Hoạt động của sinh viên Nội dung 1: Phân tích nhiệm vụ thiết kế - Thiết lập danh sách yêu cầu Nội dung 2: Thiết kế sơ bộ - Xác định các vấn đề cơ bản - Thiết lập cấu trúc chức năng -
Trang 1BỘ CÔNG THƯƠNG TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHIỆP HÀ NỘI
KHOA CƠ KHÍ - -
BÁO CÁO
HỌC PHẦN: THIẾT KẾ HỆ THỐNG CƠ ĐIỆN TỬ
Đề tài: Thiết kế sản phẩm cơ điện tử “Robot hút bụi”
Giáo viên hướng dẫn : Th.S Nhữ Quý Thơ
Sinh viên thực hiện: Nguyễn Trung Hiếu 2019604420
Phạm Văn Hiếu 2018605731 Nguyễn Tiến Hòa 2019601895
Hà Nội – 2022
Trang 2PHIẾU HỌC TẬP CÁ NHÂN/NHÓM
I Thông tin chung
1 Tên lớp: ME6061004 Khóa: 14
2 Tên nhóm: N09
Họ và tên thành viên
- Nguyễn Trung Hiếu MSV: 2019604420
- Phạm Văn Hiếu MSV: 2018605731
II Nội dung học tập
1 Tên chủ đề: Thiết kế sản phẩm cơ điện tử: Robot hút bụi
2 Hoạt động của sinh viên
Nội dung 1: Phân tích nhiệm vụ thiết kế
- Thiết lập danh sách yêu cầu
Nội dung 2: Thiết kế sơ bộ
- Xác định các vấn đề cơ bản
- Thiết lập cấu trúc chức năng
- Phát triển cấu trúc làm việc
- Lựa chọn cấu trúc làm việc
Nội dung 3: Thiết kế cụ thể
- Xây dựng các bước thiết kế cụ thể
- Tích hợp hệ thống
- Phác thảo sản phẩm bằng phần mềm CAD và/hoặc bằng bản vẽ phác Áp dụng các công cụ hỗ trợ: Mô hình hóa mô phỏng, CAD, HIL,… để thiết kế sản phẩm
3 Sản phẩm nghiên cứu : Báo cáo thu hoạch bài tập lớn
Trang 3IV Học liệu thực hiện tiểu luận, bài tập lớn, đồ án/dự án
1 Tài liệu học tập: Bài giảng môn học thiết kế hệ thống cơ điện tử và các tài liệu tham khảo
2 Phương tiện, nguyên liệu thực hiện tiểu luận, bài tập lớn, đồ án/dự án (nếu có): Máy tính
Ts Nguyễn Anh Tú Ths Nhữ Quý Thơ
Trang 4LỜI MỞ ĐẦU
Trong những năm gần đây ngành Cơ Điện tử có những bước phát triển vượt bậc, việc ứng dụng các sản phẩm cơ điện tử vào sản xuất ngày càng phổ biến giúp nâng cao năng suất lao động và hạ giá thành sản phẩm Song song với quá trình phát triển đó là yêu cầu ngày càng cao về độ chính xác, tin cậy, khả năng làm việc trong môi trường khắc nghiệt với thời gian dài của các hệ thống cơ điện tử Vì vậy việc nghiên cứu và thiết kế các hệ thống cơ điện tử để đáp ứng được yêu cầu trên
là việc làm cần thiết Sự phát triển của hệ thống cơ điện tử là sự phát triển của các ngành kỹ thuật điện tử, công nghệ thông tin, ngành kỹ thuật điều khiển và tự động hoá đã và đang đạt được nhiều tiến bộ mới Học phần Thiết kế hệ thống Cơ Điện
tử được đưa vào giảng dạy với mục đích giúp sinh viên có kiến thức và tư duy trong việc lập kế hoạch công việc theo trình tự hợp lý để có thể thiết kế được một
hệ thống cơ điện tử hoạt động ổn định, tối ưu và hiệu quả Học phần cũng rèn luyện cho sinh viên khả năng tư duy hệ thống, kỹ năng làm việc nhóm và kiến thức về nhiều mảng khác nhau, giúp ích cho học tập và công việc sau này Sau quá trình học tập và tự tìm hiểu về học phần, nhóm sinh viên đã lựa chọn và hoàn thành báo cáo bài tập lớn với đề tài: Thiết kế sản phẩm cơ điện tử “Robot hút bụi” Đây là một đề tài hay và có tính ứng dụng cao trong đời sống đồng thời cũng là
