(SKKN 2022) xây dựng câu hỏi trong dạy học đọc hiểu truyện ngắn vợ nhặt(kim lân) ở trường THPT tống duy tân theo định hướng phát triển năng lực

Mặc dù có vai trò quan trọng như vậy nhưng hiện nay, hầu như các câu hỏitrong dạy học đọc hiểu văn bản nói chung, dạy học đọc hiểu truyện ngắn ViệtNam giai đoạn 1945 - 1975 trong sách gi

I PHẦN MỞ ĐẦU 1.1 Lí do chọn đề tài

Việc đổi mới phương pháp dạy học Ngữ văn - một vấn đề tuy đã được nóiđến nhiều, song chưa bao giờ hết tính thời sự Nhất là hiện nay, khi những thôngtin về việc dạy học, thi cử môn Văn không còn xa lạ, và khi bộ Sách giáo khoaNgữ văn mới chuẩn bị được đưa vào giảng dạy trong nhà trường Phương phápdạy học lấy người thầy làm trung tâm đã dẫn đến kiểu học thụ động thiên về ghinhớ, ít chịu suy nghĩ, từ đó hạn chế đến chất lượng và hiệu quả dạy học khôngđáp ứng được yêu cầu của xã hội Để khắc phục tình trạng đó thì cần phát triểnnăng lực của học sinh thông qua quá trình dạy học tích cực dưới sự chỉ đạo, tổchức của người giáo viên

Trong xu thế đổi mới chung của ngành giáo dục, môn Ngữ văn với vai trò

là môn trọng tâm đã thực hiện nhiều đổi mới theo hướng hình thành và pháttriển năng lực Giảng dạy đọc hiểu Ngữ văn không chỉ là cảm nhận tác phẩm,tìm ra cái hay cái đẹp của tác phẩm mà còn qua quá trình đúc rút những kinhnghiệm cho bản thân, những kĩ năng xử lí tình huống, những bài học ứng xử Những cách dạy học truyền thống chủ yếu thiên về kiến thức, thụ động đang dầnđược thay thế bằng những phương pháp dạy học mới tích cực hơn, hướng đếnphát triển năng lực cho học sinh

Trong dạy học Ngữ văn, câu hỏi được coi như một công cụ học tập tích

cực Câu hỏi là phương tiện để giáo viên giao nhiệm vụ, tổ chức các hoạt động

học tập cho học sinh; kiểm tra, đánh giá quá trình và kết quả học tập của họcsinh; góp phần phát huy tính tích cực, chủ động và hình thành năng lực ở ngườihọc Mặc dù có vai trò quan trọng như vậy nhưng hiện nay, hầu như các câu hỏitrong dạy học đọc hiểu văn bản nói chung, dạy học đọc hiểu truyện ngắn ViệtNam giai đoạn 1945 - 1975 trong sách giáo khoa Ngữ văn 12 nói riêng chưathực sự hướng dẫn học sinh đọc theo thể loại; chưa có những câu hỏi yêu cầuhọc sinh vận dụng những kiến thức, kĩ năng đã học vào giải quyết các tìnhhuống trong học tập và trong cuộc sống, Đặc biệt, những câu hỏi này chưathống nhất theo một mô hình nhất định Điều này dẫn đến tình trạng cùng một

thể loại, thậm chí cùng là tác phẩm của một tác giả, nhưng với mỗi văn bản,Sách giáo khoa lại hướng dẫn học sinh đọc hiểu theo một cách khác nhau Họcsinh đọc tác phẩm nào biết tác phẩm đó; học sinh lúng túng khi đọc văn bản mới(không có trong SGK) - mặc dù đó là văn bản cùng thể loại, cùng tác giả; Họcsinh không vận dụng được nhiều kiến thức, kĩ năng vào giải quyết các tìnhhuống trong học tập và thực tiễn nhờ kết quả đọc hiểu,… Cũng vì thế, học sinhkhó có thể hình thành được năng lực đọc hiểu văn bản.

