Thông qua việc kết hợp với nội dung từng bài học trong chương trình sinhhọc cơ thể động vật- sinh học 11, kết hợp các thông tin bổ sung có liên quan đếnbài học, giáo viên và học sinh cùn
Trang 1TRƯỜNG THCS VÀ THPT NGHI SƠN
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
TÍCH HỢP TUYÊN TRUYỀN KẾ HOẠCH HÓA GIA ĐÌNH TRONG DẠY HỌC THEO CHỦ ĐỀ: SINH SẢN Ở ĐỘNG VẬT CHO HỌC SINH LỚP 11 TRƯỜNG THCS VÀ THPT NGHI SƠN
SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁ
TRƯỜNG THCS VÀ THPT NGHI SƠN
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
TÍCH HỢP TUYÊN TRUYỀN KẾ HOẠCH HÓA GIA ĐÌNH TRONG DẠY HỌC THEO CHỦ ĐỀ: SINH SẢN Ở ĐỘNG VẬT CHO HỌC SINH LỚP 11 TRƯỜNG THCS VÀ THPT NGHI SƠN
Người thực hiện: Hoàng Thị Hồng Chức vụ: Giáo viên
SKKN thuộc lĩnh vực môn: Sinh học
THANH HOÁ NĂM 2022
Trang 2MỤC LỤC
1 Mở đầu
2 Nội dung sáng kiến kinh nghiệm 42.1 Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm 42.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh
2.2.1 Thực trạng giáo dục kế hoạch hóa gia đình ở Việt Nam và
2.2.2 Thuận lợi và khó khăn khi thực hiện đề tài 7
Trang 41.1 Lí do chọn đề tài
Việc thực hiện các quan điểm tích hợp rất đa dạng và phong phú, linh hoạtkết hợp các hình thức tích hợp trong chương trình giáo dục phổ thông Tích hợptạo nên một số ứng dụng chung thể hiện ở việc hệ thống kĩ năng, năng lực chungxuyên suốt trong nhiều môn học nói chung và môn sinh học nói riêng
Ngày nay, do ảnh hưởng phim ảnh, internet và sự hội nhập văn hóa khiếntrẻ có nhiều cơ hội tiếp xúc với sức khỏe giới tính Nếu không nhận thức đúngđắn, chưa được trang bị đầy đủ kiến thức về sức khỏe sinh sản trẻ dễ đưa ranhững quyết định nhất thời, rất dễ dẫn đến quan hệ tình dục và mang thai ngoài
ý muốn; bị lôi kéo, lạm dụng tình dục, xâm hại tình dục Các em học sinh trunghọc ở độ tuổi này còn nhiều bỡ ngỡ trước sự thay đổi của bản thân trước khibước vào tuổi dậy thì và có nhiều tò mò thắc mắc về vấn đề giới tính nhưngkhông tìm được thông tin giải đáp thỏa đáng Nhiều học sinh ngộ nhận giữa sựrung cảm giới tính với tình yêu, coi đó là thứ tình cảm đặc biệt quan trọng, bỏqua lời khuyên của bạn bè, cha mẹ và người thân dẫn đến học hành giảm sút, bỏhọc giữa chừng để kết hôn
Hiện nay, vấn đề giáo dục KKHGĐ đã được chú trọng nhiều hơn, đượctích hợp trong nhiều môn học nhưng còn hạn chế về nội dung cũng như cáchtruyền tải đến các em Bởi vậy việc cung cấp thông tin về KHHGĐ cho lứa tuổi
vị thành niên là việc làm cần thiết nhưng đến nay vẫn nhiều cá nhân cho rằng đó
là vấn đề tế nhị Ở gia đình, phụ huynh còn rất ít khi đề cập hoặc không quantâm đến vấn đề giáo dục về sức khỏe sinh sản, kế hoạch hóa gia đình cho con
em mình, một số khác có quan tâm nhưng không đủ kiến thức về giới tính đểgiải đáp hết các thắc mắc của con em mình về vấn đề này cộng thêm phong tụctập quán, truyền thống gia đình kết hôn sớm
Do sự biên soạn của SGK hiện nay, sự ngại ngần của giáo viên – học sinh
mà kiến thức kế hoạch hóa gia đình còn sơ sài trong dạy học Các em THPT làchủ nhân tương lai của đất nước, là chủ gia đình vì vậy không để đến lúc các emkết hôn mới trang bị kiến thức về KHHGĐ mà cần phải trang bị kiến thức đócho các em từ khi đang còn ngồi trên ghế nhà trường
Mặc dù có rất nhiều đề tài đã đề cập đến nội dung giáo dục KKHGĐtrong trường học Tuy nhiên đối với Trường THCS và THPT Nghi Sơn, đốitượng giáo dục là các học sinh đến từ 3 xã miền biển: Hải Thượng, Hải Hà, NghiSơn Qua tìm hiểu cho thấy ở những đối tượng này giáo dục giới tính chưa đượcchú trọng, phong tục truyền thống coi việc có bạn trai, bạn gái, kết hôn sớm làbình thường, được chấp thuận và ủng hộ Một số phụ huynh không đồng tìnhcho con yêu sớm, khi biết thường có biểu hiện tiêu cực như cấm đoán, ngăn cản,chửi bới, thậm chí chuyển trường hoặc cho con nghỉ học để ngăn cản Trong khi
ở độ tuổi này có đến hơn 80% các em đã có bạn khác giới
Từ nhận thức thực tế, tôi nhận thấy bộ môn sinh học có nhiều thuận lợi để đềcập đến vấn đề này Vì vậy, tôi xin trao đổi về một số kinh nghiệm của bản thân
