Giáo dục bảo vệ môi trường là quá trình giáo dục có mục đích, thông qua các hoạt động giáo dục nhằm làm cho con người trong cộng đồng quan tâm đến các vấn đề của môi trường, có sự hiểu b
Trang 11 MỞ ĐẦU
1.1 Lý do chọn đề tài
Môi trường là nơi sinh sống của con người và các loài sinh vật, môi trường ảnh hưởng nhiều đến sự sống, sự phát triển của của cá nhân trong cộng đồng dân cư Trong những năm gần đây vấn đề khắc phục ô nhiễm và khủng hoảng môi trường trên toàn cầu đang là mục tiêu lớn của các quốc gia Các chuyên gia nghiên cứu về lĩnh vực này cũng đã chỉ ra rằng: Hiệu quả của bất kỳ một biện pháp bảo vệ thiên nhiên nào cuối cùng cũng bị chi phối bởi hành vi, thái độ cũng như mối quan hệ của con người với thiên nhiên Vì vậy giải quyết vấn đề môi trường trên phạm vi toàn cầu không thể thiếu được sự thay đổi nhận thức về môi trường và bảo vệ môi trường của con người Việc giữ gìn, cải tạo và bảo vệ môi trường là trách nhiệm của tất cả mọi người, mọi nhà, mọi lứa tuổi chứ không phải chỉ của bất cứ cá nhân hay tập thể nào Chính sự thiếu hiểu biết của con người là nguyên nhân cơ bản gây nên sự ô nhiễm và suy thoái của môi trường Trong phạm vị trường Mầm non là nơi nuôi dưỡng, chăm sóc con người
từ những bước khởi đầu của cuộc đời, vì thế bảo vệ và tạo môi trường trong lành cho các con vui chơi, học tập là điều thiết yếu nhất, trẻ cần có điều kiện tốt để phát triển thể chất và tinh thần Môi trường học tập lấy trẻ làm trung tâm là môi trường hoạt động mà trẻ tham gia xây dựng cùng giáo viên và là môi trường giáo dục dựa vào nhu cầu, hứng thú và khả năng của trẻ
Giáo dục bảo vệ môi trường là quá trình giáo dục có mục đích, thông qua các hoạt động giáo dục nhằm làm cho con người trong cộng đồng quan tâm đến các vấn đề của môi trường, có sự hiểu biết về môi trường, có thái độ, kỹ năng và hành vi tốt trong việc gìn giữ, cải tạo và bảo vệ môi trường
Xác định được tầm quan trọng của việc gìn giữ, cải tạo môi trường và giáo dục bảo vệ môi trường, Đảng và Nhà nước ta trong những năm qua đã có nhiều văn bản, chỉ thị, nghị quyết về vấn đề bảo vệ môi trường Bộ GD&ĐT đã
có công văn hướng dẫn về việc “Tăng cường công tác giáo dục bảo vệ môi trường trong trường mầm non” Một trong những giải pháp trọng tâm đó là chỉ đạo tổ chức thực hiện tốt chuyên đề “Nâng cao chất lượng giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ ở trường mầm non”
Lứa tuổi mầm non là giai đoạn đặc biệt nhạy cảm của đời người, là giai đoạn đặt nền móng cho nét tính cách và các phẩm chất đạo đức nhân cách Đây
là thời kỳ quan trọng để hình thành thái độ đúng đắn với thế giới xung quanh Giáo dục bảo vệ môi trường ở trường Mầm non là cung cấp cho trẻ những kiến thức sơ đẳng về môi trường phù hợp với khả năng nhận thức của trẻ nhằm tạo ra thái độ, hành vi đúng của trẻ đối với môi trường xung quanh Việc khám phá quy luật của tự nhiên nhằm mục đích bảo vệ môi trường có thể bắt đầu từ lứa tuổi mầm non
Tuy nhiên việc xây dựng môi trường hoạt động lấy trẻ làm trung tâm và giáo dục bảo vệ môi trường đã được thực hiện trong trường mầm non từ nhiều năm nay song do điều kiện thực hiện như môi trường trong, ngoài lớp chưa phong phú, diện tích khuôn viên nhà trường chật hẹp, cơ sở vật chất trang thiết
bị còn thiếu hoặc do năng lực của giáo viên nên chất lượng giáo dục bảo vệ
