Tài liệu TRIỆU CHỨNG HỌC XQ NGỰC potx

TRUNG THẤT TRÊN * NẰM Ở PHÍA TRÊN ĐƯỜNG NGANG VẼ TỪ GÓC LUIS ĐẾN CS T4/T5 *GỒM: -TUYẾN GIÁP, -QUAI ĐM CHỦ VÀ CÁC MẠCH MÁU LỚN -ĐOẠN GẦN CỦA TK X VÀ TK QUẶT NGƯỢC - THỰC QUẢN VÀ KHÍ QUẢN.

ĐỊNH HƯỚNG 2013

TRIỆU CHỨNG HỌC

XQ NGỰC

HỘI CHỨNG NHU MÔ

PHẾ QUẢN:

PQ GỐC PQ THÙY + PHÂN THÙY

CHÙM PHẾ NANG (400 phế nang, 5-6mm)

MÔ KẼ: MLK trục, ngoại biên, nhu mô TIỂU PQ TẬN

TIỂU THÙY PHỔI THỨ CẤP (3-5

chùm phế nang, 1-2,5cm)

MẠCH MÁU: ĐM,

TM, BẠCH MẠCH

BẤT THƯỜNG ĐẬM ĐỘ

TĂNG ĐĐ (MỜ): viêm, u, túi ngực…

GIẢM ĐĐ (SÁNG): bất sản cơ ngực, đoạn nhũ, tràn khí dưới da…

VÔI: đóng vôi hạch, nhiễm ký sinh trùng, tụ máu cũ…

KIM LOẠI: dị vật kim loại, dụng cụ điều trị bằng kim loại…

ĐẶC ĐIỂM BÓNG MỜ THUỘC THÀNH NGỰC

TRÊN PHIM CHỤP TIẾP TUYẾN HOẶC PHIM THẲNG ĐỐI VỚI TT Ở NGOẠI BIÊN:

 NỀN RỘNG NẰM PHÍA NGOẠI BIÊN

 TẠO GÓC BERNOU NHỌN

 DẤU “ĐƯỜNG VIỀN” QUANH TỔN THƯƠNG (hiếm gặp nhưng đặc hiệu cho tổn thương thành ngực)

ĐẶC ĐIỂM KHỐI MỜ THÀNH NGỰC

GÓC BERNOU (α)

GÓC α NHỌN: TỔN THƯƠNG NGOÀI

PHỔI (THÀNH NGỰC, MÀNG PHỔI) GÓC α TÙ: TỔN THƯƠNG TRONG PHỔI

MỘT SỐ BẤT THƯỜNG XƯƠNG THÀNH NGỰC

XƯƠNG SƯỜN CỔ

XƯƠNG SƯỜN PHÂN NHÁNH (Forked rib)

XƯƠNG SƯỜN PHÂN NHÁNH

BẮT CẦU XƯƠNG SƯỜN

KHỚP GIẢ XƯƠNG SƯỜN 1 (P)

DI CĂN ĐẶC XƯƠNG

LOẠN SẢN SỢI

(Fibrous

Dysplasia)

LOẠN SẢN SỢI Hình ảnh kính mờ (ground glass)

LOẠN SẢN SỢI

PECTUS EXCAVATUM (LÕM NGỰC BẨM SINH)

CHỈ SỐ HALLER=ĐK NGANG LỚN NHẤT/ĐK TRƯỚC SAU

(ĐO TẠI CHỖ LÕM NHẤT CỦA XƯƠNG ỨC)

CHỈ SỐ HALLER

DỊ DẠNG XƯƠNG ỨC

PECTUS CARINATUM (LỒI NGỰC)

BẤT THƯỜNG

MÔ MỀM THÀNH NGỰC

HC POLAND

ĐOẠN NHŨ BÊN (P)

HỘI CHỨNG MÀNG PHỔI

 ĐN: bất thường màng phổi, khoang màng phổi

 VỊ TRÍ MÀNG PHỔI: đỉnh, đáy, góc sườn hoành, ngoại biên, trung thất

DẤU “MŨ ĐỈNH”

