ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN Giảng viên Ths Nguyễn Hương Ngọc Họ tên sinh viên Nguyễn Minh Phương Mã sinh viên 21031787 Chuyên ngành Tâm lý học Hà Nội, 2022 Hà Nội, 2022 TIỂU LUẬN CUỐI KỲ HỌC PHẦN TƯ DUY SÁNG TẠO VÀ THIẾT KẾ Ý TƯỞNG Đề bài Câu 1 Anhchị hãy trình bày hiểu biết của mình về kế hoạch Odessey trong tương lai Câu 2 Trình bày dự định của anhchị về việc vận dụng quy trình tư duy thiết kế để cải thiện một phương diện trong cuộc sống của bản thân Mụ.
Trang 1ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
Giảng viên :Ths Nguyễn Hương Ngọc
Họ tên sinh viên : Nguyễn Minh Phương
Mã sinh viên :21031787
Chuyên ngành : Tâm lý học
Hà Nội, 2022
Hà Nội, 2022
TIỂU LUẬN CUỐI KỲ HỌC PHẦN: TƯ DUY SÁNG TẠO VÀ THIẾT KẾ Ý TƯỞNG
Trang 2Đề bài :
Câu 1: Anh/chị hãy trình bày hiểu biết của mình về kế hoạch Odessey trong tương lai
Câu 2: Trình bày dự định của anh/chị về việc vận dụng quy trình tư duy thiết kế để cải thiện một phương diện trong cuộc sống của bản thân
Trang 3Mục lục
Câu 1: Anh/chị hãy trình bày hiểu biết của mình về kế hoạch Odyssey cho tương
lai 4
Câu 2: Trình bày dự định của anh/chị về việc vận dụng quy trình tư duy thiết kế để cải thiện một phương diện trong cuộc sống của bản thân 5
`1 Tư duy thiết kế 5
1.1 Khái niệm 5
1.2 Quy trình tư duy thiết kế 6
2 Việc vận dụng tư duy thiết kế để cải thiện việc “trì hoãn” của bản thân 7
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 11
Trang 4Câu 1: Anh/chị hãy trình bày hiểu biết của mình về kế hoạch
Odyssey cho tương lai.
Kế hoạch Odyssey là một "kế hoạch 5 năm" đã được Bill Burnett và Dave Evans trình bày trong cuốn sách nổi tiếng “Designing your life” Kế hoạch Odyssey là công cụ giúp chúng ta hình dung được tương lai tiềm năng mà bọn có thể sống Qua đó, ta có thể khám phá được nhiều con đường, nhiều cuộc sống khác nhau và làm rõ mình muốn theo con đường nào Về cơ bản, đây là một cuộc động não về cách bạn muốn cuộc sống của mình trông như thế nào trong tương lai
Bạn sẽ phải vẽ phác ra cuộc sống của bạn trong 5 năm tới theo ba phiên bản khác nhau
Trong phiên bản đầu tiên, bạn lập kế hoạch dựa trên những gì bạn nghĩ mình có khả năng làm nhất
VD: Trong cuộc sống thứ 1 này, em muốn thở thành 1 cô giáo dạy tiếng Anh bởi em có nền tảng ngoại ngữ, em yêu trẻ con và em muốn cống hiến cho nền giáo dục
Trong phiên bản thứ 2, bạn tự hỏi mình điều gì có thể xảy ra nếu kế hoạch đầu tiên biến mất và bạn phải xoay trục
VD: Giả sử cuộc sống thứ 1 không thực hiện được (vì bố mẹ cấm cản), em
sẽ chuyển hướng sang học nấu ăn ( kế hoạch dự phòng) vì em cũng có một chút tài lẻ về nấu ăn
Cuối cùng, phiên bản thứ 3 là dành cho suy nghĩ về 1 cuộc sống lý tưởng, nơi bạn hình dung cuộc sống của mình sẽ như thế nào khi mà tiền bạc hay địa vị không còn là vấn đề
