Trong nhiều năm qua, trường THPT Tống Duy Tân rất quan tâm đến việcgiáo dục đạo đức cho học sinh, coi đây là vấn đề hàng đầu trong việc hình thànhnhân cách con người và
Trang 1PHẦN THỨ NHẤT: MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Trong những năm qua, đất nước ta chuyển mình trong công cuộc đổi mới sâusắc và toàn diện, từ một nền kinh tế tập trung quan liêu bao cấp sang nền kinh tếnhiều thành phần vận hành theo cơ chế thị trường có sự quản lý của Nhà nước Vớicông cuộc đổi mới, chúng ta có nhiều thành tựu to lớn rất đáng tự hào về phát triểnkinh tế - xã hội, văn hóa - giáo dục
Tuy nhiên, mặt trái của cơ chế thị trường cũng ảnh hưởng tiêu cực đến sựnghiệp giáo dục, trong đó sự suy thoái về đạo đức và những giá trị nhân văn tácđộng đến một phần lớn thanh niên và học sinh như: có lối sống thực dụng, thiếuước mơ, thiếu hoài bão, lập thân, lập nghiệp; những tiêu cực trong thi cử, bằng cấp,chạy theo thành tích Thêm vào đó, sự du nhập văn hoá phẩm đồi trụy thông quacác phương tiện như phim ảnh, game, mạng Internet… làm ảnh hưởng đến nhữngquan điểm về tình bạn, tình yêu trong lứa tuổi thanh thiếu niên và học sinh, nhất làcác em chưa được trang bị và thiếu kiến thức về vấn đề này
Trong nhiều năm qua, trường THPT Tống Duy Tân rất quan tâm đến việcgiáo dục đạo đức cho học sinh, coi đây là vấn đề hàng đầu trong việc hình thànhnhân cách con người và chỉ đạo tất cả cán bộ, giáo viên, nhân viên làm tốt công tácnày Mặt khác thầy giáo, cô giáo là những tấm gương sáng cho học sinh noi theo, vìvậy giáo dục đạo đức cho học sinh phải được thực hiện ngay từ khi các em bước
vào nhà trường Vì những lí do đó tôi chọn đề tài “Một số giải pháp giáo dục đạo đức cho học sinh thông qua phần “Công dân với đạo đức” môn Giáo dục công dân lớp 10”.
2 Mục đích nghiên cứu
- Việc giáo dục đạo đức cho học sinh trong nhà trường là để hình thành và
phát triển về nhân cách có thái độ cư xử lịch sự nhã nhặn đối với người lớn, ông bà,thầy cô, bạn bè …Giáo dục các em có định hướng đúng cho cuộc sống sau này,
Trang 2tránh xa lối sống vô đạo đức, suy đồi bản chất con người xã hội chủ nghĩa Giáodục đạo đức cho học sinh tức là làm cho các em trở thành người giàu lòng yêuthương con người, phong cách lịch sự, hành vi ứng xử có văn hóa, biết tôn trọngnhân phẩm, danh dự của người khác
- Hình thành cho các em có lòng trung thực, tự giác trong học tập, ý thứcchấp hành kĩ luật, tinh thần đoàn kết giúp đỡ lẫn nhau, sống hòa thuận với anh chị
em, hòa nhã với bạn bè, biết giữ vệ sinh cá nhân, vệ sinh cộng đồng, bảo vệ tài sảnchung Giáo dục cho các em ý thức tự đánh giá bản thân, dũng cảm sửa chữa sailầm, có lối sống vì mọi người không tham gia tệ nạn xã hội
3 Đối tượng nghiên cứu
Học sinh lớp 10, Trường THPT Tống Duy Tân
4 Giới hạn, phạm vi nghiên cứu
- Đề tài được tiến hành nghiên cứu ở trường THPT Tống Duy Tân – Vĩnh Lộc
- Nghiên cứu về thực trạng và biện pháp giáo dục đạo đức học sinh của trườngTHPT nơi tôi công tác trong năm học 2020 - 2021 và năm học 2021 – 2022
5 Nhiệm vụ nghiên cứu
- Đánh giá, phân tích thực trạng việc giáo dục đạo đức cho học sinh ở TrườngTHPT Tống Duy Tân
- Đề xuất biện pháp quản lý giáo dục đạo đức học sinh ở Trường THPT Tống DuyTân trong giai đoạn hiện nay
6 Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp nghiên cứu lý luận, xử lý thông tin: Nghiên cứu, phân tích, tổng
hợp, hệ thống hóa các tài liệu, văn bản liên quan đến đề tài Những kiến thức vềtâm lý học lứa tuổi, tâm lý học sư phạm, giáo dục học và những quan điểm đường
Trang 3lối của Đảng, các văn bản của Bộ giáo dục và Đào tạo về đánh giá xếp loại, khenthưởng và kỷ luật học sinh.
