1. Lý do chọn đề tài Nhật Bản là một quần đảo ở khu vực Đông Nam Á nhưng không vì thế mà nước này bị tách biệt hay bị cô lập trước các nước khác. Trải qua các thời kỳ lịch sử với tầm nhìn sức mạnh trí tuệ công nghệ và cùng với sự quyết tâm cao Nhật Bản đã vươn lên toàn cầu và khẳng định vị thế quan trọng của mình như một giá trị thương hiệu không thể thay thế. Không chỉ nổi tiếng với các lĩnh vực về công nghệ, kinh doanh, bảo tồn văn hóa,... mà Nhật Bản còn có một đặc sản khác đó chính là truyện tranh Manga. Manga được biết đến như một trong những giá trị văn hóa đặc trưng của Nhật Bản hiện đại, một nét văn hóa đại chúng của xứ sở hoa anh đào. Manga, truyện tranh Nhật Bản, từ thập niên 90 đã phát triển thành một ngành công nghiệp với tiềm năng to lớn, đã dần thoát khỏi định kiến xã hội, phát triển từ “văn hóa thấp” thành một mảng văn hóa đa dạng với giá trị văn hóa kinh tế xã hội cao. Trong dòng chảy của giao lưu văn hóa hiện nay manga Nhật Bản đã đến được rất nhiều nước trên thế giới và góp phần tạo nên hiện tượng Nhật Bản. Trong những năm gần đây, truyện tranh Nhật đã bắt đầu du nhập vào Việt Nam, dần được người Việt Nam tiếp nhận và đã bùng phát hiện tượng manga Nhật Bản. Manga Nhật Bản thực tế đã có ảnh hưởng sâu sắc đến đời sống văn hóa tinh thần của thiếu nhi Việt Nam. Trong số các tác phẩm ấy phải kể đến đến bộ truyện manga Thám Tử Lừng Danh Conan Thám tử lừng danh Conan được biết đến như là một trong những bộ manga nổi tiếng nhất của Đất nước Mặt trời mọc. Bộ truyện tranh trinh thám kinh điển này đã biến tác giả Gosho Aoyama trở thành một trong những tác giả truyện tranh (mangaka) nổi tiếng nhất thế giới. Dưới góc nhìn văn hóa đại chúng, truyện tranh Conan là một sản phẩm tiêu biểu của văn hóa đại chúng, mang lại những giá trị nhân văn cho người xem cũng như lợi nhuận kinh tế khổng lồ cho nhà sản xuất. Không chỉ vậy, sự thành công của manga còn kéo theo sự thành công của Anime cùng tên và đối với cá sản phẩm ăn theo. Nhu cầu giải trí Truyện tranh được tất cả mọi tầng lớp, mọi lứa tuổi yêu thích bởi chức năng lớn nhất của nó là giải trí. Truyện tranh ít lời, nhiều tranh ảnh, hình vẽ đẹp, nhiều tuyến nhân vật, nội dung đa dạng rất hợp với lứa tuổi thanh thiếu niên. Trong khi truyện tranh trong nước còn đang loay hoay tìm hướng phát triển thì truyện tranh nước ngoài lại càng đáp ứng được các yêu cầu này của đọc giả trẻ Việt Nam. Manga “Conan” với hình vẽ khá đẹp, nội dung vừa hiện thực (xoay quanh câu chuyện đời sống) vừa lãng mạn (tình cảm của giới trẻ), vừa rất kịch tính (nhân vật, bối cảnh), vừa gẫn gũi vừa hấp dẫn nên dễ dành được các bạn trẻ tiếp nhận. Tuy truyện đã cán mốc 100 tập cùng với thời gian sáng tác hơn 25 năm nhưng đối với các “mọt” truyện thì truyện tranh vẫn mang trong mình sức hấp dẫn lạ kỳ. Với sức ảnh hưởng mà Manga Thám tử lừng danh Conan đem lại, người viết quyết định chọn chủ đề này làm bài nghiên cứu cuối kì. Bài viết còn nhiều thiếu sót trong quá trình thực hiện, hy vọng nhận được sự góp ý giảng viên để bài viết được hoàn thiện hơn.