Trang 2môi trường cho trẻ vẫn còn nhiều hạn chế Đối với trường MN Đông Thọ B nằm giữa trung tâm thành phố, xong hạn chế về diện tích khuôn viên, cơ sở hạ tầng những năm qua mang tính cải tạo, chắp vá, chưa đồng bộ, chính vì vậy việc tạo môi trường, giáo dục bảo vệ và gìn giữ môi trường trong nhà trường lại càng cần thiết Để tạo được một môi trường giáo dục hiệu quả trong một điều kiện có sẵn khuôn viên diện tích và cơ sở vật chất lý tưởng là một việc làm hết sức thuận lợi Song trong điều kiện khó khăn thực tế hiển hiện tại trường MN Đông Thọ B thì càng đòi hỏi cần thiết và cấp bách hơn sự quyết tâm, sáng tạo không ngừng Từ
những trăn trở trên tôi đã chọn đề tài “Giải pháp chỉ đạo xây dựng môi trường theo hướng lấy trẻ làm trung tâm và giáo dục bảo vệ môi trường đạt hiệu quả trong trường MN Đông Thọ B-TPTH” để nghiên cứu mong muốn tìm ra các
biện pháp hữu hiệu góp phần thực hiện tốt nhiệm vụ xây dựng và giáo dục bảo
vệ môi trường trong trường Mầm non
1.2 Mục đích nghiên cứu
Nghiên cứu đề tài nhằm đưa ra các giải pháp chỉ đạo xây dựng môi trường theo hướng lấy trẻ làm trung tâm và giáo dục bảo vệ môi trường đạt hiệu quả nâng cao hiệu quả trong trường MN Đông Thọ B Duy trì và tiếp tục phát huy hiệu quả phong trào thi đua "Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực", góp phần nâng cao chất lượng giảng dạy của giáo viên và chất lượng giáo dục toàn diện cho học sinh
1.3 Đối tượng nghiên cứu
Giải pháp chỉ đạo xây dựng môi trường theo hướng lấy trẻ làm trung tâm
và giáo dục bảo vệ môi trường đạt hiệu quả trong trường MN Đông Thọ B-TPTH
1.4 Phương pháp nghiên cứu
* Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận
- Phương pháp đọc và sử dụng các tài liệu, sách báo, tạp chí, internet…có liên quan đến xây dựng môi trường và giáo dục bảo vệ môi trường
- Phương pháp phân tích, tổng hợp tài liệu
* Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn:
- Phương pháp điều tra, khảo sát, thu thập thông tin;
- Phương pháp thực nghiệm;
- Phương pháp trực quan;
- Phương pháp kiểm tra, đánh giá;
* Phương pháp thống kê toán học, xử lý số liệu.
2 NỘI DUNG
2.1 Cơ sở lý luận của sáng kiến
Trái đất đang nóng lên từng ngày, biến đổi khí hậu, thiên tai liên miên, tình trạng ô nhiễm ở mức báo động đỏ Vấn đề bảo vệ môi trường không còn là vấn đề riêng của một quốc gia mà còn là vấn đề cấp bách của toàn nhân loại Một trong những nguyên nhân cơ bản dẫn đến tình trạng ô nhiễm môi trường là
sự thiếu hiểu biết, thiếu ý thức của con người Vì vậy hiểu biết về môi trường và giáo dục ý thức bảo vệ môi trường mang tính cần thiết, cấp bách, có tính chiến lược toàn cầu Các nhà khoa học đều cho rằng giáo dục bảo vệ môi trường cần
Trang 3được quan tâm đúng mức ngay từ lứa tuổi mầm non vì lứa tuổi này dễ dàng hình thành nề nếp thói quen, mang lại hiệu quả cao, tạo cơ sở cho việc hình thành nhân cách con người
Trong những năm qua, thực hiện quyết định số 1363/QĐ-TTG ngày 17 tháng 10 năm 2001 của Thủ tướng chính phủ về việc: “ Đưa nội dung bảo vệ môi trường vào hệ thống giáo dục quốc dân ” mà giáo dục mầm non chiếm vị trí