ĐÓNG VÔI MP

ĐÓNG VÔI MÀNG PHỔI DẠNG MAI MỰC

PHÂN BIỆT DÀY MP LÀNH & ÁC

TRÀN DỊCH MÀNG PHỔI

 TDMP tự do

 TDMP thể hoành

 TDMP khu trú

TDMP TỰ DO

PHIM NGHIÊNG:

LÀ ĐƯỜNG CONG LÕM XUỐNG DƯỚI

ĐƯỜNG CONG DAMOISEAU

TDMP lượng ít

TDMP lượng vừa

TDMP lượng nhiều

TDMP ÁP LỰC, ĐẨY TRUNG THẤT VỀ PHÍA ĐỐI DIỆN

TDMP TỰ DO

PHIM NẰM

 MỜ LAN TỎA PHẾ TRƯỜNG VỚI BÓNG MẠCH MÁU VẪN CÒN

 MỜ VÙNG ĐỈNH PHỔI VÀ NGOẠI BIÊN

 MẤT BÓNG MỜ SẮC NÉT CỦA VÒM HOÀNH ĐỒNG BÊN

 TÙ GÓC SƯỜN HOÀNH

 DÀY RÃNH LIÊN THÙY BÉ

TDMP THỂ HOÀNH

 PHIM THẲNG

 BÊN (T): ĐÁY PHỔI CAO, TĂNG KC BÓNG HƠI

DẠ DÀY-ĐÁY PHỔI > 1,5CM

 BÊN (P): VÕM HOÀNH (P) CAO BẤT THƯỜNG VỚI ĐỈNH LỆCH RA NGOÀI ĐƯỜNG TRUNG ĐÕN

TDMP thể hoành bên P Bình thường

TDMP THỂ HOÀNH

Nằm nghiêng tia chiếu ngang

Thế đứng

TDMP thể hoành bên T, tăng kc vòm

hoành T và bóng hơi dạ dày TDMP thể hoành trên phim nằm nghiêng tia chiếu ngang

 HÌNH ẢNH GIẢ U HAY U MA, MẤT ĐI SAU ĐIỀU TRỊ (PB VỚI U)

TRÀN DỊCH RÃNH LIÊN THÙY

TRÀN KHÍ MÀNG PHỔI

 ĐƯỜNG MỜ CỦA LÁ TẠNG BAO BỌC NHU MÔ PHỔI XẸP

THỤ ĐỘNG, VÕM HOÀNH DẸT, RỘNG KHOẢNG LIÊN

SƯỜN

 GIỐNG PHIM ĐỨNG

 DH KHE SÂU

TKMP LƯỢNG ÍT

TKMP LƯỢNG VỪA

TKMP LƯỢNG NHIỀU

TKMP ÁP LỰC

TKMP TƯ THẾ ĐỨNG

E R E C T

P R O J E C T I O N

S U P I N E

P R O J E C T I O

TKMP: tö theá naèm, DH khe saâu

TRÀN DỊCH-TRÀN KHÍ MP

ABSCESS PHỔI TD-TK MP Hình dáng Tròn Bầu dục dọc theo

thành ngực

sắc nét

Sắc nét

Phổi Vị trí bình thường Di lệch

Màng phổi Không nhìn thấy Tách ra

Mạch máu/phế quản Bên trong Không nhìn thấy

DẤU HIỆU JOSÉ RÉMY

 PHÂN BIỆT TD-TKMP KHU TRÖ VỚI ABSCESS PHỔI

 DỰA TRÊN KÍCH THƯỚC MỰC NGANG TRÊN PHIM THẲNG (A) VÀ PHIM NGHIÊNG (B)

 A=B: ABSCESS PHỔI

 A#B: TD-TKMP

DẤU HIỆU JOSÉ RÉMY

DH JOSÉ RÉMY

A=B: ABSCESS PHỔI A#B: TD-TKMP

TD-TKMP

CƠ HOÀNH

LỒI MÖI HOÀNH (Eventration)

 Do phần cơ của vòm hoành mỏng bẩm sinh

 Biểu hiện tăng dần theo tuổi

 Trước trong vòm hoành, bên (P) (gấp 5 lần bên (T))