Xuất phát từ lí do trên, tôi chọn đề tài sáng kiến kinh nghiệm: “Xây dựng câu hỏi trong dạy học đọc - hiểu truyện ngắn “Vợ nhặt”(Kim Lân) ở trường THPT Tống Duy Tân theo định hướng phát triển năng lực” với hi vọng cùng

chia sẻ kinh nghiệm với đồng nghiệp, đồng thời để cùng nhau vận dụng vào thựctiễn dạy học để nâng cao chất lượng môn Ngữ văn

1.2 Mục đích nghiên cứu

Đề tài nghiên cứu, đề xuất biện pháp xây dựng câu hỏi trong dạy học đọc

-hiểu truyện ngắn “Vợ nhặt”(Kim Lân) nhằm góp phần nâng cao hiệu quả dạy

học Ngữ văn ở nhà trường phổ thông

1.3 Đối tượng nghiên cứu

Ở đề tài này, tôi tập trung nghiên cứu về hệ thống câu hỏi trong dạy họcđọc - hiểu truyện ngắn “Vợ nhặt”(Kim Lân) ở trường THPT Tống Duy Tân theo

định hướng phát triển năng lực

1.4 Phương pháp nghiên cứu

Trong quá trình thực hiện đề tài, tôi sử dụng các phương pháp nghiên cứusau:

- Phương pháp nghiên cứu lí luận

- Phương pháp điều tra

- Phương pháp thống kê - phân loại

- Phương pháp thực nghiệm - đối chứng

1.5 Những điểm mới của SKKN

- Đề tài góp phần định hướng cần thiết về phương pháp trong việc thiết kếcác câu hỏi để hướng dẫn học sinh đọc hiểu các tác phẩm một cách chủ động,

tích cực, sáng tạo; nâng cao chất lượng dạy học Ngữ văn trong nhà trường phổthông.

- Đề tài là tài liệu tham khảo hữu ích cho giáo viên, học sinh và nhữngngười quan tâm đến dạy học văn bản “Vợ nhặt” nói riêng, truyện ngắn 1945 -

1975 nói chung và đánh giá được năng lực đọc hiểu của học sinh, từng bướcnâng cao năng lực đọc hiểu văn bản

II NỘI DUNG 2.1 Cơ sở lí luận

2.1.1 Câu hỏi trong dạy học

* Khái niệm:

Hỏi là nêu ra điều mình muốn người khác trả lời để mình biết về vấn đề nào

đó Aristotle là người đầu tiên đã phân tích câu hỏi dưới góc độ logic Ông cho

rằng: “Câu hỏi là một mệnh đề trong đó chứa đựng cả cái đã biết và cái chưa biết Câu hỏi đó là những bài làm mà khi hoàn thành chúng học sinh phải tiến hành hoạt động tái hiện, bất luận là trả lời miệng, trả lời viết hoặc có kèm theo thực hành hoặc xác minh bằng thực nghiệm”.

Khái niệm câu hỏi còn được diễn đạt dưới dạng khác như: câu hỏi là dạngcấu trúc ngôn ngữ, diễn đạt một yêu cầu, một đòi hỏi, một mệnh lệnh cần đượcgiải quyết

Câu hỏi thuộc phạm trù khả năng; nó chứa đựng cả hai yếu tố, sự có mặtcủa cái không rõ và nguyện vọng, nhu cầu của người muốn hỏi

Tuy có những quan niệm khác nhau nhưng về dấu hiệu bản chất của câu hỏiđều được các tác giả nêu ra, đó là: xuất hiện điều chưa rõ, cần được giải quyết từđiều đã biết Trong đời sống cũng như trong nghiên cứu khoa học, con người chỉnêu ra thắc mắc, tranh luận khi đã biết nhưng chưa đầy đủ, cần biết thêm Nếukhi không biết gì hoặc biết tất cả về sự vật đó, thì không có gì để hỏi về sự vật

