(SKKN 2022) điều chế nước rửa tay sát khuẩn theo hướng thân thiện với người dùng, môi trường nhằm đảm bảo sức khoẻ cho học sinh trường THCS và THPT nghi sơn

M,SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁ TRƯỜNG THCS VÀ THPT NGHI SƠN SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM ĐIỀU CHẾ NƯỚC RỬA TAY SÁT KHUẨN THEO HƯỚNG THÂN THIỆN VỚI NGƯỜI DÙNG, MÔI TRƯỜNG NHẰM ĐẢM BẢO SỨC

M,

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁ

TRƯỜNG THCS VÀ THPT NGHI SƠN

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

ĐIỀU CHẾ NƯỚC RỬA TAY SÁT KHUẨN THEO HƯỚNG THÂN THIỆN VỚI NGƯỜI DÙNG, MÔI TRƯỜNG NHẰM

ĐẢM BẢO SỨC KHOẺ CHO HỌC SINH TRƯỜNG THCS VÀ THPT NGHI SƠN

Người thực hiện: Trương Phát Khuê Chức vụ: Giáo viên

SKKN thuộc lĩnh vực (môn): Hoá Học

THANH HOÁ NĂM 2022

MỤC LỤC

1 MỞ ĐẦU………

1.1 Lí do chọn đề tài………

1.2 Mục địch nghiên cứu………

1.3 Đối tượng nghiên cứu………

1.4 Phương pháp nghiên cứu………

1.5 Những điểm mới của nghiên cứu………

2 NỘI DUNG NGHIÊN CỨU………

2.1 Cơ sở lí luận………

2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến………

2.3 Cách điều chế, phân tích và đánh giá trong quá trình nghiên cứu “Điều chế nước rửa tay sát khuẩn theo hướng thân thiện với người dùng, môi trường nhằm đảm bảo sức khoẻ cho học sinh trường THCS và THPT Nghi Sơn”………

2.4 Hiệu quả sử dụng của nghiên cứu………

3 KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ………

3.1 Kết luận………

3.2 Kiến nghị………

2 2 4 5 5 5 5 5 6

7 13 14 14 14

1 MỞ ĐẦU

1.1 Lí do chọn đề tài.

Trong cuộc sống, sức khỏe là điều quan trọng đối với mỗi người, có sức khỏe là có tất cả, đúng thế “Chăm sóc sức khỏe ngày hôm nay cho tôi hy vọng tươi sáng hơn vào ngày mai” (Katrina Mayer) Để có sức khỏe tốt phụ thuộc vào nhiều yếu tố như môi trường sống, chế độ ăn uống sinh hoạt hằng ngày, luyện tập thể dục thể thao… nhưng điều đặc biệt quan trọng mà nhiều người không để

ý đến trong việc chăm sóc bảo bệ sức khỏe đó là vệ sinh cá nhân thường xuyên như rửa tay, sát khuẩn liên tục hằng ngày Việc làm này sẽ loại bỏ virus, vi khuẩn gây hại cho con người để đảm bảo cho mỗi người luôn khẻo mạnh

Đối với các trường học thì vấn đề đảm bảo an toàn vệ sinh, nâng cao sức khỏe cũng như sự phát triển thể chất cho các em học sinh ngày nay được các cấp, các ngành rất quan tâm Các bậc phụ huynh cho con em đến trường để các

em được học kiến thức các môn học theo chương trình giáo dục hiện hành nhưng còn mong muốn các em được các thầy cô quan tâm, chăm sóc bảo vệ sức khỏe cho con mình

Bên cạnh đó, một ngày, các em sẽ phải giao tiếp với bạn bè, cầm nắm nhiều đồ vật nên vi khuẩn, virus rất dễ bám vào và lưu lại trên tay Theo nghiên cứu của các nhà khoa học, một bàn tay khi đã tiếp xúc với người (đặc biệt là người bệnh) hoặc đồ vật có thể chứa hàng triệu vi khuẩn và các tác nhân gây bệnh khác Bàn tay vô tình có thể trở thành “cây cầu trung gian” đưa mầm bệnh vào cơ thể chúng ta bằng các thói quen dụi mắt, chạm tay vào mũi, miệng Vì vậy, rửa tay thường xuyên chính là một trong những cách tốt nhất để ngăn ngừa nguy cơ lây lan các loại bệnh, đặc biệt là với loại dịch bệnh nguy hiểm như COVID - 19 hiện nay

