LỄ GIÁNG SINH DƯỚI GÓC NHÌN VĂN HÓA ĐẠI CHÚNG

1. Lý do chọn đề tài Trong bối cảnh toàn cầu hóa hiện nay, con người đang không ngừng nổ lực, phấn đấu để bắt kịp với xu hướng. Con người chạy theo những công nghệ hiện đại, làm việc không ngừng, phấn đấu nhằm mang lại kinh tế và tài chính đạt kết quả cao. Cũng xuất phát từ hiện thực toàn cầu hóa, quốc tế hóa hiện nay, thực trạng con người gặp phải những vấn đề về tâm lý, thể chất, bệnh trầm cảm, áp lực ngày càng nhiều. Trước tình hình đó, những không gian giải tỏa căng thẳng, những địa điểm giải trí, những lễ hội mang lại nhiều giá trị tích cực cho cá nhân và cộng đồng là điều hết sức cần thiết. Từ thời Thượng cổ lễ hội được tổ chức theo mùa sinh sôi của vạn vật, đất trời cỏ cây…Người ta dâng lễ để tạ ơn Trời Đất đã ban cho mình vụ mùa phong thu, người và gia súc yên lành không bệnh tật. Càng về sau người ta càng tiến tới những hình thức dâng lễ và ca múa với ý làm vui lòng thần. Lịch sử phát triển, xã hội phát triển, con người theo đó cũng phát triển theo hình thức vừa làm vui lòng thần vừa làm vui lòng người. Và cứ thế, lễ hội dần tiến theo cách phức hợp của phát triển khoa học, phát triển giao thương, phát triển kinh tế. Ngày nay, lễ hội không đơn giản chỉ là tái hiện những mô thức văn hóa cổ xưa mà qua đó lễ hội còn thể hiện khát khao nhân bản được tiếp nối và phát huy sức mạnh, sự toàn năng của thiên nhiên hay thần linh và các anh hùng trong lịch sử. Là sinh hoạt tập thể đem lại sự hứng khởi cho mọi người nên những nghi thức lễ hội dần đi vào tâm thức tạo thành niềm cộng cảm thiêng liêng của cộng đồng. Có những lễ hội ngày nay không còn giới hạn trong phạm vi bản sắc của dân tộc, ranh giới quốc gia nữa mà nó còn lan tỏa đi ra khỏi đường biên giới, hòa nhập vào không khí chung của chủ nghĩa quốc tế hóa, hội nhập văn hóa thế giới. Nếu nhắc đến lễ hội nổi tiếng trên thế giới thì không thể không nhắc đến lễ Giáng sinh của Kitô giáo. Đây là lễ hội trọng đại của các nước phương Tây cũng như là ngày lễ trọng đại nhất trong năm của đạo Kitô trên toàn thế giới. Nếu như trước kia, lễ Giáng sinh được tổ chức dành cho những người theo đạo, những người phương Tây có quan niệm về Chúa và nhà thờ thì hiện nay lễ Giáng sinh đã tiếp cận được với phần lớn con người trên khắp thế giới, lan truyền được những thông điệp và giá trị niềm tin có tính nhân văn với mọi người, mọi tầng lớp trong xã hội hay nói cách khác là có hơi hướng của văn hóa đại chúng. Đứng trước những hiện thực của xã hội, tâm lý của con người thì lễ hội luôn là thứ gì đó vừa thiêng liêng mà vừa gần gũi. Đến với lễ hội, người ta cảm thấy như muốn gắn kết với nhau hơn, muốn được chia sẻ hơn, như được tiếp thêm sức sống, những trạng thái tình cảm thăng hoa, vui vẻ và cũng là thời điểm hội tụ những hình thức lễ nghi và những trò chơi được tổ chức đặc sắc. Thông qua những cách thức và sự lan tỏa của lễ Giáng sinh đã cho thấy tầm quan trọng cũng như sự phổ biến của nó đến với mọi người. Do đó, tôi lấy đề tài “Lễ Giáng sinh dưới góc nhìn văn hóa đại chúng” để tìm hiểu và nghiên cứu kĩ hơn về những đặc điểm và chức năng của nó dưới góc độ của văn hóa đại chúng.