Trang 2MỤC LỤC
MỤC LỤC 1
1 Lý do chọn đề tài 2
2 Mục đích nghiên cứu 2
3 Đối tượng nghiên cứu 2
4 Phương pháp nghiên cứu 2
5 Bố cục 3
NỘI DUNG 4
Chương 1 Khái quát chung về thể loại manga Nhật Bản 4
1.1 Khái niệm và đặc điểm của Manga 4
1.2 Các thể loại Manga Nhật Bản hiện nay 5
1.3 Ý nghĩa của manga 6
Chương 2 Giới thiệu khái quát Manga Conan 6
2.1 Cốt truyện 6
2.2 Thể loại 6
2.3 Phát hành 6
Chương 3 Manga Conan biểu hiện qua góc nhìn Văn hóa đại chúng 7
3.1 Tính thương mại 8
3.2 Tính mới mẻ, trẻ trung 11
3.3 Tính đại chúng 14
KẾT LUẬN 18
TÀI LIỆU THAM KHẢO 19
PHỤ LỤC 20
Trang 3MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Nhật Bản là một quần đảo ở khu vực Đông Nam Á nhưng không vì thế mà nước này bị tách biệt hay bị cô lập trước các nước khác Trải qua các thời kỳ lịch sử với tầm nhìn sức mạnh trí tuệ công nghệ và cùng với sự quyết tâm cao Nhật Bản đã vươn lên toàn cầu và khẳng định vị thế quan trọng của mình như một giá trị thương hiệu không thể thay thế Không chỉ nổi tiếng với các lĩnh vực về công nghệ, kinh doanh, bảo tồn văn hóa,
mà Nhật Bản còn có một đặc sản khác đó chính là truyện tranh - Manga Manga được biết đến như một trong những giá trị văn hóa đặc trưng của Nhật Bản hiện đại, một nét văn hóa đại chúng của xứ sở hoa anh đào
Manga, truyện tranh Nhật Bản, từ thập niên 90 đã phát triển thành một ngành công nghiệp với tiềm năng to lớn, đã dần thoát khỏi định kiến xã hội, phát triển từ “văn hóa thấp” thành một mảng văn hóa đa dạng với giá trị văn hóa - kinh tế - xã hội cao Trong dòng chảy của giao lưu văn hóa hiện nay manga Nhật Bản đã đến được rất nhiều nước trên thế giới và góp phần tạo nên "hiện tượng Nhật Bản" Trong những năm gần đây, truyện tranh Nhật đã bắt đầu du nhập vào Việt Nam, dần được người Việt Nam tiếp nhận
và đã bùng phát hiện tượng manga Nhật Bản Manga Nhật Bản thực tế đã có ảnh hưởng sâu sắc đến đời sống văn hóa tinh thần của thiếu nhi Việt Nam Trong số các tác phẩm ấy phải kể đến đến bộ truyện manga Thám Tử Lừng Danh Conan
Thám tử lừng danh Conan" được biết đến như là một trong những bộ manga nổi tiếng nhất của Đất nước Mặt trời mọc Bộ truyện tranh trinh thám kinh điển này đã biến tác giả Gosho Aoyama trở thành một trong những tác giả truyện tranh (mangaka) nổi tiếng nhất thế giới Dưới góc nhìn văn hóa đại chúng, truyện tranh Conan là một sản phẩm tiêu biểu của văn hóa đại chúng, mang lại những giá trị nhân văn cho người xem cũng như lợi nhuận kinh tế khổng lồ cho nhà sản xuất Không chỉ vậy, sự thành công của manga còn kéo theo sự thành công của Anime cùng tên và đối với cá sản phẩm ăn theo
Nhu cầu giải trí Truyện tranh được tất cả mọi tầng lớp, mọi lứa tuổi yêu thích bởi chức năng lớn nhất của nó là giải trí Truyện tranh ít lời, nhiều tranh ảnh, hình vẽ đẹp, nhiều tuyến nhân vật, nội dung đa dạng rất hợp với lứa tuổi thanh thiếu niên Trong khi truyện tranh trong nước còn đang loay hoay tìm hướng phát triển thì truyện tranh nước ngoài lại càng đáp ứng được các yêu cầu này của đọc giả trẻ Việt Nam Manga “Conan” với hình vẽ khá đẹp, nội dung vừa hiện thực (xoay quanh câu chuyện đời sống) vừa lãng mạn (tình cảm của giới trẻ), vừa rất kịch tính (nhân vật, bối cảnh), vừa gẫn gũi vừa hấp dẫn nên dễ dành được các bạn trẻ tiếp nhận Tuy truyện đã cán mốc 100 tập cùng với thời gian sáng tác hơn 25 năm nhưng đối với các “mọt” truyện thì truyện tranh vẫn mang trong mình sức hấp dẫn lạ kỳ Với sức ảnh hưởng mà Manga Thám tử lừng danh Conan đem lại, người viết quyết định chọn chủ đề này làm bài nghiên cứu cuối kì Bài viết còn nhiều thiếu sót trong quá trình thực hiện, hy vọng nhận được sự góp ý giảng viên để bài viết được hoàn thiện hơn