Căn cứ vào tình hình thực tế, nhà trường đã quan tâm đến việc chăm sóc, đảm bảo vệ sinh cá nhân cho các em, nhắc nhở học sinh thường xuyên rửa tay

để loại bỏ vi khuẩn nhưng việc theo dõi, kiểm tra các em có thường xuyên thực hiện quy định này hay không thì chưa triệt để Công việc này giao nhiệm vụ cho Đoàn hoạt động nên việc theo dõi, nhắc nhở ngoài việc rửa tay, lau bàn ghế, sàn nhà… bằng xà phòng đó là quy định chung thì chưa có sáng kiến, giải pháp nào

được áp dụng mang tính hiệu quả hơn trong việc vệ sinh sát khuẩn nơi ở, phòng học, bàn tay cho học sinh

Nhà trường có hơn 1350 em học sinh theo học hiện tại rửa tay trước khi vào lớp gặp khó khăn đó là các em chờ đợi nhau gây mất thời gian, không kiểm soát hết được học sinh có thực hiện đầy đủ việc rửa tay hay không

Một số em còn “ngại” không rửa tay theo quy định bởi thấy không tiện vì phải đi đến chỗ bồn rửa tay hoặc có những khi gặp sự cố như mất nước cũng ảnh hưởng không nhỏ đến việc làm này Nhiều em chưa nhận thức được tầm quan trọng của vấn đề rửa tay sát khuẩn, lau dọn phòng học, bàn ghế… Các em cho rằng đây là việc làm không cần thiết nên thường không có thói quen rửa tay, lau dọn khử khuẩn sạch sẽ

Như vậy, xuất phát từ sự quan tâm của gia đình, nhà trường và toàn xã hội đều đặt vấn đề chăm sóc sức khỏe, đảm bảo an toàn cho học sinh là vấn đề cấp thiết nhằm mục đích tạo lên những thế hệ trẻ tương lai có đủ sức khỏe, đủ năng lực, đủ phẩm chất và kĩ năng để phục vụ đất nước Nhưng việc rửa tay, lau dọn bằng xà phòng loại bỏ được vi khuẩn nhưng nhiều khi không tiện ích, không lưu động, lượng xà phòng thải ra môi trường cũng ảnh hưởng đến ô nhiễm môi trường đất, môi trường nước… Từ thực tế trên tôi luôn băn khoăn làm thế nào

để nâng cao hiệu quả tối ưu nhất trong việc rửa tay, sát khuẩn nơi ở, vật dụng cho học sinh một cách an toàn, tiện lợi, không ảnh hưởng đến học tập cũng như môi trường sống nhằm bảo vệ sức khỏe cho học sinh trong nhà trường Vì thế,

tôi đã lựa chọn nghiên cứu vấn đề: “Điều chế nước rửa tay sát khuẩn theo hướng thân thiện với người dùng, môi trường nhằm đảm bảo sức khoẻ cho học sinh trường THCS và THPT Nghi Sơn”

1.2 Mục đích nghiên cứu.

Trong một ngày hoạt động của học sinh tại trường, các em cần phải vệ sinh phòng học, bàn ghế, sát khuẩn đôi bàn tay sau khi đi vệ sinh, sau giờ học, giờ ra chơi là rất cần thiết Nếu chúng ta bỏ đi việc làm này thì dịch bệnh luôn là mối đe dọa sức khỏe cho các em Vì thế, việc nghiên cứu vấn đề này nhằm mục đích:

- Nâng cao vai trò của người thầy trong công tác chăm sóc sức khỏe cho các em học sinh của lớp mình phụ trách, của trường mình

- Quan tâm, hướng dẫn các em giữ gìn vệ sinh khử khuẩn nơi học tập, ăn uống đúng cách, hiệu quả nhằm bảo vệ sức khỏe, ngăn ngừa virus , vi khuẩn xâm nhập vào cơ thể, đẩy lùi dịch bệnh có nguy cơ lây nhiễm cao ở nơi đông người…

- Giúp các em có những kiến thức, những hiểu biết cơ bản về phòng, chống bệnh, tránh nguy cơ vi khuẩn, virus có hại xâm nhập vào cơ thể từ đôi bàn tay tiếp xúc với các đồ vật xung quanh không được sát khuẩn sạch sẽ

