nguyên tắc cơ bản của chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp

KỲ THI KẾT THÚC HỌC PHẦN HỌC KỲ 2 NĂM HỌC 2021 2022 Đề tài bài tập lớn ( Đề 1) Trình bày hiểu biết của anh (chị) về các nguyên tắc cơ bản của chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp kế toán, kiểm toán Việt Nam Trên cơ sở hiểu biết của mình, anh (chị) hãy liên hệ thực tế về việc vi phạm nguyên tắc của chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp kế toán, kiểm toán tại một doanh nghiệp cụ thể Hà Nội, ngày 18 tháng 5 năm 2022 MỤC LỤC CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CÁC NGUYÊN TẮC CƠ BẢN CỦA CHUẨN MỰC ĐẠ.

KỲ THI KẾT THÚC HỌC PHẦN HỌC KỲ 2 NĂM HỌC 2021-2022

Đề tài bài tập lớn: ( Đề 1) Trình bày hiểu biết của anh (chị) về các nguyên tắc cơ bản của chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp kế toán, kiểm toán Việt Nam Trên cơ sở hiểu biết của mình, anh (chị) hãy liên hệ thực tế về việc vi phạm nguyên tắc của chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp kế toán, kiểm toán tại một doanh nghiệp cụ thể

Hà Nội, ngày 18 tháng 5 năm 2022

MỤC LỤC CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CÁC NGUYÊN TẮC CƠ BẢN CỦA CHUẨN MỰC ĐẠO ĐỨC NGHỀ NGHIỆP KẾ TOÁN, KIỂM TOÁN VIỆT

NAM 1

1.1 Nguyên tắc cơ bản của chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp kế toán, kiểm toán 1

1.1.1 Tính chính trực 1

1.1.2 Tính khách quan 2

1.1.3 Tính bảo mật 3

1.1.4 Năng lực chuyên môn và tính thẩn trọng 5

1.1.5 Tư cách nghề nghiệp 6

CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG VI PHẠM NGUYÊN TẮC CỦA CHUẨN MỰC ĐẠO ĐỨC NGHỀ NGHIỆP KẾ TOÁN, KIỂM TOÁN TẠI CÔNG TY TNHH SÔNG GIANG 7

2.1 Giới thiệu về công ty 7

2.2 Thực trạng vi phạm nguyên tắc của chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp kế toán, kiểm toán tại Công Ty TNHH Sông Giang 7

2.3 Nguyên nhân thực trạng về vấn đề vi phạm đạo đức nghề nghiệp tại công ty 9

2.3.1 Đối tượng hữu quan về vấn đề vi phạm đạo đức nghề nghiệp 9

2.3.2 Mâu thuẫn về vấn đề vi phạm đạo đức nghề nghiệp 10

2.3.3 Nguyên nhân về vấn đề vi phạm đạo đức nghề nghiệp 10

2.4 Đề xuất giải pháp 10 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CÁC NGUYÊN TẮC CƠ BẢN CỦA CHUẨN MỰC ĐẠO ĐỨC NGHỀ NGHIỆP KẾ TOÁN, KIỂM TOÁN VIỆT NAM

kiểm toán

Kế toán viên, kiểm toán viên chuyên nghiệp phải tuân thủ các nguyên

tắc đạo đức cơ bản sau:

- Tính chính trực: Phải thẳng thắn, trung thực trong tất cả các mối quan

hệ chuyên môn và kinh doanh

- Tính khách quan: Không cho phép sự thiên vị, xung đột lợi ích hoặc

bất cứ ảnh hưởng không hợp lý nào chi phối các xét đoán chuyên môn và kinh doanh của mình

- Tính bảo mật: Phải bảo mật thông tin có được từ các mối quan hệ

chuyên môn và kinh doanh, vì vậy, không được tiết lộ bất cứ thông tin nào cho bên thứ ba khi chưa được sự đồng ý của bên có thẩm quyền, trừ khi có quyền hoặc nghĩa vụ phải cung cấp thông tin theo yêu cầu của pháp luật hoặc cơ quan quản lý hoặc tổ chức nghề nghiệp, và cũng như không được sử dụng thông tin

vì lợi ích cá nhân của kế toán viên, kiểm toán viên chuyên nghiệp hoặc của bên

thứ ba

- Năng lực chuyên môn và tính thận trọng: Thể hiện, duy trì sự hiểu biết

và kỹ năng chuyên môn cần thiết nhằm đảm bảo rằng khách hàng hoặc chủ doanh nghiệp được cung cấp dịch vụ chuyên môn có chất lượng dựa trên những kiến thức mới nhất về chuyên môn, pháp luật và kỹ thuật, đồng thời hành động một cách thận trọng và phù họp với các chuẩn mực nghề nghiệp và kỹ thuật

