Hương-PGS TS.Lê Thị Ánh Tuyết(đồng chủ biên) hướng dẫn chung về hoạt động vui chơi và gợi ý hướng dẫn tổchức các loại trò chơi Đặc biệt là trò chơi dân gian là những trò chơi được sángtạo, lưu truyền tự nhiên, rộng rãi từ thế hệ này sang thế hệ khác, mang đậm bảnsắc văn hoá dân gian và phần lớn là những trò chơi có lời đồng giao…vv

Đối với trẻ nhỏ thì trò chơi là phương tiện và đồng thời cũng là con đường

để đứa trẻ lĩnh hội tri thức và khám phá thế giới xung quanh nó, những luậnđiểm này mãi cho đến những năm 30 của thế kỉ XX mới được các nhà khoa họclàm sáng tỏ Trong những công trình nghiên cứu của mình, L.X Vưgôtxki đã lígiải và phân tích vai trò của hoạt động chơi nhất là dưới dạng các trò chơi môphỏng, trên cơ sở những kết quả nghiên cứu của mình ông đã chỉ ra: chínhnhững trò chơi mô phỏng tạo ra vùng "cận phát triển", là điều kiện đầu tiênthuận lợi nhất cho sự hình thành và phát triển nhân cách, "Hoàn cảnh chơi" mang tính tưởng tượng là con đường dẫn tới trừu tượng hoá; việc thực hiện cácqui tắc chơi là trường học rèn luyện các phẩm chất ý chí, phẩm chất đạo đức Từnhững luận điểm trên đây tiếp tục cho những hướng nghiên cứu mới đặc biệt lànghiên cứu sử dụng trò chơi nhằm mục đích giáo dục trẻ về nhiều mặt

- Một số tác giả đã giới thiệu về khái niệm chơi, sự phân loại các trò chơi

và tác dụng giáo dục của trò chơi đối với sự phát triển toàn diện của trẻ lứa tuổimẫu giáo 5-6 tuổi.“Chơi là hoạt động vô tư người chơi không chú tâm vào mộtlợi ích thiết thực nào cả, trong khi chơi có mỗi con người với tự nhiên với xã hội

nó mô phỏng lại, nó mang đến cho người chơi trạng thái tinh thần vui vẻ, thoảimái ,dễ chịu”

- Tác giả Lê Anh Thơ trong công trình nghiên cứu khoa học "Nghiên cứu

sử dụng một số trò chơi vận động dân gian trong giáo dục thể chất cho trẻ mẫu giáo 5- 6 tuổi" Tác giả đã đề cập đến vấn đề sử dụng trò chơi dân gian như là

phương tiện phát triển vận động cho trẻ mẫu giáo trên cơ sở nghiên cứu, triểnkhai thực nghiệm một số trò chơi dân gian phát triển vận động cho trẻ mẫu giáogiai đoạn 5- 6 tuổi;

Chính vì những lí do trên, ngày 17/11/2008 thủ tướng chính phủ ra quyếtđịnh: Ngày 19/04 hàng năm là ngày văn hóa các dân tộc Việt Nam Mục đích là

để chung tay gìn giữ nét văn hóa của dân tộc, đồng nghĩa với việc duy trì tổchức có hiệu quả trò chơi dân gian cho trẻ

2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm

* Thuận lợi:

- Nhà trường được lãnh đạo địa phương quan tâm, tạo điều kiện xây dựng

bổ sung cơ sơ vật chất sửa chữa mới bổ sung phòng học, sân chơi, đặc biệt sânchơi được lát gạch chống trơn, rộng rãi thoáng mát tạo cơ hội rất tốt cho việc

tổ chức trò chơi dân gian

- Được sự chỉ đạo nhiệt tình về chuyên môn của Phòng Giáo dục và Đào tạo ThọXuân đã tạo điều kiện cho cán bộ, giáo viên, học tập bồi dưỡng nâng cao trình

độ chuyên môn nghiệp vụ Trường có đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên, có trình

độ chuyên môn chuẩn và trên chuẩn, đoàn kết, chịu khó học hỏi, nhiệt tình trongcông tác chuyên môn, tâm huyết với nghề nghiệp, yêu nghề, mến trẻ hết mựcquan tâm đến trẻ, giáo viên dành nhiều thời gian để nghiên cứu về trò chơi dangian, tạo mọi điều kiện dành thời gian tổ chức trò chơi dân gian cho trẻ