đó nữa Sự tương quan giữa cái biết và cái chưa biết thúc đẩy việc mở rộng hiểubiết của con người

Trong quá trình dạy học nói chung và trong dạy học Ngữ văn nói riêng, câuhỏi được đặt ra khi người dạy muốn “tạo tình huống có vấn đề”, đòi hỏi học sinhphải suy nghĩ trả lời nhằm thu được kiến thức và đạt được những yêu cầu về kĩnăng và thái độ cụ thể cho từng bài học Câu hỏi được đặt ra là cách thức đểthực hiện sự giao tiếp và cốt yếu là để khêu gợi, thúc đẩy sự giao tiếp nhằm đạtđến mục đích cuối cùng của bài học Câu hỏi chứa trong mình những nội dungkhác nhau để học hỏi, để truyền đạt và kiểm tra tích lũy kiến thức cho học sinh Mục đích nêu câu hỏi trong dạy học là để:

+ Kiểm tra sự chuẩn bị bài của học sinh ở nhà.

+ Thực hiện việc giảng bài

+ Luyện tập và thực hành

+ Tổ chức, hướng dẫn học sinh học tập

+ Khích lệ, kích thích suy nghĩ

+ Đánh giá trình độ của học sinh

Về bản chất, theo GS.TS Nguyễn Thanh Hùng thì “câu hỏi trong nhà trường là hình thức phổ biến và hết sức cơ bản để bày tỏ quan hệ tin cậy và tôn trọng học sinh ở người giáo viên” Thực chất nêu câu hỏi là vận dụng phương

pháp đối thoại trong dạy học theo hướng tích cực hóa hoạt động của học sinh

* Vai trò của câu hỏi trong dạy học

Lí luận giáo dục hiện đại nhấn mạnh vai trò của người học với tư cách làngười tham gia chủ động, trực tiếp vào quá trình dạy học để tìm kiếm kiến thức

và lĩnh hội kĩ năng dưới sự hướng dẫn của giáo viên Nhưng để người học có thểphát huy tối đa vai trò của mình thì các nhà giáo dục phải xây dựng được mộtmôi trường giáo dục giúp học sinh có thể phát huy năng lực tư duy ở mức tối đa.Môi trường ấy sẽ được xây dựng bằng các hoạt động tương tác giữa giáo viênvới học sinh và giữa học sinh với nhau mà hệ thống câu hỏi là công cụ quantrọng để “kích hoạt” và dẫn dắt những hoạt động tương tác đó Việc sử dụng câuhỏi trong những tình huống dạy học nhất định sẽ đòi hỏi học sinh phải vận dụngcác thao tác tư duy như phân tích, so sánh, phán đoán, suy luận, phán đoán vàgiải quyết vấn đề Qua quá trình giải quyết vấn đề, học sinh vừa lĩnh hội kiếnthức, hình thành kĩ năng và rèn tư duy

Câu hỏi là phương tiện dùng trong dạy học, là nguồn để hình thành kiếnthức, kĩ năng cho học sinh Khi tìm được câu trả lời là người học đã tìm ra đượckiến thức mới, rèn được kĩ năng xác định mối quan hệ, đồng thời sử dụng đượcnhững điều kiện đã cho Như vậy là vừa củng cố kiến thức, vừa nắm vững và

mở rộng kiến thức Câu hỏi là phương tiện để rèn luyện và phát triển tư duy Khitrả lời câu hỏi học sinh phải phân tích, xác định mối quan hệ, so sánh, đối chiếunhững điều đã cho và những điều cần tìm, đòi hỏi phải suy nghĩ logic Học sinh

phải luôn luôn suy nghĩ, do đó, tư duy được phát triển Cũng qua việc tìm câu trảlời mà lôi cuốn, thu hút học sinh vào nhiệm vụ nhận thức Câu hỏi phát huynăng lực tự học, nếu được giáo viên sử dụng thành công còn có tác dụng gâyđược hứng thú nhận thức khát vọng tìm tòi dựa trên năng lực tự học của họcsinh Ngoài ra nó cho phép giáo viên thu được thông tin ngược về chất lượnglĩnh hội kiến thức của học sinh Những thông tin này giúp giáo viên điều chỉnhquá trình dạy học một cách linh hoạt.