2 Mục đích nghiên cứu
Việc nghiên cứu đề tài nhằm khái quát các đặc điểm của bộ manga Thám Tử Lừng Danh Conan, từ đó nêu lên sự ảnh hưởng của Conan ăn dưới góc nhìn văn hóa đại chúng giúp người đọc hiểu thêm về bộ truyện từng đạt được doanh thu khổng lồ tạo nên tên tuổi cho tác giả Aoyama Gosho
3 Đối tượng nghiên cứu
Đối tượng: Manga “Thám tử lừng danh Conan” dưới góc nhìn của văn hóa đại chúng
4 Phương pháp nghiên cứu
Trang 4Bài tiểu luận được chia làm 5 mục chính như sau:
- Chương 1 Khái quát chung về thể loại Manga Nhật Bản
- Chương 2 Giới thiệu khái quát về truyện tranh Conan – Thám Tử Lừng Danh
- Chương 3 Manga Conan biểu hiện dưới góc nhìn Văn hóa Đại chúng
Trang 5NỘI DUNG Chương 1 Khái quát chung về thể loại manga Nhật Bản
1.1 Khái niệm và đặc điểm của Manga
Manga là một phần của văn hóa đại chúng Văn hóa đại chúng (popular culture) được PGS TS Lương Hồng Quang định nghĩa là một kiểu loại văn hóa cần được chúng
ta nghiên cứu sâu hơn bởi là sản phẩm của xã hội đô thị, xã hội tiêu thụ, của quan niệm văn hóa là các cấu đơn sống hàng ngày thay vì chi tất cả là tỉnh túy, cao siêu Hiểu biết hơn về văn hóa đại chúng sẽ là nền tảng lý luận cho chúng ta phát triển các ngành công nghiệp sáng tạo”
Thuật ngữ "manga” được cho rằng sử dụng lần đầu vào những năm 1770 Đến thế
kỷ 19, từ ngữ này trở nên thông dụng hơn và được dùng để chỉ tranh khắc gỗ có chủ đề truyện tranh, như loạt tranh hiểm họa khắc gỗ (Hyukumenso) của họa sĩ Katsushika Hokusai, Yuichiri 2014, cũng có nhận định tương tự Cụm từ “manga” được họa sĩ Hokusai sử dụng vào năm 1814 để đặt tên cuốn sách về tác phẩm của mình Cuốn sách
đó mang tên Hokusai Manga Quyền sách có 5 tập, tổng hợp những bức hình vẽ về con người, động vật, yêu quái, đời sống, phong tục và nhiều để tài khác Thời kỳ này, Manga đơn giản chỉ là những mẫu truyện tranh ngắn nhưng thường mang lại giá trị to lớn Không những thế, Manga còn giữ một vị trí quan trọng xuyên suốt lịch sử mỹ thuật của Nhật Bản
Truyện tranh Manga không đơn thuần là một thể loại văn học đặc trưng, mà còn là một biểu tượng văn hóa đương đại đầy quyền lực của Nhật Bản, có sức lan tỏa và tầm ảnh hưởng trong khu vực và cả quốc tế Manga Nhật Bản đã vượt khỏi phạm vi chỉ “dành cho thiếu nhi" và trở thành một loại hình văn học tương tự như phim ảnh, tiểu thuyết, thậm chỉ tham gia vào chính trị, vào các phong trào xã hội, tham gia phân chiến, phân đối chính sách của Mỹ Bản thân Manga qua các thời kỳ lịch sử không phải lúc nào cũng ở trên đỉnh cao mà luôn có sự vận động, thay đổi trong từng giai đoạn để tồn tại, đáp ứng nhu cầu độc giả và khẳng định mạnh mẽ hơn nữa vai trò như một công cụ truyền thông hiệu quả và là thực sự như một người bạn đối với các nhóm lứa tuổi khác nhau ở Nhật cũng như Việt Nam lẫn các quốc gia trên thế giới Thể loại văn học đặc biệt này đã sớm xác định được những thành tựu cả trên phương diện nội dung và hình thức, tạo nên một phong cách Manga đặc thù, với những tác giả và tác phẩm nổi tiếng tiêu biểu, trở thành một trong những bộ phận văn học Nhật Bản có sức quyến rũ với bạn đọc lớn nhất trên thế giới