- Giáo viên đã tạo được môi trường góc chơi dân gian trong ngoài lớp phù hợpvới từng độ tuổi

-Trẻ mẫu giáo lớn rất hứng thú khi tham gia chơi trò chơi, đa số trẻ trong 2 lớplớn biết cách chơi, luật chơi, biết phối hợp với nhau trong khi chơi, ngoanngoãn, nghe lời cô giáo

- Nhà trường đã đầu tư,trang thiết bị hướng dẫn giáo viên làm đồ dùng phục

vụ cho một số trò chơi dân gian như: dây kéo co, cột đích, cổng chui, vòng nhỏ,

… rất thuận lợi cho việc tổ chức trò chơi cho trẻ

- Bản thân tôi luôn sát sao chỉ đạo chuyên môn, nhiệt tình, hết mình vì côngviệc, gần gủi trao đổi với giáo viên để nắm được các yêu cầu cần thiết khi tổchức hướng dẫn trò chơi dân gian cho trẻ

Được sự ủng hộ nhiệt tình của các bậc phụ huynh trong toàn xã, hết mựcquan tâm và công tác xã hội hóa giáo dục tạo các điều kiện về cơ sở vật chất chotrẻ học tập vui chơi Phụ huynh luôn sát sao ủng hộ các vật liệu để làm đồ dùng

đồ chơi dân gian cho trẻ Đồng thời cha mẹ còn tự đứng ra kêu gọi ủng hộ muasắm thêm trang thiết bị phục vụ cho hoạt động vui chơi

* Khó khăn: Từ những thuận lợi như trên trong quá trình tổ chức thực hiện còn gặp một số khó khăn sau:

Còn một số giáo viên trẻ chưa có kinh nghiệm trong việc tổ chức các trò chơidân gian cho trẻ còn hạn chế về tính sáng tạo, chưa phát huy được tính tích cựccủa trẻ, sử dụng đồ dùng trực quan còn lúng túng

- Trang phục, đồ dùng đồ chơi dân gian còn hạn chế chưa được đồng bộ, nêncũng gặp không ít khó khăn khi tổ chức hoạt động chơi cho trẻ

- Đa số phụ huynh làm nông, còn một số phụ huynh đi làm ăn xa, một sốphụ huynh đi làm công ty gửi con ở nhà cho ông bà không có thời gian chăm sóccác cháu vì vậy cũng ảnh hưởng đến việc phối kết hợp giữa nhà trường và giađình trong công tác chăm sóc giáo dục trẻ, ảnh hưởng đến việc rèn luyện các tròchơi cho trẻ

* Kết quả thực trạng ban đầu qua khảo sát

Căn cứ vào cơ sở lý luận và thực trạng ngay từ tháng 9 đầu năm học tôi xâydựng kế hoạch khảo sát chất lượng trên trẻ ở hai lớp lớn 5- 6 tuổi như sau

* Kết quả khảo sát đầu năm cho thấy như sau:

TT

Nội d Nội dung khảo sát Tổng số

trẻ

Kết quả đạt được Trẻ đạt Chưa đạt

Số trẻ % Số trẻ %

1 Trẻ hiểu nội dung trò chơi 63 33 52,4 30 47,6

3 Trẻ hứng thú, tích cực tham gia 63 35 55,5 28 44,5

4 Biết phối hợp với bạn trong chơi 63 30 47,6 33 52,3

5 Biểu hiện khả năng tự lực, sáng

tạo trong khi chơi

Từ kết quả thực tế đạt được trên đây, là người trực tiếp phụ trách chuyên môn

trong nhà trường, tôi luôn băn khoăn, trăn trở với chất lượng của trẻ trườngmình phụ trách Vì vậy tôi đã đi sâu vào nghiên cứu, tìm tòi, tham khảo và tìm

ra các biện pháp để hướng dẫn giáo viên tổ chức các trò chơi dân gian một cách

có hiệu quả nhất như sau:

2.3 Các biện pháp để giải quyết vấn đề:

Xuất phát từ thực tế trên của nhà trường, tôi thấy giáo viên còn nhiều lúngtúng khi tổ chức hướng dẫn trẻ chơi trò chơi dân gian, trẻ làm quen với các tròdân gian đã khó, giúp trẻ hiểu biết và mở rộng kiến thức và có thể tự tổ chức tròdân gian lại càng khó khăn hơn Do đó, tôi luôn băn khoan suy nghĩ và tìm ra

những biện pháp để hướng dẫn giáo viên tổ chức có hiệu quả các trò chơi giancho trẻ mẫu giáo lớn 5- 6 tuổi.