- Phương pháp theo dõi, quan sát: Đánh giá công tác giáo dục đạo đức học sinh củatrường trong các năm học Đưa ra một số kinh nghiệm biện pháp về việc thực hiệncông tác giáo dục đạo đức cho học sinh của trường trong giai đoạn hiện nay
- Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn: Phương pháp quan sát các hoạt độnggiáo dục đạo đức của nhà trường; Phương pháp phỏng vấn; Phương pháp thống kê,
xử lý số liệu
7 Thời gian nghiên cứu
Thực hiện trong năm học 2020 – 2021 và năm học 2021 – 2022
8 Cấu trúc đề tài nghiên cứu
Phần I: Mở đầu
Phần II: Nội dung của đề tài
Chương I: Cơ sở lý luận về giáo dục đạo đức học sinh
Chương II: Thực trạng giáo dục đạo đức học sinh ở Trường THPT Tống Duy Tân.Chương III: Một số giải pháp giáo dục đạo đức cho học sinh thông qua phần “Côngdân với đạo đức” môn Giáo dục công dân lớp 10
Phần III: Kết luận và kiến nghị
PHẦN THỨ HAI: NỘI DUNG CỦA ĐỀ TÀI CHƯƠNG I: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC HỌC SINH
1 Khái niệm về đạo đức
Đạo đức là một hệ thống những quy tắc, những chuẩn mực mà qua đó conngười tự nhận thức và điều chỉnh hành vi của mình vì hạnh phúc của cá nhân, lợiích của tập thể và cộng đồng
Trang 42 Mục tiêu giáo dục đạo đức
Chuyển hóa những nguyên tắc, chuẩn mực đạo đức xã hội thành những phẩmchất đạo đức nhân cách cho học sinh, hình thành ở học sinh thái độ đúng đắn tronggiao tiếp, ý thức tự giác thực hiện các chuẩn mực của xã hội, thói quen chấp hànhcác quy định của pháp luật
3 Chức năng của đạo đức
Là một bộ phận của kiến trúc thượng tầng của ý thức xã hội, đạo đức một mặtquy định bởi cơ sở hạ tầng, của tồn tại xã hội, mặt khác nó cũng tác động tích cựctrở lại đối với cơ sở hạ tầng, tồn tại xã hội đó Vì vậy, đạo đức có chức năng to lớn,tác động theo hướng thúc đẩy hoặc kìm hãm phát triển xã hội
Đạo đức có những chức năng sau:
- Chức năng giáo dục
- Chức năng điều chỉnh hành vi của cá nhân, của cộng đồng và là công cụ tự điềuchỉnh mối quan hệ giữa người và người trong xã hội
- Chức năng nhận thức, phản ánh
4 Giáo dục đạo đức cho học sinh THPT
- Mục đích: Giúp học sinh nhận thức được các chuẩn mực đạo đức của xã hội, rèn
luyện kỹ năng, hành vi theo các chuẩn mực đó và hình thành thái độ, ý thức tronghọc sinh về đạo đức
- Nội dung: Lòng yêu nước, yêu chủ nghĩa xã hội, yêu hoà bình, có tinh thần cộng
đồng và quốc tế, có tinh thần lao động sáng tạo, có thái độ xây dựng và bảo vệ môitrường
- Phương pháp: Phương pháp tác động vào nhận thức tình cảm: đàm thoại, tranh
luận, kể chuyện, giảng giải, khuyên răn; phương pháp tổ chức hoạt động thực
Trang 5tiễn: giao việc, rèn luyện, tập thói quen…; phương pháp kích thích tình cảm vàhành vi: thi đua, nêu gương, khen thưởng, trách phạt…
5 Vị trí, ý nghĩa và đặc điểm của công tác giáo dục đạo đức cho học sinh
5.1 Vị trí - ý nghĩa
Giáo dục đạo đức là quá trình tác động có mục đích, có kế hoạch đến học sinhnhằm giúp cho nhân cách mỗi học sinh được phát triển đúng đắn, giúp học sinh cónhững hành vi ứng xử đúng mực trong các mối quan hệ: của cá nhân với xã hội,của cá nhân với lao động, của cá nhân với mọi người xung quanh và của cá nhânvới chính mình
Trong tất cả các mặt giáo dục, đạo đức giữ một vị trí hết sức quan trọng Vì HồChủ Tịch đã nêu: “dạy cũng như học, phải biết chú trọng cả tài lẫn đức Đức là đạođức Cách mạng, đó là cái gốc rất quan trọng, nếu không có đạo đức Cách mạng thìcó tài cũng vô dụng”
5.2 Đặc điểm
Giáo dục đạo đức đòi hỏi không chỉ dừng lại ở việc truyền thụ khái niệm trithức đạo đức, mà quan trọng hơn là kết quả giáo dục phải được thể hiện thành tình
cảm, niềm tin, hành động thực tế của học sinh.