Trang 5VD: Giả sử em rất giàu có, tiền không phải là vấn đề với em, em sẽ đi du học 1-2 năm về lĩnh vực nấu ăn – kinh doanh Sau khi về nước, em sẽ mở lớp dạy nấu ăn miễn phí, sau 1 thời gian sẽ mở nhà hàng của riêng mình
Câu 2: Trình bày dự định của anh/chị về việc vận dụng quy trình tư duy thiết kế để cải thiện một phương diện trong cuộc sống của bản thân
`1 Tư duy thiết kế
1.1 Khái niệm
Tư duy thiết kế ( Design thinking ) là một cách tiếp cận được sử dụng
để giải quyết vấn đề thực tế và sáng tạo Tư duy thiết kế là một quá trình lặp đi lặp lại trong đó bạn tìm cách hiểu người dùng của mình, đưa các giả định, xác định lại vấn đề và tạo ra các giải pháp sáng tạo
mà bạn có thể tạo mẫu và thử nghiệm Mục tiêu tổng thể là xác định các chiến lược và giải pháp thay thế cho những vấn đề khó giải quyết
và không xác định Do đó, tư duy thiết kế cung cấp một cách tiếp cận dựa trên giải pháp để giải quyết vấn đề giúp bạn làm điều đó một cách sáng tạo và hợp tác Tư duy thiết kế không chỉ là một quá trình; nó mở
ra một cách suy nghĩ hoàn toàn mới và cung cấp một bộ sưu tập các phương pháp thực hành để giúp bạn áp dụng tư duy mới này
Tư duy thiết kế cũng có thể được áp dụng cho bất kỳ lĩnh vực nào; nó không nhất thiết phải có thiết kế cụ thể
Tư duy thiết kế cực kỳ lấy người dùng làm trung tâm Nó tập trung vào con người trước hết, tìm cách hiểu nhu cầu của mọi người và đưa
ra các giải pháp hiệu quả để đáp ứng những nhu cầu đó Đó là cách tiếp cận dựa trên giải pháp để giải quyết vấn đề
Trang 61.2 Quy trình tư duy thiết kế
Tư duy thiết kế là một công cụ giúp con người có thể sáng tạo ra những điều mới mẻ trong nhiều lĩnh vực và gồm 5 bước lặp đi lặp lại
Hình 1 : 5 bước của tư duy thiết kế 1
- Bước 1 :Thấu cảm ( Empathise ) : Ở bước này, chúng ta sẽ phải
nghiên cứu người dùng để có được sự hiểu biết và đồng cảm Đây là bước quan trọng, giúp ta gạt bỏ những định kiến và đưa ra ý tưởng 1 cách khách quan, có thể bằng phương pháp quan sát, hỏi đáp hoặc lập bảng khảo sát
- Bước 2: Xác định ( define ): Dựa trên thông tin đã được nghiên cứu, ta
bắt đầu tổng hợp những gì chúng ta quan sát được ở bước 1 để định
1
Design Thinking là gì? 5 Bước trong quy trình Design Thinking ( 2022)
https://www.tanca.io/blog/design-thinking-la-gi-5-buoc-trong-quy-trinh-design-thinking Truy cập vào 7/5/2022
Trang 7nghĩa, xác định vấn đề cốt lõi cần điều chỉnh Lưu ý là chúng ta cần miêu tả vấn đề đó từ phương diện của người dùng
- Bước 3 : Lên ý tưởng ( ideate ): Thông tin thu thập được từ 2 bước trên
sẽ giúp ta suy nghĩ thấu đáo, tìm kiếm các giải pháp thay thế sáng tạo cho những vấn đề đã xác định ở bước 2 Dùng các công cụ như brainstorming, mindmapping cho đến body storming để đưa ra nhiều ý tưởng nhất có thể và chọn ra 1-2 ý tưởng ( hoặc nhều hơn ) có tính khả thi nhất
- Bước 4 : Thử nghiệm ( prototype ) : Đây là một giai đoạn thử nghiệm.