được áp dụng

- Tư cách nghề nghiệp: Phải tuân thủ pháp luật và các quy định có liên

quan, tránh bất kỳ hành động nào làm giảm uy tín nghề nghiệp của mình

1.1.1 Tính chính trực

Nguyên tắc về tính chính trực yêu cầu tất cả kế toán viên, kiểm toán viên chuyên nghiệp phải thẳng thắn và trung thực trong tất cả các mối quan hệ chuyên môn và kinh doanh Tính chính trực cũng yêu cầu việc hành xử một cách công bằng và đáng tin cậy

Kế toán viên, kiểm toán viên chuyên nghiệp không được để bị gắn tên với các báo cáo, tờ khai, thông báo hoặc các thông tin khác mà họ cho rằng các

thông tin đó:

(a) Có sai sót trọng yếu hoặc gây hiểu nhầm

(b) Được đưa ra một cách thiếu thận trọng

(c) Bỏ sót hoặc che đậy những thông tin cần thiết mà việc bỏ sót hoặc che đậy đó có thể dẫn tới việc thông tin bị hiểu nhầm

Khi kế toán viên, kiểm toán viên chuyên nghiệp nhận thấy họ đang bị gắn tên với các thông tin này, họ phải tiến hành các bước cần thiết để chấm dứt việc

bị gắn tên với các thông tin đó

1.1.2 Tính khách quan

Nguyên tắc về tính khách quan yêu cầu tất cả kế toán viên, kiểm toán viên chuyên nghiệp không để sự thiên vị, xung đột lợi ích hoặc ảnh hưởng không hợp lý của những đối tượng khác chi phối các xét đoán chuyên môn hay

kinh doanh của mình

Khi lựa chọn và áp dụng các tiêu chuẩn về đạo đức có liên quan đến tính

khách quan, cần có sự quan tâm đáng kể đối với các nhân tố sau:

• Người làm kế toán và người làm kiểm toán, trong các trường hợp phải chịu áp lực mạnh, có thể dẫn đến việc vi phạm tính khách quan

• Do không thể định nghĩa và quy định được tất cả các trường hợp phải chịu áp lực nên phải quy định các tiêu chuẩn để xác định các mối quan hệ có khả năng dẫn đến việc vi phạm tính khách quan của người làm kế toán và người làm kiểm toán

• Cần tránh các mối quan hệ dẫn đến sự thành kiến, thiên vị hoặc bị ảnh hưởng của những người khác có thể dẫn đến vi phạm tính khách quan

• Người làm kế toán và người làm kiểm toán có nghĩa vụ đảm bảo tôn trọng tính khách quan đối với các quan hệ cá nhân liên quan đến dịch vụ chuyên nghiệp

• Người làm kế toán và người làm kiểm toán không nên nhận quà hoặc tặng quà, dự chiêu đãi hoặc mời chiêu đãi đến mức có thể làm ảnh hưởng đáng

kể tới các đánh giá nghề nghiệp hoặc tới những người họ cùng làm việc Quà tặng hoặc chiêu đãi là quan hệ tình cảm cần thiết nhưng người làm kế toán và người làm kiểm toán nên tránh các trường hợp có thể ảnh hưởng đến tính chính trực, khách quan hoặc dẫn đến tai tiếng nghề nghiệp

1.1.3 Tính bảo mật

Nguyên tắc về tính bảo mật yêu cầu kế toán viên, kiểm toán viên chuyên

nghiệp không được:

(a) Tiết lộ các thông tin có được từ mối quan hệ chuyên môn và kinh doanh ra ngoài doanh nghiệp kế toán, kiểm toán hay doanh nghiệp, tổ chức nơi

họ làm việc khi chưa có sự đồng ý của người có thẩm quyền, trừ khi có quyền hoặc nghĩa vụ phải công bố theo quy định của pháp luật hoặc hướng dẫn của tổ

chức nghề nghiệp

(b) Sử dụng những thông tin mật có được từ mối quan hệ chuyên môn

và kinh doanh để phục vụ lợi ích cá nhân hay lợi ích của bên thứ ba

Phải duy trì sự bảo mật thông tin ngay cả trong môi trường ngoài công việc, phải cảnh giác với rủi ro tiết lộ thông tin một cách không cố ý, đặc biệt đối với các đối tác thân thiết trong công việc kinh doanh hoặc đối với thành viên có quan hệ gia đình gần gũi hoặc trực tiếp