cơ sở cho những nghiên cứu và sản phẩm sau này của sinh viên
Trang 5CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ ROBOT HÚT BỤI
1.1 Giới thiệu về Robot hút bụi
- Nhiều người trong chúng ta thường vệ sinh phòng của mình mỗi tuần một lần hay nhiều khi do công việc bận rộn, ta chỉ vệ sinh chỉ khi có khách đến thăm Nhưng cho dù bạn có thuộc nhóm nào thì "sức hút" của Robot hút bụi cũng sẽ làm ngôi nhà của bạn trở nên thật sạch sẽ và tinh tươm
- Hiện nay, với sự phát triển mạnh mẽ của cách mạng công nghệ 4.0, sự tham gia của máy móc vào các hoạt động thường ngày đã đóng vai trò rất quan trọng, hỗ trợ cuộc sống của con người dễ dàng hơn, tiện lợi hơn Các loại robot, máy móc đã thay thế sức người trong rất nhiều các hoạt động sản xuất, lao động, Đặc biệt, ngay từ trong cuộc sống gia đình cũng đã có sự xuất hiện của rất nhiều các loại thiết bị công nghệ hiện đại để giải phóng sức lao động của các bà nội trợ
- Robot hút bụi hay còn gọi với cái tên máy hút bụi tự động là loại thiết bị hiện đại và thông minh nhất hiện nay trên thị trường thực hiện công việc lau dọn nhà cửa Sản phẩm này được thiết kế và lập trình sẵn để thực hiện toàn bộ công việc hút bụi, lau sàn nhà hoàn toàn tự động mà không cần đến quá nhiều tác động của con người Chính vì thế, ngay cả khi chúng ta không có ở nhà, robot hút bụi, robot lau nhà vẫn có thể tự hoạt động, dọn dẹp sàn nhà hiệu quả
- Thiết bị này là giải pháp thay thế tối ưu cho các dụng cụ như chổi quét nhà hay máy hút bụi truyền thống, không cần dùng đến sức người Do đó, robot hút bụi lau nhà rất được lòng các chị em, các bà nội trợ, đảm nhiệm tốt công việc lau dọn nhà cửa mệt nhọc, nhàm chán
1.2 Lịch sử phát triển của Robot hút bụi
Trang 6vẫn chưa thực sự tạo được ấn tượng với người dùng Và tất nhiên tình hình kinh
doanh robot cũng đi xuống
Hình 1.1: Robot hút bụi Trilobite
1.2.2 Giai đoạn phát triển
Dấu mốc tiếp theo của sự phát triển robot hút bụi là vào năm 2001, khi hãng Dyson chế tạo mẫu DC06 Đây là mẫu robot hút bụi có kích thước lớn, giá thành
cao do đó đã không được thị trường chấp nhận
Cho tới năm 2002, iRobot cho ra đời mẫu robot hút bụi Roomba Roomba
đã đánh dấu bước tiến quan trọng cho loại robot hút bụi Điểm khác biệt lớn giữa robot của Roomba so với các hãng khác là nó có khả năng tự động thay đổi hướng,
phát hiện vết bẩn trên sàn và phát hiện vị trí của bậc thang
Hình 1.2: Robot hút bụi Roomba
Trang 71.2.3 Các thành phần chính của Robot hút bụi
Một Robot hút bụi gồm hai thành phần chính:
Phần cơ khí: Vỏ máy, bánh xe, hệ thống laser định vị, hộp đựng bụi, đế
sạc, dây sạc , chổi quét
Phần điều khiển: Remote, tường ảo (thiết bị có nhiệm vụ hạn chế khu vực
làm việc cho máy), bộ vi mạch lập trình, bộ xử lý kết nối wifi
CHƯƠNG 2: PHÂN TÍCH NHIỆM VỤ THIẾT KẾ 2.1 Đánh giá yêu cầu thực tế của Robot hút bụi