Quá trình dạy học chủ yếu được tiến hành bằng các giờ học trên lớp; còn quátrình giáo dục đạo đức không chỉ bó hẹp trong giờ lên lớp mà nó được thể hiệnthông qua tất cả các hoạt động có thể có trong nhà trường
Đối với học sinh THPT, kết quả của công tác giáo dục đạo đức vẫn còn phụthuộc rất lớn vào nhân cách người thầy, gương đạo đức của người thầy sẽ tác độngquan trọng vào việc học tập, rèn luyện của các em
Để giáo dục đạo đức cho học sinh có hiệu quả, yếu tố tập thể giữ vai trò hếtsức quan trọng Công tác giáo dục đạo đức cho học sinh chỉ đạt kết quả tốt khi nó
Trang 6có sự tác động đồng thời của các lực lượng giáo dục: nhà trường, gia đình và xãhội.
6 Những tác động tới việc rèn luyện đạo đức của học sinh ở trường THPT
6.1 Về tâm sinh lý học sinh
Là giai đoạn các em đang phát triển mạnh về thể chất, tinh thần và tình cảm, dễ bịkích động, lôi kéo Có nhu cầu giao tiếp rất lớn đặc biệt là sự giao tiếp với bạn bè, từđó mà hình thành lên các nhóm bạn cùng sở thích
6.2 Về phía gia đình
Nhiều cha mẹ do nhận thức lệch lạc, không có tri thức về giáo dục con cái;sự quan tâm, nuông chiều thái quá trong việc nuôi dạy; sử dụng quyền uy của cha
mẹ một cách cực đoan; tấm gương phản diện của cha mẹ, người thân; có các hoàncảnh éo le hoặc hay bị sử dụng bằng vũ lực đã tác động không nhỏ đến sự hìnhthành và phát triển nhân cách cho học sinh
6.3 Về phía nhà trường
Một số giáo viên thường có những định kiến, thiếu thiện cảm; sử dụng cácbiện pháp hành chính thái quá; sự lạm dụng quyền lực của các thầy cô giáo; sựthiếu gương mẫu trong mô phạm giáo dục; việc đánh giá kết quả, khen thưởng, kỷluật thiếu khách quan và không công bằng; sự phối hợp không đồng bộ giữa các lựclượng giáo dục đều có ảnh hưởng rất lớn đến quá trình giáo dục đạo đức cho họcsinh
6.4 Về phía xã hội
Tác động của cơ chế thị trường, sự phát triển của khoa học công nghệ, tácđộng lối sống hám cơ sở vật chất hơn tính nhân văn, xem nhẹ lời khuyên của cha
mẹ, thầy cô dẫn đến những biểu hiện lệch lạc về chuẩn mực đạo đức
Trang 7CHƯƠNG II: THỰC TRẠNG GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC HỌC SINH Ở TRƯỜNG THPT TỐNG DUY TÂN.