vô cùng quan trọng, bởi giai đoạn từ 0 đến 6 tuổi trẻ phát triển rất nhanh về các mặt thể chất, nhận thức, tình cảm, các mối quan hệ xã hội, những nét tính cách, phẩm chất và các năng lực chung Đặc biệt trường mầm non là nơi để lại nhiều dấu ấn đậm sâu trong cuộc đời của mỗi con người, vì trường mầm non là cái nôi đầu tiên nuôi dưỡng, chăm sóc con trẻ ngay từ những bước khởi đầu, trong nhà trường trẻ được tiếp thu những kiến thức, kỹ năng cần thiết để hình thành và phát triển những phẩm chất tốt đẹp ban đầu của con người mới trong một môi trường thuận lợi, đó chính là môi trường giáo dục Tạo môi trường trong lành cho các cháu vui chơi, học tập là điều thiết yếu nhất, trẻ cần điều kiện tốt để phát triển thể chất và tinh thần Mặt khác, môi trường giáo dục luôn có tác động rất lớn đến việc hình thành và phát triển nhân cách cho trẻ thông qua cuộc sống, sinh hoạt hàng ngày của trẻ Và hẳn mỗi chúng ta ai cũng mong muốn con em mình có được cuộc sống, học tập, vui chơi trong một môi trường học tập hấp dẫn, thú vị làm cho trẻ thêm yêu trường lớp, thầy cô, bạn bè
Giáo dục trẻ bảo vệ môi trường là nhiệm vụ cần có chiến lược và kế hoạch cụ thể để phát triển toàn diện nhân cách của trẻ Cần thiết kế chương trình học phù hợp với từng giai đoạn, từng lứa tuổi Giáo dục ý thức bảo vệ môi trường được lồng ghép vào các hoạt động hàng ngày để các bé có thể vừa học, vừa chơi mà vẫn tiếp thu kiến thức một cách hiệu quả nhất Thông qua các hoạt động ngoài trời, các hoạt động khám phá khoa học, giáo viên sẽ tạo hứng thú bước đầu cho trẻ làm quen với những nội dung bảo vệ môi trường
Giáo dục bảo vệ môi trường có ý nghĩa thiết thực trong việc giáo dục ý thức, góp phần hình thành và phát triển một số kỹ năng, thói quen giữ gìn bảo vệ môi trường, thói quen sống vệ sinh, ngăn nắp, gọn gàng Mặt khác tạo sức lan toả đến gia đình, cộng đồng nơi các con sinh sống, đồng thời góp phần hình thành nhân cách tốt đẹp và lối sống văn minh cho trẻ ngay từ tuổi mầm non
Bên cạnh đó để đáp ứng cho điều kiện phát triển của trẻ: Năng động, linh hoạt, tự tin, sáng tạo, trẻ phải có điều kiện được tìm tòi khám phá, trong phạm vi lớp học còn nhiều hạn chế, việc cho các cháu tiếp cận thiên nhiên để có thể trải nghiệm và thực hành những điều cô đã giảng dạy là vô cùng quan trọng, thiên nhiên ngoài trời còn cho trẻ được tiếp nhận không khí trong lành, ánh nắng ban mai giúp cơ thể trẻ phát triển một cách tốt nhất
Nhưng trong thực tế một số trường học vẫn chưa tạo được cảnh quan môi trường xanh, sạch, đẹp để thu hút học sinh, nhiều trường vẫn còn tình trạng học sinh nói tục, hàng ngày vẫn còn có thói quen xả rác ra sân trường, khuôn viên chưa được quy hoạch, sân chơi chưa được bê tông hoá, nhiều khu đất vẫn còn bỏ không, nhà vệ sinh chưa sạch sẽ, chưa đủ cho học sinh, vườn hoa, cây cảnh, đường đi chưa thật sự sạch, đẹp Đặc biệt việc xác định xây dựng môi trường
Trang 4hoạt động và nội dung giỏo dục bảo vệ mụi trường chưa được quan tõm nhiều, chưa xõy dựng được kế hoạch thực hiện trong trường một cỏch cụ thể vỡ thế hiệu quả chưa cao, sự phối kết hợp với phụ huynh học sinh cũn hạn chế, chưa cởi mở thõn thiện
Được sự quan tõm của lónh đạo cỏc cấp đặc biệt là sự chỉ đạo sõu sỏt của phũng Giỏo dục & Đào tạo thành phố, sự phối hợp chặt chẽ giữa cỏc ban ngành, của cha mẹ học sinh, của tập thể cỏn bộ giỏo viờn, nhõn viờn và cỏc chỏu học sinh trong toàn trường Trường mầm non Đụng Thọ B - thành phố Thanh Hoỏ
đó cú những bước chuyển biến mạnh mẽ trong việc xõy dựng mụi trường hoạt động và giỏo dục bảo vệ mụi trường trong nhà trường Từ thực tế của đơn vị, nhằm nõng cao ý thức trỏch nhiệm cho toàn thể phụ huynh, cỏn bộ giỏo viờn, cụng nhõn viờn và cỏc chỏu học sinh trong việc xõy dựng ngụi nhà chung ngày