Vì câu hỏi có vai trò quan trọng như vậy cho nên có thể nói chất lượngcũng như khả năng thành công của một bài học và một giờ dạy sẽ được quyếtđịnh chủ yếu qua hệ thống câu hỏi Bài học ấy, giờ học ấy đã thực sự phát huyđược tính tích cực của người học hay chưa? Mục đích của bài học ấy, giờ học ấy

có hướng đến phát triển năng lực hay không là do hệ thống câu hỏi quyết định

* Mục đích, yêu cầu của việc xây dựng hệ thống câu hỏi trong dạy học đọc hiểu văn bản

- Mục đích:

Một là, việc xây dựng hệ thống câu hỏi trong dạy học đọc hiểu văn bản

nhằm hình thành khung câu hỏi nòng cốt bao quát nội dung và phương pháp dạyhọc đọc hiểu văn bản

Hai là, việc xây dựng hệ thống câu hỏi trong dạy học đọc hiểu văn bản

chứng minh tính ưu việt và hiệu quả của phương pháp dạy học đàm thoại, vấnđáp – một phương pháp dạy học quan trọng trong dạy học đọc hiểu văn bản

Ba là, việc xây dựng hệ thống câu hỏi trong dạy học đọc hiểu văn bản góp

phần định hướng đổi mới kiểm tra, đánh giá năng lực đọc hiểu của học sinh

- Yêu cầu:

Khi xây dựng hệ thống câu hỏi trong dạy học đọc hiểu truyện ngắn ViệtNam, ngoài việc đáp ứng các yêu cầu về câu hỏi trong dạy học Ngữ văn nóichung, cần phải dựa trên các nguyên tắc:

- Bám sát mục tiêu dạy học đọc hiểu theo định hướng phát triển năng lực

- Bám sát đặc trưng thể loại

- Đáp ứng yêu cầu của dạy học tích hợp trong môn Ngữ văn

- Đáp ứng yêu cầu sử dụng các phương tiện, kĩ thuật dạy học hiện đại

2.1.2 Dạy học theo định hướng phát triển năng lực

* Khái niệm năng lực

Về nguồn gốc, khái niệm năng lực (Tiếng Anh: Competency) bắt nguồn

từ tiếng La tinh “competencia” Trên thế giới và tại Việt Nam, có rất nhiều cácquan điểm về năng lực Nhưng tựu chung lại, năng lực có thể được hiểu mộtcách đơn giản là khả năng hoàn thành nhiệm vụ đặt ra, gắn với một loại hoạtđộng cụ thể nào đó Năng lực là một yếu tố cơ bản của nhân cách nên mang dấu

ấn cá nhân, thể hiện tính chủ quan trong hành động và được hình thành theo quyluật hình thành và phát triển nhân cách, trong đó tính tích cực hoạt động và giaolưu của cá nhân đóng vai trò quyết định

* Dạy học theo định hướng phát triển năng lực:

Phát triển năng lực là phát triển những khả năng hoàn thành nhiệm vụ đặt

ra, phát triển nhân cách, trong đó tính tích cực hoạt động và giao lưu của cá nhânđóng vai trò quyết định Phát triển sự kiên trì học tập, rèn luyện và tích lũy kinhnghiệm của bản thân trong hoạt động thực tiễn Phát triển khả năng thực hiệnthành công hoạt động trong bối cảnh nhất định nhờ sự huy động tổng hợp cáckiến thức, kỹ năng và phát triển các thuộc tính cá nhân khác như hứng thú, niềmtin, ý chí… Phát triển các năng lực chung cũng như năng lực đặc thù của họcsinh