Ở các nước có bề dày lịch sử truyện tranh, và đã từng được coi cội nguồn của loại hình văn hoá này như Pháp , khi nói đến truyện tranh, người ta đều nghĩ ngay đó là: comics - Truyện tranh hài mà tiếng Việt gọi chung là truyện tranh Còn truyện tranh của Nhật Bản lại được nhắc đến với nguyên gốc tiếng Nhật là manga - như một danh từ riêng
để chỉ một nét văn hoá phổ thông của Nhật Bản hiện đại Manga thường có cách đọc khác nhau theo mỗi bảng chữ cái của người Nhật Theo bảng chữ cái kanji là 漫画, theo bảng chữ cái Hiragana là まんが, còn Katakana là マンガ Đây là cụm từ để chỉ các thể loại truyện tranh và tranh biếm họa của người Nhật Bản Có thể nói, khi nhắc tới Manga làm người ta nhớ ngay đến truyện tranh xuất phát từ Đất nước mặt trời mọc Chúng thường được vẽ và xuất bản dưới dạng đen trắng thay vì in màu như ở nhiều quốc gia khác
Khác với đa phần truyện tranh phương Tây thường tập trung vào một số chủ đề cụ thể và hầu hết dành cho lớp trẻ, thậm chí chủ yếu là nam thanh niên, Manga của Nhật Bản có phạm vi chủ đề rộng hơn nhiều, bao gồm đủ các lĩnh vực và dành cho mọi giới tính, thậm chí mọi lứa tuổi.Chủ đề của Manga có thể là những câu chuyện lãng mạn,
Trang 6hành động phiêu lưu, khoa học viễn tưởng, hài hước, thể thao hay thậm chí cả những chủ
đề nhạy cảm và chỉ dành cho người lớn như truyện kinh dị hay các truyện đi quá sâu vào các vấn đề giới tính và tình dục – vốn được coi là khó chấp nhận ở nhiều nền văn hoá trong đó có Việt Nam
Truyện Manga được xem là nét đặc trưng truyền thống văn hóa Nhật Bản Bởi mỗi
bộ truyện sẽ truyền tải đầy đủ, phong phú đời sống nề nếp, phẩm chất của con người đất nước này Truyện tranh Manga mang đậm những đức tính quý giá của người Nhật như tình bạn tình đoàn kết, lòng vị tha, yêu thương giữa con người với con người Qua đó, tác giả không chỉ gửi đến những bài học giáo dục sâu sắc mà còn là cách để họ thể hiện tình yêu, lòng tự hào đối với dân tộc Sự thể hiện tinh thần dân tộc trong Manga là một nhiệm
vụ, một bài học giáo dục cũng như là nơi để thể hiện sự tự hào
Nếu những truyện tranh khác dành cho thiếu nhi chủ yếu là để giải trí, vui chơi thì truyện Manga lại khắc họa sâu sắc, bản chất con người cũng như nội tâm nhân vật trong cuộc sống, công việc Bên cạnh đó, truyện Manga còn tập trung miêu tả lối sống tối giản, giới thiệu đến người đọc nhiều nét văn hóa truyền thống khác như trà đạo, võ thuật Judo, Karate,… Với người dân Nhật Bản manga đã trở nên quen thuộc như món súp miso mỗi bữa cơm hàng ngày và đặc biệt là đối với một số người thì mang ra còn là cá không thể thiếu trong cuộc sống Do đó khắp mọi nơi trên đất nước mặt trời mọc ở đâu Bạn cũng có thể mua được Manga hơn nữa ra ngay trên xe buýt hay trên các toa tàu điện ngầm nơi đâu bạn cũng có thể gặp cảnh mọi người cúi đầu đọc manga để giải trí Ở Nhật Bản, Manga là một ngành rất phát triển, có tới hơn 350 tạp chí truyện tranh gọi là Manga Có thể nói, Manga Nhật Bản chính là nền móng vững chắc cho sự hình thành phát triển của bộ phim hoạt hình Anime sau này
1.2 Các thể loại Manga Nhật Bản hiện nay
Manga có nhiều thể loại khác nhau, chúng không được phân biệt một cách rõ ràng,
cụ thể Tuy nhiên để hiểu về Manga Nhật Bản thì người ta cũng phân chia thành các thể loại khác nhau:
- Theo đối tượng độc giả đón nhận: Shoujo, Kodomo, Seinen, Shounen,…
- Theo cảm xúc mà Manga Nhật Bản mang lại: Drama, Comedy, Tragedy,…