2.3.1 Hướng dẫn giáo viên sưu tầm và lựa chọn các trò chơi dân gian có

nội dung phù hợp với chủ đề và nội dung giáo dục trẻ

- Căn cứ vào kế hoạch giáo dục của chuyên môn nhà trường, nội dung hoạtđộng của tổ chuyên môn, căn cứ vào yêu cầu trọng tâm trọng điểm của chươngtrình trong từng thời gian, chủ đề tôi hướng dẫn giáo viên lồng ghép nội dungtrò chơi dân gian cụ thể cho phù hợp với từng chủ đề để đưa ra thảo luận trong

tổ Hướng dẫn các tổ xây dựng kế hoạch thực hiện chuyên môn của tổ mình,Ban giám hiệu duyệt bổ sung góp ý nội dung phù hợp

- Kho tàng các trò chơi dân gian Việt Nam vô cùng phong phú và đa dạng

nhưng không phải trò chơi nào cũng phù hợp với trẻ nhỏ Vì thế, bản thân tôi đãgiành nhiều thời gian và tích cực sưu tầm các loại trò chơi dân gian như: Trênmạng Itenet, các cuốn tuyển tập trò chơi dân gian và đồng giao, tập san, tạp chí,báo hoạ my, báo nhi đồng…vv và tôi có sự cân nhắc lựa chọn , hướng dẫn giáoviên cho trẻ chơi các trò chơi nào có luật chơi và cách chơi đơn giản, dễ nhớ, dễhiểu nhất và phù hợp với nội dung của từng chủ đề trong năm học Đặc biệt tôichú trọng đến những trò chơi gần gũi, phù hợp với địa phương, vùng miền củamình VD: “Thả đỉa ba ba”; “Rềnh rềnh, ràng ràng”; “Xỉa cá mè”; “Chơichuyền”…

Khi hướng dẫn giáo viên lựa chọn các trò chơi dân gian cho trẻ, tôi thựchiện theo các tiêu chí:

- Trò chơi phải vừa sức với trẻ, câu từ trong bài hát gần gũi, dễ hiểu với nơitrẻ sinh sống Chẳng hạn như: “tay ai đẹp đi bẻ ngô, tay ai thô đi dỡ củi”

- Đồ dùng đồ chơi phục vụ cho trò chơi dễ kiếm, dễ tìm VD: quả bưởirụng, que đót, miếng vải vụn, hột hạt…

- Giúp củng cố tư duy, ngôn ngữ, vận động, kỹ năng cho trẻ

- Gây được hứng thú, thu hút sự chú ý của trẻ

- Có sự tham gia của tập thể lớp hoặc nhóm trẻ trong lớp

Bên cạnh đó, trong trường mầm non lại có sự phân chia trẻ theo nhiều độtuổi Mỗi độ tuổi lại có mức độ nhận thức và khả năng chú ý có chủ định khácnhau Chính vì thế, các trò chơi dân gian cũng cần phải được lựa chọn cho phùhợp với từng độ tuổi Cụ thể như sau:

Với trẻ lớp lớn 5-6 tuổi, khả năng chú ý có chủ định và nhận thức của trẻ

đã cao hơn rất nhiều so với các lứa tuổi trước Do đó tô luôn nhác nhở giáo viênthường xuyên củng cố lại những trò chơi mà trẻ đã được thực hiện ở các độ tuổitrước bằng các trò chơi: “Lộn cầu vồng”, “Chi chi chành chành”, “Tập tầm vông”,

“Nu na nu nống”, “Dung dăng dung dẻ”… Đồng thời tôi tiếp tục sưu tầm lựa chọnnhững trò chơi có lời ca dài hơn và yêu cầu khó hơn như: “Thả đỉa ba ba”, “Ô ănquan”, “Chuyền thẻ”, “Hát chuyền sỏi”, “Trốn tìm”, “Đếm sao”, “Kéo co”,