Mục đích là để xác định giải pháp tốt nhất có thể cho mỗi vấn đề được tìm thấy Chúng ta nên sản xuất một số phiên bản thu nhỏ, rẻ tiền của sản phẩm (hoặc các tính năng cụ thể có trong sản phẩm) để điều tra những ý tưởng mà ta đã tạo ra ở bước 3
- Bước 5 : Kiểm tra ( Test ): Mặc dù đây là giai đoạn cuối cùng, nhưng
tư duy thiết kế là lặp đi lặp lại: Các nhóm thường sử dụng kết quả để xác định lại một hoặc nhiều vấn đề tiếp theo Vì vậy, ta có thể quay lại các giai đoạn trước đó để thực hiện các bước lặp lại, thay đổi và cải tiến thêm - để tìm hoặc loại trừ các giải pháp thay thế
2 Việc vận dụng tư duy thiết kế để cải thiện việc “trì hoãn” của bản thân
Tư duy thiết kế chính là công cụ rất hữu ích mà em biết đến qua học phần
“Tư duy sáng tạo và thiết kế ý tưởng” Việc vận dụng quy trình này đã giúp em lên ý tưởng và tìm ra giải pháp cho vấn đề mà em đang gặp phải : sự trì hoãn
Trước hết, em cố gắng thấu cảm những gì mà mình đang trải qua Sau
mỗi ngày học tập và làm việc, em đều ghi lại những gì mà mình đã làm được và chưa làm được, những gì nên tiếp tục phát huy và nên loại bỏ
Trang 8Từ đó có thể đánh giá hiệu suất làm việc của mình Qua đây, từ những gì
đã ghi chép, em nhận thấy bản thân mình làm việc rất chậm, kém hiệu quả so với các bạn đồng trang lứa Đôi khi gặp phải những công việc mà hơi khó với em, em thường gác lại và chờ đến khi bản thân thực sự sẵn sàng làm Có những buổi phải hoàn thành Deadlines, nhưng thấy mệt nên
em dành chút thời gian để nghỉ ngơi Thời gian nghỉ đó em lại dùng để tranh thủ lướt Facebook, Instagram, Tiktok…chỉ để xem những bức ảnh đẹp hay những video đang hot trend Và rồi sau khi cảm thấy mệt, một chút đồ ăn sẽ giúp em giải tỏa lúc này Vì có ngay chiếc điện thoại ở đó nên em thường đặt đồ ăn nhanh qua app Cứ thế là hết ngày và lại trì hoãn công việc kia vào thời gian khác Công việc cứ thế trồng chéo lên nhau Việc trì hoãn này khiến em có ít thời gian đầu tư vào bài, do vậy
mà kết quả bài làm cũng không như ý muốn Ngay bản thân em khi nhìn lại những gì mình đã làm cũng thấy rất hối hận vì đã lãng phí thời gian như vậy Và sự trì hoãn cứ thế kéo dài từ ngày này qua ngày khác khiến
sự quyết tâm của em dường như bị “thui chột” trầm trọng, nó khến em trở nên lười biếng hơn trong việc thực hiện mục tiêu của mình
Đó là những vấn đề chính mà em cảm thấy thấu cảm nhất
Tiếp theo, em sẽ xác định vấn đề mà em đang gặp phải ở đây là sự trì
hoãn Sự trì hoãn là làm kéo dài thời gian thực hiện một công việc, từ đó làm giảm khả năng phản xạ nhanh nhạy, gây tâm lý chậm chạp trong mọi việc, khiến năng suất công việc giảm Sự trì hoãn ở bản thân em biểu hiện ở chỗ :
- Trong lúc học hay hoàn thành Deadlines, em thường để điện thoại bên cạnh Điều này khiến em xao nhãng rất nhiều
- Khi làm việc mà không có thời gian biểu, việc trì hoãn lại thể hiện rõ hơn
Trang 9- Hễ gặp vấn đề khó là nản chí, để rời sang ngày hôm sau
Sau khi xác định các vấn đề chính, em bắt đầu lên ý tưởng cho vấn đề
trên của bản thân