TIỂU LUẬN CUỐI KÌ

ĐỀ TÀI: LỄ GIÁNG SINH DƯỚI GÓC NHÌN

VĂN HÓA ĐẠI CHÚNG

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1

1 Lý do chọn đề tài 1

2 Mục đích nghiên cứu 2

3 Đối tượng nghiên cứu 2

4 Phạm vi nghiên cứu 2

5 Phương pháp nghiên cứu 2

6 Lịch sử nghiên cứu 3

7 Bố cục 3

NỘI DUNG 4

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ CƠ SỞ THỰC TIỄN 4

1.1 Cơ sở lý luận 4

1.2 Cơ sở thực tiễn 4

1.2.1 Nguồn gốc ngày lễ Giáng sinh 25 tháng 12 4

1.2.2 Qúa trình phát triển lễ Giáng sinh 5

1.2.3 Những biểu tượng của lễ Giáng sinh 5

CHƯƠNG 2: ĐẶC ĐIỂM LỄ GIÁNG SINH DƯỚI GÓC NHÌN VĂN HÓA ĐẠI CHÚNG 8

2.1 Tính đại chúng 8

2.2 Tính thương mại gắn với nền công nghiệp văn hóa 9

2.3 Tính nhất thời, hiệu quả sử dụng cao, giá cả phải chăng 10

CHƯƠNG 3: CHỨC NĂNG CỦA LỄ GIÁNG SINH DƯỚI GÓC NHÌN VĂN HÓA ĐẠI CHÚNG 12

3.1 Chức năng giải trí 12

3.2 Chức năng phản ánh đời sống 13

CHƯƠNG 4: KHẮC PHỤC NHỮNG MẶT HẠN CHẾ CỦA LỄ GIÁNG SINH 14

KẾT LUẬN 15

TÀI LIỆU THAM KHẢO 16

1

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Trong bối cảnh toàn cầu hóa hiện nay, con người đang không ngừng nổ lực, phấn đấu

để bắt kịp với xu hướng Con người chạy theo những công nghệ hiện đại, làm việc không ngừng, phấn đấu nhằm mang lại kinh tế và tài chính đạt kết quả cao Cũng xuất phát từ hiện thực toàn cầu hóa, quốc tế hóa hiện nay, thực trạng con người gặp phải những vấn

đề về tâm lý, thể chất, bệnh trầm cảm, áp lực ngày càng nhiều Trước tình hình đó, những không gian giải tỏa căng thẳng, những địa điểm giải trí, những lễ hội mang lại nhiều giá trị tích cực cho cá nhân và cộng đồng là điều hết sức cần thiết

Từ thời Thượng cổ lễ hội được tổ chức theo mùa sinh sôi của vạn vật, đất trời cỏ cây…Người ta dâng lễ để tạ ơn Trời Đất đã ban cho mình vụ mùa phong thu, người và gia súc yên lành không bệnh tật Càng về sau người ta càng tiến tới những hình thức dâng

lễ và ca múa với ý làm vui lòng thần Lịch sử phát triển, xã hội phát triển, con người theo

đó cũng phát triển theo hình thức vừa làm vui lòng thần vừa làm vui lòng người Và cứ thế, lễ hội dần tiến theo cách phức hợp của phát triển khoa học, phát triển giao thương, phát triển kinh tế Ngày nay, lễ hội không đơn giản chỉ là tái hiện những mô thức văn hóa

cổ xưa mà qua đó lễ hội còn thể hiện khát khao nhân bản được tiếp nối và phát huy sức mạnh, sự toàn năng của thiên nhiên hay thần linh và các anh hùng trong lịch sử Là sinh hoạt tập thể đem lại sự hứng khởi cho mọi người nên những nghi thức lễ hội dần đi vào tâm thức tạo thành niềm cộng cảm thiêng liêng của cộng đồng Có những lễ hội ngày nay không còn giới hạn trong phạm vi bản sắc của dân tộc, ranh giới quốc gia nữa mà nó còn lan tỏa đi ra khỏi đường biên giới, hòa nhập vào không khí chung của chủ nghĩa quốc tế hóa, hội nhập văn hóa thế giới