Phải duy trì sự bảo mật thông tin có được từ khách hàng tiềm năng hoặc đơn vị nơi họ có khả năng được tuyển dụng trong tương lai

Phải duy trì sự bảo mật thông tin trong nội bộ doanh nghiệp kế toán, kiểm toán hoặc doanh nghiệp, tổ chức nơi họ làm việc

Phải tiến hành các bước hợp lý để đảm bảo rằng các nhân viên thuộc quyền quản lý của họ, những người cung cấp ý kiến tư vấn hoặc hỗ trợ họ cũng tôn trọng trách nhiệm bảo mật của kế toán viên, kiểm toán viên chuyên nghiệp

đó

Sau đây là những trường hợp mà kế toán viên, kiểm toán viên chuyên nghiệp được yêu cầu hoặc có thể được yêu cầu cung cấp thông tin mật hoặc việc cung cấp thông tin là thích hợp:

(a) Việc cung cấp thông tin được pháp luật cho phép và được khách

hàng hoặc chủ doanh nghiệp chấp thuận

(b) Việc cung cấp thông tin theo yêu cầu của pháp luật, ví dụ:

hành vi vi phạm pháp luật đã bị phát hiện

(c) Có quyền hoặc nghĩa vụ chuyên môn phải cung cấp, mà quyền và nghĩa vụ này không bị cấm theo quy định của pháp luật, nhằm:

viên hoặc tổ chức nghề nghiệp

chức nghề nghiệp nơi họ là thành viên hoặc cơ quan có thẩm quyền

trong quá trình tố tụng

về đạo đức

Khi quyết định có nên cung cấp thông tin mật hay không, kế toán viên,

kiểm toán viên chuyên nghiệp cần xem xét các vấn đề sau:

(1) Liệu quyền lợi của các bên, bao gồm cả bên thứ ba mà quyền lợi của

họ có thể bị ảnh hưởng, có bị tổn hại hay không nếu khách hàng hoặc chủ doanh nghiệp đồng ý để kế toán viên, kiểm toán viên chuyên nghiệp cung cấp thông tin

(2) Liệu kế toán viên, kiểm toán viên chuyên nghiệp có biết và có chứng

cứ rõ ràng, trong điều kiện thực tế cho phép về các thông tin liên quan hay không Khi không có chứng cứ rõ ràng cho các sự kiện, không có đầy đủ thông tin hoặc không có đủ bằng chứng cho các kết luận, kế toán viên, kiểm toán viên chuyên nghiệp phải sử dụng xét đoán chuyên môn để xác định hình thức cung cấp thông tin, nếu quyết định cung cấp

(3) Cách thức công bố thông tin phù hợp và đối tượng tiếp nhận thông tin đó

(4) Liệu đối tượng tiếp nhận thông tin có phải là đối tượng phù hợp không

1.1.4 Năng lực chuyên môn và tính thẩn trọng

Nguyên tắc về năng lực chuyên môn và tính thận trọng yêu cầu tất cả kế toán viên,kiểm toán viên chuyên nghiệp phải:

(a) Duy trì kiến thức và kỹ năng chuyên môn ở mức cần thiết để đảm bảo cung cấp dịch vụ chuyên môn đạt chất lượng cho khách hàng hoặc chủ doanh nghiệp

(b) Hành động thận trọng theo các quy định tại chuẩn mực nghề nghiệp

và kỹ thuật phù hợp khi cung cấp các hoạt động hoặc dịch vụ chuyên môn

Sự thận trọng bao gồm trách nhiệm hành động phù hợp với các yêu cầu của công việc một cách cẩn thận, kỹ lưỡng và kịp thời

Kế toán viên, kiểm toán viên chuyên nghiệp phải tiến hành các bước thích hợp để đảm bảo rằng các nhân viên thuộc quyền quản lý về mặt chuyên môn

của họ được đào tạo và giám sát thích hợp

Khi thích hợp, kế toán viên, kiểm toán viên chuyên nghiệp phải thông báo cho khách hàng, chủ doanh nghiệp hoặc đối tượng sử dụng dịch vụ hoặc hoạt động của họ biết về các hạn chế vốn có của các dịch vụ hoặc hoạt động đó

1.1.5 Tư cách nghề nghiệp

Kế toán viên, kiểm toán viên chuyên nghiệp phải tránh làm giảm uy tín nghề nghiệp khi quảng bá về bản thân và công việc của mình

Kế toán viên, kiểm toán viên chuyên nghiệp phải trung thực, thẳng thắn

và không được:

(a) Cường điệu về các dịch vụ mà họ có thể thực hiện, về trình độ hay kinh nghiệm của bản thân

(b) Đưa ra những thông tin, giới thiệu làm mất uy tín hay đưa ra những

so sánh không có căn cứ về công việc của các bên khác

CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG VI PHẠM NGUYÊN TẮC CỦA CHUẨN MỰC ĐẠO ĐỨC NGHỀ NGHIỆP KẾ TOÁN, KIỂM TOÁN TẠI CÔNG

TY TNHH SÔNG GIANG

2.1 Giới thiệu về công ty

- Tên đầy đủ : Công ty TNHH Sông Giang

- Tên giao dịch : SONG GIANG CO.,LTD

- Loại hình doanh nghiệp: Công ty TNHH Hai thành viên trở lên

- Mã số thuế: 0600343506

- Địa chỉ: Xóm Mỹ Hòa, xã Hải Giang, huyện Hải Hậu, tỉnh Nam Định

- Giám đốc: Vũ Mạnh Hùng

- Số điện thoại: 03503874637

- Ngày cấp giấy phép : 14/12/2005

- Ngày hoạt động: 14/12/2005 ( Đã hoạt động được 14 năm )

- Công ty khi mới thành lập có vốn điều lệ là: 4.500.000.000 đồng

- Công ty TNHH Sông Giang: Giấy phép kinh doanh số 0600343506 do

Sở Kế Hoạch & Đầu Tư Hà Nội cấp ngày 14/12/2005)

- Tài khoản số: 48010000081970 ; 3207201001944

- Ngân hàng: NH TMCP ĐẦU TƯ VÀ PHÁT TRIỂN NAM ĐỊNH, NH NÔNG NGHIỆP VÀ PTNT HUYỆN HẢI HẬU

- Lĩnh vực chính:

✓ Bán buôn vật liệu, thiết bị lắp đặt khác trong xây dựng

✓ Xây dựng công trình kỹ thuật dân dụng khác

✓ Sản xuất sản phẩm chịu lửa

✓ Vận tải hàng hóa bằng đường bộ

✓ Nuôi trồng thủy sản nội địa

2.2 Thực trạng vi phạm nguyên tắc của chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp

kế toán, kiểm toán tại Công Ty TNHH Sông Giang

Ngày 7/2/2022 kiểm toán viên Phạm Tiến Anh của công ty Kiểm toán E&Y được giao phụ trách kiểm toán báo cáo tài chính năm 2021 của công ty TNHH Sông Giang Trước khi kiểm toán, giám đốc công ty TNHH Sông Giang

đã tặng kiểm toán viên Phạm Tiến Anh một phần quà là sản phẩm của công ty

kiểm toán và công ty TNHH Sông Giang yêu cầu phát hành báo cáo kiểm toán gấp nên Tiến Anh không trực tiếp kiểm toán mà phân công cho 5 trợ lý kiểm toán viên thực hiện kiểm toán trong 3 ngày Các trợ lý kiểm toán viên này đều

là sinh viên năm cuối đang thực tập tại công ty TNHH Kiểm toán E&Y Sau khi căn cứ vào giấy tờ làm việc của các trợ lý kiểm toán viên, ngày 10/2/2022 kiểm toán viên Tiến Anh đã phát hành báo cáo kiểm toán chấp nhận toàn phần Tiến Anh không biết rằng báo cáo này được công TNHH Sông Giang sử dụng cho mục đích vay ngân hàng chứ không phải là mục đích hoàn thiện báo cáo tài chính trước khi nộp cho cơ quan thuế ghi trong hợp đồng kiểm toán và cản trở trợ lý kiểm toán viên thực hiện kiểm tra khoản mục hàng tồn kho và doanh thu Tháng 5/2022 công ty TNHH Sông Giang gặp khó khăn tài chính và buộc phải tiến hành thủ tục phá sản Khi tiến hành thủ tục thanh lý tài sản, người ta phát hiện có nhiều sai phạm trên báo cáo tài chính nhưng kiểm toán viên không phát hiện được ở các khoản mục như hàng tồn kho, tiền gửi ngân hàng, doanh thu bị khai khống trọng yếu, lập dự phòng không đầy đủ

- Tính chính trực: Theo nguyên tắc này người kiểm toán viên khi hành nghề phải thực sự không bị tác động bởi bất kì lợi ích vật chất tinh thần nào để không ảnh hướng đến sự trung thực Kiểm toán viên Tiến Anh đã nhận quà từ công ty TNHH Sông Giang sẽ ảnh hưởng đến sự trung thực khi kiểm toán , dễ dàng bỏ sót và che đậy chấp nhận lỗi sai từ khách hàng