qua đề tài : “Tích hợp tuyên truyền kế hoạch hóa gia đình trong dạy học theo chủ đề: Sinh sản ở động vật cho học sinh lớp 11 Trường THCS và THPT Nghi Sơn”
Trang 5Thông qua việc kết hợp với nội dung từng bài học trong chương trình sinhhọc cơ thể động vật- sinh học 11, kết hợp các thông tin bổ sung có liên quan đếnbài học, giáo viên và học sinh cùng nhau phân tích, thảo luận vấn đề kế hoạchhóa gia đình; cung cấp cho học sinh các kiến thức căn bản về tình dục và tìnhdục an toàn; giúp học sinh hiểu được hậu quả của các bệnh lây lan qua quan hệtình dục không an toàn và HIV/ AIDS, các y u t c a k ho ch hóa gia đìnhếu tố của kế hoạch hóa gia đình ố của kế hoạch hóa gia đình ủa kế hoạch hóa gia đình ếu tố của kế hoạch hóa gia đình ạch hóa gia đình
là vi c s d ng các bi n pháp tránh thai m t cách ch đ ng, an toàn và h pụng các biện pháp tránh thai một cách chủ động, an toàn và hợp ột cách chủ động, an toàn và hợp ủa kế hoạch hóa gia đình ột cách chủ động, an toàn và hợp ợp
lý nh m h n ch đạch hóa gia đình ếu tố của kế hoạch hóa gia đình ượpc vi c có thai ngoài ý mu n, ki m soát tình tr ng sinhố của kế hoạch hóa gia đình ểm soát tình trạng sinh ạch hóa gia đìnhcon, s lố của kế hoạch hóa gia đình ượpng con theo ý mu n c a các c p v ch ng m t cách khoa h cố của kế hoạch hóa gia đình ủa kế hoạch hóa gia đình ặp vợ chồng một cách khoa học ợp ồng một cách khoa học ột cách chủ động, an toàn và hợp ọc
nh t K ho ch gia đình giúp cho n gi i gi m đếu tố của kế hoạch hóa gia đình ạch hóa gia đình ữ giới giảm được nguy cơ mắc bệnh sau ới giảm được nguy cơ mắc bệnh sau ảm được nguy cơ mắc bệnh sau ượpc nguy c m c b nh sauơ mắc bệnh sau ắc bệnh sausinh, b o v s c kh e v ch ng và đ m b o cho nh ng đ a tr chào đ iảm được nguy cơ mắc bệnh sau ức khỏe vợ chồng và đảm bảo cho những đứa trẻ chào đời ỏe vợ chồng và đảm bảo cho những đứa trẻ chào đời ợp ồng một cách khoa học ảm được nguy cơ mắc bệnh sau ảm được nguy cơ mắc bệnh sau ữ giới giảm được nguy cơ mắc bệnh sau ức khỏe vợ chồng và đảm bảo cho những đứa trẻ chào đời ẻ chào đời ời
đượpc trong tình tr ng đ y đ v t ch t l n tinh th n, xây d ng m t xã h iạch hóa gia đình ầy đủ vật chất lẫn tinh thần, xây dựng một xã hội ủa kế hoạch hóa gia đình ật chất lẫn tinh thần, xây dựng một xã hội ẫn tinh thần, xây dựng một xã hội ầy đủ vật chất lẫn tinh thần, xây dựng một xã hội ựng một xã hội ột cách chủ động, an toàn và hợp ột cách chủ động, an toàn và hợpphát tri n b n v ng.ểm soát tình trạng sinh ền vững ữ giới giảm được nguy cơ mắc bệnh sau góp phần hoàn thành tốt mục tiêu giáo dục trong giaiđoạn hiện nay Điều tra thực trạng về giáo dục kế hoạch hóa gia đình thông quadạy học sinh học ở trường THPT và nhận thức của học sinh về vấn đề kế hoạchhóa gia đình Nâng cao chất lượng dạy học môn sinh học lớp 11
1 3 Đối tượng nghiên cứu.
- Đối tượng là học sinh khối 11 học theo chương trình giáo dục phổ thông tạiTrường THCS và THPT Nghi Sơn - Thanh Hóa
- Nội dung phần sinh học cơ thể động vật- sinh học 11 - cơ bản
- Thời gian từ tháng 9/2021 đến tháng 4/2022
1.4 Phương pháp nghiên cứu.
- Dùng các phương pháp dạy học tích cực như: Động não; Vấn đáp – tìm tòi;Dạy học nhóm; Trực quan, hỏi chuyên gia, hệ thống hóa kiến thức…
- Sử dụng các dạng tích hợp như: Lồng ghép, liên hệ, nêu gương…
- Khi tiến hành tích hợp giáo dục kế hoạch hóa gia đình, giáo viên có thể lựachọn một trong những hình thức: Bài lên lớp, ở nhà, hoạt động ngoại khóa, …
- Sử dụng phiếu điều tra thực trạng về hiểu biết của học sinh về giáo dục tíchhợp kế hoạch hóa gia đình, giớ tính và tình dục an toàn…
- Phối hợp giữa nhà trường, gia đình và xã hội thông qua giáo viên chủ nhiệmlớp
- Phương pháp nghiên cứu lý thuyết, phương pháp so sánh thực nghiệm - đốichứng…
- Tham khảo các trang thông tin mạng về kế hoạch hóa gia đình, giới thiệu chohọc sinh tham khảo
2 Nội dung sáng kiến kinh nghiệm
2.1 Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm.