Ngoài ra, còn rất nhiều Manga Nhật Bản khác không được phân chia rõ ràng, nhiều loại đơn giản chỉ giống thuật ngữ: Doujinshi, Adventure, Mystery, Omake, Supernatural,…
Manga Nhật Bản thì người ta cũng quan tâm phần nội dung chính mà các thể loại này mang lại Cụ thể như sau:
- Kodomo: Đây là thể loại truyện chuyên viết cho trẻ nhỏ với nhiều yếu tố hài hước, chủ yếu là tranh ảnh
- Josei: Đây là loại truyện dành cho người lớn là chủ yếu, đặc biệt là phụ nữ Những câu chuyện về tình yêu, cuộc sống, làm đẹp được các tác giả khắc họa một cách rõ nét
- Seijin: Tương tự như Josei nhưng đối tượng hướng tới là nam giới
- Martial arts: Thể loại truyện chyên về võ thuật chiến đấu, những tướng quân Nhật Bản thời xưa hay là hiệp sĩ cứu giúp mọi người,…
- School life: Thể loại truyện xoay quanh những khía cạnh trong trường học, học sinh, giáo viên Những bộ truyện này đều rất nhẹ nhàng, trong sáng rất phù hợp cho những lứa tuổi mới lớn
- Comedy: Những bộ truyện tranh với nhiều hình ảnh hài hước gây cười chủ yếu là hình ảnh, ít lời thoại
- Horror: Những bộ truyện tranh thiên về nội dung kinh dị và chết chóc
Trang 71.3 Ý nghĩa của manga
Các nhà phê bình, nghiên cứu văn học và bạn đọc Nhật Bản đã từng tranh luận nhiều khi đánh giá về loại hình manga Nhưng cuối cùng đều đi đến chỗ thống nhất rằng trong manga là một loại hình văn hoá phổ thông trong thời kỳ hiện đại của Nhật Bản Trong nunga có tính lịch sử, có hình tượng, có biểu tượng, có những giá trị thẩm mỹ, đạo đức, manga đã gắn liền với bạn đọc mọi lứa tuổi, mọi tầng lớp ở Nhật Bản
Chương 2 Giới thiệu khái quát Manga Conan
đã âm thầm hỗ trợ ông Mori phá các vụ án
Một số nhân vật quan trọng khác xuất hiện về sau là cha mẹ của Shinichi, Yusaku (Booker) và Yukiko (Vivian) Kudo, Heiji Hattori (Harley Hartwell), một đối thủ của Shinichi đến từ Osaka, Siêu đạo chích Kid(Kaitō Kid, cũng từng xuất hiện trong Magic Kaito), nhà sáng chế ra thuốc APTX4869, Shiho Miyano (mật danh "Sherry" là người của tổ chức Áo đen, cũng bị biến thành một đứa trẻ sau khi uống chính loại thuốc độc mình đã sáng chế ra với hy vọng chạy trốn khỏi tổ chức, và sau này về sống với Tiến sĩ Agasa dưới cái tên mới là Ai Haibara), các thành viên của Tổ chức Áo đen: Gin, Vodka, Tequila, Calvados, Pisco, Vermouth, Kir, Chianti, Köln, và một "thủ lĩnh" bí ẩn chỉ được nhắc đến rất mơ hồ
Để duy trì vỏ bọc bên ngoài, Conan đi học ở trường Tiểu học Teitan và kết bạn với
ba đứa trẻ ở trường, Genta Kojima (George Kaminski), Mitsuhiko Tsuburaya (Mitch Tennison) và Ayumi Yoshida (Amy Yeager) tạo thành Đội thám tử nhí (Detective Boys/Shōnen Tantei-dan) trong bản gốc), Ai Haibara - tức Sherry cũng trở thành thành viên của đội thám tử nhí này
2.2 Thể loại
Thám tử lừng danh Conan được viết theo thể văn trinh thám cổ điển, với cách bố trí cổ điển của những vụ sát nhân trong nhà, và những vụ án có vô số kẻ tình nghi Bao trùm lên các vụ án cũng là cách lập luận phá án hết sức điển hình của văn trinh thám cổ điển
Các fan hâm mộ tiểu thuyết trinh thám có thể tìm đọc nhiều tác phẩm văn học trinh thám khác như Sherlock Holmes, các tác phẩm của Agatha Christie, Kogoro Akechi, Kosuke Kindaichi, Arsène Lupin, Maigret, và nhiều người khác Cảm hứng sáng tác bộ truyện thám tử lừng danh Conan của tác giả Gosho Aoyama khởi nguồn từ cuốn truyện trinh thám Sherlock Holmes của Arthur Conan Doyle Đây là bộ truyện trinh thám ông đã rất yêu thích và dành nhiều thời gian để đọc thời thơ ấu Các hình nhân nhảy múa