Nếu nhắc đến lễ hội nổi tiếng trên thế giới thì không thể không nhắc đến lễ Giáng sinh của Kitô giáo Đây là lễ hội trọng đại của các nước phương Tây cũng như là ngày lễ trọng đại nhất trong năm của đạo Kitô trên toàn thế giới Nếu như trước kia, lễ Giáng sinh được

tổ chức dành cho những người theo đạo, những người phương Tây có quan niệm về Chúa

và nhà thờ thì hiện nay lễ Giáng sinh đã tiếp cận được với phần lớn con người trên khắp thế giới, lan truyền được những thông điệp và giá trị niềm tin có tính nhân văn với mọi người, mọi tầng lớp trong xã hội hay nói cách khác là có hơi hướng của văn hóa đại chúng Đứng trước những hiện thực của xã hội, tâm lý của con người thì lễ hội luôn là thứ gì đó vừa thiêng liêng mà vừa gần gũi Đến với lễ hội, người ta cảm thấy như muốn gắn kết với nhau hơn, muốn được chia sẻ hơn, như được tiếp thêm sức sống, những trạng thái tình cảm thăng hoa, vui vẻ và cũng là thời điểm hội tụ những hình thức lễ nghi và những trò chơi được tổ chức đặc sắc

Thông qua những cách thức và sự lan tỏa của lễ Giáng sinh đã cho thấy tầm quan trọng cũng như sự phổ biến của nó đến với mọi người Do đó, tôi lấy đề tài “Lễ Giáng sinh dưới góc nhìn văn hóa đại chúng” để tìm hiểu và nghiên cứu kĩ hơn về những đặc điểm và chức năng của nó dưới góc độ của văn hóa đại chúng

2

2 Mục đích nghiên cứu

Mục đích cũng như nhiệm vụ nghiên cứu đề tài nhằm tìm hiểu cụ thể hơn về lễ Giáng sinh, phân tích một số đặc điểm văn hóa đại chúng và chức năng của “lễ Giáng sinh” đối với đời sống con người Qua những đặc trưng trên, thấy được những mặt hạn chế của nó cần khắc phục trong hiện tại

3 Đối tượng nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu của đề tài là “lễ Giáng sinh”, thông qua hai khía cạnh chính là đặc điểm văn hóa đại chúng và chức năng của “lễ Giáng sinh” đến với cuộc sống con người Bên cạnh đó cũng thấy được những hạn chế và nêu lên cách khắc phục những hiện trạng còn xoay quanh “lễ Giáng sinh”

4 Phạm vi nghiên cứu

Về thời gian: tìm hiểu lễ Giáng sinh từ quá trình hình thành và phát triển, song tập

trung vào thời điểm hiện đại để thấy được sức lan tỏa và mọi người đón nhận nó trong bối cảnh toàn cầu hóa, quốc tế hóa hiện nay

Về không gian: nghiên cứu lễ Giáng sinh trên thế giới, bên cạnh đó, tôi xin lấy bối

cảnh Việt Nam – một nước không lấy Kitô giáo là quốc giáo để nhìn nhận vấn đề một cách rõ ràng và sâu sắc về cách tiếp cận của lễ Giáng sinh đến với đông đảo mọi người, được đại chúng đón nhận

Về nội dung: nghiên cứu theo góc độ văn hóa đại chúng

5 Phương pháp nghiên cứu

Về phương pháp chung, tôi sử dụng phương pháp nghiên cứu lý thuyết dựa trên một

số tư liệu đã có sẵn từ trước như một số sách báo viết về lễ Giáng sinh Ngoài ra, tôi còn

có sự kết hợp phương pháp nghiên cứu phi thực nghiệm, tức là phương pháp không có bất kì sự tác động nào làm biến đổi trạng thái của sự vật