1 Thực trạng của công tác giáo dục đạo đức học sinh ở Trường THPT Tống Duy Tân.
1.1 Thuận lợi
- Vấn đề giáo dục đạo đức cho trẻ vị thành niên nói chung, học sinh THPT ở trườngTHPT Tống Duy Tân nói riêng luôn nhận được sự quan tâm của các cấp lãnh đạoĐảng, chính quyền địa phương, sự quan tâm theo dõi phối kết hợp của phụ huynh,nhân dân
- Bên cạnh đó đội ngũ nhà giáo có tri thức giàu tâm huyết luôn coi trọng vấn đềgiáo duc đạo đức lối sống cho học sinh
- Trong những năm gần đây, vấn đề dạy và học môn Giáo dục công dân đã và đangđổi mới và là một trong những môn có chuyển biến mạnh mẽ về đổi mới phươngpháp dạy học, dạy học đạo đức thông qua bộ môn Giáo dục công dân được xácđịnh là một nhiệm vụ quan trọng, là đòi hỏi cấp bách của xã hội đối với việc nângcao chất lượng giáo dục phổ thông
- Chương trình Sách giáo khoa Giáo dục công dân mới có nhiều đổi mới về mụctiêu, cấu trúc, sự đổi mới này rất thích hợp cho giáo viên giảng dạy bộ môn Giáodục công dân cho học sinh
- Giáo viên dạy Giáo dục công dân là những người có chuyên môn nghiệp vụ vữngvàng, giàu tâm huyết với học sinh, luôn gương mẫu trong tư cách đạo đức lối sống,là tấm gương sáng để học sinh noi theo
- Ban giám hiệu nhà trường luôn quan tâm đến vấn đề giáo dục đạo đức lối sốnghọc sinh, coi đó là nền tảng để đạt đến hiệu quả giáo dục toàn diện nên có kế hoạchchỉ đạo thường xuyên có hiệu quả cao
Trang 81.2 Khó khăn
Hiện nay, tình hình đạo đức của học sinh ở các trường THPT nói chung vàtrường THPT Tống Duy Tân nói riêng có những vấn đề vần cần phải quan tâm:
- Thiếu ý thức tổ chức kỷ luật, lười học, lười lao động, hay trốn học để đi chơi
- Ý thức học tập của học sinh còn thấp, nhiều em học sinh đang độ tuổi rong chơi, kết bèphái với những thanh niên bên ngoài tụ tập hút thuốc, đánh nhau và đặc biệt là vấn đềphim ảnh hiện nay …Học sinh chưa có quyết tâm trong vấn đề học tập của mình như bỏtiết, không làm bài tập, tự ý viết nghỉ học, nghỉ học không phép
- Hay gây gổ, nói tục, cắt, nhuộm tóc, ăn mặc không phù hợp với lứa tuổi học sinh.Nhìn chung, đạo đức của một bộ phận không ít học sinh đang giảm sút Tuytheo các kết quả điều tra trên quy mô lớn được đăng tải trên các mạng xã hội, đạođức vẫn còn ở vị trí cao trong bậc thang giá trị xã hội, nhưng có những biểu hiệnđáng lo ngại như ý thức đạo đức đi xuống, có lối sống thực dụng, thiếu ước mơ,thiếu hoài bão, lập thân, lập nghiệp; những tiêu cực trong thi cử, bằng cấp, chạytheo thành tích…đã xâm nhập vào nhà trường
2 Nguyên nhân làm ảnh hưởng đến đạo đức của học sinh
Từ những thực trạng trên ta thấy có nhiều nguyên nhân làm ảnh hưởng đến
đạo đức của học sinh.
- Do xúi giục của bạn bè, sự thiếu hiểu biết, tác động của kinh tế thị trường…
- Nhiều phụ huynh học sinh chưa quan tâm đúng mức đến việc học tập và rèn luyệnđạo đức của các em
- Việc thông tin giữa gia đình và nhà trường còn ít và chậm
- Do không xác định đúng đối tượng kết bạn, hoặc tiếp xúc với những phần tử xấuở bên ngoài xã hội cho nên các em dễ nảy sinh tiêu cực
- Mặt trái của cơ chế thị trường ảnh hưởng đến nền văn hóa, lối sống
Trang 93 Vai trò và nhiệm vụ của giáo dục đạo đức cho học sinh THPT hiện nay
3.1 Vai trò
Học sinh THPT là lứa tuổi hết sức nhạy cảm trước các biến động của sự pháttriển kinh tế xã hội, đặc biệt dưới tác động của mặt trái cơ chế thị trường Ở các emluôn muốn chứng tỏ cái “Tôi” của mình, muốn chứng tỏ mình là người lớn, trong lúcvốn sống, khả năng hiểu biết của các em yếu và thiếu Bạo lực học đường đang trởthành vấn nạn trong các trường THPT nó diễn ra đối với cả học sinh nữ là nỗi lo chotoàn xã hội Chính vì vậy giáo dục đạo đức, kỹ năng sống cho các em là việc làm cầnthiết
Giáo dục đạo đức là quá trình tác động có mục đích, có kế hoạch đến học sinhnhằm giúp cho nhân cách mỗi học sinh được phát triển đúng đắn, giúp học sinh cónhững hành vi ứng xử đúng mực trong các mối quan hệ: của cá nhân với ngườixung quanh, với gia đình, với tập thể, với quê hương đất nước và cộng đồng xã hội