và cách giải mã các ám hiệu, triệt phá những vụ án của thám tử Sherlock Holmes đã tạo những ấn tượng sâu sắc cho ông Ông hồi tưởng lại những ký ức đó để sáng tác nên bộ truyện tranh thám tử lừng danh Conan
2.3 Phát hành
Meitantei Conan hay còn được biết với tên tiếng Việt chính thức Thám tử lừng danh Conan là một series manga trinh thám được sáng tác bởi Gosho Aoyama Shonen
Trang 8Sunday của nhà xuất bản Shogakukan vào năm 1994 và được tổng hợp lại thành 100 tập truyện tính đến tháng 10 năm 2021
Thám tử lừng danh Conan, còn được biết đến dưới tên tiếng Nhật Meitantei Konan (名探偵コナン) tại Nhật Bản và nhiều nước khác, là một bộ truyện tranh trinh thám của tác giả Aoyama Gōshō Tác phẩm được đăng tải trên tạp chí Weekly Shonen Sunday từ năm 1994 Các tập truyện của manga Conan bán được 230 triệu bản trên toàn thế giới tính đến năm 2018, đứng vị trí thứ năm trong Danh sách manga bán chạy nhất Hiện tại thì bộ truyện này đã cán mốc 250 triệu bản trên toàn cầu
Ngày 8 tháng 10 vừa qua, trong chuyên mục "Người bên cạnh các vĩ nhân" của show truyền hình Ninosan (Nhật Bản) do Ninomiya Kazunari làm MC, biên tập viên trực tiếp làm việc với tác giả Gosho Aoyama đã chia sẻ lý do thật sự mà bộ truyện tranh nổi tiếng Detective Conan được ra đời Trong chương trình này, người biên tập tiết lộ cho các khán giả biết thực ra manga Detective Conan ra đời là để đối đầu với manga Detective Kindaichi - một bộ truyện cũng rất nổi tiếng về đề tài trinh thám của tạp chí đối thủ của Weekly Shonen Sunday là Weekly Shonen Magazine Mỗi tháng, tạp chí này sẽ có một cuộc họp dài đến 12 tiếng đồng hồ để thảo luận về cách thức gây án và động cơ giết người của hung thủ trong truyện Riêng tác giả Gosho Aoyama chỉ được ngủ 3 tiếng/ngày và chỉ được nghỉ ngơi giải trí 4 tiếng/tuần Vì vậy, suốt một tháng trời tác giả đều phải "bế quan" trong phòng, không đi ra ngoài nửa bước để tạo nên tác phẩm xuất sắc Detective Conan Được biết, Gosho Aoyama rất thích ăn cà ri, nếu được ăn món này thì ông sẽ có thêm hứng thú làm việc Cách làm này đã được duy trì trong suốt 25 năm vừa qua
Tác phẩm nhận được Giải Manga Shogakukan lần thứ 46 cho hạng mục shōnen vào năm 2001 và trong cuộc thăm dò trực tiếp đối với công dân Nhật Bản ở giữa độ tuổi hai mươi thì mọi người bình chọn Thám tử lừng danh Conan là một trong ba manga mà mọi người muốn được tiếp tục xuất bản Tập đầu tiên bộ truyện từng ba lần xuất hiện trong danh sách top 10 bán chạy ngay sau khi ra mắt Tập này cũng từng xuất hiện trên danh sách xếp hạng của Diamond Comic Distributors Các tập xuất bản sau cũng từng xuất hiện trên Danh sách manga nhiều người mua nhất trên New York Times Ở Pháp, series từng được đề cử cho giải truyện tranh trong Liên hoan Angoulême
Nhà xuất bản VIZ Media đã phát hành bộ truyện tranh Thám tử lừng danh Conan tại Mỹ dưới cái tên tiếng Anh là "Case Closed" (tạm dịch là "Vụ án đã được khép lại") Nhân vật chính trong truyện được gọi theo tên tiếng Anh, trong khi các nhân vật phụ vẫn được gọi tên theo tên gốc bằng tiếng Nhật Nhà xuất bản Egmont đã cho ấn hành bộ truyện tranh này tại Đức, Thụy Điển và Phần Lan Độc giả Pháp cũng đã được đến với ấn bản Thám tử lừng danh Conan của nhà xuất bản Kana
Nguồn: (8) Conan Vietnam FC | Facebook