Thương hiệu: Thương hiệu là một trong những yếu tố đầu tiên bạn nên quan tâm khi lựa chọn robot hút bụi, đây là yếu tố quyết định đến độ uy tín của sản phẩm
Tính năng thông minh: Cảm biến vật cản và điều hướng thông minh yêu cầu cần thiết để robot di chuyển, hút bụi và làm sạch mặt sàn tối ưu nhất Robot cảm biến vật cản, tránh va chạm, dẫn đến hư hỏng
Phù hợp với nhu cầu làm sạch của môi trường sống: mức giá cả phải chăng phù hợp với ngân sách: Mặc dù công suất hút bụi của robot khá tốt, làm sạch sàn nhưng khả năng lau dọn, làm sạch sâu mọi ngóc ngách chưa thực sự thay thế máy hút bụi cầm tay Người dùng cần cân nhắc, đầu tư robot hút bụi với mức giá phù hợp, tránh lãng phí và không hiệu quả
2.1.1 Danh sách yêu cầu:
Trang 8 Đầu vào: điện
Đầu ra: tốc độ và khả năng hút bụi
Hiển thị:
- Trên thân máy có đèn báo
- Trên điện thoại có thể điều chỉnh tốc
độ di chuyển và khả năng hút bụi
Kết nối thông qua Bluetooth
Chống va đập tốt
Pin đạt yêu cầu của hãng, không cháy
nổ
Độ ồn <65dB chống ô nhiễm tiếng ồn
Trang 9 Thử nghiệm tính năng hút bụi: sạch sẽ
Thử nghiệm tính năng lau nhà: Sạch sẽ
Thử nghiệm tính năng bộ sạc không dây: thời gian sạc 3 – 4 giờ dùng được
Các bộ phận sau khi hỏng được xử lí không ảnh hưởng tới môi trường
Trang 10Việc xác định các vấn đề cơ bản dựa theo các bước dưới đây
Bước 1 và 2: loại bỏ sở thích cá nhân, bỏ qua yêu cầu không ảnh hưởng trực tiếp đến chức năng và các rằng buộc cần thiết
- Đầu vào: điện
- Đầu ra: tốc độ và khả năng hút bụi
Trang 11- Kết nối thông qua Bluetooth
- Doanh nghiệp chuyên về đồ điện tử: Toshiba, Samsung,…
- Công dụng chính: hút bụi, lau nhà
Quản lí chất lượng:
- Thử nghiệm tính năng hút bụi: Sạch sẽ
- Thử nghiệm tính năng lau nhà: Sạch sẽ
- Thử nghiệm tính năng bộ sạc không dây: Thời gian sạc 3 – 4 giờ dùng được
Trang 12- 2.500.000 ~ 3.000.000 VNĐ tùy cấu hình khách hàng chọn
Kế hoạch phát triển:
- Nghiên cứu cải tiến trong vòng 3 năm
Bước 3: Trong mức độ nhất định khái quát lại kết quả bước trước
- Kích thước bụi có thể hút được
- Trọng lượng bụi có thể hút được
- Đầu vào: Điện
- Đầu ra: Tốc độ và khả năng hút bụi
- Kết nối thông qua Bluetooth
Phụ tùng:
- Bộ đệm
- Chổi quét
Trang 13- Bộ sạc
Độ an toàn:
- Vỏ được làm bằng vật liệu cách nhiệt
- Chống va đập tốt
- Pin đạt yêu cầu của hãng, không cháy nổ
- Độ ồn phù hợp với chống ô nhiễm tiếng ồn
Công thái học:
- Thiết kế tối giản, dễ sử dụng
- Có thể hút bụi được những chỗ nhỏ hẹp
Sản xuất:
- Dựa trên các doanh nghiệp lớn
- Công dụng chính: hút bụi, lau nhà
Quản lí chất lượng:
- Thử nghiệm tính năng hút bụi: Sạch sẽ
- Thử nghiệm tính năng lau nhà: Sạch sẽ
- Thử nghiệm tính năng bộ sạc không dây: Thời gian sạc sẽ ít hơn thời gian
Trang 14Bước 4: Hình thành các vấn đề trong các thuật ngữ trung lập về giải pháp
Thiết kế robot hút bụi
2.1.3 Thiết lập cấu trúc chức năng:
a) Chức năng tổng thể:
Chức năng tổng thể robot hút bụi
Trang 15Khống chế tốc độ
Chuyển đổi Điện - Cơ
Dẫn động
Xử lý và điều khiển
Năng lượng
Sạc điện Lưu trữ điện