càng phỏt triển Bản thõn tụi mạnh dạn chia sẻ “Giải phỏp chỉ đạo xõy dựng mụi trường theo hướng lấy trẻ làm trung tõm và giỏo dục bảo vệ mụi trường đạt hiệu quả trong trường MN Đụng Thọ B-TPTH” nhằm gúp phần đổi mới toàn
diện mụi trường giỏo dục trong trường mầm non
2.2 Thực trạng vấn đề trước khi ỏp dụng sỏng kiến
Trường mầm non Đụng Thọ B - Phường Đụng Thọ nằm ở trung tõm thành phố Trong những năm qua mặc dự gặp khụng ớt những khú khăn, khú khăn về cơ sở vật chất, khú khăn về đội ngũ và cả khú khăn về cơ sở hạ tầng trường học Song với sự quan tõm chỉ đạo sỏt sao của PGD&ĐT thành phố, của Đảng uỷ - UBND Phường Đụng Thọ cựng với sự nỗ lực khụng ngừng phấn đấu vươn lờn của tập thể cỏn bộ giỏo viờn trong nhà trường đó xõy dựng được một tập thể đoàn kết nhất trớ cao Mụi trường sư phạm trong sỏng, chất lượng chăm súc giỏo dục trẻ ngày càng được nõng cao
* Thuận lợi :
- Trong những năm qua nhà trường luụn nhận được sự quan tõm chỉ đạo sõu sắc của cỏc cấp lónh đạo, của Đảng uỷ, chớnh quyền địa phương Cỏc tổ chức chớnh trị, đoàn thể trong nhà trường đều hoạt động cú hiệu quả cao và ngày càng lớn mạnh khụng ngừng
- Nhà trường cú đội ngũ cỏn bộ giỏo viờn với 100% đạt trỡnh độ chuẩn và trờn chuẩn, trong đú trờn chuẩn đạt 95%, cú năng lực chuyờn mụn tốt, sỏng tạo trong việc làm, cú nhiều kinh nghiệm trong cụng tỏc CSGD trẻ, cú lối sống kiờn định vững vàng, gương mẫu trong mọi hoạt động của nhà trường
- 100% CBGV trong trường đó được tham gia đầy đủ cỏc lớp chuyờn đề
do Phũng GD&ĐT tổ chức, đặc biệt là chuyờn đề giỏo dục bảo vệ mụi trường
- Nhà trường được cha mẹ học sinh quan tõm và phối hợp nhiệt tỡnh trong cỏc hoạt động giỏo dục, trong việc hỗ trợ kinh phớ để tổ chức cỏc hoạt động giỏo dục cũng như việc xõy dựng cảnh quan mụi trường
* Khú khăn
- Trường MN Đụng Thọ B cú xuất phỏt điểm là khu lẻ của trường MN Đụng Thọ được tỏch ra từ thỏng 11/2012 với diện tớch khuụn viờn hơn 12000 m2, diện tớch phũng nhúm hoạt động cũn chật hẹp Khuụn viờn từng bước đó được cải tạo nhưng chưa mang tớnh toàn diện và phự hợp với thời cuộc
Trang 5- Công tác phối kết hợp với cha mẹ học sinh, các ban ngành đoàn thể, chính quyền địa phương trong quá trình thực hiện phong trào còn chưa sâu rộng
- Việc tạo môi trường mở cho trẻ hoạt động của một số nhóm lớp chưa có hiệu quả cao, môi trường ngoài lớp học chưa được quan tâm nhiều Một số giáo viên còn đối phó trong việc thực hiện nội dung chuyên đề như: Trang trí, tuyên truyền về giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ, phụ huynh
- Giáo viên chưa biết tận dụng các nguyên liệu dễ kiếm để làm đồ dùng dạy học mà chủ yếu sử dụng các đồ dùng dạy học sẵn có Chưa biết huy động cha mẹ học sinh hỗ trợ nguyên liệu làm đồ dùng, việc làm đồ dùng mới chỉ dừng lại ở giáo viên mà chưa quan tâm hướng dẫn cho trẻ cùng làm
- Chưa xây dựng được kế hoạch thực hiện giáo dục môi trường trong trường một cách cụ thể, khoa học dẫn đến hiệu quả chưa cao
- Chưa có linh hoạt trong bố trí tạo môi trường mở hoạt động cho trẻ theo các chủ đề, chủ điểm
Để đánh giá đúng thực trạng tôi tiến hành khảo sát thực tế về môi trường, CSVC cùng 16 giáo viên và 200 trẻ tại trường, kết quả khảo sát trước khi thực hiện đề tài như sau:
T
số
Kết quả
Số lượng
lượng
%
I Điều kiện thực hiện môi trường
trong lớp và ngoài lớp học.