- Giúp học sinh tích cực, tự giác, chủ động trong việc chăm sóc, bảo vệ sức khỏe cho mình, cho các bạn và thầy cô trong trường, cho người thân trong gia đình mình bằng cách thường xuyên rửa tay, sát khuẩn đúng cách

- Giúp các em được sử dụng loại nước sát khuẩn đảm bảo đúng tiêu chuẩn của Tổ chức Y tế thế giới WHO khuyến cáo trong việc phòng, chống bệnh và loại bỏ vi khuẩn triệt để

- Hình thành thói quen rửa tay, sát khuẩn sạch sẽ trước bữa ăn, sau khi đi

vệ sinh, cầm nắm những vật dụng xung quanh…

- Nâng cao ý thức của học sinh trong vấn đề chăm sóc, bảo vệ sức khỏe

- Đảm bảo môi trường học đường an toàn với học sinh, tạo niềm tin cho phụ huynh các em khi đưa con em đến trường học

1.3 Đối tượng nghiên cứu.

- Điều chế nước rửa tay sát khuẩn theo hướng thân thiện với người dùng, môi trường nhằm đảm bảo sức khoẻ cho học sinh trường THCS và THPT Nghi Sơn

1.4 Phương pháp nghiên cứu.

- Phương pháp thống kê

- Phương pháp dùng số liệu

- Phương pháp so sánh

1.5 Những điểm mới của nghiên cứu.

- Có thể điều chế ngay tại trường bằng các vật dụng đơn giản, sẵn có và giá thành rẻ

- Các hoá chất sử dụng an toàn cho người sử dụng, thân thiện với môi trường

- Giải quyết được vấn đề cấp bách về việc sát khuẩn, vệ sinh cá nhân cho học sinh trong nhà trường một cách hiệu quả và tiết kiệm chi phí tối đa

2 NỘI DUNG NGHIÊN CỨU

2.1 Cơ sở lí luận.

Để đảm bảo an toàn về thể chất và tinh thần cho học sinh, phối hợp với ngành Y tế thực hiện tốt các biện pháp theo dõi, chăm sóc sức khỏe, phòng chống dịch bệnh trong các cơ sở giáo dục Căn cứ vào tình hình thực tiễn của trường Trường THCS và THPT Nghi Sơn để đảm bảo tốt cho các em học sinh học tập, phát triển về thể chất, tinh thần, nhà trường hằng năm đều xây dựng kế hoạch và tổ chức nhiều buổi tập huấn về công tác chăm sóc sức khỏe cho học sinh trong trường

Vấn đề chăm sóc sức khỏe cho học sinh luôn là vấn đề cả xã hội quan tâm Để việc làm này trở lên thật sự hiệu quả đó là trách nhiệm của các thầy cô giáo, các bậc phụ huynh Thầy cô phải chủ động, tích cực, tiên phong trong công tác chăm sóc sức khỏe, an toàn cho học sinh Thầy cô cần chung tay để tìm ra những giải pháp, những việc làm thiết thực, hiệu quả để bảo vệ sức khỏe cho các

em Nghiên cứu về vấn đề này, tôi đã tìm hiểu và điều chế ra dung dịch nước rửa tay sát khuẩn góp phần giúp các em học sinh giữ gìn vệ sinh luôn sạch sẽ, nâng cao hiệu quả trong phòng, chống dịch bệnh

2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến.

Hiện nay kinh tế phát triển kéo theo ô nhiễm môi trường đã gây ra hậu quả nghiêm trọng, một trong số đó phải kể đến dịch bệnh, nhiều dịch bệnh bùng phát mang tính toàn cầu, đây là vấn đề rất đáng quan tâm, lo ngại của người dân Việt Nam nói riêng và nhân dân trên thế giới nói chung Mỗi người dân cùng chung tay để đẩy lùi dịch bệnh bằng cách phòng, chống dịch bệnh cho mình và cho cộng đồng

Trường THCS và THPT Nghi Sơn cũng như các trường khác thì các em đều có thời gian học tập, sinh hoạt tại trường, nên ngoài việc dạy học thì công tác chăm sóc sức khỏe, đảm bảo an toàn vệ sinh cho các em cũng luôn được nhà trường, các thầy cô giáo quan tâm đặc biệt Ví dụ như đảm bảo an toàn, giữ gìn

vệ sinh phòng học của các em hay đảm bảo vệ sinh trong ăn uống, sinh hoạt hằng ngày