Di chuyển
Báo đầy bụi
Xả bụi
Trang 17- Tránh va chạm:
- Lưu trữ năng lượng:
- Xử lý và điều khiển:
Trang 18- Báo tín hiệu và hiển thị ra màn hình:
- Kiểm tra vị trí:
- Hút bụi và kiểm soát lực hút:
Trang 192.1.4 Tìm hiểu nguyên tắc làm việc:
7 Truyền động Bộ truyền đai Trục vít me Bộ truyền
Trang 20Cảm biến tiệm cận
Encoder Tuyệt đối
Encoder Tương đối
chuyển động
Module điều khiển chuyển động
Bộ chuyển đổi điện năng
19 Di
chuyển
Di chuyển robot hút bụi
Cảm biến tường tránh va chạm Cảm biến
Cảm biến vùng
Trang 21Mắt nhận tín hiệu Remote kéo dài
Mạch nhận tín hiệu âm thanh Bluetooth
27 Phát tín hiệu Bộ phát tín
hiệu Analog
Đèn báo tín hiệu
2.1.5 Kết hợp các nguyên tắc làm việc
Các nguyên tắc làm việc được kết hợp thành các biến thể được biểu diễn như trong bảng
Cụ thể những nguyên tắc được đặt ký hiệu cùng màu sẽ tạo thành một biến thể Theo bảng ta có thể thấy có ba biến thể với ba màu khác nhau được chọn ra tương ứng màu
đỏ (biến thể 1), màu vàng (biến thể 2) và màu xanh (biến thể 3) Từ đây ta xét tới tính khả thi của các biến thể vừa được tạo ra
2.1.6 Lựa chọn biến thể phù hợp
Sau khi kết hợp các nguyên tắc làm việc (biểu diễn trên bảng 1.1), ta được ba biến thể tiêu biểu:
Biến thể 1 : 1.1 – 2.1 – 3.2 – 4.1 – 5.3 – 6.1 – 7.2 – 8.2 – 9.2 – 10.1 – 11.1 – 12.1 – 13.1 – 14.1 – 15.1 – 16.1 – 17.1 – 18.1 – 19.1 – 20.1 – 21.1 – 22.1 – 23.1 – 24.1 – 25.3 – 26.3 – 27.1
Biến thể 2 : 1.2 – 2.1 – 3.1 – 4.2 – 5.1 – 6.1 – 7.3 – 8.1 – 9.2 – 10.3 – 11.1 – 12.1 – 13.1 – 14.3 – 15.2 – 16.2 – 17.1 – 18.1 – 19.2 – 20.3 – 21.3 – 22.3 – 23.1 – 24.2 – 25.2 – 26.1 – 27.2
Trang 22Biến thể 3 : 1.2 – 2.2 – 3.2 – 4.2 – 5.2 – 6.2 – 7.1 – 8.1 – 9.1 – 10.2 – 11.2 – 12.2 – 13.1 – 14.2 – 15.2 – 16.2 – 17.1 – 18.1 – 19.3 – 20.2 – 21.2 – 22.2 – 23.1 – 24.3
Trang 242.1.7 Tổng hợp và đánh giá các biến thể
Điểm tiêu chí
Điểm đánh giá Biến
thể 1
Biến thể 2
Biến thể 3
Chống ngắn mạch 0.03 0.01 0.012 0.008 Ngắt điện khi
quá tải 0.025 0.005 0.015 0.005 Chống đảo
pha 0.025 0.01 0.015 0.01 Chuyển đổi điện cơ 0.06 0.04 0.02 0.04
động 0.05 0.025 0.025 0.025 Dẫn hướng 0.05 0.02 0.03 0.02 Kiểm soát đóng mở
3
Xử lý và điều khiển 0.05 0.02 0.02 0.01 Kiểm
soát vị
trí
Đo vị trí 0.02 0.005 0.015 0.005
Di chuyển 0.015 0.005 0.008 0.002 Hiển thị 0.015 0.007 0.006 0.003 Kiểm soát lực hút 0.05 0.03 0.02 0.03 Kiểm
soát quá tải
Đo khối lượng 0.03 0.02 0.005 0.005 Báo quá tải 0.02 0.005 0.005 0.01
4
Khởi
động
Nhận tín hiệu 0.05 0.025 0.015 0.01 Hiển trị 0.05 0.035 0.015 0.035 Hút bụi
Đóng mở cửa hút 0.05 0.02 0.03 0.02 Hiển thị 0.02 0.008 0.007 0.005 Phát tín hiệu 0.03 0.02 0.01 0.02
Trang 25CHƯƠNG 3: THIẾT KẾ CỤ THỂ 3.1 Bộ chuyển đổi điện áp
3.1.1 Chuyển đổi AC-DC
Hình 1: Bộ sạc máy hút bụi
Thông số kỹ thuật
Điện áp vào AC (dòng điện thay thế) 100V-240V
50-60Hz
Dòng điện đầu ra định mức 1100MA
Môi trường: nhiệt độ làm việc 0~45℃, 20% ~ 90% RH
Trang 263.1.2 Nguồn