“Rồng rắn lên mây”, “Chồng đống chồng đe”, “Trồng nụ trồng hoa”, “Némcòn”, “Cướp cờ” “Mèo đuổi chuột”…vv

Sau đó tôi xây dựng kế hoạch lựa chọn các trò chơi dân gian phù hợp vớitừng chủ đề đề giáo dục trẻ đẻ giáo viên thực hiện đạt hiệu quả cao nhất

- VD: Chủ đề:: “Trường mầm non” tôi đã sưu tầm đưa ra các trò chơi và tổ

chức củng cố cho trẻ chơi các trò chơi như: “Dung răng dung dẻ’’, “Lộn cầu

vồng’’, “Nu na nu nống”, “Chi chi chành chành”, “Tập tầm vông”,

- Chủ đề: “Bản thân Tôi lựa chọn các trò chơi cho trẻ chơi các trò chơi

như: “Ném còn, kéo co, ô ăn quan, Bịt mắt bắt dê, cướp cờ”

- Chủ đề: “Gia đình” Tôi lựa chọn các trò chơi như “Xúc xắc xúc xẽ, Thi

nấu ăn, nhảy bao bố”

- Chủ đề: “Nghề nghiệp” Tôi lựa chọn các trò chơi như “Thi hái dưa hấu,

kéo cưa lừa xẻ , Rồng rắn lên mây”…

- Chủ đề: “Thế giới động vật” Tôi lựa chọn các trò chơi như: “Xỉa cá mè;

Phụ đồng ếch; Bịt mắt bắt dê, Múa lân”,Thả chó , Lùa vịt…vv

- Chủ đề :”Thế giới thực vật”.: “Đu quay, Ném còn, chơi chuyền”…

- Chủ đề: “Giao thông” Tổ chức trò chơi, “đi tàu hỏa, chơi u, ném vòng

cổ chai…”

- Chủ đề: “Nước và các hiện tượng tự nhiên” Tôi lựa chọn các trò chơi

như: “Chuyền sỏi, lộn cầu vòng, dẫn nước ”

- Chủ đề: “Quê hương- Đất nước” Tôi lựa chọn các trò chơi như : “Cướp

cờ, Kéo mo cau…”

- Chủ đề: Trường tiểu học Tôi lựa chọn các trò chơi như: “Tán u”,

“Chuyền thẻ, nhảy dây…”

2.3.2 Bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng làm trang thiết bị đồ dùng đồ chơi sáng tạo từ nguyên vật liệu sắn có cho giáo viên và trẻ, chuẩn bị địa điểm để tổ

chức trò chơi:

Đối với trẻ mầm non đồ dùng đồ chơi là người bạn đồng hành thân thiết của

trẻ, là phương tiện cơ bản cho trẻ chơi mà học Giáo viên phải chuẩn bị, địađiểm, trang thiết bị, đồ dùng, đồ chơi, đầy đủ, trang phục, đẹp hấp dẫn để lôicuốn trẻ đồng thời lời ca thật chu đáo trước khi tổ chức cho trẻ tham gia vào cáctrò chơi dân gian

- Giáo viên chuẩn bị trang thiết bị, đồ dùng, đồ chơi, trang phục phù hợp cho các trò chơi dân gian:

Đồ dùng đồ chơi của các trò chơi dân gian cũng vô cùng đa dạng và phongphú, mang tính đặc trưng và được thiết kế dựa vào cách chơi và luật chơi củatừng trò chơi Mỗi trò chơi dân gian có một hoặc nhiều loại trang thiết bị, đồdùng, đồ chơi, trang phục tương ứng mà thiếu nó thì trò chơi không thể tiếnhành được

*Ví dụ: trò chơi: “Chơi chuyền” đòi hỏi phải có 10 que chuyền và một đồ

vật có dạng khối cầu như quả bóng, quả bưởi non Trò chơi “Ném còn” không

thể diễn ra nếu thiếu quả còn là đồ chơi truyền thống của trò chơi đó Hay đơn

giản như trò chơi “Bịt mắt bắt dê” cũng không thể được tổ chức nếu không có dải vải hoặc dải khăn bịt mắt; trò chơi “Gấu và người thợ săn” thì giáo viên phải