1 Xây dựng môi trường lớp học sinh
động, phong phú theo hướng mở,
linh hoạt Góc chơi bố trí và sắp
xếp khoa học, thuận tiện với trẻ khi
sử dụng
8
2 Đồ dùng đồ chơi tự làm và sưu tầm
từ các nguyên vật liệu địa phương
phong phú, đa dạng về chủng loại,
màu sắc…
8 lớp
3 Môi trường ngoài lớp học đảm bảo
an toàn, thoáng mát, sạch đẹp và có
nhiều góc thiên nhiên mở
2 sân
II Chất lượng đội ngũ
1 CBGV nắm vững nội dung chuyên
đề, xây dựng kế hoạch khoa học,
phù hợp
2 CBGV nắm vững phương pháp,
hình thức tổ chức linh hoạt, hấp dẫn
gây hứng thú hoạt động của trẻ
5
3 Chú trọng việc xây dựng MT hoạt
Trang 6động, tích cực tận dụng phế liệu làm
đồ dùng đồ chơi, thường xuyên thay
đổi cách trang trí, sắp xếp trong lớp
để tạo hứng thú cho trẻ
4 Thành thạo ứng dụng công nghệ
thông tin trong tổ chức các hoạt
động giáo dục bảo vệ môi trường
III Chất lượng trên trẻ
1 Về kiến thức: Trẻ nắm được một số
kiến thức sơ đẳng về môi trường và
bảo vệ môi trường
200 cháu
2 Về kỹ năng, hành vi: Tích cực tham
gia các hoạt động gần gũi, vừa sức
để giữ gìn, BVMT trường, lớp, gia
đình, nơi ở Có thói quen sống gọn
gàng ngăn nắp, vệ sinh cá nhân, vệ
sinh MT sạch sẽ Tự giác thực hiện
một số thao tác vệ sinh cá nhân
200 cháu
3 Có phản ứng với hành vi của con
người làm bẩn môi trường và phá
hoại môi trường
200 cháu
4 Về thái độ tình cảm: Yêu quí, gần
gũi với thiên nhiên Quan tâm chăm
sóc, bảo vệ cây xanh, vật nuôi
Quan tâm đến những vấn đề của
môi trường trường, lớp, gia đình
200 cháu
- Về điều kiện thực hiện: Các lớp đã tương đối đầy đủ đồ dùng, đồ chơi theo quy định Giáo viên đã biết bố trí sắp xếp các góc chơi, biết phân chia các góc phù hợp, có sáng tạo trong việc trang trí, sắp xếp, tự làm và sưu tầm một số
đồ dùng đồ chơi nhưng chưa đẹp mắt, chưa thuận tiện cho việc sử dụng, việc tận dụng các nguyên vật liệu phế thải để làm đồ dùng, đồ chơi cho các hoạt động còn chưa phong phú, chưa đa dạng phong phú về chủng loại và chưa thực hiện thường xuyên
- Sân chơi trước sau đảm bảo an toàn, đồ chơi ngoài trời có nhiều chủng loại Trong trường có nhiều 1 số loại cây bóng mát, cây ăn quả, nhưng khai thác
sử dụng chưa thường xuyên, bố trí chưa hợp lí, có những lúc việc xử lý rác thải chưa kịp thời
- Chất lượng đội ngũ: 100% có trình độ chuẩn về chuyên môn, được tham gia đầy đủ các lớp tập huấn, nắm vững nội dung chuyên đề, tuy nhiên số giáo viên hiện đang còn là giáo viên hợp đồng nhiều nên một số vẫn chưa thục sự yên tâm công tác
- Chất lượng trên trẻ: Còn nhiều trẻ giao tiếp kém, rụt dè, chưa mạnh dạn, năng động trong các hoạt động, đặc biệt là độ tuổi trẻ nhà trẻ và trẻ 3 tuổi Đa số
Trang 7trẻ có những hiểu biết ban đầu về môi trường sống còn hạn chế, chưa biết hợp tác chia sẻ với mọi người xung quanh, yêu quý và gần gũi thiên nhiên, biết yêu quý và bảo vệ vật nuôi cây trồng gần gũi trẻ nhưng kỹ năng thao tác còn vụng về như cách chăm sóc cây, con vật, thao tác vệ sinh cá nhân còn hạn chế
2.3 Các giải pháp đã tiến hành để giải quyết vấn đề:
a, Giải pháp 1: Nâng cao nhận thức của đội ngũ CBGV, NV Xây dựng hình tượng cô giáo mầm non, tấm gương của con trẻ:
Để bồi dưỡng nâng cao nhận thức cho đội ngũ cán bộ giáo viên trong nhà trường về nội dung GDBVMT thì trước hết vai trò người đứng đầu trong trường học là hết sức quan trọng, phải được thể hiện trong kế hoạch phát triển toàn diện
và kế hoạch phát triển của nhà trường Khi lên kế hoạch công việc cần xác định
rõ mục tiêu, cách tổ chức công việc, xác định thời gian cho từng công việc, giao trách nhiệm, sắp đặt nguồn lực, tổ chức giám sát việc thực hiện và điều phối các hoạt động có hiệu quả