Trang 9Chương 3 Manga Conan biểu hiện qua góc nhìn Văn hóa đại chúng
3.1 Tính thương mại
Ra mắt lần đầu tiên tại Nhật Bản vào 19/1/1994 trên tuần san Shōnen Sunday của Shogakukan và phải mất đến 5 tháng sau đó mới được xuất bản dưới dạng truyện tranh, Thám tử lừng danh Conan đã trở thành hiện tượng lớn trong lòng người hâm mộ khắp nơi trên thế giới nhờ cốt truyện trinh thám ly kỳ, đầy trí tuệ đan xen những tình tiết giật gân, căng thẳng Bên cạnh đó, bộ manga còn mang tính giáo dục và rất bổ ích trong việc giúp các bạn trẻ rèn luyện trí tuệ, hướng các em đến những giá trị nhân văn, đem lại những bài học bổ ích, sâu sắc về tình bạn, tình yêu, tình thân và tình người Sau hơn hai thập kỉ, manga Conan vẫn giữ nguyên sức hấp dẫn của mình, vẫn là một trong những thương hiệu anime/manga nổi tiếng bậc nhất Mới đây, nhà xuất bản Shogakukan đã thông báo rằng
số lượng xuất bản của manga Meitantei Conan - Thám Tử Lừng Danh Conan đạt mức kỷ lục là 250 triệu bản in trên toàn cầu, với doanh thu khoảng 1,5 tỷ đô-la Mỹ Đây là con số
đã bao gồm cả số lượng đặt trước tập 100 Với việc đạt 250 triệu bản in, Thám Tử Lừng Danh Conan nay đã gần như ngang bằng tổng doanh số của Naruto, chính thức đánh dấu Conan là một trong những series manga bán chạy nhất mọi thời đại Tính thêm giá trị các bản hoạt hình, điện ảnh, vật phẩm… thì tổng giá trị thương hiệu thám tử lừng danh được ước tính khoảng 6 tỷ đô-la, số liệu tính đến năm 2020
Bộ manga Thám tử lừng danh Conan hiện tại đã được dịch và xuất bản bằng nhiều thứ tiếng trên 25 quốc gia và nhiều khu vực khác trên thế giới như: Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc, Đài Loan, Indonesia, Thái Lan, Anh, Pháp, Đức, Áo, Thụy Sĩ, Thụy Điển,
Na Uy, Phần Lan, Đan Mạch, Italy, Tây Ban Nha, Mỹ, Canada Tại Việt Nam, bộ truyện tranh Conan lần đầu được nhà xuất bản Kim Đồng dịch và phát hành từ năm 1997
Từ đó, tác phẩm trở thành món ăn tinh thần và một phần ký ức không thể thiếu đối với nhiều thế hệ độc giả đặc biệt là của hàng triệu bạn trẻ 8x - 9x Là bộ truyện tranh có lượng phát hành lớn nhất tại Việt Nam, tập 94 của truyện phải đắp chiếu hai lần vì không
có đủ giấy để in, hai tập truyện 97 và tập 98 Conan được xuất bản tại Việt Nam có số lượng in hoàn toàn có thể gây choáng ngợp bất cứ đơn vị phát hành sách nào trong nước:
300 nghìn bản/tập
Thương hiệu Conan cũng hấp dẫn khán giả ở phương diện thương hiệu hoạt hình Hãng Tokyo Movie Shinsha đã dựng Thám tử lừng danh Conan thành phim hoạt hình với hơn 550 tập đã công chiếu Hiện nay, trên các kênh truyền hình của Nhật Bản, bộ phim vẫn tiếp tục được phát sóng Khán giả có thể đón xem Thám tử lừng danh Conan trên kênh Nippon TV vào 7:30 tối thứ hai hàng tuần Tháng 7 năm 2003, nhà xuất bản FUNimation tuyên bố họ sẽ cấp bản quyền phát hành Thám tử lừng danh Conan tại Bắc
Mĩ, dưới tên gọi "Case Closed", do tên gọi Conan trùng với tên nhân vật của một bộ truyện khác mang tên "Conan the Barbarian" , mặc dù Conan ở đây chỉ là tên gọi thường như trong trường hợp Conan O'Brien vậy Tại Việt Nam, POPS giải tỏa “cơn khát” phim bản quyền của cộng đồng anime Việt Nam bằng việc cung cấp serie phim kinh điển Thám tử lừng danh Conan hoàn toàn miễn phí
Trang 10Thám tử lừng danh Conan chiếu bản quyền miễn phí trên ứng dụng POPS
(thegioinguoinoitieng.vn)
