1 Trường Đại học Kinh tế Quốc dân 0O0 BÀI TẬP LỚN TRIẾT HỌC MÁC LÊNIN ĐỀ TÀI SỐ 3 “Phân tích quan niệm duy vật biện chứng về mối quan hệ giữa vật chất và ý thức, từ đó xây dựng ý nghĩa phương pháp luận chung và liên hệ thực tiễn” Họ, tên SV Đỗ Thị Huyền Mã SV 11219336 Lớp E BDB 3 (Lớp Triết 3 2021) Khóa 63 GĐ Hà Nội – 122021 2 Mục lục Lời mở đầu 3 1 Lí do chọn đề tài 3 2 Mục tiêu nghiên cứu 3 Nội dung 4 1 Phân tích quan niệm duy vật biện chứng về mối quan hệ giữa vật chất và ý thức, từ đó xây d.
Trang 11
Trường Đại học Kinh tế Quốc dân
……0O0……
BÀI TẬP LỚN
TRIẾT HỌC MÁC-LÊNIN
ĐỀ TÀI SỐ 3
“Phân tích quan niệm duy vật biện chứng về mối quan hệ giữa vật chất và ý thức, từ đó xây dựng ý nghĩa phương pháp luận chung và liên hệ thực tiễn”
Họ, tên SV: Đỗ Thị Huyền Mã SV:11219336
Lớp: E-BDB 3 (Lớp Triết 3-2021)
Hà Nội – 12/2021
Trang 22
Mục lục
Lời mở đầu 3
1.Lí do chọn đề tài 3
2.Mục tiêu nghiên cứu 3
Nội dung 4
1.Phân tích quan niệm duy vật biện chứng về mối quan hệ giữa vật chất và ý thức, từ đó xây dựng ý nghĩa của phương pháp luận chung 4
a Quan niệm duy vật biện chứng 4
b Phạm trù “Vật chất” 4
c Phạm trù “Ý thức” 5
d Mối quan hệ giữa Vật chất và Ý thức 6
e Ý nghĩa phương pháp luận chung 7
2.Liên hệ với thực tiễn 8
a.Ý nghĩa của phương pháp luận đối với quá trình phát triển kinh tế ở Việt Nam sau năm 1975 8
b Ý nghĩa của phương pháp luận đối với quá trình học tập, nâng cao nhận thức và hoạt động thực tiễn sinh viên hiện nay .10
Tiểu kết 11
Tài liệu tham khảo 12
Trang 33
Lời mở đầu
1.Lí do chọn đề tài
“Lý luận là đem thực tế trong lịch sử, trong kinh nghiệm, trong các cuộc tranh đấu, xem xét, so sánh thật kỹ lưỡng rõ ràng, làm thành kết luận Rồi lại đem
nó chứng minh với thực tế Đó là lý luận chân chính Lý luận như cái kim chỉ nam,
nó chỉ phương hướng cho chúng ta trong công việc thực tế Không có lý luận thì lúng túng như nhắm mắt mà đi”.[Hồ Chí Minh: Toàn tập, NXB Chính trị quốc gia,
Hà Nội, t.5, tr.273-274] Qua câu nói trên, chúng ta có thể thấy Hồ Chí Minh đã rất
đề cao những phương pháp luận và lý luận cụ thể được đem ra để giải quyết vấn
đề Với người, khi làm bất kì điều gì, chúng ta đều cần dựa trên tính đúng đắn, chặt chẽ, lý luận một các đúng đắn, rõ ràng Chính bởi vậy, nếu như không có lý luận
thì khi giải quyết một vấn đề nan giải hay làm một việc lớn, ta sẽ thường “Không
biết nhận rõ điều kiện của hoàn cảnh khách quan, ý mình nghĩ thế nào làm thế ấy Kết quả thường thất bại ”.[Hồ Chí Minh: Toàn tập, NXB Chính trị quốc gia, Hà
Nội, t.5, tr.274] Tuy nhiên, nếu chúng ta chỉ lý luận mà không đem những phương pháp luận ấy áp dụng vào thực tiễn thì đó chỉ là những “lý luận suông”, nó sẽ
không còn giá trị Cũng như ta đọc hàng vạn quyển sách về “Nguyên lí làm giàu”, nhưng ta chỉ đọc cho có, đọc để thị oai với thiên hạ thì chữ “giàu” sẽ không bao giờ đến với ta Chính bởi tầm quan trọng của “lý luận”, em đã chọn đề tài số ba để
nghiên cứu:“Phân tích quan niệm duy vật biện chứng về mối quan hệ giữa vật chất