Trang 6nghiên cứu học tập trong môn học khác, trong các phần khác của cùng mônhọc”- theo Phạm Văn Lập [1]
Dạy học tích hợp là phương pháp dạy học kết hợp với các môn học nhằmlàm sáng tỏ cho môn học mà giáo viên thấy được sự cần thiết trong việc giảngdạy Có thể hiều một cách đơn giản hơn, dạy học tích hợp là vừa dạy nội dung líthuyết và thực hành trong cùng một bài dạy [2]
2.1.2 Vai trò của tích hợp trong dạy học.
Giờ dạy của giáo viên trở nên hấp dẫn, sinh động có hiệu quả
Dạy học từng môn học riêng rẽ giúp học sinh hình thành những kiến thức khoahọc một cách có hệ thống
Dạy học tích hợp giúp học sinh sử dụng tối đa các kiến thức đã học, giúp họcsinh vận dụng một cách linh hoạt sáng tạo đồng thời đảm bảo cho học sinh khảnăng huy động có hiệu quả những kiến thức năng lực của mình giải quyết một
số tình huống
2.1.3 Tích hợp giáo dục kế hoạch hóa gia đình trong dạy học sinh học.
K ho ch hóa gia đình ế hoạch hóa gia đình ạch hóa gia đình là quá trình ki m soát kh năng sinh con,ểm soát tình trạng sinh ảm được nguy cơ mắc bệnh sau
đi u ch nh kho ng cách sinh con và s con trong gia đình Có r t nhi uền vững ỉnh khoảng cách sinh con và số con trong gia đình Có rất nhiều ảm được nguy cơ mắc bệnh sau ố của kế hoạch hóa gia đình ền vững
cách ng a thai ừa thai an toàn và hi u qu , giúp các c p v ch ng th c hi n t tảm được nguy cơ mắc bệnh sau ặp vợ chồng một cách khoa học ợp ồng một cách khoa học ựng một xã hội ố của kế hoạch hóa gia đình
k ho ch hóa gia đình.ếu tố của kế hoạch hóa gia đình ạch hóa gia đình
K ho ch hóa gia đình bao g m vi c s d ngếu tố của kế hoạch hóa gia đình ạch hóa gia đình ồng một cách khoa học ụng các biện pháp tránh thai một cách chủ động, an toàn và hợp cách ng a thai t nhiên ừa thai ự nhiên , các
bi n pháp tránh thai, cách ng a thai ngoài ý mu n và c nh ng c g ngừa thai ngoài ý muốn và cả những cố gắng ố của kế hoạch hóa gia đình ảm được nguy cơ mắc bệnh sau ữ giới giảm được nguy cơ mắc bệnh sau ố của kế hoạch hóa gia đình ắc bệnh saugiúp cho các c p v ch ng khó sinh đ có th mang thai Có th phân chiaặp vợ chồng một cách khoa học ợp ồng một cách khoa học ẻ chào đời ểm soát tình trạng sinh ểm soát tình trạng sinh
k ho ch hóa gia đình làm 2 lo i là k ho ch hóa gia đình âm tính (gi mếu tố của kế hoạch hóa gia đình ạch hóa gia đình ạch hóa gia đình ếu tố của kế hoạch hóa gia đình ạch hóa gia đình ảm được nguy cơ mắc bệnh sauphát tri n dân s ) và k ho ch hóa gia đình dểm soát tình trạng sinh ố của kế hoạch hóa gia đình ếu tố của kế hoạch hóa gia đình ạch hóa gia đình ươ mắc bệnh saung tính (tăng phát tri nểm soát tình trạng sinhdân s ) Trong đó, ch y u là k ho ch hóa gia đình nh m gi m phát tri nố của kế hoạch hóa gia đình ủa kế hoạch hóa gia đình ếu tố của kế hoạch hóa gia đình ếu tố của kế hoạch hóa gia đình ạch hóa gia đình ảm được nguy cơ mắc bệnh sau ểm soát tình trạng sinhdân s , góp ph n n đ nh dân s , xây d ng xã h i phát tri n.ố của kế hoạch hóa gia đình ầy đủ vật chất lẫn tinh thần, xây dựng một xã hội ổn định dân số, xây dựng xã hội phát triển ịnh dân số, xây dựng xã hội phát triển ố của kế hoạch hóa gia đình ựng một xã hội ột cách chủ động, an toàn và hợp ểm soát tình trạng sinh [3]
Vị trí của giáo dục k ho ch hóa gia đình ế hoạch hóa gia đình ạch hóa gia đình trong dạy học Sinh học.