xây dựng mô hình khu rừng, phải có trang phục của Gấu và người thợ săn nếu

thiếu thì trò chơi sẽ không sinh động, không thu hút được sự hứng thú, tích cực

tham gia của trẻ Đối với trò chơi “kéo co” thì đòi hỏi phải có 1 sợi dây thừng 6m, vẽ 1 vạch thẳng làm ranh giới giữa 2 đội Với trò chơi “ném vòng cổ chai “

thì đòi hỏi phải có 3 cái chai, 9 vòng tròn đường kính 10 - 15cm làm bằng tre…

Để có được đồ dùng đồ chơi phục vụ cho trẻ chơi, ngoài việc tìm tòi nghiên cứu

ở sách báo, tôi cũng tận dụng những nguyên vật liệu sẵn có ở địa phương như:cành cây, lá cây, tre, nứa…những vật liệu phế thải như: chai nhựa, vải vụn.Ngoài ra tôi cũng huy động ở các bậc phụ huynh sưu tầm thêm những nguyênvật liệu sẵn có ở địa phương để tạo ra những đồ dùng đồ chơi an toàn, đẹp mắtthu hút sự chú ý của trẻ, kích thích trẻ tham gia vào trò chơi Và với đồ dùng đồchơi tự làm khi đưa vào sử dụng trong trò chơi dân gian tôi thấy trẻ rất hàohứng, hứng thú chơi Đặc biệt tôi chuẩn bị các trang phục phù hợp cho từng tròchơi để kích thích trẻ tích tực hơn trong khi chơi Điều đó chứng tỏ rằng chuẩn

bị trang thiết bị, trang phục, đồ dùng đồ chơi phục vụ cho trò chơi dân gian rấtquan trọng

Với trò chơi “Kéo co” tôi chuẩn bị trang phục của các đội để trẻ hứng thú

và phát huy tính tích cực hơn, thi đua nhau thực hiện trò chơi

(Hình ảnh minh họa 1;Trẻ chơi trò chơi: “Kéo co” qua phụ lục bên dưới)

Chính vì vậy, trước khi tổ chức cho trẻ chơi một trò chơi dân gian nào đó,giáo viên phải cần tìm hiểu kỹ lưỡng về luật chơi, cách chơi cũng như việc cóhay không có đồ dùng đồ chơi, trang phục, phục vụ cho trò chơi để từ đó có thểchuẩn bị đầy đủ các yếu tố cần thiết cho trò chơi

Nhưng ngược lại cũng có những trò chơi tĩnh, trẻ hay chơi theo các nhómnhỏ chỉ có 2 người, hay 3-5 người như “Chi chi chành chành”, “Tập tầm vông”,

“kéo cưa lừa xẻ”, “Chuyền thẻ”, “Ô ăn quan” Với những trò chơi theo nhómnhỏ như thế này, giáo viên cần tìm cho trẻ những địa điểm phù hợp, tận dụngmọi không gian như: góc chơi dân gian trong lớp hành lang hè lớp, dưới gốccây Chính vì vậy, giáo viên cần nắm vững cách chơi, luật chơi, đặc điểm củatừng trò chơi để từ đó lựa chọn địa điểm chơi cho phù hợp trước khi tổ chức chotrẻ chơi

(Hình ảnh minh họa 2;Trẻ chơi trò chơi: Ô ăn quan qua phụ lục bên dưới )

- Giáo viên chuẩn bị địa điểm để tổ chức trò chơi:

Mỗi trò chơi dân gian có một cách chơi và luật chơi khác nhau Có những tròchơi vận động mang tính tập thể rất cao, thường có số lượng người tham giachơi lớn và đòi hỏi địa điểm chơi phải có diện tích rộng, bằng phẳng, vệ sinhsạch sẽ, có bóng mát như “Kéo co”, “Rồng rắn lên mây”, “Thả đỉa ba ba”,

“Trồng nụ trồng hoa”, “Mèo đuổi chuột”

(Hình ảnh minh họa 3:Trẻ chơi trò chơi: Mèo bắt chuột qua phụ lục bên dưới)

2.3.3 Giáo viên thường xuyên dạy trẻ đọc thuộc lời ca các bài đồng dao kết

hợp với các động tác minh họa:

Một đặc điểm đặc trưng của trò chơi dân gian đó là trong các trò chơi có lờiđồng giao nhằm kết hợp luyện phát âm cho trẻ, cô giáo phải chú ý cho trẻ phát