và ý thức, từ đó xây dựng ý nghĩa phương pháp luận chung và liên hệ thực tiễn”
2.Mục tiêu nghiên cứu
Trước tiên, giúp bạn đọc hiểu được về mối quan hệ giữa vật chất và ý thức Tiếp đó, hiểu về ý nghĩa Phương pháp luận của Triết học Mác-Lênin – một phương pháp luận chung nhất, làm cơ sở của các phương pháp khác Và cuối cùng là liên
hệ được trong thực tiễn
Trang 44
Nội dung
1.Phân tích quan niệm duy vật biện chứng về mối quan hệ giữa vật chất và ý thức, từ đó xây dựng ý nghĩa của phương pháp luận chung
a Quan niệm duy vật biện chứng
Chủ nghĩa duy vật là trường phái triết học được xây dựng trên cơ sở quan niệm: vật chất có trước – ý thức có sau
Phép biện chứng, theo Ăngghen:“Phép biện chứng là môn khoa học về
những quy luật phổ biến của sự vận động, sự phát triển của tự nhiên, xã hội và tư duy” [Giáo trình Triết học Mác-Lênin, NXB Bộ Giáo dục và Đào tạo]
Chủ nghĩa duy vật biện chứng là cơ sở lý luận của thế giới quan khoa học; là khoa học về những quy luật chung nhất của sự vận động và phát triển trong tự nhiên, xã hội và tư duy
Và“Triết học Mác – Lênin là hệ thống quan điểm duy vật biện chứng về tự
nhiên, xã hội và tư duy - thế giới quan và phương pháp luận khoa học, cách mạng của giai cấp công nhân, nhân dân lao động và các lực lượng xã hội tiến bộ trong nhận thức và cải tạo thế giới”[Giáo trình Triết học Mác-Lênin, NXB Bộ Giáo dục
và Đào tạo, 2 tr.32] Trong triết học Mác - Lênin, chủ nghĩa duy vật và phép biện chứng thống nhất hữu cơ với nhau Với tư cách là chủ nghĩa duy vật, triết học Mác
- Lênin là hình thức phát triển cao nhất của chủ nghĩa duy vật trong lịch sử triết học - chủ nghĩa duy vật biện chứng Với tư cách là phép biện chứng, triết học Mác
- Lênin là hình thức cao nhất của phép biện chứng trong lịch sử triết học - phép biện chứng duy vật
b Phạm trù “Vật chất”
*“Vật chất” là gì?
V.I.Lênin đã kế thừa những tư duy của Mác và Ăngghen, và ông đã đưa ra
định nghĩa về vật chất như sau:“Với tư cách là phạm trù triết học, khái niệm vật
chất dùng để chỉ thực tại khách quan; thực tại ấy được đem lại cho con người trong cảm giác; thực tại ấy được cảm giác chép lại, chụp lại, phản ánh; thực tại ấy tồn tại độc lập, không phụ thuộc vào cảm giác”.[ Giáo trình Triết học Mác-Lênin, NXB Bộ
Giáo dục và Đào tạo,tr.42] Đây là một định nghĩa hoàn chỉnh về vật chất mà cho đến nay được các nhà khoa học hiện đại coi là một định nghĩa kinh điển
Trang 55
Để làm rõ định nghĩa trên, ta cần hiểu thế nào là “Phạm trù triết học”? Để
được coi là một phạm trù triết học, cần phải đảm bảo ít nhất một trong hai yếu tố
Thứ nhất, khái niệm ấy phải khái quát nhất, bảo quát nhất (tức từ khái niệm ấy ta
có thể suy ra được tất cả các khái niệm khác) Thứ hai, khái niệm ấy được xác lập
từ góc độ giải quyết hai mặt vấn đề cơ bản của Triết học (tức là trong khái niệm ấy
bao gồm khả năng trả lời hai vấn đề cơ bản của Triết học: Một là: vật chất và ý thức thì cái nào có trước, cái nào có sau; cái nào phụ thuộc vào cái nào? Hai là,
con người có khả năng nhận thức đúng thế giới hay không?)