Tổ chức cho CBGV tham gia đầy đủ các lớp tập huấn do cấp trên tổ chức, Nhà trường còn thường xuyên tổ chức các buổi giao ban, sinh hoạt chuyên môn hàng tuần, hàng tháng với CBGV các tổ chuyên môn, yêu cầu CBGV thường xuyên tích lũy học hỏi nâng cao hiểu biết về nội dung GDBVMT và tạo môi trường hoạt động theo hướng mở phù hợp với từng độ tuổi và địa hình không gian từng lớp
Xây dựng hình ảnh cô giáo trong mắt trẻ thơ là một yêu cầu vô cùng cần thiết và tiên quyết trong công cuộc giáo dục cho trẻ nói chung và giáo dục bảo
vệ môi trường nói riêng Cô chính là tấm gương phản chiếu trực tiếp, sống động đến trẻ từ hành vi, cử chỉ, lời nói, tác phong…trong mọi hoạt động mà trẻ được cảm nhận, nhìn thấy, nghe thấy, sờ thấy hàng ngày, hàng giờ
Trường mầm non là môi trường giáo dục đầu tiên, trẻ mầm non là tương lai của xã hội Cô giáo mầm non không chỉ là người truyền đạt nhận thức mà còn có ảnh hưởng lớn đến sự phát triển nhân cách của trẻ Hành động, lời nói, hình ảnh của cô sẽ đi theo suốt chặng đường đời của con trẻ Trong thời buổi kinh tế thị trường bùng nổ, đôi lúc cô giáo mầm non không tránh khỏi sự nản lòng, mệt mỏi Song với vai trò là người mẹ hiền thứ hai của các con thì chính ánh mắt, nụ cười hồn nhiên của các con, sự lớn lên tiến bộ của trẻ mỗi ngày là lý
do để các cô lại mỉm cười gắn bó với nghề Luôn biết kìm chế cảm xúc, cô giáo phải thể hiện sự chuẩn mực trong hành vi, cử chỉ, lời nói với con người, sự vật
và các hiện tượng xung quanh mình Hàng ngày cô thể hiện thái độ ân cần niềm
nở với học sinh, cùng trẻ dọn dẹp, sắp đặt hay vệ sinh các đồ dùng, đồ chơi trong lớp của mình Cùng nhau tạo ra những đồ dùng học tập, đồ chơi tự làm Trang trí nhóm lớp, tạo cây xanh trong môi trường lớp học… Sự tận tình, nhiệt huyết của cô đã truyền được những cảm hứng tới trẻ cũng như đam mê, thích làm đẹp, tạo ra cái đẹp cho trường cho lớp trẻ sẽ thấy yêu cô giáo, yêu bạn bè của mình hơn, thích đến trường đi học, yêu trường, yêu lớp Hiểu trẻ và cùng trẻ thực hiện nhiệm vụ hàng ngày như một người bạn chỉ có được ở những cô giáo thực sự tâm huyết với nghề Tạo cho trẻ có được sự giao tiếp, trao đổi cởi mở cùng cô giáo, cùng bạn bè; sự thân thiện giữa cô với trẻ, giữa trẻ với trẻ Trẻ có
Trang 8cơ hội được sẻ chia, được giải bày tâm sự, nguyện vọng, mong ước của mình Cũng nhờ vậy cô hiểu trẻ hơn, trẻ hiểu nhau hơn, hoạt động phối hợp nhịp nhàng hơn và hiệu quả hoạt động tốt hơn, trẻ có thái độ yêu cô, yêu các bạn nhiều hơn
Chúng ta vẫn thường nói: Cô nào thì trò nấy, đặc biệt càng đúng đối với lứa tuổi mầm non Cô là tấm gương phản ánh của trẻ, vì vậy bản thân giáo viên phải tự ý thức và điều chỉnh được trong mọi hành vi, cử chỉ, thái độ, hành động của mình ở mọi lúc, mọi nơi Thực hiện tốt chủ đề phát động của nhà trường hàng năm “ Cô mẫu mực, trò khỏe ngoan, trường khang trang, lớp thân thiện”
Xây dựng mẫu điển hình trong các hoạt động như: Giao tiếp ứng xử của
cô giáo với phụ huynh trong giờ đón và trả trẻ; Mẫu mực trong ứng xử với đồng nghiệp; Tác phong đẹp trong ăn mặc, hành vi, việc làm; Điển hình trong việc xây dựng môi trường lớp học; Điển hình trong phong trào tự làm đồ dùng, đồ chơi …thường xuyên nêu gương và nhân rộng gương điển hình trong nhà trường Nhiều năm qua tấm gương giáo viên mẫu mực được phụ huynh tin tưởng, học sinh yêu quý như cô giáo Phạm Thị Kim, cô giáo Trịnh Thị Hợi, cô giáo Phạm Phương Thảo
b.Giải pháp 2: Chỉ đạo lập kế hoạch, xây dựng nội dung giáo dục phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý trẻ và chủ đề chủ điểm tiến hành.