 Bên (T): thường liên quan toàn bộ vòm hoành

LỒI MÖI HOÀNH

Lồi phần trước vòm hoành (P), phần sau bình thường

Vòm hoành (P) nâng cao phần trước, bờ trơn láng trong lồi múi hoành

LỒI MÖI HOÀNH

VÕM HOÀNH CAO BẤT THƯỜNG (Elevation of the Hemidiaphragm)

 TDMP thể hoành (Subpulmonic effusion)

 Giảm thể tích phổi: xẹp phổi, cắt phổi

 Thoát vị hoành bẩm sinh: Bochdalek, Morgagni

 Vỡ cơ hoành do chấn thương

 Lồi múi hoành

 U cơ hoành

LIỆT HOÀNH

SOI: CƠ HOÀNH BÊN LIỆT CHUYỂN ĐỘNG HƯỚNG LÊN KHI HÍT SÂU (chuyển động đảo nghịch khi làm nghiệm pháp hít sâu: sniff test)

LIỆT CƠ HOÀNH (P)/ U PHỔI (P)

VÕM HOÀNH (P) CAO/BN ABSCESS GAN

(P)

THOÁT VỊ HOÀNH

THOÁT VỊ HOÀNH

DH VÕM HOÀNH ĐÔI

TKMP VÙNG ĐÁY (T)

HỘI CHỨNG MÔ KẼ

BIỂU HIỆN TT MÔ KẼ

BIỂU HIỆN TỔN THƯƠNG MÔ KẼ

TT MÔ KẼ DẠNG NỐT

TT MÔ KẼ DẠNG NỐT

TT MÔ KẼ DẠNG LƯỚI-NỐT

TTMK DẠNG TỔ ONG

DẠNG NỐT LỚN

KERLEY A & B

HỘI CHỨNG PHẾ NANG

 ĐN: có dịch, tế bào bất thường (xác BC, TB K), thức ăn (trong

HC Mendelson hay thuốc cản quang trong phế nang

 NGUYÊN NHÂN:

 TỔN THƯƠNG PN KHU TRÖ: viêm, nhồi máu, lao, nấm,

K, …

 TỔN THƯƠNG PN LAN TỎA:

 CẤP TÍNH: OAP, viêm phổi…

 MẠN TÍNH: lao, nấm, K (UTTPQ-PN), sỏi nhỏ phế nang (microlithiasis)…

TỔN THƯƠNG PHẾ NANG

Bn hít thuốc cản quang

PHÂN BIỆT TT PHẾ NANG VÀ MÔ KẼ

KT BẰNG NHAU

1 BỜ CỦA TỔN THƯƠNG

2 TÍNH HỢP LƯU

Kênh Lambert (canal of Lambert) (6):

các đường dẫn khí bàng hệ nhỏ

(collateral airways) giữa các tiểu phế

quản xa với phế nang lân cận

Lỗ Kohn (pore of Kohn) (8): lỗ thông

thương nhỏ giữa các chùm phế nang

 tạo đường thông khí bàng hệ giữa

các phế nang, đường kính <10

micrometers

Trẻ em có ít kênh Lambert và lỗ

Kohn chưa phát triển làm hạn chế sự

lan của vi sinh vậtviêm phổi tròn

thường gặp ở trẻ em

2 TÍNH HỢP LƯU

2 TÍNH HỢP LƯU

3 TÍNH

HỆ THỐNG

TT PN

TT MK

4.KHÍ PHẾ QUẢN ĐỒ (air-bronchogram)

 Là hình ảnh khí trong các phế quản và phế nang còn bình thường (biểu hiện trên Xquang là đường sáng phân nhánh hay hình sáng trong phế nang) nằm trong vùng mờ của các phế nang bị tổn

thương

 Là hình ảnh đặc trưng của tổn thương phế nang Khi các phế quản

bị lấp đầy bởi dịch hay tổn thương phế nang do tắc nghẽn (khí bị tái hấp thu), không thấy hình ảnh này

 Nhồi máu phổi

 Hình ảnh KPQ đồ tồn tại trong nhiều tuần dù điều trị kháng sinh

thích hợp nghi ngờ u phổi kết hợp CT và sinh thiết

4.KHÍ PHẾ QUẢN ĐỒ (air-bronchogram)