Định nghĩa về vật chất bao gồm những nội dung cơ bản sau Thứ nhất, “vật
chất” chính là những thứ thực tại khách quan, là cái tồn tại hiện thực bên ngoài ý
thức và không lệ thuộc vào ý thức Thứ hai, “vật chất” là cái mà khi tác động vào các giác quan con người thì đem lại cho con người cảm giác Thứ ba, “vật chất” là
cái mà ý thức chẳng qua chỉ là sự phản ánh của nó
*Vận động của vật chất
Khái niệm “vận động” : Ph.Ăngghen viết: “Vận động, hiểu theo nghĩa
chung nhất, - tức được hiểu là một phương thức tồn tại của vật chất, là một thuộc tính cố hữu của vật chất, - thì bao gồm tất cả mọi sự thay đổi và mọi quá trình diễn
ra trong vũ trụ, kể từ sự thay đổi vị trí đơn giản cho đến tư duy”[Giáo trình Triết
học Mác-Lênin, NXB Bộ Giáo dục và Đào tạo,tr.44]
Vật chất và vận động có mối quan hệ: Thứ nhất, vận động là thuộc tính vốn
có và tồn tại khách quan của vật chất Sự tương tác lẫn nhau giữa các tồn tại vật
chất là nguyên nhân tồn tại của vận động vật chất Thứ hai, vận động đóng vai trò
là phương thức tồn tại của vật chất hay có thể nói rằng nhờ vận động mà vật chất mới có thể tồn tại
Vận động và đứng im: mỗi một vật đều có tính ổn định tương đối ở trong
phạm vi nhất định Vì thế, Ăngghen đưa ra quan điểm: “Vận động là tuyệt đối,
đứng im là tương đối”
Những hình thức vận động: vận động trong tự nhiên, vận động trong xã hội
c Phạm trù “Ý thức”
*Khái niệm “ý thức”
Trước C.Mác, có rất nhiều quan điểm về ý thức Tuy nhiên, họ coi ý thức cũng chỉ là một dạng vật chất đặc biệt, đo vật chất sản sinh ra Sau đó, các nhà kinh
điển của chủ nghĩa Mác - Lênin đã khẳng định rằng: Ý thức chính là toàn bộ đời
Trang 66
sống tình cảm của con người Nó là sự phản ánh năng động sáng tạo thế giới
khách quan vào bộ óc con người
*Bản chất của “ý thức”
Thứ nhất, khi xem xét ý thức về mặt bản thể luận, ý thức mang tính phụ
thuộc vào “thực tại khách quan”
Thứ hai, ý thức có đặc tính chủ quan
Thứ ba, ý thức có đặc tính tích cực, sáng tạo gắn bó chặt chẽ với thực tiễn xã
hội
Thứ tư, ý thức là hình thức phản ánh cao nhất riêng có của óc người về hiện
thực khách quan trên cở sở thực tiễn xã hội - lịch sử
*Nguồn gốc ý thức
Nguồn gốc tự nhiên: Thứ nhất, đó là hoạt động của bộ não con người Thứ
hai, về sâu xa thì đó là giới tự nhiên Về giới tự nhiên, trước hết đó là đối tượng
của sự phản ánh để có ý thức Tiếp đó là sự phản phát triển của các hình thức phản ánh của vật chất tự nhiên
Nguồn gốc xã hội: đó chính là những nhân tố lao động và nhân tố ngôn ngữ
d Mối quan hệ giữa Vật chất và Ý thức
Vật chất và ý thức có mối quan hệ biện chứng; thông qua thực tiễn; trong mối quan hệ ấy, vật chất giữ vai trò quyết định
Vật chất quyết định ý thức, điều ấy được thể hiện ở những khía cạnh sau
Thứ nhất, vật chất quyết định nội dung của ý thức Thứ hai, vật chất quyết định sự