- Tính khách quan:

+ Theo nguyên tắc: Người làm kiểm toán không nên nhận quà có thể làm ảnh hưởng đáng kể tới các đánh giá nghề nghiệp hoặc tới những người họ cùng làm việc Việc Tiến Anh đã nhận quà đã gây ảnh hưởng đến tính khách quan dễ thông cảm và thiên vị cho lỗi sai của công ty

+Theo nguyên tắc: Người làm kế toán và người làm kiểm toán, trong các trường hợp phải chịu áp lực mạnh, có thể dẫn đến việc vi phạm tính khách quan.Việc cùng lúc phụ trách nhiều hợp đồng kiểm toán đã gây áp lực cho kiểm toán viên Tiến Anh và là nguyên nhân ảnh hưởng đến tính khách quan

- Năng lực chuyên môn và tính thận trọng: Theo nguyên tắc này: Người làm kế toán và người làm kiểm toán phải thực hiện công việc kiểm toán, kế toán với đầy đủ năng lực chuyên môn cần thiết, với sự thận trọng cao nhất và tinh thần làm việc chuyên cần Việc kiểm toán Tiến Anh phân công cho 5 trợ

lý kiểm toán viên sinh viên năm cuối đang thực tập thực hiện kiểm toán trong

3 ngày và không có các biện pháp để bảo đảm rằng các trợ lý được đào tạo và giám sát thích hợp dẫn đến việc thiếu tính thận trọng thích đáng và không có

đủ chuyên môn nghề nghiệp gây thiệt hại lớn cho công ty TNHH Sông Giang

- Nguy cơ do tư lợi Nguy cơ gây ra khi kiểm toán viên nhận quà từ khách hàng, các kiểm toán viên có thể thu lại lợi ích từ khách hàng sử dụng kiểm toán làm mất đi tính độc lập, tính khách quan của kiểm toán.Nguy cơ xảy ra khi Tiến Anh nhận quà từ công ty TNHH Sông Giang dẫn đến việc kiểm toán dễ dàng thông cảm và chấp nhận lỗi sai của khách hàng

2.3 Nguyên nhân thực trạng về vấn đề vi phạm đạo đức nghề nghiệp tại công ty

2.3.1 Đối tượng hữu quan về vấn đề vi phạm đạo đức nghề nghiệp

- Công ty TNHH Sông Giang: Thiệt hại về tài sản

- Công ty kiểm toán E&Y: Quản lý nhân viên chưa chặt chẽ

- Kiểm toán viên Tiến Anh: Thiếu tính thận trọng và không có tính chuyên môn gây thiệt hại nặng nề cho công ty TNHH Sông Giang

2.3.2 Mâu thuẫn về vấn đề vi phạm đạo đức nghề nghiệp

Mẫu thuận về lợi ích khi Tiến Anh rơi vào tình trạng bị áp lực, quá tải công việc, Tiến Anh đã lựa chọn giao nhiệm vụ cho trợ lý chưa đầy đủ chuyên môn

Mẫu thuẫn do công ty TNHH Sông Giang muốn tư lợi cá nhân đã tặng quà để gắn kết mối quan hệ với kiểm toán làm ảnh hưởng đến tính khách quan, trung thực của kiểm toán viên

2.3.3 Nguyên nhân về vấn đề vi phạm đạo đức nghề nghiệp

- Hệ thống quản lý của công ty Kiểm toán E&Y chưa có tính chuyên

nghiệp, quản lý chưa chặt chẽ các kiểm toán viên

- Công tác tuyên truyền đạo đức nghề nghiệp chưa được coi trọng,

- Kiểm toán viên thiếu tính thận trọng, không đủ chuyên môn nghề nghiệp

- Công ty TNHH Sông Giang mưu cầu tư lợi, biếu quà kiểm toán viên

- Lòng tham của kiểm toán viên nhận quà từ khách hàng, bỏ qua sai sót cho khách hàng

- Chưa có ý thức được nguyên nhân của hành vi vi phạm đạo đức nghề nghiệp, không tránh các nguy cơ vi phạm đạo đức nghề nghiệp

- Chưa tuân thủ các nguyên tắc đạo đức nghề nghiệp cơ bản

2.4 Đề xuất giải pháp

- Đối với doanh nghiệp:

+ Đào tạo và nâng cao trình độ đầu vào

+ Thiết lập cơ chế quản lý nội bộ chặt chẽ

+ Có các biện pháp xử phạt mạnh tay đối với người vi phạm đạo đức nghề nghiệp