Các thông tin được sử dụng trong nghiên cứu này phần lớn là thông tin thứ cấp Thông tin thứ cấp chủ yếu được thu thập từ những tài liệu đã công bố trước đây

Về phương pháp cụ thể:

Phương pháp phân tích tổng hợp: là phương pháp chính mà tôi sử dụng khi nghiên

cứu Tôi thu thập tài liệu chủ yếu từ sách, báo, từ trang mạng Internet với nguồn chính thống có liên quan tới đề tài để tiến hành phân tích và tổng hợp lại rồi đưa ra những tư liệu phù hợp, cần thiết để đưa vào đề tài Đây là phương pháp đem lại cho đề tài nhiều thông tin cần thiết, có tính xác thực để có được cái nhìn tổng quan hơn

Phương pháp lịch sử: giúp mô tả giải thích nhằm làm sáng tỏ những đặc trưng cơ bản

của lễ Giáng sinh Đi từ nguồn gốc, quá trình hình thành và phát triển đã tiếp cận đến với thế giới như thế nào

Phương pháp hệ thống cấu trúc: thông qua phương pháp này, lễ Giáng sinh không

chỉ được xem xét, phân tích trên một bình diện chỉnh thể, trong phạm vi nội tại mà còn cả trong hệ thống của văn hóa thế giới

3

Phương pháp hệ thống liên ngành: tôi nghiên cứu đề tài không chỉ trên khía cạnh

hoàn toàn lễ hội mà còn từ nhiều góc độ khác như Văn hóa học, Lịch sử học, Địa lý học, Tôn giáo học…

6 Lịch sử nghiên cứu

Nói về lễ Giáng sinh, có không ít nhà nghiên cứu đã viết về nó:

Tác giả Hoàng Nghĩa đã viết trong cuốn “Những lễ hội nổi tiếng” Cuốn sách này nói

về những vấn đề xoay quanh như chính tựa đề của nó vậy những là những lễ hội nổi tiếng trên thế giới Nó đề cập đến những lễ hội như lễ chào năm mới, lễ Phật đản, lễ người Mẹ,… trong đó bao gồm lễ Giáng sinh Tác giả nêu lên nhiều vẫn đề cơ bản như nguồn gốc lễ hội, ngày 25 tháng 12, hình ảnh quen thuộc trong mùa Giáng sinh, phong tục hát Carol và những bài Carol nổi tiếng trên thế giới,…

Hay đến với bài báo “Năm điều nên làm trong ngày lễ Giáng sinh” của tác già Hà

Đan Cô đã nhắc đến những hành động mà mọi người nên làm trong ngày lễ đó là tỏ tình,

nói lời xin lỗi, cầu nguyện một điều gì đó, vắt tay lên trán để suy nghĩ về mình và làm một việc thiện Đây là những hành động mang tính nhân văn và hướng con người đến sự tĩnh tâm, an yên trong cuộc sống Với những hành động đó, tác giả đã chỉ ra cụ thể cách thức cũng như ý nghĩa của nó

Ngoài những bài viết trên, còn có rất nhiều công trình nghiên cứu của nhiều tác giả có

đề cập đến lễ Giáng sinh Tuy nhiên, xét về khía cạnh văn hóa đại chúng thì khác, văn hóa đại chúng nghiên cứu từng đặc điểm, vai trò, chức năng của lễ Giáng sinh khi tiếp cận với con người Trong khi các bài nghiên cứu trước chưa có một bản nghiên cứu hoàn chỉnh về lễ Giáng sinh, chưa nêu lên tình hình của nó trong bối cảnh hiện nay Qua đó, tiểu luận này sẽ trình bày một cách cụ thể, tìm hiểu cũng như nghiên cứu các đặc điểm, chức năng của nó dưới góc nhìn của văn hóa đại chúng mà những công trình trước chưa

có

7 Bố cục

Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục các tài liệu tham khảo, tiểu luận gồm bốn chương như sau:

Chương 1: Cơ sở lý luận và cơ sở thực tiễn:

Nêu những khái niệm, cơ sở lý thuyết có liên quan đến đề tài; đồng thời trình bày nguồn gốc, về quá trình phát triển và những biểu tượng đặc trưng của lễ Giáng sinh

Chương 2: Đặc điểm lễ Giáng sinh dưới góc nhìn văn hóa đại chúng:

Trình bày đặc trưng của văn hóa đại chúng bao gồm các đặc điểm tính đại chúng, tính nhất thời, tính thương mại gắn với nền công nghiệp văn hóa

Chương 3: Chức năng lễ Giáng sinh dưới góc nhìn văn hóa đại chúng:

Đề cập đến chức năng của lễ Giáng sinh trên nhiều phương diện: giải trí, phản ánh đời sống

Chương 4: Khắc phục những mặt hạn chế của lễ Giáng sinh:

Thông qua sự phát triển rộng rãi của lễ Giáng sinh thì cũng sẽ tồn tại nhiều vấn đề tiêu cực, qua đó nêu lên cách khắc phục của nó

4

NỘI DUNG CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ CƠ SỞ THỰC TIỄN

1.1 Cơ sở lý luận

Khái niệm văn hóa đại chúng:

Theo Barry Brummet: “Văn hóa đại chúng đề cập đến những hệ thống và sản

phẩm văn hóa mà phần lớn nhân loại chia sẻ và biết đến”

Theo A.A Radughin: “Văn hóa đại chúng là những sản phẩm văn hóa được sản

xuất hàng ngày với khối lượng lớn, được giới thiệu cho công chúng rộng rãi nhất theo các kênh truyền thông đại chúng khác nhau, được tiêu thụ bởi tất cả mọi người, không phụ thuộc vào địa điểm và đất nước sinh sống”

Khái niệm lễ Giáng sinh:

Lễ Giáng sinh (còn được gọi là lễ Thiên Chúa giáng sinh, Noel, Christmas) là lễ hội hàng năm kỷ niệm sự ra đời của Chúa Jesus, được tổ chức chủ yếu vào ngày 25 tháng

12 như một lễ kỷ niệm tôn giáo và văn hóa của hàng tỷ người trên thế giới.1

1.2 Cơ sở thực tiễn

1.2.1 Nguồn gốc ngày lễ Giáng sinh 25 tháng 12

Lễ Giáng sinh là ngày lễ trọng đại nhất của người theo đạo Kitô trên khắp thế giới Không ai biết chính xác ngày sinh của Chúa Jesus nhưng hầu hết nhà thờ Kitô giáo đều

cử hành vào ngày 25 tháng 12 Trong ngày lễ quan trọng này, các nhà thờ thường nhắc lại cảnh tượng Chúa Hài đồng ra đời theo lời ghi chép của Thánh kinh (Luke 1 và Mathew 1-2) Do không có sự ghi chép chính xác nên trong một thời gian dài, lễ sinh nhật của Chúa Jesus không được tổ chức cùng ngày ngay trong các nhà thờ Kitô giáo Ở Giáo hội phương Tây thì hành lễ vào ngày 25 tháng 12, còn Giáo hội phương Đông thì hành lễ vào ngày 6 tháng Giêng Mãi cho đến tận thế kỷ thứ 5, các Giáo hội mới thống nhất lấy ngày

25 tháng 12, ngoại trừ Giáo hội Armenia vẫn duy trì ngày 6 tháng Giêng như thường (Hoàng Nghĩa, 2006: 14)