Theo đi u ta c a PGS TS Bùi Ng c Oánh ền vững ủa kế hoạch hóa gia đình ọc
– Có 79 ý ki n cho r ng giáo d c đ i s ng gia đình và gi i tính cho h c sinhếu tố của kế hoạch hóa gia đình ụng các biện pháp tránh thai một cách chủ động, an toàn và hợp ời ố của kế hoạch hóa gia đình ới giảm được nguy cơ mắc bệnh sau ọc
là c n thi t, chi m t l 46,75%, trong đó có 38 ý ki n (22,49%) cho là “r tầy đủ vật chất lẫn tinh thần, xây dựng một xã hội ếu tố của kế hoạch hóa gia đình ếu tố của kế hoạch hóa gia đình ỉnh khoảng cách sinh con và số con trong gia đình Có rất nhiều ếu tố của kế hoạch hóa gia đình
c n thi t” T l này nhi u h n h n ý ki n cho r ng giáo d c đ i s ng giaầy đủ vật chất lẫn tinh thần, xây dựng một xã hội ếu tố của kế hoạch hóa gia đình ỉnh khoảng cách sinh con và số con trong gia đình Có rất nhiều ền vững ơ mắc bệnh sau ẳn ý kiến cho rằng giáo dục đời sống gia ếu tố của kế hoạch hóa gia đình ụng các biện pháp tránh thai một cách chủ động, an toàn và hợp ời ố của kế hoạch hóa gia đìnhđình và gi i tính là không c n thi t: ch có 28 ý ki n chi m t l 16,57%.ới giảm được nguy cơ mắc bệnh sau ầy đủ vật chất lẫn tinh thần, xây dựng một xã hội ếu tố của kế hoạch hóa gia đình ỉnh khoảng cách sinh con và số con trong gia đình Có rất nhiều ếu tố của kế hoạch hóa gia đình ếu tố của kế hoạch hóa gia đình ỉnh khoảng cách sinh con và số con trong gia đình Có rất nhiều
- S lố của kế hoạch hóa gia đình ượpng ý ki n tr l i “có cũng đếu tố của kế hoạch hóa gia đình ảm được nguy cơ mắc bệnh sau ời ượpc, không cũng đượpc” chi m t l kháếu tố của kế hoạch hóa gia đình ỉnh khoảng cách sinh con và số con trong gia đình Có rất nhiều
l n 36,69% (62 ý ki n) Đây là nh ng ý ki n c a các giáo viên còn phân vânới giảm được nguy cơ mắc bệnh sau ếu tố của kế hoạch hóa gia đình ữ giới giảm được nguy cơ mắc bệnh sau ếu tố của kế hoạch hóa gia đình ủa kế hoạch hóa gia đình
đ i v i vi c giáo d c đ i s ng gia đình cho h c sinh.ố của kế hoạch hóa gia đình ới giảm được nguy cơ mắc bệnh sau ụng các biện pháp tránh thai một cách chủ động, an toàn và hợp ời ố của kế hoạch hóa gia đình ọc [4]
Các nguyên tắc khi tích hợp giáo dục k ho ch hóa gia đình ế hoạch hóa gia đình ạch hóa gia đình trong dạy học Sinh học.
Một là tích hợp không làm thay đổi đặc trưng của môn học
Hai là kiến thức tích hợp khi đưa vào bài phải sắp xếp một cách hợp lý, mộtlượng hợp lý
Ba là phát huy cao độ các hoạt động tích cực trong hoạt động nhận thức của họcsinh
Trang 72.1.4 Sự cần thiết của giáo dục k ho ch hóa gia đình ế hoạch hóa gia đình ạch hóa gia đình cho học sinh lứa tuổi vị thành niên
- Vi c đ a chư ươ mắc bệnh saung trình giáo d c chăm sóc SKSS, s c kh e tình d c vàoụng các biện pháp tránh thai một cách chủ động, an toàn và hợp ức khỏe vợ chồng và đảm bảo cho những đứa trẻ chào đời ỏe vợ chồng và đảm bảo cho những đứa trẻ chào đời ụng các biện pháp tránh thai một cách chủ động, an toàn và hợp
trườing h c là vi c làm c n thi t, nh m cung c p nh ng thông tin chínhọc ầy đủ vật chất lẫn tinh thần, xây dựng một xã hội ếu tố của kế hoạch hóa gia đình ữ giới giảm được nguy cơ mắc bệnh sau
th ng và đ y đ cho các em, t o sân ch i b ích và thi t th c Ngành y tố của kế hoạch hóa gia đình ầy đủ vật chất lẫn tinh thần, xây dựng một xã hội ủa kế hoạch hóa gia đình ạch hóa gia đình ơ mắc bệnh sau ổn định dân số, xây dựng xã hội phát triển ếu tố của kế hoạch hóa gia đình ựng một xã hội ếu tố của kế hoạch hóa gia đình