3.2 Nhiệm vụ của công tác giáo dục đạo đức
- Hình thành cho học sinh ý thức các hành vi ứng xử của bản thân phải phù hợp vớilợi ích xã hội; giúp học sinh lĩnh hội được một cách đúng mức các chuẩn mực đạođức của xã hội
- Biến kiến thức đạo đức thành niềm tin, nhu cầu của mỗi cá nhân để đảm bảo cáchành vi cá nhân được thực hiện
- Bồi dưỡng tình cảm đạo đức, tính tích cực và bền vững, và các phẩm chất ý chí đểđảm bảo cho hành vi luôn theo đúng các yêu cầu đạo đức
- Rèn luyện thói quen hành vi đạo đức để trở thành bản tính tự nhiên của mỗi cánhân và duy trì lâu bền thói quen này
- Quan tâm đến giáo dục vốn sống, kỹ năng sống cho học sinh
Trang 10- Giáo dục ý thức chấp hành chủ trương đường lối của Đảng, pháp luật nhà nước,quy định của địa phương, nội quy, quy chế của trường Giáo dục truyền thống đạođức văn hoá của dân tộc Việt Nam.
CHƯƠNG III:
MỘT SỐ GIẢI PHÁP GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC CHO HỌC SINH THÔNG QUA PHẦN “CÔNG DÂN VỚI ĐẠO ĐỨC” MÔN GIÁO DỤC CÔNG DÂN
LỚP 10
1 Thực trạng của việc giảng dạy chương trình môn Giáo dục công dân
Trường đã tổ chức thực hiện giảng dạy môn Giáo dục công dân đầy đủ theođúng quy định của chương trình, có lồng ghép giáo dục pháp luật và một số nộidung khác theo quy định vào bộ môn Tuy nhiên thực tế việc dạy và học môn Giáodục công dân ở trường còn nhiều khó khăn, bất cập nên hiệu quả giáo dục đạo đứccủa môn học còn thấp Môn giáo dục công dân từ trước đến nay chưa được coitrọng, nhiều giáo viên, học sinh, Cha mẹ học sinh vẫn xem đây là môn học phụ
Nguyên nhân: thực trạng trên do nhiều nguyên nhân, trong đó có những
nguyên nhân chủ yếu sau:
- Trang thiết bị dạy học, các điều kiện khác phục vụ dạy học còn thiếu thốn, lạc hậugây khó khăn cho việc đổi mới dạy học
- Tâm lý chung của học sinh và một bộ phận không nhỏ cán bộ giáo viên, trong đócó cha mẹ học sinh cho rằng đây là môn học phụ, kết quả học tập không quan trọnglắm, vì vậy chú ý động viên con em tích cực học tập
- Môn Giáo dục công dân chỉ có 1 tiết/tuần nên giáo viên phải dạy nhiều lớp, do đócó nhiều khó khăn về việc nắm bắt được tình hình cụ thể của học sinh trong lớp
2 Một số giải pháp giáo dục đạo đức cho học sinh thông qua phần “Công dân với đạo đức” môn Giáo dục công dân lớp 10
Trang 11Giáo dục, đào tạo con người phát triển toàn diện: Đức – Trí – Thể - Mĩ đã
được đặt ra trong quá khứ, song hiện tại, điều đó lại càng cần thiết hơn bao giờ hết.Văn kiện Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ X đã nêu rõ: “…coi trọng bồi dưỡng chohọc sinh, sinh viên khát vọng mãnh liệt xây dựng đất nước giàu mạnh, gắn liền lậpnghiệp bản thân với tương lai của cộng đồng, của dân tộc, trau dồi cho học sinh,sinh viên bản lĩnh, phẩm chất và lối sống của thế hệ trẻ Việt Nam hiện đại”
Nội dung kiến thức phần Công dân với đạo đức giúp học sinh hiểu được đạo
đức là gì, phân biệt được đạo đức với pháp luật để từ đó điều chỉnh hành vi đạo đứccủa bản thân Đặc biệt với các phạm trù cơ bản của đạo đức học như: Nghĩa vụ,lương tâm, nhân phẩm, danh dự và hành phúc sẽ giúp cho học sinh hiểu được ýnghĩa đích thực của cuộc sống, hiểu được rằng hạnh phúc chân chính của con ngườilà ở chỗ biết gắn lợi ích của mình với lợi ích giai cấp, của dân tộc, nhân loại và đấutranh cho sự giải phóng thực sự con người
Giáo dục đạo đức cho thế hệ trẻ có thể diễn ra dưới nhiều hình thức như giáodục thông qua lao động sản xuất, qua các hoạt động xã hội, qua các hình tượng vănhọc, nghệ thuật, qua việc truyền đạt tri thức đạo đức, qua những tấm gương…mỗihình thức đều có một vị trí nhất định đối với việc hình thành nhân cách cho thế hệtrẻ Sau đây tôi xin đưa ra một số giải pháp giáo dục đạo đức cho học sinh thông
qua phần Công dân với đạo đức.