- Ý tưởng đầu tiên: Tạo niềm vui từ những điều nhỏ nhất Đôi khi, những mục tiêu, vấn đề quá lớn sẽ khiến ta rất dễ bị nản Những lúc như vậy, em sẽ đặt ra một phần quà tự thưởng cho bản thân nếu như hoàn thành xong công việc đó
- Ý tưởng thứ 2: Nghĩ đến hậu quả nhiều hơn Nếu định trì hoãn công việc nào đó, đặc biệt là công việc dễ mà mình có thể hoàn thành sớm, hãy nghĩ đến hậu quả xấu nhất có thể xảy ra do sự trì hoãn và chủ quan này
- Ý tưởng thứ 3 : Đặt ra mục tiêu và giới hạn thời gian cụ thể
- Ý tưởng thứ 4 : Đánh dấu những việc cần ưu tiên
- Ý tưởng thứ 5 : Giải quyết những công việc khó khăn trước
- Ý tưởng thứ 6 : Ưu tiên những công việc dễ để có động lực làm những công việc khó hơn
Sau bước lên ý tưởng, em sẽ tiến hành thử nghiệm Vấn đề thứ 1 “Khi
làm việc mà không có thời gian biểu, việc trì hoãn lại thể hiện rõ hơn” sẽ
áp dụng ý tưởng thứ 3, là đặt ra mục tiêu và giới hạn thời gian cụ thể Việc đặt ra cụ thể thời gian sẽ ép ta vào một khuôn khổ thời gian nhất định và phải làm theo, nếu không sẽ bị dồn quá nhiều việc vào 1 lúc Vấn
đề thứ 2 “trì hoãn bởi mạng xã hội” em sẽ nghĩ đến hậu quả nhiều hơn thay vì tận hưởng thời gian lãng phí vô ích ( ý tưởng thứ 2 ) Hậu quả đó
có thể là bị điểm thấp so với đứa bạn thân, không đạt đủ GPA để xét học bổng,… Đối với vấn đề thứ 3: “gặp vấn đề khó khăn là lại lùi sang hôm sau”, em sẽ áp dụng ý tưởng thứ 6, là ưu tiên những công việc dễ hơn
Trang 10Bởi em nghĩ khi đã làm được những công việc dễ thì việc làm những công việc thử thách hơn sẽ không khó
Sau khi hoàn thành các bước trên, đến bước cuối cùng là kiểm tra Sau
thời gian 1 tuần thử nghiệm, các cách giải quyết hầu như đều cho kết quả khả quan Nhờ có thời gian biểu, sắp xếp thời gian làm việc hợp lý mà hiệu quả học tập nâng lên rõ rệt
Với vấn đề trì hoãn do mạng xã hội, giải pháp “nghĩ đến hậu quả nhiều hơn” đã giảm đáng kể thời gian lướt mạng xã hội của em, bởi bản thân
em là người rất sợ những hậu quả tiêu cực không như ý muốn như : bị điểm kém
Đối với ý tưởng thứ 6 áp dụng cho vấn đề thứ 3: “gặp vấn đề khó khăn là lại lùi sang hôm sau”, em không thấy có sự thay đổi tích cực về bản thân Bởi làm công việc dễ rồi mới sang việc khó khiến em càng dễ nản hơn, nghĩ đến những công việc khó phía trước là em lại không có động lực làm
Do đó, em sẽ quay lại từ bước thử nghiệm, em sử dụng ý tưởng đầu tiên:
“ tạo ra niềm vui từ những điều nhỏ nhất” để khắc phục vấn đề này Sau tầm khoảng 5 ngày áp dụng, năng suất công việc của em nâng lên hẳn Việc tự thưởng cho bản thân chẳng hạn, cũng là niềm vui nhỏ thúc đấy quá trình học tập của bản thân rất nhiều
Đây chính là quá trình em áp dụng kỹ thuật tư duy sáng tạo vào thực tiễn cuộc sống để loại bỏ thói quen trì hoãn của mình
Trang 11DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
1 What Is Design Thinking? A Comprehensive Beginner’s Guide
2 Design thinking odyssey plan: 3 versions of your future now!
3 The odyssey plan: Reframing your “five year plan”.