và các ban, ngành liên quan ti p t c ph i h p t ch c các bu i sinh ho tếu tố của kế hoạch hóa gia đình ụng các biện pháp tránh thai một cách chủ động, an toàn và hợp ố của kế hoạch hóa gia đình ợp ổn định dân số, xây dựng xã hội phát triển ức khỏe vợ chồng và đảm bảo cho những đứa trẻ chào đời ổn định dân số, xây dựng xã hội phát triển ạch hóa gia đìnhngo i khóa, các cu c thi tìm hi u v giáo d c gi i tính nh m trang b choạch hóa gia đình ột cách chủ động, an toàn và hợp ểm soát tình trạng sinh ền vững ụng các biện pháp tránh thai một cách chủ động, an toàn và hợp ới giảm được nguy cơ mắc bệnh sau ịnh dân số, xây dựng xã hội phát triển.các em đ y đ ki n th c, kỹ năng, ch đ ng b o v và nâng cao s c kh eầy đủ vật chất lẫn tinh thần, xây dựng một xã hội ủa kế hoạch hóa gia đình ếu tố của kế hoạch hóa gia đình ức khỏe vợ chồng và đảm bảo cho những đứa trẻ chào đời ủa kế hoạch hóa gia đình ột cách chủ động, an toàn và hợp ảm được nguy cơ mắc bệnh sau ức khỏe vợ chồng và đảm bảo cho những đứa trẻ chào đời ỏe vợ chồng và đảm bảo cho những đứa trẻ chào đờicho b n thân, chu n b hành trang bảm được nguy cơ mắc bệnh sau ẩn bị hành trang bước vào đời một cách vững chắc ịnh dân số, xây dựng xã hội phát triển ưới giảm được nguy cơ mắc bệnh sauc vào đ i m t cách v ng ch c.ời ột cách chủ động, an toàn và hợp ữ giới giảm được nguy cơ mắc bệnh sau ắc bệnh sau Giáodục nhằm mục đích giúp thanh thiếu niên hiểu về cơ thể, sinh lý liên quan đếntình dục và chỉ cho họ cách giữ gìn sức khỏe, giúp h ch đ ng h n trongọc ủa kế hoạch hóa gia đình ột cách chủ động, an toàn và hợp ơ mắc bệnh sau
vi c mang thai, gi m đáng k các ca n o,ảm được nguy cơ mắc bệnh sau ểm soát tình trạng sinh ạch hóa gia đình phá thai có th nh hểm soát tình trạng sinh ảm được nguy cơ mắc bệnh sau ưởng xấung x u
đ n s c kh e và tinh th n c a h ếu tố của kế hoạch hóa gia đình ức khỏe vợ chồng và đảm bảo cho những đứa trẻ chào đời ỏe vợ chồng và đảm bảo cho những đứa trẻ chào đời ầy đủ vật chất lẫn tinh thần, xây dựng một xã hội ủa kế hoạch hóa gia đình ọc
- Lứa tuổi vị thành niên là lứa tuổi chuyển tiếp từ một em bé sang một cơ thểtrưởng thành, dễ mắc nhiều bệnh tật mà các bậc cha mẹ và tổ chức cần quantâm, điều này ảnh hưởng đến sự phát triển thể lực và kết quả học tập, rèn luyệncủa trẻ
Vì vậy các em phải biết cách bảo vệ sức khỏe để khi trưởng thành có thể đảmnhận những công việc mà xã hội giao cho
2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm 2.2.1 Thực trạng về giáo dục KHHGĐ ở Việt Nam và nhà trường trong những năm gần đây.
- Theo V S c kh e Bà m -Tr em (B Y t ), t l v thành niên có thaiụng các biện pháp tránh thai một cách chủ động, an toàn và hợp ức khỏe vợ chồng và đảm bảo cho những đứa trẻ chào đời ỏe vợ chồng và đảm bảo cho những đứa trẻ chào đời ẹ-Trẻ em (Bộ Y tế), tỷ lệ vị thành niên có thai ẻ chào đời ột cách chủ động, an toàn và hợp ếu tố của kế hoạch hóa gia đình ỷ lệ vị thành niên có thai ịnh dân số, xây dựng xã hội phát triển.trong t ng s ngổn định dân số, xây dựng xã hội phát triển ố của kế hoạch hóa gia đình ườii mang thai tăng liên t c qua các năm: Năm 2010:2,9%;ụng các biện pháp tránh thai một cách chủ động, an toàn và hợpnăm 2011:3,1%; năm 2012:3,2%, tươ mắc bệnh saung ng t l phá thai l a tu i này làức khỏe vợ chồng và đảm bảo cho những đứa trẻ chào đời ỷ lệ vị thành niên có thai ởng xấu ức khỏe vợ chồng và đảm bảo cho những đứa trẻ chào đời ổn định dân số, xây dựng xã hội phát triển.2,2% (2010), 2,4% (2011) và 2,3% (2012) [5]
- Th ng kê c a H i K ho ch hóa gia đình Vi t Nam cho th y, trung bìnhố của kế hoạch hóa gia đình ủa kế hoạch hóa gia đình ột cách chủ động, an toàn và hợp ếu tố của kế hoạch hóa gia đình ạch hóa gia đình
m i năm c n( ảm được nguy cơ mắc bệnh sau ưới giảm được nguy cơ mắc bệnh sauc có kho ng 300 ngàn ca n o hút thai đ tu i 15-19,ảm được nguy cơ mắc bệnh sau ạch hóa gia đình ởng xấu ột cách chủ động, an toàn và hợp ổn định dân số, xây dựng xã hội phát triển.trong đó 60 – 70% là h c sinh, sinh viên.Theo T ng c c Dân s -KHHGĐ,ọc ổn định dân số, xây dựng xã hội phát triển ụng các biện pháp tránh thai một cách chủ động, an toàn và hợp ố của kế hoạch hóa gia đình
m c dù t l phá thai Vi t Nam trong 10 nămặp vợ chồng một cách khoa học ỷ lệ vị thành niên có thai ởng xấu g nầy đủ vật chất lẫn tinh thần, xây dựng một xã hội đây gi m, nh ng t lảm được nguy cơ mắc bệnh sau ư ỷ lệ vị thành niên có thai
n o phá thai tr VTN, thanh niên l i có d u hi u gia tăng, chi m h nạch hóa gia đình ởng xấu ẻ chào đời ạch hóa gia đình ếu tố của kế hoạch hóa gia đình ơ mắc bệnh sau20% các trườing h p n o phá thai.ợp ạch hóa gia đình [6]