Chính vì thế có nhiều thầy cô tâm huyết, hằng năm đã đầu tư nghiên cứu những giải pháp để góp phần nâng cao chất lượng trong dạy học cũng như đảm bảo an toàn vệ sinh cho các em nhưng chưa có đề tài nào nghiên cứu việc pha chế nước rửa tay sát khuẩn Tôi thiết nghĩ đây là việc làm cần thiết và hữu ích đối với học sinh vì vừa giảm chi phí, đảm bảo an toàn trong ngăn ngừa virus , vi khuẩn có hại xâm nhập vào cơ thể hiệu quả…và nhiều tính ưu việt khác

2.3 Cách điều chế, phân tích và đánh giá trong quá trình nghiên cứu “Điều chế nước rửa tay sát khuẩn theo hướng thân thiện với người dùng, môi trường nhằm đảm bảo sức khoẻ cho học sinh trường THCS và THPT Nghi Sơn”.

2.3.1 Cách điều chế

Hiện nay trên thị trường có rất nhiều cách pha chế nước rửa tay, mỗi loại lại có cách pha chế riêng, hương thơm riêng, tác dụng riêng nhưng dù loại nào cũng cần phải pha chế đúng tiêu chuẩn do tổ chức y tế thế giới WHO quy định

để diệt virus, vi khuẩn có hại cho con người thì mới được đưa vào sử dụng

Qua quá trình nghiên cứu, tôi đã pha chế được loại nước sát khuẩn cho học sinh sử dụng trong Trường THCS và THPT Nghi Sơn, cụ thể như sau:

Chất

V

C 2 H 5 OH

(96 0 )

H 2 O 2

(30%)

Glierol Nước cất Tinh

dầu sả

Nồng độ cồn, sản phẩm (độ)

Thể tích

cần lấy

Bảng 3.1 Thể tích cần pha dung dịch sát khuẩn ở 60 0 , 70 0 , 75 0

Cách pha chế dung dịch nước sát khuẩn ở 600, 700, 750.

Bước 1: Dùng cốc thủy tinh 500ml hoặc 1 lít lấy đúng thể tích C2H5OH (960) như bảng cho vào bình 10 lít

Bước 2: Dùng ống đong đo đúng thể tích oxy già 30% vào bình chứa cồn.

Bước 3: Tiếp tục thêm Glyxerin Vì Glyxerin rất nhớt nên sẽ bị dính vào ống

đong Do đó cần phải rửa bằng nước cất hoặc nước sôi để nguội sau đó đổ vào bình

Bước 4: Đổ nước cất hoặc nước sôi còn lại vào bình.

Bước 5: Thêm tinh dầu để dung dịch có mùi thơm dễ chịu Đậy ngay nắp bình

sau khi pha xong dung dịch để không bị bay hơi

Bước 6: Lắc đều hoặc khuấy nhẹ dung dịch.

Bước 7: Chiết dung dịch vào chai, lọ nhỏ để mang theo sử dụng.

Công dụng của nước sát khuẩn ở 60 0 , 70 0 , 75 0

Qua quá trình pha chế ta được dung dịch sát khuẩn với nồng độ cồn ở 600,

700, 750 Loại nước sát khuẩn nào là lựa chon tối ưu nhất đối với người dùng?

Tôi đã tiến hành khảo sát bằng cách hỏi trực tiếp 100 người, trong đó có

80 học sinh và 20 giáo viên của nhà trường thu được kết quả như sau:

Nhìn vào bảng khảo sát thực tế giáo viên và học sinh của trường THCS

và THPT Nghi Sơn, tôi thấy có 2/100 người chọn dung dịch sát khuẩn có nồng

độ cồn ở 600, chiếm tỉ lệ rất thấp 2%, vì khi sử dụng dung dịch này làm cho da tay ẩm ướt, lâu khô hơn nên ảnh hưởng đến học tập cũng như các hoạt động khác; có 5/100 người chọn dung dịch sát khuẩn có nồng độ cồn ở 750, chiếm tỉ lệ rất thấp 5%, vì nó có một nhược điểm là nhanh khô; còn lại 93/100 người chọn dung dịch sát khuẩn có nồng độ cồn 700 với số lượng nhiều nhất vì đây là loại nước sát khuẩn vừa đảm bảo tiêu chuẩn diệt khuẩn tốt nhưng đồng thời khi thoa trên tay ta luôn cảm thấy dễ chịu với đặc tính: thơm mát của tinh dầu, da tay mềm, sạch dễ chịu, đây là loại dung dịch tối ưu nhất là