Dạy học theo hướng phát triển năng lực là mô hình dạy học hướng tớimục tiêu phát triển tối đa phẩm chất và năng lực của người học thông qua cáchthức tổ chức các hoạt động học tập độc lập, tích cực, sáng tạo của học sinh dưới

sự tổ chức, hướng dẫn và hỗ trợ hợp lý của giáo viên Trong mô hình này, ngườihọc có thể thể hiện sự tiến bộ bằng cách chứng minh năng lực của mình Điều

đó có nghĩa là người học phải chứng minh mức độ nắm vững và làm chủ cáckiến thức và kỹ năng (được gọi là năng lực); huy động tổng hợp mọi nguồn lực(kinh nghiệm, kiến thức, kĩ năng, hứng thú, niềm tin, ý chí,…) trong một mônhọc hay bối cảnh nhất định, theo tốc độ của riêng mình

* Ý nghĩa của dạy học theo định hướng phát triển năng lực:

- Dạy học theo định hướng phát triển năng lực giúp đảm bảo chất lượng

đầu ra của việc dạy học, thực hiện mục tiêu phát triển các phẩm chất nhân cách

và năng lực của học sinh một cách toàn diện

- Dạy học theo định hướng phát triển năng lực chú trọng năng lực vậndụng kiến thức của bài học vào việc giải quyết các tình huống thực tiễn từ đógiúp học sinh áp dụng được những gì đã học vào thực tế cuộc sống Điều nàygiúp người học có năng lực giải quyết các vấn đề cuộc sống và nghề nghiệpcũng như giúp học sinh thích ứng với những thay đổi của cuộc sống

- Dạy học theo hướng phát triển năng lực tạo ra những giờ học thú vị, sôiđộng và cuốn hút học sinh vào các hoạt động tìm tòi, khám phá kiến thức.Từ đóphát triển các kỹ năng học tập của học sinh một cách toàn diện để giải quyết vấn

đề, tự học và hợp tác cùng tư duy sáng tạo

- Dạy học theo định hướng phát triển năng lực giúp cách giờ giảng dạy trởnên hiệu quả hơn, giáo viên đáp ứng được nhu cầu học của từng học sinh vàđảm bảo mọi học sinh đề tận dụng giờ học một cách tối đa

2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm

2.2.1 Khảo sát sách giáo khoa, sách giáo viên, và một số giáo án của giáo viên giảng dạy Ngữ văn 12 về việc xây dựng hệ thống câu hỏi dạy học đọc hiểu truyện ngắn “Vợ nhặt” cuả nhà văn Kim Lân

* Đối với cấu trúc sách giáo khoa:

Theo cấu trúc sách giáo khoa, ở cuối mỗi phần văn bản đều có một hệthống các câu hỏi nhằm hướng dẫn học sinh trong quá trình học sinh đọc hiểu vàchuẩn bị bài ở nhà Cụ thể, tác phẩm “Vợ nhặt” có 6 câu hỏi:

1 Dựa vào mạch truyện, có thể chia tác phẩm thành mấy đoạn? Nêu ý chính của mỗi đoạn và cho biết mạch truyện đã được dẫn dắt như thế nào?

2 Vì sao người dân xóm ngụ cư lại ngạc nhiên khi thấy anh Tràng đi cùng với một người đàn bà lạ về nhà? Sự ngạc nhiên của dân làng, của bà cụ Tứ, và của chính Tràng nữa cho thấy tác giả đã sáng tạo được một tình huống truyện độc đáo như thế nào? Tình huống truyện đó có tác dụng gì đối với nội dung, ý nghĩa của tác phẩm?

3 Dựa vào nội dung truyện, giải thích nhan đề “Vợ nhặt” Qua hiện tượng

“nhặt được vợ” của Tràng, anh (chị) hiểu gì về tình cảnh và thân phận của người nông dân nghèo trong nạn đói khủng khiếp năm 1945?