- Các k t qu nghiên c u cũng cho th y, đ tu i quan h tình d c l n đ uếu tố của kế hoạch hóa gia đình ảm được nguy cơ mắc bệnh sau ức khỏe vợ chồng và đảm bảo cho những đứa trẻ chào đời ột cách chủ động, an toàn và hợp ổn định dân số, xây dựng xã hội phát triển ụng các biện pháp tránh thai một cách chủ động, an toàn và hợp ầy đủ vật chất lẫn tinh thần, xây dựng một xã hội ầy đủ vật chất lẫn tinh thần, xây dựng một xã hội VTN Vi t Nam ngày càng s m Tuy nhiên, ki n th c c a VTN v phòng
ởng xấu ới giảm được nguy cơ mắc bệnh sau ếu tố của kế hoạch hóa gia đình ức khỏe vợ chồng và đảm bảo cho những đứa trẻ chào đời ủa kế hoạch hóa gia đình ền vững
tránh thai, HIV và các b nh lây truy n qua đền vững ườing tình d c khác v n còn r tụng các biện pháp tránh thai một cách chủ động, an toàn và hợp ẫn tinh thần, xây dựng một xã hội
h n ch – ch có kho ng 20,7% s d ng bi n pháp tránh thai trong l nạch hóa gia đình ếu tố của kế hoạch hóa gia đình ỉnh khoảng cách sinh con và số con trong gia đình Có rất nhiều ảm được nguy cơ mắc bệnh sau ụng các biện pháp tránh thai một cách chủ động, an toàn và hợp ầy đủ vật chất lẫn tinh thần, xây dựng một xã hộiquan h tình d c đ u tiên.ụng các biện pháp tránh thai một cách chủ động, an toàn và hợp ầy đủ vật chất lẫn tinh thần, xây dựng một xã hội [7]
V i con s mang thai và n o hút thaiới giảm được nguy cơ mắc bệnh sau ố của kế hoạch hóa gia đình ạch hóa gia đình VTN như trên, Vi t Nam là nưới giảm được nguy cơ mắc bệnh sauc có tỷ lệ vị thành niên có thai
l n o phá thai tu i VTN cao nh t Đông Nam Á và đ ng th 5 trên thạch hóa gia đình ởng xấu ổn định dân số, xây dựng xã hội phát triển ức khỏe vợ chồng và đảm bảo cho những đứa trẻ chào đời ức khỏe vợ chồng và đảm bảo cho những đứa trẻ chào đời ếu tố của kế hoạch hóa gia đình
gi i Đây không ch là m t gánh n ng, thách th c l n cho công tác dân s ,ới giảm được nguy cơ mắc bệnh sau ỉnh khoảng cách sinh con và số con trong gia đình Có rất nhiều ột cách chủ động, an toàn và hợp ặp vợ chồng một cách khoa học ức khỏe vợ chồng và đảm bảo cho những đứa trẻ chào đời ới giảm được nguy cơ mắc bệnh sau ố của kế hoạch hóa gia đình
mà đáng l u tâm h n là nó đ l i nh ng h u qu nghiêm tr ng cho th hư ơ mắc bệnh sau ểm soát tình trạng sinh ạch hóa gia đình ữ giới giảm được nguy cơ mắc bệnh sau ật chất lẫn tinh thần, xây dựng một xã hội ảm được nguy cơ mắc bệnh sau ọc ếu tố của kế hoạch hóa gia đình
tr Nguyên nhân c a th c tr ng trên đẻ chào đời ủa kế hoạch hóa gia đình ựng một xã hội ạch hóa gia đình ượpc các chuyên gia dân s lý gi i đóố của kế hoạch hóa gia đình ảm được nguy cơ mắc bệnh sau
là do tình tr ng t o hôn và quan h tình d c trạch hóa gia đình ảm được nguy cơ mắc bệnh sau ụng các biện pháp tránh thai một cách chủ động, an toàn và hợp ưới giảm được nguy cơ mắc bệnh sauc hôn nhân; các d ch vịnh dân số, xây dựng xã hội phát triển ụng các biện pháp tránh thai một cách chủ động, an toàn và hợpchăm sóc s c kh e sinh s n, tình d c còn ch a đức khỏe vợ chồng và đảm bảo cho những đứa trẻ chào đời ỏe vợ chồng và đảm bảo cho những đứa trẻ chào đời ảm được nguy cơ mắc bệnh sau ụng các biện pháp tránh thai một cách chủ động, an toàn và hợp ư ượpc ph bi n r ng rãi;ổn định dân số, xây dựng xã hội phát triển ếu tố của kế hoạch hóa gia đình ột cách chủ động, an toàn và hợp
Trang 8gi i tr ch a đới giảm được nguy cơ mắc bệnh sau ẻ chào đời ư ượpc trang b đ y đ ki n th c v gi i tính; ti p c n v i cácịnh dân số, xây dựng xã hội phát triển ầy đủ vật chất lẫn tinh thần, xây dựng một xã hội ủa kế hoạch hóa gia đình ếu tố của kế hoạch hóa gia đình ức khỏe vợ chồng và đảm bảo cho những đứa trẻ chào đời ền vững ới giảm được nguy cơ mắc bệnh sau ếu tố của kế hoạch hóa gia đình ật chất lẫn tinh thần, xây dựng một xã hội ới giảm được nguy cơ mắc bệnh sau