thay đổi, biến đổi, phát triển của ý thức Thứ ba, vật chất quyết định khả năng và điều kiện sáng tạo của ý thức Thứ tư, vật chất quyết định điều kiện thực hiện một
tri thức hay sản phẩm sáng tạo của tri thức
Vì vật chất và ý thức có mối quan hệ biện chứng nên ý thức cũng tác động
trở lại vật chất Thứ nhất, từ ý thức và con người xác định được phương hướng của thực tiễn Thứ hai, từ ý thức ta xây dựng phương pháp cho thực tiễn cải tạo khách quan Thứ ba, ý thức là cơ sở sáng tạo ra “giới tự nhiên nhân tính hóa” hay chính là
giới tự nhiên nhân tạo như các nền văn minh, là kết của của sự sáng tạo trên nền tảng ý thức và văn hóa Hay các sản phầm đồ dùng trong sinh hoạt hàng ngày của chúng ta
Trang 77
Ý thức có thể có những tác động tích cực hoặc tiêu cực đến khách quan Để
ý thức có những tác động tích cực trở lại đến thực tại khách quan, cần phải có
những điều kiện sau Thứ nhất, ý thức đó phải phản ánh đúng thực tế khách quan,
hay còn gọi là “chân lí” Chỉ khi nhìn nhận đúng thực tế khách quan, ta mới có cơ
sở để hành động một cách đúng đắn Thứ hai, phải có trình độ sáng tạo của ý thức Phải liên tục sáng tạo ra mô hình mới, hiểu biết mới, kĩ thuật mới,… Thứ ba, phải
có điều kiện vật chất tương ứng Thứ tư, phải vật chất hóa ý thức trong thực tiễn
e Ý nghĩa phương pháp luận chung
Từ mối quan hệ giữa vật chất và ý thức trong triết học Mác - Lênin, rút ra
nguyên tắc phương pháp luận là “tôn trọng tính khách quan kết hợp phát huy tính
năng động chủ quan”
Trong nhận thức và hoạt động thực tiễn, mọi chủ trương, đường lối, kế
hoạch, mục tiêu, chúng ta đều phải xuất phát từ thực tế khách quan, từ những điều kiện, tiền đề vật chất hiện có Phải tôn trọng và hành động thèo quy luật khách quan, nếu không làm như vậy, chúng ta sẽ phải gánh chịu nhũng hậu quả tai hại khôn lường Nhận thức sự vật hiện tượng phải chân thực, đúng đắn, trách tô hồng hoặc bôi đen đối tượng, không được gán cho đối tượng cái mà nó không có Văn kiện Đại hội XII chủ trương phải nhìn thẳng vào sự thật, phản ánh đúng sự thật, đánh giá đứng sự thật, nói rõ sự thật Nhận thức, cải tạo sự vật hiện tượng, nhìn chung, phải xuất từ chính bẳn thân sự vật hiện tượng đó với những thuộc tính, mối liên hệ bên trong vốn có của nó Cần phải tránh chủ nghĩa chủ quan, bệnh chủ quan; chủ nghĩa duy vật tầm thường, chủ nghĩa thực dụng, chủ nghĩa khách quan
Đồng thời, phải phát huy tính năng động sáng tạo của ý thức, phát huy vai trò nhân tố con người, chống tư tưởng, thái độ thụ động, ỷ lại, ngồi chờ, bảo thủ, trì trệ, thiếu tính sáng tạo; phải coi trọng vai trò của ý thức, coi trọng công tác tư
tưởng và giáo dục tư tưởng, coi trọng giáo dục lý luận chủ nghĩa Mác – Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh
Bên cạnh đó, phải giáo dục và nâng cao trình độ tri thức khoa học, củng cố, bồi dưỡng nhiệt tình, ý chí cách mạng cho cán bộ, đảng viên và nhân dân nói