2.3.2 Kết quả phân tích mẫu.

Với điều kiện của trường THCS và THPT Nghi Sơn do ở vùng biển nên kinh phí cho các hoạt động còn gặp nhiều khó khăn Điều này đã thôi thúc thầy

và trò không ngừng tìm tòi, sáng tạo ra những sản phẩm có giá trị hiệu quả kinh

tế và khả năng ứng dụng trong thực tiễn của nhà trường, địa phương

Căn cứ vào tình hình thực tiễn của nhà trường, địa phương, tôi đã điều chế nước rửa tay sát khuẩn để góp phần phục vụ nhà trường trong vấn đề phòng, chống và đẩy lùi dịch bệnh, đặc biệt là dịch bệnh Covid-19 hiện nay

Qua quá trình áp dụng vào thực tiễn, tôi đã khảo sát bằng phiếu điều tra

về mức độ sử dụng dung dịch nước rửa tay sát khuẩn trên 100 người, thu được kết quả như sau:

Mức độ

(100

người)

Thường xuyên dùng Không thường xuyên Không dùng

Đồng thời, tôi tiếp tục khảo sát trực tiếp hỏi 100 người về hứng thú sử dụng dung dịch nước rửa tay sát khuẩn, thu được kết quả như sau:

Mức độ

(100

người)

Căn cứ vào kết quả khảo sát trên, tôi thấy 98/100 người được khảo sát thường xuyên sử dụng nước rửa tay sát khuẩn, 100% thích sử dụng hơn so với việc sử dụng xà phòng trước đây Đây là kết quả mang lại cho tôi cũng như giáo viên, học sinh của nhà trường có thêm nhiều động lực trong việc tìm tòi, nghiên cứu những sản phẩm ứng dụng vào thực tế như thế này

2.3.3 Áp dụng vào thực tế

Với tình hình thực tế tại địa phương và trường tôi công tác, do là một vùng biển, với nhiều học sinh có hoàn cảnh kinh tế còn gặp nhiều khó khăn Việc tự pha chế dung dịch rửa tay sát khuẩn đã góp phần quan trọng trong công tác vệ sinh, phòng, chống dịch bệnh

Tôi đã đưa sản phẩm nước rửa tay sát khuẩn sử dụng tại trường THCS và THPT Nghi Sơn, cụ thể như sau:

- Một là: Pha chế dung dịch nước sát khuẩn.

Dung dịch sát khuẩn tôi đã pha chế được số lượng (lít) đủ để các em học sinh và giáo viên nhà trường sử dụng trong ngày, trong tuần và cả năm học

- Hai là: Đặt dung dịch nước sát khuẩn ở những nơi tiện dụng nhất cho

giáo viên và học sinh sử dụng như trong lớp học, nơi ở, phòng bếp, căng tin, nhà

vệ sinh, trước cửa văn phòng

- Ba là: Hướng dẫn giáo viên, học sinh cách sử dụng dung dịch sát khuẩn

bằng cách tập huấn trực tiếp hoặc dán công thức trên vỏ chai lọ, máy sát khuẩn

- Bốn là: Giáo viên và học sinh nhà

trường dùng dung dịch nước sát khuẩn để lau

bàn ghế, tay nắm cửa, tay vịn cầu thang, sàn

lớp học… thường xuyên hằng ngày, đúng

quy cách

- Năm là: Thường xuyên nhắc nhở,

kiểm tra học sinh sử dụng nước sát khuẩn

trong phòng ngừa dịch bệnh

- Sáu là: Tiếp tục đẩy mạnh việc điều

chế nước sát khuẩn để sử dụng trong trường

và cung cấp trên thị trường

2.3.4 So sánh giá thành, đánh giá sản phẩm.

Đánh giá về giá thành cho 10 lít nước rửa tay sát khuẩn 700:

Tên

chất

Giá tiền

C 2 H 5 OH (96 0 )

H 2 O 2

(30%) Glixerol

Nước cất

Tinh dầu sả Tổng Thể tích

-Đơn giá/lít 60.000 300.000 420.000 150.000 1.500

-Thành tiền

(đồng) 437.520 12.600 60.900 375.150 30.000 916.170

Như vậy khi pha 1 lít dung dịch sát khuẩn thì giá thành gần 92.000 đồng Cũng 1 lít dung dịch sát khuẩn như thế bán trên thị trường là 250.000 đồng So