4.KHÍ PHẾ QUẢN ĐỒ

K phổi

5 HÌNH CÁNH BƯỚM (CÁNH DƠI)

 Là đám mờ quanh rốn phổi hai bên

 Được mô tả trên XQ và CT

 Lymphoma, leukaemia

 Ung thƣ tiểu phế quản phế nang (UTTPQ-PN)

PHÙ PHỔI CẤP

BN nam 25 tuổi, ho ra máu và tiểu máu cấp tính, có triệu chứng nhiễm siêu vi trước đó 5 tuần, sinh thiết thận cho thấy lắng đọng kháng thể IgG tại cầu thận, XQ: tổn thương phế nang hình cánh bướm do xuất huyết phế nang lan tỏa

HC Goodpasture

PB HÌNH MỜ CỦA PHẾ NANG & MÔ KẼ

PN: mịn, dạng cuộn len hay đám mây MK: dạng đường, lưới, nốt, lưới-nốt

HỘI CHỨNG PHẾ QUẢN

GIÃN PQ:

 3 DẠNG: ỐNG, TÖI, TRÀNG HẠT

 XQ: ĐƯỜNG MỜ, KÉN SÁNG, MỰC DỊCH

KHÍ- CĐ XÁC ĐỊNH: HRCT

GIÃN PQ DẠNG TÖI

DÀY THÀNH PQ (ĐƯỜNG RAY)

TẮC PQ KHÔNG HOÀN TOÀN

 Đẩy lồi rãnh liên thùy về phía lành

 Đẩy rốn phổi, trung thất về phía lành

 Đẩy vòm hoành xuống thấp, dẹt

 Rộng khoảng liên sườn

CÁC DH RÕ HƠN Ở THÌ THỞ RA

HỘI CHỨNG PHẾ QUẢN

TẮC PQ KHÔNG HOÀN TOÀN

HÍT VÀO THỞ RA

TẮC PQ KHÔNG HOÀN TOÀN

TẮC PQ HOÀN TOÀN: XẸP PHỔI

 Kéo rãnh liên thùy về phía tổn thương: sớm, quan trọng nhất

 Tăng thông khí bù trừ vùng phổi lân cận

 Kéo rốn phổi, trung thất về phía tổn thương

 Kéo vòm hoành lên cao

 Hẹp khoảng liên sườn

HỘI CHỨNG PHẾ QUẢN

CÁC LOẠI XẸP PHỔI

-Tắc nghẽn (obstructive)

-Thụ động (passive)(compression) -Do dính (adhesive)(subsegmental) -Do sẹo (cicatrization)(scarring)

XẸP THÙY TRÊN (P)

XẸP PHỔI DO U

Xẹp thùy trên (P) (lưu ý: có thể lầm với khối mờ trung thất trên (P))

XẸP THÙY GIỮA (P)

XẸP THÙY DƯỚI (P)

Ít gặp, thường do u chèn ép phế quản trung gian XQ: xóa bờ tim (P) và vòm hoành (P), rãnh liên thùy lớn (mũi tên đen) và rãnh liên thùy bé (mũi tên trắng) bị kéo xuống

XẸP THÙY GIỮA VÀ DƯỚI PHỔI (P)

HC THÙY GIỮA: xẹp/đông đặc phổi thùy giữa hay thùy lƣỡi

kéo dài hoặc tái đi tái lại

XẸP THÙY TRÊN (T)

XẸP THÙY TRÊN (T)

XẸP THÙY DƯỚI (T)

XẸP THÙY DƯỚI (T)

XẸP PHỔI DẠNG ĐĨA

ĐÔNG ĐẶC PHỔI

THAY THẾ BỞI DỊCH, TẾ BÀO BẤT THƯỜNG

ĐÔNG ĐẶC THÙY TRÊN (P)

HÌNH ẢNH GIẢ ĐƠNG ĐẶC THÙY TRÊN

DH cánh buồm: tuyến ức bình thường ở trẻ em

ĐÔNG ĐẶC THÙY GIỮA (P)

HÌNH ẢNH GIẢ ĐÔNG ĐẶC THÙY GIỮA

ĐÔNG ĐẶC THÙY DƯỚI (P)