chung, nhất là trong điều kiện nền văn minh trí tuệ, kinh tế tri thức, toàn cầu hoá hiện nay; coi trọng việc giữ gìn, rèn luyện phẩm chất đạo đức cho cán bộ, đảng viên, bảo đảm sự thống nhất giữa nhiệt tình cách mạng và tri thức khoa học
Để thực hiện nguyên tắc tôn trọng tính khách quan kết hợp phát huy tính năng động chủ quan, chúng ta còn phải nhận thức và giải quyết đúng đắn các quan
Trang 88
hệ lợi ích, phải biết kết hợp hài hòa lợi ích cá nhân, lợi ích tập thể, lợi ích xã hội; phải có động cơ trong sáng, thái độ thật sự khách quan, khoa học, không vụ lợi trong nhận thức và hành động của mình
2.Liên hệ với thực tiễn
Từ ý nghĩa của phương pháp luận chung như đã lí giải ở phần trên, chúng ta
có thể liên hệ được rất nhiều trong thực tiễn Tuy nhiên, ở phần trình bày này, em
xin lấy hai thí dụ liên hệ, đó là: Ý nghĩa của phương pháp luận đối với quá trình
phát triển kinh tế ở Việt Nam và Ý nghĩa của phương pháp luận đối với quá trình học tập, nâng cao nhận thức và hoạt động thực tiễn sinh viên hiện nay
a.Ý nghĩa của phương pháp luận đối với quá trình phát triển kinh tế ở Việt Nam sau năm 1975
Sau năm 1975, khi miền Nam hoàn toàn được giải phóng, non sông thu về một mối thì nước ta đã trải qua hai giai đoạn phát triển kinh tế Thứ nhất là từ năm 1975-1986, nước ta đi theo mô hình hợp tác xã và sau năm 1986, nước ta xây dựng nền kinh tế thị trường-nền kinh tế nhiều thành phần Hai giai đoạn này đã cho chúng ta thấy rõ việc vận dụng ý nghĩa của phương pháp luận trong thực tiễn
Xét về việc xây dựng và phát triển kinh tế giai đoạn 1975-1986 Ở thời kì này chúng ta phát triển quan hệ sản xuất đi trước lực lượng sản xuất mà không nhìn thấy vai trò quyết định của lực lượng sản xuất
Về mặt khách quan, khi đó đất nước ta vừa bước ra khỏi cuộc chiến tranh, chịu tổn thất vô cùng nặng nề từ các cuộc chiến Hơn nữa, khi ấy đất nước ta là một đất nước nông nghiệp với số dân tham gia vào ngành này tới hơn 90% Nhưng với lối tư duy chủ quan, không có sự sáng tạo, chúng ta đã áp dụng nguyên các chính sách xây dựng của Liên Xô vào Việt Nam mà không nhìn thấy sự khác biệt
về mặt khách quan giữa hai đất nước Chúng ta vẫn xây dựng các nhà máy công nghiệp trong khi để nhanh chóng trở thành nước công nghiệp hoá trong khi lực lượng sản xuất chưa phát triển, thêm vào đó là sự phân công không hợp lý về quản
lý nhà nước và của xã hội, quyền lực quá tập trung vào Đảng, và Nhà nước quản lý quá nhiều các mặt của đời sống xã hội, thực hiện quá cứng nhắc làm cho toàn xã hội thiếu sức sống, thiếu năng động và sáng tạo, Các giám đốc thời kì này chỉ đến ngồi chơi xoi nước và cuối tháng lĩnh lương, các nông dân và công nhân làm đúng giờ quy định nhưng hiệu quả không cao Chúng ta đã xem nhẹ thực tế phức tạp khách quan của thời kì quá độ, chưa nhận thức đầy đủ rằng thời kỳ quá độ lên xã hội chủ nghĩa là quá trình lịch sử lâu dài và phải trải qua nhiều chặng đường Bởi vậy, trong thời kì này nền kinh tế của Việt Nam không thể vực dậy và khôi phục như những gì mà chủ trương, chính sách đã đặt ra Những chủ trương chính sách