* Giúp giáo viên xác định được nội dung giáo dục bảo vệ môi trường hết sức thiết thực với trẻ Lập kế hoạch hoạt động thực hiện giáo dục bảo vệ môi trường trong trường mầm non lồng ghép với các chủ đề trong năm học
- Nội dung chuyên đề được lồng ghép, đan xen trong các chủ điểm và xuyên suốt trong cả chương trình chăm sóc, giáo dục trẻ với 4 nội dung cơ bản là: Con người với môi trường xung quanh trẻ; Con người với động vật và thực vật; Con người với thiên nhiên; Con người với tài nguyên cụ thể:
+ Trong lĩnh vực Con người với môi trường: Giúp trẻ hiểu được thế nào là
môi trường bẩn và môi trường sạch và giáo dục trẻ biết giữ vệ sinh nơi công cộng, không vẽ bậy lên tường, bỏ rác đúng nơi quy định, không ngắt lá, bẻ cành, biết chăm sóc cây trồng
+ Đối với lĩnh vực Con người với thế giới động vật: Thông qua các câu
chuyện , bài thơ giúp trẻ hiểu thêm về đặc điểm của con vật, cung cấp cho trẻ những kiến thức cơ bản ban đầu về mối quan hệ động - thực vật- con người và môi trường từ đó trẻ sẽ biết ích lợi của động vật, thực vật đối với con người và ngày càng yêu quý thiên nhiên, con vật,
Tổ chức Hội chợ xuân trong chủ đề Tết và mùa xuân giúp trẻ có kiến thức
đơn giản về một số nghề, văn hóa, phong tục tập quán của địa phương nơi trẻ
sinh sống Thông qua các chủ đề như Trường MN của bé, Bản thân, Thế giới thực vật, Phương tiện giao thông hình thành cho trẻ một số kỹ năng như biết
vệ sinh cá nhân, vệ sinh lớp học, nhà ở gọn gàng ngăn nắp, tham gia trồng cây, tưới cây, bỏ rác vào thùng, thu gom rác bẩn
*Giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ mầm non là cung cấp những kiến thức sơ đẳng, cơ bản phù hợp với khả năng nhận thức của trẻ nhằm tạo ra thái độ
và hành vi đúng đắn của trẻ đối với môi trường như:
Trang 9- Giải thích cho trẻ hiểu những điều xảy ra xung quanh: Tại sao cần trồng cây xanh? tại sao phải thu gom rác? Sự thật là trẻ con thông minh và tiếp thu nhanh hơn chúng ta tưởng rất nhiều Vì thế người lớn nên giải thích cho các con biết về những lời kêu gọi, tuyên truyền, những hình ảnh trên báo chí, ti vi về chủ
đề thiên nhiên và môi trường Đây là cách truyền tải thông tin rất hiệu quả giúp trẻ nhớ lâu và học tập nhanh hơn
- Thông qua những bộ phim hoạt hình mang tính giáo dục trẻ bảo vệ môi trường Tốt nhất là các bố mẹ nên xem cùng con, giải thích nguyên nhân, thực trạng và hậu quả khi môi trường bị ô nhiễm Như vậy trẻ sẽ hiểu rõ hơn và dần hình thành tình yêu đối với thiên nhiên
- Dạy trẻ những hành động nhỏ nhất hàng ngày như: Biết nhặt rác, thu gom rác bỏ vào thùng đựng rác, phân loại rác Ở gia đình, nhà trường hay khi tham gia hoạt động công cộng, con người luôn thải ra môi trường lượng rác thải nhất định Vì vậy hãy cùng trẻ làm, dạy trẻ các xử lý các rác thải đó và bỏ vào đúng nơi quy định Hay dạy trẻ biết tiết kiệm điện nước trong cuộc sống hàng ngày như khi ra khỏi phòng phải tắt điện, mở vòi nước vừa phải đủ dùng để tiết kiệm
- Hoạt động tái chế cũng là một trong những nội dung BGH nhà trường cần chỉ đạo để giáo viên đưa vào dạy trẻ Tổ chức các cuộc thi giữa các lớp với nhau Khi tái chế đồ từ chai nhựa, bố mẹ sẽ đóng góp chai nhựa cho lớp học, một phần trong đó sẽ được sử dụng để các bé làm thành một sản phẩm dự thi hoàn chỉnh, phần còn lại sẽ được gom đi tái chế
- Luôn khen ngợi và ủng hộ trẻ những hành động vì môi trường: Khi các con thực hiện những hành động bảo vệ môi trường, cô giáo và các phụ huynh hãy dành tặng cho các bé lời khen và khích lệ để các bé có hứng thú hơn Không nên thay con làm tất cả mà hãy đồng hành cùng bé Ví dụ như cùng con đi vứt rác, cùng con trồng cây Điều này sẽ giúp các bé ý thức được những hành động mình làm có ý nghĩa như thế nào với môi trường
c,
Giải pháp 3 : Chỉ đạo giáo viên xây dựng môi trường hoạt động mở “ lấy trẻ làm trung tâm”, phù hợp theo từng chủ đề giáo dục trong năm học.