4 Kim Lân đã có những phát hiện tinh tế và sâu sắc như thế nào khi thể hiện niềm khao khát tổ ấm gia đình của nhân vật Tràng (lúc quyết định lấy vợ, khi dẫn vợ về qua xóm ngụ cư và nhất là trong buổi sáng đầu tiên sau khi có vợ)?

5 Phân tích tâm trạng buồn vui xen lẫn của bà cụ Tứ Qua đó, anh (chị) hiểu gì

về tấm lòng của bà mẹ nông dân này?

6 Tìm hiểu nghệ thuật viết truyện ngắn của Kim Lân: cách kể truyện hấp dẫn, cách dựng cảnh gây ấn tượng với nhiều chi tiết đặc sắc, đối thoại sinh động, miêu tả tâm lí nhân vật tinh tế, sử dụng ngôn ngữ nông thôn nhuần nhị, tự nhiên.

Quan sát hệ thống câu hỏi ở trên, chúng ta dễ dàng nhận thấy số lượng cáccâu hỏi chủ yếu là câu hỏi phân tích, nhận xét, đánh giá Số lượng các câu hỏikhuyến khích khả năng sáng tạo của học sinh là chưa nhiều Đặc biệt chưa cónhững câu hỏi mở, câu hỏi ứng dụng và liên hệ Như vậy có nghĩa là sự suy nghĩ

và thể hiện chính kiến của học sinh về một vấn đề nào đó trong tác phẩm là rất

mờ nhạt Thêm nữa, các câu hỏi này chưa tạo thành hệ thống Vì thế cũng phầnnào cho thấy thực trạng của giờ dạy học Văn còn nặng về kiến thức mà chưathấy được vai trò chủ động, tích cực tìm hiểu của học sinh thông qua việc thểhiện chính kiến của mình

* Đối với sách giáo viên

Qua quá trình nghiên cứu và thực dạy, tôi nhận thấy: Hầu hết phần gợi ýgiảng dạy đều theo cấu trúc:

A Mục tiêu bài học: nhằm định hướng cho giáo viên những mục tiêu chính,

cụ thê về mặt kiến thức, kĩ năng, thái độ cần hướng tới cho học sinh thông quaquá trình đọc hiểu văn bản

B Những điều cần lưu ý: nhằm cung cấp thêm những kiến thức quan trọng

có liên quan đến văn bản để giáo viên tham khảo

C Phương pháp và tiến trình tổ chức dạy học: nhằm gợi ý cho giáo viên một

số cách thức hoạt động dạy học

Có thể thấy sách giáo viên định hướng khá cụ thể và rõ ràng, chi tiết chogiáo viên hoạt động dạy học trên lớp Tuy nhiên, phần định hướng nội dungchính mới chỉ dừng lại chỗ giáo viên giúp học sinh giải quyết các câu hỏi trongphần “Hướng dẫn học bài” và soạn bài ở cuối mỗi văn bản Phần này có thể coi

là khá nặng nhưng vẫn chưa phát huy được hết năng lực sáng tạo của học sinh

Hệ thống câu hỏi mở chưa được chú trọng, hay thậm chí vẫn chưa giúp cho giáoviên có thể có cách xây dựng một hệ thống câu hỏi bao quát được nội dung bàihọc và có những câu hỏi hướng được vào suy nghĩ, quan điểm của cá nhân họcsinh Và như vậy, sự truyền tải kiến thức của giáo viên vẫn chiếm nhiều thờigian

* Đối với một số giáo án của giáo viên giảng dạy Ngữ văn 12

Qua tìm hiểu và từ thực tế giảng dạy phần đọc hiểu văn bản (thể loạitruyện ngắn), bản thân người viết cũng được dự giờ các tiết dạy của đồngnghiệp, và kể cả giáo án những năm trước đây của cá nhân, thì khi khai thác vănbản, nhiều giáo viên còn lúng túng trong việc xây dựng một hệ thống câu hỏigiúp học sinh khai thác nội dung, kiến thức câu hỏi một cách hiệu quả, đúng yêucầu thể loại Cụ thể là:

Câu hỏi còn vụn vặt, rời rạc: Để giúp cho học sinh đọc hiểu văn bản, câu

hỏi cần có tính hệ thống Theo đó, các câu hỏi được thiết kế xoay quanh nộidung cơ bản của văn bản, nhằm giúp cho học sinh nắm được những nội dung ấy

Vì vậy, các câu hỏi vụn vặt, rời rạc thường chỉ giúp cho học sinh hiểu đượcnhững khía cạnh nhỏ, tương đối đơn giản của vấn đề nên học sinh khó có thể hệthống, khái quát được nội dung xuyên suốt toàn bài

Câu hỏi còn chưa tạo thành hệ thống, chưa đi hết vấn đề: thường thì

những câu hỏi vụn vặt là những câu hỏi chưa đi hết được vấn đề Tuy nhiên,không phải cứ có vài ba câu hỏi trở lên là đã đảm bảo các nguyên tác trong việcxây dựng các câu hỏi đọc hiểu Câu hỏi không những phải có tính hệ thống màcòn phải giải quyết trọng vẹn một vấn đề của bài học Nhưng có lẽ do sự gò bó

về thời gian trong 45 phút hoặc do thói quen của một số giáo viên chỉ hỏi họcsinh một số câu hỏi xoay xung quanh những chi tiết gắn với nội dung chínhnhưng khi học sinh đã trả lời đến mấu chốt nhất của vấn đề, thay vì cần gợi chocác em tự chốt lại thì giáo viên lại diễn giảng Điều này gây cảm giác giáo viênchỉ dùng học sinh như người hỗ trợ giúp mình khai thác vấn đề, chỉ cần đạt đượcđúng như nội dung đã định sẵn trong giáo án là giáo viên dừng lại Vì vậy, hiệuquả của câu hỏi chưa cao mà giờ dạy vẫn mang tính áp đặt.

Câu hỏi chủ yếu chỉ tập trung khai thác một văn bản cụ thể Giáo viên chưa

chú ý đến việc hướng dẫn học sinh có kĩ năng đọc hiểu văn bản, thể loại tácphẩm Thực tế giảng dạy, nhiều giáo viên chỉ chú trọng đến việc khai thác cáihay, cái đẹp về nội dung và nghệ thuật của văn bản đang dạy mà ít chú ý đếnviệc tìm hiểu đặc trưng thể loại, đặc biệt là thiếu những câu hỏi định hướng giúphọc sinh rút ra cách thức tìm hiểu, tiếp cận kiểu văn bản, thể loại tác phẩm tương

tự

Nhiều câu hỏi mang tính tái hiện, ít có câu hỏi mở Trong hệ thống câu hỏi

đọc hiểu, không phải không cần những câu hỏi tái hiện Tuy nhiên, loại câu hỏinày khá dễ, không phát huy được năng lực tư duy sáng tạo của học sinh Loạicâu hỏi này chỉ đóng vai tròng là bước đệm, tạo tiền đề cho việc trả lời các câuhỏi mở

Hiện nay, một số giáo viên đã chú trọng đến việc đổi mới phương phápgiảng dạy Tuy nhiên, do câu hỏi không có tính hệ thống và không có sự chuẩn

bị, tìm tòi kĩ của học sinh nên học sinh thường bị động, lúng túng trong các câutrả lời

2.2.2 Thực trạng của việc dạy học đọc hiểu văn bản ở trường THPT Tống Duy Tân

Ở trường THPT Tống Duy Tân, hàng năm tuyển sinh chất lượng đầu vàocủa học sinh thấp Hầu hết các em còn rất thụ động, ý thức tự học còn hạnchế Học sinh chưa xác định được sự cần thiết của môn học Các em không

có thói quen đọc sách nghiên cứu, không quan tâm đến việc tìm đọc các tácphẩm văn học, chỉ đọc đoạn trích ở sách giáo khoa Vì vậy, việc giảng dạy của