d ch v chăm sócịnh dân số, xây dựng xã hội phát triển ụng các biện pháp tránh thai một cách chủ động, an toàn và hợp SKSS, s c kh e tình d c không d dàng, đ c bi t là VTN,ức khỏe vợ chồng và đảm bảo cho những đứa trẻ chào đời ỏe vợ chồng và đảm bảo cho những đứa trẻ chào đời ụng các biện pháp tránh thai một cách chủ động, an toàn và hợp ễ dàng, đặc biệt là VTN, ặp vợ chồng một cách khoa họcthanh niên s ng nông thôn vàố của kế hoạch hóa gia đình ởng xấu mi nền vững núi
- Nguyên nhân c a th c tr ng trên là do t o hôn và quan h tình d c trủa kế hoạch hóa gia đình ựng một xã hội ạch hóa gia đình ảm được nguy cơ mắc bệnh sau ụng các biện pháp tránh thai một cách chủ động, an toàn và hợp ưới giảm được nguy cơ mắc bệnh sauchôn nhân; các d ch v chăm sóc SKSS, tình d c ch a định dân số, xây dựng xã hội phát triển ụng các biện pháp tránh thai một cách chủ động, an toàn và hợp ụng các biện pháp tránh thai một cách chủ động, an toàn và hợp ư ượpc ph bi n r ngổn định dân số, xây dựng xã hội phát triển ếu tố của kế hoạch hóa gia đình ột cách chủ động, an toàn và hợprãi; thi uếu tố của kế hoạch hóa gia đình ki n th c v SKSS, thi uếu tố của kế hoạch hóa gia đình ức khỏe vợ chồng và đảm bảo cho những đứa trẻ chào đời ền vững ếu tố của kế hoạch hóa gia đình s li u th ng kê chính th c v tìnhố của kế hoạch hóa gia đình ố của kế hoạch hóa gia đình ức khỏe vợ chồng và đảm bảo cho những đứa trẻ chào đời ền vững
tr ng mang thai, t l phá thai và sinh con s m tu i v thành niên…ạch hóa gia đình ỷ lệ vị thành niên có thai ới giảm được nguy cơ mắc bệnh sau ởng xấu ổn định dân số, xây dựng xã hội phát triển ịnh dân số, xây dựng xã hội phát triển
Nh ngữ giới giảm được nguy cơ mắc bệnh sau r i ro thủa kế hoạch hóa gia đình ườing x y ra khi sinh con tu iảm được nguy cơ mắc bệnh sau ởng xấu ổn định dân số, xây dựng xã hội phát triển VTN g m: nguy c sinh non,ồng một cách khoa học ơ mắc bệnh sausinh nh cân, thai l u và ch t s sinh cao Bên c nh đó, k t hôn s m cũngẹ-Trẻ em (Bộ Y tế), tỷ lệ vị thành niên có thai ư ếu tố của kế hoạch hóa gia đình ơ mắc bệnh sau ạch hóa gia đình ếu tố của kế hoạch hóa gia đình ới giảm được nguy cơ mắc bệnh saukhi n các em ph i ch u áp l c trong sinh n , chăm sóc con cái và gia đìnhếu tố của kế hoạch hóa gia đình ảm được nguy cơ mắc bệnh sau ịnh dân số, xây dựng xã hội phát triển ựng một xã hội ởng xấukhi ch a đ trư ủa kế hoạch hóa gia đình ưởng xấung thành
- Thực tế diễn ra cho thấy vai trò của việc cung cấp cho phụ nữ đặc biệt là trẻ
em gái những kiến thức chung về giới tính là cần thiết nhưng vẫn còn nhiềuvướng mắc, đặc biệt là do nguồn kiến thức hạn hẹp, tâm ý e ngại vì vấn đề nàytương đối nhạy cảm
Hiện nay các tổ chức xã hội như: Đoàn thanh niên, Hội phụ nữ … đangtích cực tuyên truyền giáo dục KHHGĐ nhưng trong nhà trường thì gặp mộtthực trạng trung là:
- Hầu hết các trường THPT, TTGDTX, trung tâm dạy nghề….trong đó cótrường Trường THCS và THPT Nghi Sơn đã thừa nhận việc đưa giáo dục giớitính vào trường học nhưng còn lúng túng khi đưa vào giảng dạy, hầu hết đềuchọn cách lồng ghép hoặc tổ chức hoạt động ngoại khóa ngoài giờ lên lớp Cácgiáo viên thiếu kiến thức chuyên môn, thiếu kinh nghiệm giảng dạy vấn đề nhạycảm cũng chưa xây dựng được chuẩn kiến thức chung về vấn đề này khi dạylồng ghép chỉ thiên về lý thuyết, bỏ ngỏ thực tiễn, không có phương tiện trựcquan, giáo viên chưa được tập huấn kỹ năng để giảng dạy về giới tính
- Việc thực hiện giáo dục kế hoạch hóa gia đình chủ yếu do giáo viên tự biên tựdiễn, không có hướng dẫn cụ thể, không kiểm tra đánh giá của cấp quản lý giáodục Dẫn đến học sinh nhận kiến thức một cách chắp vá, rời rạc Cùng với đóhọc sinh tiếp nhận kiến thức giới tính từ nhiều nguồn như mạng xã hội, phimảnh, báo, bên cạnh những kiến thức giáo viên cung cấp Dẫn đến nêu khôngđược hướng dẫn sẽ dẫn đến tiếp nhận kiến thức sai lệch đem đến những hậu quảkhôn lường
2.2.2 Những thuận lợi và khó khăn khi thực hiện đề tài
Trang 9- Ứng dụng công nghệ thông tin cho phép cập nhật nhiều thông tin cũng nhưhình ảnh minh họa cho bài dạy trực quan sinh động hơn.