Sở dĩ lấy ngày 25 tháng 12 này là vì từ lâu đó đã là ngày lễ trọng đại có tính chất truyền thống của những người đa thần giáo (pagan) Hơn nữa, 25 tháng 12 cũng chính là ngày lễ Natalis Invicti, ngày sinh của Thần Mặt trời, vị thần “vạn năng” được hầu hết người theo đa thần giáo tôn sùng Một lý do khác đó là vì đây là thời điểm vào tiết đông chí Thời điểm này có đặc điểm ngày ngắn nhất trong năm, sau đó ngày sẽ dài hơn và đêm sẽ ngắn dần Người theo đa thần giáo tin rằng từ lúc này, mặt trời sẽ quay lại, sẽ đem mùa xuân và sự ấm áp trở về với mặt đất Mặt trời và ánh sáng sẽ đem lại niềm vui và hy vọng cho muôn loài, giống như sự ra đời của Chúa Jesus, “ánh sáng của thế gian”, cũng

sẽ đem lại hy vọng và sự may mắn cho tín đồ của Người

1

https://web.archive.org/web/20150310002132/http://www.pewforum.org/2012/12/18/global-religious-landscape-christians/

5

1.2.2 Qúa trình phát triển lễ Giáng sinh

Trải qua nhiều giai đoạn, lễ Giáng sinh ngày càng phát triển rộng rãi ra ngoài giới hạn của tôn giáo và quốc gia

Về mặt tôn giáo, nếu như trước kia lễ Giáng sinh chỉ dành riêng cho những tín đồ

của Kitô giáo, chỉ tổ chức ở nhà thờ Kitô thì hiện nay có bước đột phá mới hơn đó là tổ chức cho rộng rãi người yêu mến và quan tâm đễ lễ Giáng sinh đề có thể tham gia vào lễ hội này Tuy nhiên, ở trong thánh đường tổ chức lễ sẽ đặc biệt dành cho những ai là tín

đồ ở nhà thờ và có những tiết mục cũng như cách thức làm lễ long trọng Sau đó không gian bên ngoài sẽ được tổ chức những phần quà cho các bé và mọi người có thể tham quan và cầu khấn đến Chúa được trang trí xung quang nhà thờ

Về mặt địa lý, trước kia hầu hết lễ Giáng sinh tổ chức ở các nước phương Tây, và

dần hình thành qua các nước phương Đông có tỷ lệ tham gia Kitô giáo đông đảo Tuy nhiên đến ngày nay, lễ Giáng sinh đã được phát triển, lan rộng đến với mọi quốc gia trên thế giới Nhất là trong những năm toàn cầu hóa, quốc tế hóa phát triển rộng rãi, lúc này lễ Giáng sinh cũng theo đó mà lan tỏa giá trị của mình đến với nhiều người và nhiều sắc tộc hơn Mãi cho đến ngày nay, lễ Giáng sinh vẫn không ngừng phát triển, được rất nhiều người biết đến và tồn đọng được nhiều giá trị trong tâm thức con người

1.2.3 Những biểu tƣợng của lễ Giáng sinh

Giáng sinh là ngày lễ trọng đại của tín đồ Kitô giáo trên khắp thế giới Dù ở bất kì đâu, trong ngày này cũng sẽ bắt gặp được những hình ảnh quen thuộc như những phong tục tập quán Khi thấy được những hình ảnh đó, ta có thể biết chắc là mùa lễ Giáng sinh đang đến rồi

Ông già Noel:

Ông già Noel phát quà cho các bé 2

2 https://vnn-imgs-f.vgcloud.vn/2019/12/10/15/noel.jpg

6

Theo truyền thuyết, ông già Noel sống tại Bắc cực Ông sống với những người lùn

và dành đa số thời gian của mình để chuẩn bị các phần quà cho trẻ nhỏ Ông nhận được rất nhiều thư từ tất cả trẻ con trên khắp thế giới vào mỗi dịp Giáng sinh để rồi tới đêm Giáng sinh, ông lại bắt đầu cuộc hành trình của mình cùng cỗ xe tuần lộc đi phân phát quà tặng và đồ chơi cho tất cả trẻ em trên thế giới Có một quan niệm phổ biến nhất về nguyên mẫu của ông già Noel đã cho rằng: hình tượng ông già Noel xuất phát từ Santa Claus là Đức Tổng Giám mục - Thánh Nicholas của Myra, Lycia (Vùng đất thuộc Thổ Nhĩ Kỳ) ngày nay Danh tiếng của Nicholas trở nên vang dội khắp châu Âu vào thời Trung Cổ (đầu thế kỷ thứ 4 Công nguyên) và nhanh chóng trở thành hình tượng về một một người đàn ông cao lớn, râu tóc bạc trắng, mặc áo choàng tu sĩ màu đỏ, thường đến vào mỗi dịp Giáng sinh phát quà cho những em bé ngoan, vào nhà bằng cách chui qua ống khói, còn có thể qua được những ống khói rất nhỏ với những gói quà to tướng trên người Ông được Hà Lan chọn làm vị thánh bảo hộ cho trẻ em Ông có nhiều tên ở nhiều quốc gia khác nhau: ở Pháp là Père Noel, ở Anh là Father Christmas, ở Ý là La Befana, ở Thụy Sĩ là Christ Kindly

Bên cạnh đó, những hình tượng bằng gấu bông, bằng nhựa cũng được khắc giống với ông già Noel để trang trí trên đường phố, trong những quán ăn, nơi công cộng để thu hút nhiều người hơn

Cây thông Noel:

Là một cây thường xanh, thuộc họ thông Cây này là một phần quan trọng không thể thiếu vắng trong ngày lễ Giáng sinh

Cây thông Noel 3

3 https://www.hoteljob.vn/files/Anh-HTJ-Hong/5-tips-hay-de-khach-san-trang-tri-cay-thong-noel-trong-that-dep.jpg

7

Cây Noel hiện đại có lẽ xuất phát từ nước Đức Thời Trung cổ, tại đây có một vở kịch rất phổ biến nói về Adam và Eve Trong đó, hình ảnh đẹp và gây ấn tượng mạnh là một cây thông với nhiều quả táo tượng trưng cho cảnh thiên đường Người Đức trưng bày nơi nhà ở của mình “Cây thiên đường” vào ngày 24 tháng 12, ngày lễ về Adam và Eve

Họ trang trí những ngôi sao, những vật thờ cúng, những bánh kẹo, hộp quà được gói cẩ thận, đặc biệt là nến và những sợi dây kim tuyến

Ngày nay, cây thông Noel được nhiều nước trưng bày với những kích cỡ, chất liệu khác nhau, trang trí bằng nhiều vật dụng đem lại sự may mắn Nó được bày bán và đặt ở nhiều nơi, từ nhà của những tín đồ Kitô giáo, nhà thờ, quán ăn và thậm chí là trên những trung tâm nơi công cộng để mang lại không khí và sức hút cho mùa lễ Giáng sinh

Vòng lá mùa vọng:

Vòng lá mùa Vọng là vòng tròn kết bằng cành lá xanh thường được đặt trên bàn hay treo lên cao để mọi người trông thấy, trong 4 tuần Mùa Vọng Cây xanh thường được trang hoàng trong các bữa tiệc của dịp Đông chí - dấu hiệu của mùa đông sắp kết thúc

Vòng lá có hình tròn nói lên tính cách sự sống vĩnh hằng và tình yêu thương vô tận của Thiên Chúa Màu xanh lá nói lên hy vọng rằng Đấng Cứu Thế sẽ đến cứu con người Ngoài ra, tại phương Tây, thường có một lịch mùa Vọng là một lịch đặc biệt được

sử dụng để đếm hoặc kỷ niệm những ngày chờ đợi đến lễ Giáng sinh

Vòng lá mùa vọng được trang trí tại quán café ở Việt Nam

Nguồn: tác giả

Ngoài những biểu tượng trên vẫn còn nhiều hình ảnh quen thuộc của lễ Giáng sinh như thiệp giáng sinh, quà giáng sinh, hát Carol…Nhìn chung, đó đều là những biểu tượng đặc trưng của mùa lễ này Những biểu tượng này cũng được coi như mang hình ảnh có ý nghĩa văn hóa của nó