Môi trường giáo dục có ảnh hưởng rất lớn đến sự thành công trong học tập của trẻ Môi trường học tập lấy trẻ làm trung tâm là môi trường hoạt động
mà trẻ tham gia xây dựng cùng giáo viên và là môi trường giáo dục dựa vào nhu cầu, hứng thú và khả năng của trẻ như:
- Sắp xếp thuận tiện khi sử dụng;
- Phong phú các góc hoạt động;
- Học liệu đa dạng, hấp dẫn, khuyến khích trẻ có thể sử dụng theo nhiều cách sáng tạo khác nhau;
- Tận dụng nguyên vật liệu sẵn có của địa phương;
- Có nhiều cơ hội cho trẻ lựa chọn học liệu và hoạt động;
Vì vậy BGH nhà trường đã chỉ đạo giáo viên xây dựng môi trường hoạt động lấy trẻ làm trung tâm được triển khai một cách đồng bộ và tích cực thông qua các hoạt động sau:
* Tích lũy và sưu tầm đồ dùng, đồ chơi
Trang 10Vận động phụ huynh và các cháu quyên góp các loại phế liệu: vỏ hộp sũa, sách, báo, tranh, ảnh, chai lọ, vỏ hộp, vỏ sò, vỏ hến, mẩu gỗ vụn, đá, sỏi, cành cây, thân cây khô, mẫu để chơi cát, đồ sành, sứ, nắp chai Thông báo với phụ huynh về các bộ sưu tập theo chủ đề của lớp và khuyến khích họ tham gia (Cần lưu ý các nguyên vật liệu này phải đảm bảo an toàn tuyệt đối không gây hại cho sức khoẻ của trẻ)
Ví dụ: Từ quyển lịch bàn cũ có thể trang trí để thành quyển anbum ảnh
Từ các loại vỏ hộp sữa hình tròn bằng nhựa trang trí, lắp ráp thành các cột của hàng rào trong trò chơi xây dựng
* Chỉ đạo các nhóm lớp trang trí cây xanh trong lớp học
Để có môi trường trong lớp học xanh - sạch - đẹp lôi cuốn trẻ, trước tiên chỉ đạo cho giáo viên trồng cây cảnh trong bồn hoa phía trước lớp học, một số cây xanh trang trí ở các góc lớp, các cửa sổ Các cây xanh trang trí trong lớp học đảm bảo xanh quanh năm, không có gai, không độc, không có sâu bệnh Có thể trồng cây vào chậu sành, sứ, chậu xi măng, các chai lọ phế thải…để treo trên cửa sổ, đặt trên các giá đồ chơi, góc lớp, hiên chơi sao cho đẹp mắt Đảm bảo khai thác hợp lý mặt sàn, mảng tường, trần nhà, cửa sổ, hiên chơi… để bố trí sắp đặt đồ dùng, đồ chơi, cây xanh theo từng chủ đề
* Tạo cho giáo viên luôn có ý thức tìm kiếm, sưu tầm nguồn nguyên vật liệu phong phú làm đồ chơi cho trẻ:
+ Sưu tầm sách, báo, mo cau, mũ tai bèo, nón lá, ô xoè, bị cói, rổ, rá, dần, sàng tre…để trang trí góc chơi dân gian, góc nghệ thuật
+ Sưu tầm các mảnh vải vụn có màu sắc, hình dáng sặc sỡ để làm con rối, tảng đá, sóng biển, bộ cài cúc, váy búp bê
+ Sưu tầm các loại hộp các tông, các giá giới thiệu sản phẩm đã hết thời gian trưng bày, có thể trang trí thành sân khấu, làm bàn, hoặc làm thành đường hầm… cho trẻ chơi, làm giá để đồ dùng…
* Tham khảo, sưu tầm, học tập thông qua mạng Iternet, các chương trình truyền hình để học tập thêm nhiều cách làm đồ dùng đồ chơi phong phú, sáng tạo, hấp dẫn hơn
Với cách làm trên đã tạo cho CBGV, phụ huynh và trẻ luôn có ý thức phối kết hợp làm thêm đồ dùng đồ chơi cho trẻ, giáo dục ý thức tiết kiệm, tái sử dụng phế liệu, hạn chế rác thải, góp phần bảo vệ môi trường sống
*Bố trí, sắp xếp các góc chơi: Chỉ đạo giáo viên cách bố trí trong phòng học, chia thành các góc cho phù hợp với nhu cầu hoạt động của trẻ, đáp ứng yêu cầu của chương trình, nhằm giúp trẻ hoạt động tích cực hơn, lựa chọn và thực hiện hoạt động một cách độc lập, ít phụ thuộc vào giáo viên Vật liệu trong mỗi góc chơi phải phù hợp với mục đích của từng góc, các góc có thể liên kết với nhau xoay quanh chủ đề; ranh giới giữa các góc phải được xác định rõ ràng, có khoảng trống để trẻ di chuyển Việc xây dựng môi trường góc cần được chú trọng về việc bổ sung các nguyên vật liệu, các đồ chơi dạng mở giúp trẻ tích cực hoạt động, phù hợp với số lượng trẻ tham gia chơi
Đối với các góc ở trong lớp không nhất thiết phải có tất cả các hoạt động, các vật liệu, các góc vào cùng một thời điểm Những góc chơi thường xuyên