- Học sinh đa phần ở trong khu vực nhà trường tạo điều kiện thuận lợi khi tổchức hoạt động ngoài giờ, theo dõi sự thay đổi tâm lý của học sinh…
- So với các bộ môn khác, bộ môn sinh học có nhiều kiến thức liên quan đếngiáo dục giới tính, đặc biệt là trong chương, sinh học 11 phần sinh học cơ thểđộng vật- sinh học 11-cơ bản
- Bản thân là giáo viên nữ, đã lập gia đình và còn trẻ nên việc giảng dạy kiếnthức và dễ hòa đồng với học sinh
Khó khăn.
- Đa số học sinh là người dân vùng ven biển
- Phụ huynh chưa quan tâm đến việc giáo dục kế hoach hóa gia đình, tập tục lậpgia đình sớm, trình độ dân trí thấp không đủ kiến thức để giải thích các hiệntượng sinh lý, tâm lý cho con em mình, trong khi điều kiện kinh tế gia đình khókhăn nên phải đi làm ăn xa, các em ở với ông bà, xa bố mẹ…
- Học sinh có nhiều em có tâm lý đi làm sớm phụ giúp gia đình, có bạn trai, bạngái sớm, nhầm tưởng rung cảm giới tính là yêu, chưa được trang bị đầy đủ kiếnthức kế hoach hóa gia đình
- Vấn đề giáo dục kế hoach hóa gia đình chưa được quan tâm đúng mực
- Chưa có môn học chuyên về giáo dục kế hoạch hóa gia đình Nếu có tích hợpvào thì còn chung chung, chưa đáp ứng được nhu cầu hiểu biết và sự cần thiếtphải nắm vững kiến thức giới tính, kế hoạch hóa gia đình của các em học sinh
- Một tiết học chỉ 45phút nên yêu cầu nội dung giáo dục phải cô đọng, truyền tảiphải hiệu quả Trong khi lượng giáo viên trong trường mỏng, đối với các mônhọc văn hóa chỉ 2 giáo viên / 1 môn, nên chưa thể quan tâm hết được tất cả cácem
- Vấn đề giáo dục giới tính là vấn đề nhạy cảm đối với cả người học và ngườidạy
2.2.3 Số liệu thống kê
Năm học 2021-2022 tiến hành khảo sát kiến thức cơ bản vê sức khỏe sinh sản
vị thành niên trước khi thực hiện đề tài ở 6 lớp 11A1,11A2, 11A3, 11A4, 11A5,11A6 với 10 câu hỏi sau: [8]
Câu 1: Nữ vị thành niên không nên sử dụng biện pháp tránh thai nào sau đây:
A Thuốc tránh thai B Đình sản
C Tính ngày rụng trứng D Sử dụng bao cao su
Câu 2: Sử dụng thuốc tránh thai nhằm mục đích nào sau đây?
A Ngăn không cho tinh trùng gặp trứng
B Ngăn không cho tứng chín và rụng
C Cản trở sự hình thành phôi
D Làm chết tinh trùng
Câu 3: Ý nào không đúng với sinh đẻ có kế hoạch?
A Điều chỉnh khoảng cách sinh con
B Điều chỉnh con trai hay con gái
C Điều chỉnh thời điểm sinh con
D Điều chỉnh về số con
Trang 10Câu 4: Giai đoạn dậy thì chính thức ở nam được đánh dấu bằng hiện tượng:
A Vỡ tiếng
B Xuất tinh lân đầu không chủ định
C Mọc lông mu và râu
D Mọc lông nách
Câu 5: Thế nào là tình dục an toàn?
A Thỏa mãn nhu cầu sinh lý
B Đảm bảo không nhiễm các bệnh lây lan qua đường tình dục, không gây tổnthương cơ quan sinh dục
C Cả hai đều đúng
D Quan hệ tình dục với nhiều người
Câu 6: Giai đoạn dậy thì chính thức ở bạn nữ được đánh dấu bằng hiện tượng?
A Vỡ tiếng B Ngực phát triển
C Hành kinh lần đầu tiên D Tất cả các ý trên
Câu 7: Tác hại của việc mang thai ở tuổi vị thành niên là:
A Ảnh hưởng tới sức khỏe, tâm sinh lý
B Ảnh hưởng tới kinh tế xã hội, tương lai của bản thân
C Cả ý A và B đều đúng
D Ảnh hưởng tới ngoại hình
Câu 8: Điểm khác biệt giữa tình bạn cùng giới và khác giới là:
A Tình bạn giữa bạn nam và bạn nữ
B Có sự chân thành tin cậy, đông cảm sâu sắc
C Có một khoảng cách tế nhị, không dễ biểu lộ thân mật gần gũi
D Hòa hợp lẫn nhau
Câu 9: Tuổi vị thành niên được hiểu là giai đoạn từ:
A Khi sinh ra đến 10 tuổi B 10 tuổi đến 15 tuổi
C 10 tuổi đến 19 tuổi D Từ 15 tuổi đến 20 tuổi
Câu 10: Chu kỳ kinh nguyệt của một người phụ nữ thường là:
A 20 ngày B 28 ngày đến 45 ngày