Trang 99
sai lầm đó đã gây tổn hại đến nền kinh tế cuộc sóng nhân dân…đến hết 1980,
nhiều chỉ tiêu đề ra chỉ đạt được 50-60%, nền kinh tế tăng trưởng chậm ,tổng sản phẩm xã hội bình quân là 1,5% công nghiệp tăng 2,6% nông nghiêp giảm 0,15%
Từ những sai lầm trên, Đảng và Nhà nước đã nhận thấy rằng: chúng ta phải
có cơ sở hạ tầng và cơ sở vật chất phát triển Chúng ta phải xây dựng lực lượng sản xuất phù hợp quan hệ sản xuất Chúng ta có thể bỏ qua tư bản chủ nghĩa nhưng không thể bỏ qua những tính quy luật chung của quá trình từ sản xuất nhỏ lên sản xuất lớn Chúng ta cũng phải biết kế thừa và phát triển tích cực những kết quả của công nghiệp tư bản như thành tựu khoa học, kỹ thuật và công nghệ - môi trường, là
cơ chế thị trường với nhiều hình thức cụ thể tác động vào quá trình phát triển kinh
tế
Hướng phát triển trên của Đảng và Nhà nước là hoàn toàn đúng đắn Bởi xuất phát từ thực tế khách quan, xuất phát từ sự phát triển của lịch sử xã hội, chúng
ta phải trải qua phương thức sản xuất tư bản chủ nghĩa, rồi sau đó mới tiến lên phương thức sản xuất của Cộng sản chủ nghĩa Nhưng do chúng ta đã bỏ qua thời
kì Tư sản nên việc làm trước mắt của chúng ta là phải xây dựng được một nền Công nghiệp hóa, hiện đại hóa Đặc biệt là trong thời kì hội nhập kinh tế Toàn cầu
và nhiều vấn đề toàn cầu, chúng ta cần phải mở của nền kinh tế, để cho nhiều nền kinh tế cùng phát triển Chính vì vậy mà nền kinh tế của chúng ta đã đổi từ nền kinh tế bao cấp sang nền kinh tế thị trường Điều ấy là hoàn toàn phù hợp với quy luật khách quan Bên cạnh đó, nhà nước ta xây dựng nền kinh tế nhiều thành phần, trong đó thành phần kinh tế Nhà nước giữ vai trò chủ đạo Điều này đã phát huy tối qua nguồn nội lực trong nước, để mọi người đều có thể có cơ hội phát triển khả năng của mình Và hơn nữa, chúng ta đã tranh thủ tìm kiếm được nhiều nguồn đầu
tư nước ngoài vào Việt Nam Sự thay đổi ấy chính là sự sáng tạo, sáng tạo trong việc vận dụng quy luật khách quan để giải quyết và đưa ra phương hướng, cách làm cụ thể Chúng ta đã biết dựa trên thực tế, dựa trên nhu cầu thị trường để xây dựng một nền kinh tế phát triển toàn diện trên mọi mặt Chính nhờ sự sáng tạo dựa
trên thực tế ấy mà nền kinh tế nước ta đã phát triển vượt bậc.“Trong suốt 30 năm
qua, kinh tế Việt Nam đã đạt tốc độ tăng trưởng khá cao Giai đoạn đầu Đổi mới (1986-1990), mức tăng trưởng GDP bình quân hàng năm đạt 4,4%/năm, giai đoạn 1991-1995 GDP bình quân tăng 8,2%/năm; giai đoạn 1996-2000 GDP bình quân tăng 7,6%/năm; giai đoạn 2001-2005 GDP tăng bình quân 7,34%/năm; giai đoạn 2006-2010, do suy giảm kinh tế thế giới, Việt Nam vẫn đạt tốc độ tăng trưởng GDP bình quân 6,32%/năm Giai đoạn 2011-2015, GDP của Việt Nam tăng chậm lại nhưng vẫn đạt 5,9%/năm giai đoạn 2016 - 2019 đạt mức bình quân 6,8% Mặc