Năm 1997 cũng đánh dấu một bước tiến lớn của thương hiệu Conan, với sự ra đời của loạt phim hoạt hình điện ảnh Hàng năm, cứ vào tháng 4, hãng phát hành một tập phim dài đặc biệt về nhân vật thám tử lừng danh Tính đến nay, tổng cộng có 23 bộ phim được phát hành Mỗi dự án đều được sáng tạo một kịch bản riêng, không trùng lặp với các tiểu phẩm ngắn của truyện tranh hay series hoạt hình Tổng doanh thu của thương hiệu phim đạt khoảng 1, 1 tỷ đô-la toàn cầu Trong đó, thị trường Nhật Bản chiếm phần lớn với doanh thu 997 triệu đô-la Phần phim mới nhất “Thám Tử Lừng Danh Conan: Cú Đấm Sapphire Xanh” ra mắt năm 2019 đem về doanh thu kỷ lục 9,3 tỷ yên (khoảng 85 triệu đô-la), cao nhất trong lịch sử thương hiệu phim Tác phẩm thậm chí còn đánh bại cả bom tấn “Avengers: Endgame” tại thị trường Nhật Bản trong cuộc đua phòng vé Các nhà sản xuất cũng cho ra đời bốn bản live-action (phim người đóng), được đón nhận tốt trên sóng truyền hình Nhật Bản
Bên cạnh phim, sự thành công của thương hiệu Conan dẫn đến nhiều sản phẩm chuyển thể khác Một trong những đột phá của Thám tử lừng danh Conan là tham gia vào ngành công nghiệp trò chơi điện tử Vào ngày 27 tháng 12 năm 1996, Detective Conan: Chika Yuuenchi Satsujin Jiken được Game Boy phát hành.Tính đến năm 2013, chỉ có một trò chơi điện tử mang thương hiệu Case Closed được phát hành, đó là Case Closed: The Mirapolis Investigation, một tựa game độc quyền của Nintendo Wii và chỉ được phát hành tại Nhật Bản và Châu Âu Đây là trò chơi Detective Conan tiếng Anh đầu tiên trên thế giới Tiếp nối sự đột phá đó, thương hiệu cho ra đời 20 phiên bản game khác nhau, với nội dung điều khiển nhân vật Shinichi Kudo/Conan phá án Cho đến năm nay, tựa game mobile Identity V của NetEase đã công bố sự hợp tác với Thám tử lừng danh Conan trên tất cả các máy chủ vào cuối mùa thu năm 2021
Trang 11Hai game nổi tiếng của bộ manga Nguồn: (8) Conan Vietnam FC | Facebook
Ngoài ra ở phương diện công nghệ, OPPO đã mang đến một bất ngờ lớn cho fan
bộ truyện/phim hoạt hình Thám tử lừng danh Conan khi chính thức ra mắt phiên bản OPPO Reno6 Pro+ Detective Conan Limited Edition - chiếc điện thoại có phiên bản giới hạn cùng tính năng "độc nhất" Theo trang playful droid, bộ sản phẩm được bán giới hạn 10.000 chiếc ở thị trường Trung Quốc Những ứng dụng bên trong cũng được thiết kế theo phong cách Conan, điện thoại còn có chức năng mở khóa bằng cách giải câu đố Cùng với smartphone mới, OPPO cũng đã ra mắt các phụ kiện khác có hình Thám tử lừng danh Conan, bao gồm OPPO Watch 2, OPPO Band, tai nghe Enco Free 2 và pin sạc
dự phòng cũng đều là những sản phẩm giới hạn nhằm đáp ứng mong muốn của người hâm mộ muốn sưu tầm các sản phẩm giới hạn của Conan trên toàn thế giới
Nguồn: (8) Conan Vietnam FC | Facebook
Bên cạnh đó, trong số ra ngày 20/3, tạp chí Shōnen Sunday đã công bố về sự ra đời của đôi giày tăng sức mạnh, là một trong những phụ kiện đắc lực của “Thám tử Conan” trong quá trình phá án Theo đó, ngày chính thức mở siêu phẩm sẽ trùng khớp với ngày ra mắt phiên bản phim “Thám tử lừng danh Conan” là ngày 13/4 Trước đó, cũng có rất nhiều phụ kiện do Tiến sĩ Agasa phát triển để hỗ trợ cho “Thám tử Conan” được ứng dụng ngoài đời thật Mặc dù, phiên bản thực sự chưa hoàn thiện về tính năng cũng như thiết kế như trong truyện Phải kể đến một số sản phẩm như: Kính thông minh, giày sức mạnh, ván siêu tốc, nơ chuyển giọng, hay huy hiệu thám tử
https://www.yan.vn/googleamp/AmpIndex/160243