8

CHƯƠNG 2: ĐẶC ĐIỂM LỄ GIÁNG SINH DƯỚI GÓC NHÌN VĂN HÓA

ĐẠI CHÚNG 2.1 Tính đại chúng

Cùng với mục đích và nhu cầu ngày càng phát triển của lễ hội, lễ Giáng sinh hướng đến những giá trị nhân văn, giá trị tinh thần, vừa làm vui thần mang tính thiêng, vừa làm con người cảm thấy thoải mái và hiện hữu điều có ích trong cuộc sống Cho nên

ta có thể thấy lễ Giáng sinh hướng đến số đông con người trên thế giới và được mọi người chấp nhận nó Và vì thế, lễ Giáng sinh ngày nay đã được nhiều quốc gia dần đón nhận, thậm chí là người dân hưởng ứng nồng nhiệt mặc dù quốc gia đó không xuất phát

từ Kitô giáo Ta sẽ nói đến một số quốc gia có lễ Giáng sinh tiêu biểu trên thế giới tuy không có số liệu thống kê về con số này nhưng hầu hết các châu lục đều có quốc gia đón nhận nhiệt tình lễ Giáng sinh:

Hà Lan (châu Âu):

Hà Lan là một trong những đất nước đón Giáng sinh náo nhiệt nhất trên thế giới với những điều rất riêng mang đậm đặc trưng văn hóa xứ sở cối xay gió Đây cũng là một trong những quốc gia ở châu Âu có truyền thống đón Giáng sinh tưng bừng nhất, lớn nhất với nhiều những truyền thống, tập tục trong suốt thời gian diễn ra lễ Giáng sinh Tại Hà Lan, truyền thống lễ Giáng sinh sẽ bao gồm nhiều giai đoạn là Sinterklaas Avond, Midwinter Hoornblazen giữa mùa đông, và lễ đặc biệt vào ngày Giáng sinh Cũng như các quốc gia Tây Âu khác, lễ hội Giáng sinh bắt đầu vào ngày 5 tháng 12, đêm thánh Nicolas Món quà của thánh Nicolas tặng cho ba chị em nghèo khổ qua chiếc ống khói và phong tục treo tất ở ống khói có thể được bắt nguồn từ câu chuyện này Ở Hà Lan vào ngày lễ Giáng sinh cũng sẽ có những phong tục truyền thống đặc biệt: Vào bữa tối Giáng sinh ở Hà Lan, không thể bỏ lỡ carne asada (thịt bò, vịt, gà lôi ) kèm theo các món khác nhau rau và nước sốt

Italy:

Bữa tối 24/12 của người Italy thường là một mâm tiệc thịnh soạn bao gồm một món ăn với cá chình nướng, đĩa rau truyền thống gọi là cardoni, bánh pastry với kem pho mát Những ngọn nến được thắp sáng lung linh, trẻ em sẽ đứng lên kể những câu chuyện

về ngày lễ và sự ra đời của ''em bé thần thánh'' Điều đặc biệt ở quốc gia này là họ chuộng

“bà già Noel Strega Buffana” chứ không phải “ông già Noel”

Châu Phi:

Giáng sinh thường bắt đầu bằng tiếng hát của các nhóm truyền giáo đi trên đường phố Các bài thánh ca nổi tiếng sẽ đánh thức mọi người dậy để tới nhà thờ cầu nguyện Phần quan trọng nhất trong lễ cầu nguyện là trao tặng tình cảm Bất cứ ai tham gia lễ cầu nguyện đều đem theo một món quà và đặt chúng ở gần chiếc bàn Thánh thể Các món ăn trong ngày Giáng sinh thường là gà tây, thịt bò nướng hoặc lợn sữa, gạo vàng với nho, rau và mứt mận, bánh cracket…(Bích Hằng, 2006: 48)

Mexico (châu Mỹ):

Hầu hết các gia đình đều tham gia buổi lễ Mixa trong đêm Noel Họ có điểm khác biệt là thay vì trang trí cây thông Noel thì người Mexico dùng cây trạng nguyên để trang