ĐÔNG ĐẶC THÙY TRÊN (T)

ĐÔNG ĐẶC THÙY DƯỚI (T)

ĐƠNG ĐẶC TĂNG THỂ TÍCH

ĐÔNG ĐẶC THÙY TRÊN (T), ĐẨY LỒI RÃNH LT, TDMPT (T)

HỘI CHỨNG MẠCH MÁU

1.TĂNG TUẦN HOÀN PHỔI:

-CHỦ ĐỘNG

-THỤ ĐỘNG

2.GIẢM TUẦN HOÀN PHỔI

3.CÁC MẠCH MÁU BẤT ĐỐI XỨNG

TĂNG TUẦN HOÀN PHỔI CHỦ ĐỘNG

-Tăng lưu lượng máu trong động mạch phổi

-Khẩu kính mạch đỉnh= đáy

-Gặp trong: tăng cung lượng tim: sinh lý, bệnh lý (shunt T-P)

TĂNG TUẦN HOÀN PHỔI CHỦ ĐỘNG

 Tăng áp lực tĩnh mạch phổi, tái phân bố tuần hoàn Khẩu kích mạch ở đỉnh gấp 2 lần ở đáy

 Sau tăng áp nhĩ trái

 Gặp trong:

*Hẹp valve 2 lá

*Suy thất trái

*Thuyên tắc động mạch phổi ở 2 đáy

TĂNG TUẦN HOÀN PHỔI THỤ ĐỘNG

Tăng tuần hoàn phổi thụ động

TĂNG Ở TRUNG TÂM, GIẢM Ở NGOẠI BIÊN

 Tăng áp động mạch phổi: Hình ảnh cắt cụt rốn phổi

(cut-off sign)

 Nguyên nhân:

 Bệnh phổi lan tỏa: Khí phế thũng, xơ phổi, tâm phế

mạn

 Một số bệnh tim bẩm sinh: CIA, CIV

 Tăng áp động mạch phổi

 Thuyên tắc ĐMP

Hình ảnh cắt cụt (cut-off sign)

GIẢM TUẦN HOÀN PHỔI TOÀN DIỆN

 Các mạch máu phổi nhỏ lại do lưu lượng máu giảm

 Gặp trong: Huyết khối động mạch phổi gốc, tràn khí màng phổi

HỘI CHỨNG NHU MÔ

-Hội chứng phế nang -Hội chứng mô kẽ

-Hội chứng phế quản -Hội chứng mạch máu

Hội chứng nhu mô bao gồm những dấu hiệu X quang diễn tả nhữõng tổn thương nhu mô biểu hiện qua các hình ảnh:

NỐT MỜ , KHỐI MỜ

ĐÔNG ĐẶC

HÌNH XÔ

HÌNH HANG

 U phổi hoại tử: thành dày, thường bờ ngoài rõ, bờ trong không đều, hang nằm lệch tâm so với u

 Abscess phổi: thường có mức dịch khí, thành

không dày, bờ trong đều, bờ ngoài mờ

 Hang lao: thành mỏng, không đều, có tổn thương

xơ xung quanh, vị trí đỉnh phổi hoặc phân thùy 6

 U nấm: hình liềm khí đặc trưng

HÌNH HANG (u phổi hoại tử)

HÌNH HANG

(ABSCESS PHOÅI)

HÌNH HANG CÓ LIỀM KHÍ

HANG LAO

Dạng A, B,C và D thường gặp trong nốt lành tính Dạng E, F: thường gặp trong nốt ác tính

ĐÓNG VÔI NHU MÔ HÌNH “BẮP NỔ”

(HAMARTOMA)

KHÍ PHEÁ THUÕNG

KHÍ PHEÁ THUÕNG

BÓNG KHÍ

 Thành mỏng < 1mm

 Khoang được lấp đầy khí

 Trong phổi

 Thường kết hợp khí phế thũng

 Kích thước có thể lên đến 1cm khi giãn

 Thành: màng phổi, nhu mô phổi bị xẹp

BÓNG KHÍ NHIỄM TRÙNG

 Mức khí-dịch

 Phân biệt abscess phổi:

+Chứa ít dịch hơn

+Thành mỏng hơn

+Không có viêm phổi xung quanh

+Lâm sàng biểu hiện nhẹ nhàng hơn

Bóng khí bội nhiễm

Giãn PQ dạng túi bội nhiễm

Giãn PQ dạng túi bội nhiễm

HỘI CHỨNG TRUNG THẤT

 Hội chứng trung thất bao gồm các dấu hiệu X

quang diễn tả sự hiện diện của các tế bào bất

thường trong trung thất (Khí,dịch,đóng vôi, bướu)

CÁC KHOANG TRUNG THẤT

*TRUNG THẤT TRƯỚC

*TRUNG THẤT GIỮA

*TRUNG THẤT SAU

*TRUNG THẤT TRÊN

TRUNG THẤT TRƯỚC

*Giới hạn: từ sau xương ức đến bờ trước tim

*Gồm:

-Tuyến ức, -Hạch bạch huyết -Động mạch chủ lên

TRUNG THẤT GIỮA

*Giới hạn : từ bờ trước tim đến trước cột sống

*Gồm : -Thực quản, -Thần kinh: X, quặt ngược, hoành -Tim

-Rốn phổi -TM chủ trên và tm chủ dưới

TRUNG THẤT SAU

*Gồm các cấu trúc: -ĐM chủ xuống

-Xương: cột sống ngực

-Rễ thần kinh, tủy sống

-Tĩnh mạch đơn và bán đơn

TRUNG THẤT TRÊN

* NẰM Ở PHÍA TRÊN ĐƯỜNG NGANG VẼ TỪ GÓC LUIS

ĐẾN CS (T4/T5)

*GỒM:

-TUYẾN GIÁP, -QUAI ĐM CHỦ VÀ CÁC MẠCH MÁU LỚN

-ĐOẠN GẦN CỦA TK X VÀ TK QUẶT NGƯỢC

- THỰC QUẢN VÀ KHÍ QUẢN

BẤT THƯỜNG TRUNG THẤT

Thường gặp ba dạng:

KHẢO SÁT TRUNG THẤT

1.Khí quản: vị trí

2.Các đường bờ trung thất

3.Các đường trung thất và các dải mờ trung thất 4.Khoảng sáng sau ức, sau tim, sau khí quản trên phim nghiêng

CÁC BỜ TRUNG THẤT

BỜ PHẢI TRUNG THẤT

1.Thân TM cánh tay-đầu (P)

2.TMC trên

3.Nhĩ (P)

4.TMC dưới

5.Rốn phổi (P)

6.Mỡ trước tim

BỜ TRÁI TRUNG THẤT

 Đường trung thất trước

 Đường trung thất sau: chạy

dọc qua xương đòn

 Đường cạnh động mạch chủ

bên (T)

CÁC ĐƯỜNG TRUNG THẤT

 Các dải cạnh sống (P) và (T): nhìn trên phim thẳng, chạy dọc song song với bờ ngoài thân đốt sống Khi nhìn thấy, dải này cách bờ ngoài thân đốt sống khoảng vài millimeter, không có dạng lồi

 Các dải cạnh khí quản:

 Bất thường nếu rộng hơn 4mm

 Không bao giờ chạy xuống dưới phế quản phải

 Dải cạnh thực quản

 Dải cạnh tĩnh mạch đơn

CÁC DẢI MỜ TRUNG THẤT

3.ĐƯỜNG CẠNH ĐỘNG

MẠCH CHỦ (T)

4.DẢI CẠNH SỐNG (T) 5.DẢI CẠNH SỐNG (P) 6.DẢI MỜ CẠNH KHÍ

QUẢN

7.DẢI CẠNH TM ĐƠN 8.DẢI CẠNH THỰC

QUẢN

Đường trung thất trước

Do các lá màng phổi tạo nên khi phần trước thùy trên hai phổi tiếp xúc

ở trước ĐMC và ĐMP Gặp 24-57%

Đường trung thất sau

 Do các lá màng phổi tạo nên khi có tiếp xúc của thùy trên phổi hai bên ở phía sau thực quản, trước cột sống

 Trên xương đòn

Dải mờ cạnh (P) khí quản

 Dọc bờ trên (P) trung thất

 Thường độ dày < 4mm

Dải mờ cạnh (T) khí quản

Đường cạnh sống (P)