2.1 Sử dụng phương pháp kể chuyện
Theo tôi nghĩ, bên cạnh các phương pháp đã và đang thực hiện, khi dạy phần
Công dân với đạo đức giáo viên nên sử dụng các câu chuyện có ý nghĩa giáo dục
đạo đức, để thông qua đó truyền đạt tri thức cho học sinh Những câu chuyện,những tấm gương đạo đức sinh động sẽ có sức lôi cuốn thu hút sự chú ý hơn nữacủa học sinh đối với bài giảng vì trong giáo dục đạo đức, nêu gương là một hình
thức quan trọng Bác Hồ nói: Một tấm gương sống còn hơn một trăm bài diễn thuyết.
Trang 12Ví dụ khi giảng bài 10: Quan niệm về đạo đức, giáo viên có thể bắt đầu hoặc kết thúc bằng câu chuyện Bác Hồ trong đời thường qua đó rút ra những kết luận về
sự giảm dị, thanh đạm của Bác Hồ, nêu cao tấm gương đạo đức sáng ngời của Báccho học sinh noi theo
Hoặc khi giảng bài 11: Một số phạm trù cơ bản của đạo đức học ở đơn vị kiến thức 1: Nghĩa vụ, giáo viên có thể sử dụng câu chuyện Lá cờ thêu sáu chữ vàng để minh hoạ cho học sinh thấy được sự dũng cảm hi sinh, quên mình vì việc
nghĩa của Hoài Văn Hầu Trần Quốc Toản Từ đó giúp học sinh ý thức được nghĩa
vụ của mình trong học tập cũng như trong cuộc sống Hay ở đơn vị kiến thức 2:
Lương tâm, giáo viên có thể bắt đầu hoặc kết thúc bằng câu chuyện Sự ngộ nghịch đáng ân hận suốt đời (Trích trong Dế mèn phiêu lưu kí của nhà văn Tô Hoài), để
giúp học sinh thấy rõ được lương tâm là năng lực tự đánh giá và điều chỉnh hành viđạo đức của bản thân trong mối quan hệ với người khác và xã hội
2.2 Sử dụng phương pháp nêu gương
Tấm gương đạo đức là hình mẫu đạo đức mà con người có thể trực tiếp làmtheo, nói theo Tấm gương đạo đức tồn tại ở nhiều cấp độ khác nhau Ở cấp độ thấpnhất là: những ứng xử đạo đức đẹp trong quan hệ giao tiếp, trong việc thực hiệnhành vi đạo đức thường nhật của con người như cách xưng hô đúng ngôi thứ vớingười giao tiếp, những hành vi phù hợp với yêu cầu đạo đức xã hội như nhường emnhỏ, kính trọng người già…Ở cấp độ cao hơn đó là sự kết tinh của cái thiện và cáiđẹp Ở cấp độ cao hơn nữa đó là những tấm gương đạo mang ý nghĩa xã hội rộnglớn, có thể gây ra những tác động có tính chất dây truyền, bùng nổ trong những tình
huống nhất định Chẳng hạn khi giảng dạy bài Công dân với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốc chúng ta lấy ví dụ như quyết tâm đánh đuổi giặc ngoại xâm của Trần
Hưng Đạo đã dấy lên tinh thần “sát Thát” hừng hực trong toàn quân; tấm gương vì
nước, vì dân của Chủ tịch Hồ Chí Minh đã dấy lên tinh thần “Quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh” của các chiến sĩ cảm tử quân Thủ đô năm xưa…