Lựa chọn loại Pin Lithium kết cấu nhỏ ngọn, có khả năng lưu trữ lớn, độ bền cao, dung lượng lớn, khả năng chống nước, chống cháy tốt và không gây ô nhiễm môi trường
- Khi pin cung cấp năng lượng cho mô-đun, điện áp đầu ra luôn bằng điện
áp pin khi rơle được đóng lại
- Màn hình hiển thị chính xác, mô-đun chuyển đổi sẽ bật và tắt nhanh khi đến gần điện áp thấp nhất
- Mô-đun bảo vệ điện áp có bảo vệ xả quá mức và bảo vệ ngắt kết nối điện
Trang 27Hình 3:Mô đun bảo vệ điện áp
Thông số kỹ thuật
Độ chính xác điều khiển 0.1V
Phạm vi sử dụng tất cả các loại pin, pin lithium
3.3 Động cơ điện 1 chiều
Trang 28
Hình 4:Motor hút bụi
3.4 Bộ giảm tốc
3.4.1 Bộ giảm tốc bánh răng
Bộ giảm tốc là một hệ bánh răng được lắp ghép với nhau theo quy tắc tăng
tỉ số truyền cùng với đó làm giảm tốc độ quay của trục dẫn động nhờ vào sự khác nhau giữa đường kính và số răng giữa các cặp bánh răng ăn khớp trong bộ giảm tốc
Hình 5:Hộp số giảm tốc
Trang 293.4.2 Giảm tốc bánh răng hành trình
Hình 6:Công tắc hành trình
Công tắt hành trình có chức năng đóng mở mạch điện, và nó được đặt trên đường hoạt động của một cơ cấu nào đó sao cho khi cơ cấu đến 1 vị trí nào đó sẽ tác động lên công tắc Hành trình có thể là tịnh tiến hoặc quay
Khi công tắc hành trình được tác động thì nó sẽ làm đóng hoặc ngắt một mạch điện do đó có thể ngắt hoặc khởi động cho một thiết bị khác Người ta có thể dùng công tắc hành trình vào các mục đích như:
Giới hạn hành trình ( khi cơ cấu đến vị trí dới hạn tác động vào công tắc sẽ làm ngắt nguồn cung cấp cho cơ cấu -> nó không thể vượt qua vị trí giới hạn)
Hành trình tự động: Kết hợp với các role, PLC hay VĐK để khi cơ cấu đến
vị trí định trước sẽ tác động cho các cơ cấu khác hoạt động (hoặc chính cơ cấu đó)
3.5 Mạch cầu H
Module điều khiển động cơ bước/ động cơ DC – L298 có hai ngõ ra điều khiển được tốc độ nhờ điều xung PWM và chiều quay của hai động cơ bước / DC
Trang 30Hình 7:Modun điều khiển động cơ
- Cho phép phạm vi tín hiệu điện áp đầu vào:
Mức độ thấp: - 0,3 ≤ Vin ≤ 1,5 V (tín hiệu điều khiển là không hợp lệ)
Cao: 2.3V ≤ Vin ≤ VSS (tín hiệu điều khiển)
- Điện năng tiêu thụ tối đa: 20W (nhiệt độ T = 75 ° C)
Trang 31Hình 8:Điều khiển Robot
Nút clean: Sử dụng để khởi động cho robot chay (tương đương chức năng với nút clean trên robot)
Nút vòng xoáy: Xoáy quanh điểm cần tập trung hút và hút mạnh hơn Nút ngôi nhà: Tự động về sạc
Nút vuông: Hút sạch chân tường, máy sẽ men theo các chân tường để hút/lau
Clock: giờ hiện tại (theo khung giờ sinh hoạt, cần cài đặt trước khi sử dụng
sử dụng các phím (lên, xuống, trái, phải để chỉnh giờ
Plan: Hẹn giờ (hẹn theo thời điểm mà mình cần robot chạy)
Trang 323.7 Bộ điều khiển Arduino
Hình 9:Bộ điều khiển Arduino
Cường độ dòng điện trên mỗi I/O pin 20 mA
Cường độ dòng điện trên mỗi 3.3V pin 50mA
Flash Memory 32 KB (ATmega328P) 0.5 KB được sử dụng bởi bootloader
Trang 34- Thông báo các trạng thái của robot hút bụi:
- Đèn đỏ: Cảnh báo
- Đèn xanh: Đang Trong chế độ sạc
- Đèn vàng: Trạng thái ngủ