 Tiếp xúc của phổi-màng phổi-mô cạnh sống

 Cách bờ ngoài thân sống vài mm, không dạng lồi

Đường cạnh sống (T)

Lồi bờ do dãn tĩnh mạch thực quản

Dải mờ cạnh thực quản-dải mờ cạnh tĩnh

mạch đơn

 Do tiếp xúc một phần thùy dưới (P) và mô quanh thực quản, thực quản, tĩnh mạch đơn

 Lồi nhẹ bờ về phía (T) phần trên và thẳng ở phần dưới

 Dải này lồi  theo dõi hạch lớn, nhĩ (T) lớn, thoát vị hoành trượt

ĐẶC ĐIỂM KHỐI MỜ TRUNG THẤT

-Có bờ ngoài rõ liên tục, bờ trong không rõ

-Lồi về phía phổi

-Tạo góc tù với trung thất

CHẨN ĐOÁN DỰA VÀO VỊ TRÍ KHỐI MỜ

 TRUNG THẤT TRƯỚC: tuyến giáp, tuyến ức,

teratoma, hạch, phình ĐMC lên

 TRUNG THẤT GIỮA: hạch, nang màng ngoài

tim, nang phế quản, thoát vị hoành

 TRUNG THẤT SAU: hạch, u nguồn gốc thần

kinh (neurinoma, neuroblastoma), thoát vị hoành,

phình ĐMC xuống

CÁC DẤU HIỆU TRUNG THẤT

1. DH XÓA BỜ

2. DH CỔ NGỰC

3. DH NGỰC-BỤNG (DH TẢNG BĂNG)

4. DH CHE PHỦ RỐN PHỔI

5. DH HỘI TỤ RỐN PHỔI

6. DH VÒM HOÀNH LIÊN TỤC

DH BÓNG MỜ (xóa bờ)

(Silhouette sign)

 ĐN của B Felson năm 1950: nếu bóng mờ trong lồng ngực tiếp xúc với bờ tim hay ĐMCN sẽ xóa bờ của chúng, còn nếu không tiếp xúc

sẽ không xóa bờ của chúng

 Là dấu hiệu đáng tin cậy để phân biệt tổn thương phổi phía trước với phía sau và dưới

 Khi 2 cấu trúc có cùng đậm độ tiếp xúc nhau, bờ của chúng sẽ bị xóa

Bờ tim (T) phần cao Thùy trên (T) (phân thùy trước)

Bờ tim (T) Thùy lưỡi (phân thùy trước)

Quai ĐMC Thùy trên (T) (phân thùy đỉnh)

ĐM chủ xuống Trung thất sau

U trung thất trước (xóa bờ ĐMC lên và không xóa bờ ĐMC xuống) và trên

DH CỔ NGỰC

 Do Felson mô tả

 Định vị tổn thương trung thất ở phần ngực trên

 Dựa trên nguyên lý: tổn thương tiếp xúc trực tiếp mô mềm vùng

cổ sẽ không được bao quanh bởi khí

 Bờ cao nhất của trung thất trước ở ngang mức xương đòn

 Trung thất giữa và sau vượt qua xương đòn

 Khối choán chỗ trung thất vượt qua xương đòn thì nằm trong trung thất giữa hoặc sau

DH CHE PHỦ RỐN PHỔI

 Felson mô tả

 Nếu bờ mạch máu rốn phổi còn thấy rõ thì khối

mờ nằm phía trước hay sau rốn phổi, nếu bờ

mạch máu bị xóa thì tổn thương nằm tại rốn phổi

DH HỘI TỤ RỐN PHỔI

 Felson mơ tả

 Phân biệt tổn thương tại rốn phổi là do giãn ĐMP hay do khối choán chỗ tại rốn phổi

 Nếu các nhánh của ĐM phổi hội tụ về trung tâm tổn thương

giãn ĐMP, nếu khơng hướng về trung tâm, hướng về bờ tim u, hạch

DẤU HIỆU VÕM HOÀNH LIÊN TỤC

 Levin mô tả năm 1973

 Bình thường không thấy phần giữa của cơ hoành do