dù năm 2020, kinh tế chịu ảnh hưởng nặng nề của dịch bệnh Covid-19 nhưng tốc
độ tăng GDP của Việt Nam vẫn thuộc nhóm các nước tăng trưởng cao nhất khu vực, thế giới” [Đổi mới-Wikipedia, https://vi.wikipedia.org/wiki/Đổi_Mới]
Trang 1010
Từ thực tế xây dựng và phát triển nền kinh tế ở Việt Nam, chúng ta càng nhận ra sự đúng đắn của ý nghĩa phương pháp luận Thế nên, khi xây dựng và phát triển đất nước, chúng ta cần phải dựa vào thực tế khách quan, và phải có sự sáng tạo trên những điều khách quan ấy Chỉ khi biết kết hợp cả hai, chúng ta mới có thể xây dựng và phát triển được những điều mình mong muốn
b Ý nghĩa của phương pháp luận đối với quá trình học tập, nâng cao nhận thức và hoạt động thực tiễn sinh viên hiện nay
Văn kiện Đại hội XI, XII của Đảng xác định:“Phát triển, nâng cao chất
lượng nguồn nhân lực, nhất là nguồn nhân lực chất lượng cao là một trong những yếu tố quyết định sự phát triển nhanh, bền vững đất nước” [3, tr.41]; “Tiếp tục đổi mới mạnh mẽ và đồng bộ các yếu tố cơ bản của giáo dục theo hướng coi trọng phát triển phẩm chất, năng lực của người học” [4, tr.115]
Đảng và Nhà nước ta luôn đặt nhân tố con người lên hàng đầu trong cuộc cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Với tư cách là những người sinh viên, là những nguồn nhân lực chất lượng cao trong tương lai thì luôn cần phải có lối tư duy duy vật biện chứng, nhìn nhận sự việc một cách khách quan, không dựa theo lối tư duy duy ý chí Và sinh viên cần phải có cái nhìn đúng đắn về ý nghĩa của việc “học” và quá trình rèn luyện của chính mình
Thứ nhất, chúng ta nên loại bỏ lối suy nghĩ đi học để lấy tấm bằng, sau đó
kiếm một công việc Mà chúng ta cần phải suy nghĩ rằng: Đi học là chúng ta học cách tư duy, học cách nhìn nhận vấn đề Và chúng ta đem tư duy ấy để sáng tạo nên những phương thức, những cách làm mới để áp dụng vào thực tiễn Đặc biệt, sau khi học và tìm hiểu về ý nghĩa phương pháp luận trong triết học Mác-Lenin, chúng ta cần định hướng, xây dựng cho mình lối tư duy biện chứng, khách quan, không nên dựa vào suy nghĩ chủ quan để đánh giá bất kì sự việc nào Sinh viên nhận thức và xử lý các tình huống thực tiễn cần phải xem xét sự vật, hiện tượng phải đặt trong mối liên hệ biện chứng qua lại giữa các bộ phận, giữa các yếu tố, giữa các mặt của chính sự vật, hiện tượng và trong sự tác động qua lại giữa sự vật, hiện tượng đó với sự vật, hiện tượng khác Trong hoạt động thực tế, sinh viên phải
sử dụng đồng bộ các biện pháp, các phương tiện khác nhau để tác động vào đối tượng nhằm đem lại hiệu quả cao nhất Mặt khác, sinh viên cần phải nhận diện và
phê phán quan điểm phiến diện, quan điểm chiết trung, ngụy biện
Thứ hai, sinh viên cần phải năng động, sáng tạo trong lối tư duy của mình
Khi chúng ta có lý luận, có cách nhìn đúng về bất kì một vấn đề nào đó mà chúng