sử dụng phân hữu cơ vi sinh sản xuất từ rác thải chợ nông thôn trong mô hình trồng cải tùa xại tại tỉnh hậu giang

dung d ch lên men vi khu n Pseudomonas spp.

TR NG I H C C N TH

KHOA NÔNG NGHI P & SINH H C NG D NG

LÊ NG C NH N

D NG PHÂN H U C VI SINH S N XU T RÁC TH I CH NÔNG THÔN TRONG

MÔ HÌNH TR NG C I TÙA X I

I T NH H U GIANG

Lu n v n t t nghi p Ngành: NÔNG H C

n Th , 2009

TR NG I H C C N TH

KHOA NÔNG NGHI P & SINH H C NG D NG

Lu n v n t t nghi p Ngành: NÔNG H C

Tên tài:

D NG PHÂN H U C VI SINH S N XU T RÁC TH I CH NÔNG THÔN TRONG

TR NG I H C C N TH NÔNG NGHI P VÀ SINH H C NG D NG

B MÔN B O V TH C V T

H i ng ch m lu n v n t t nghi p ã ch p thu n lu n v n v i tài:

CH NÔNG THÔN TRONG MÔ HÌNH TR NG

C I TÙA X I T I T NH H U GIANG”

Do sinh viên: LÊ NG C NH N th c hi n và b o v tr c h i ng ngày…

tháng… n m 2009 Lu n v n ã c h i ng ch p thu n và ánh giá m c:………

Ý ki n h i ng: ………

………

………

C n Th , ngày … tháng … n m 2009 DUY T KHOA Ch t ch h i ng

Tr ng khoa Nông Nghi p và Sinh H c ng D ng

L I CAM OAN

Tôi xin cam oan ây là công trình nghiên c u c a b n thân Các s li u, k t

qu trình bày trong lu n v n là trung th c và ch a t ng c ai công b trong b t kì

lu n v n nào tr c ây

Tác gi lu n v n(ký tên)

Lê Ng c Nh n

LÝ L CH CÁ NHÂN

Sinh viên: Lê Ng c Nh n

Sinh ngày 23 tháng 09 n m 1987

T i xã Tr ng An, th xã V nh Long, t nh V nh Long

Con Ông: Lê Ng c n

Và Bà: Lê Th C m Vân

ã t t nghi p t i tr ng Ph thông trung h c L u V n Li t, th xã V nh Long, t nh

V nh Long, n m 2005

Vào tr ng i h c C n Th n m 2005, theo ngành Nông H c, khóa 31

T t nghi p K s Nông Nghi p chuyên nghành Nông H c n m 2009

L I C M T

Kính dâng ba m nh ng ng i su t i t n t y vì chúng con, xin c m n

nh ng ng i thân ã giúp , ng viên con trong su t th i gian qua

Thành th t bi t n th y D ng Minh, k s Lê Ph c Th nh, k s ào Th

H ng Xuy n ã t n tình h ng d n, giúp và ng viên em trong su t th i gianlàm và hoàn thành lu n v n t t nghi p

Chân thành c m t th y c v n h c t p Ph m Hoàng Oanh và Võ CôngThành, cùng toàn th quý th y cô khoa Nông Nghi p và Sinh h c ng d ng vì

nh ng ki n th c mà quý th y cô ã truy n d y cho em trong su t th i gian h c t p

t i tr ng ây s là hành trang v ng ch c giúp em b c vào i

G i l i c m n n các anh ch và các b n sinh viên làm tài B môn

B o v Th c v t, cùng các b n Nông H c khóa 31 ã óng góp, ng viên và giúp tôi trong su t th i gian h c t p và th c hi n tài

1.3 Vai trò c a phân h u c vi sinh trong s n xu t rau an toàn 7

1.3.2 Vai trò c a phân h u c trong s n xu t rau an toàn 7

2.1.2 Ph ng pháp thí nghi m 102.2 Thí nghi m 2: Kh o sát nh h ng c a phân h u c s n xu t t rác th i

ch nông thôn n s sinh tr ng, phát tri n và n ng su t c i tùa x i 10

3.1 Thí nghi m 1: Kh n ng phân h y rác ch c a ch ng n m Trichoderma 13

3.2 nh h ng c a các t h p phân bón lên ng kính tán c i tùa

3.3 nh h ng c a các t h p phân bón lên s lá c i tùa x i qua các

Lê Ng c Nh n, 2009 “S d ng phân h u c s n xu t t rác th i ch nông thôntrong mô hình tr ng c i tùa x i t i t nh H u Giang” Lu n v n t t nghi p k sNông H c, khoa Nông Nghi p & Sinh H c ng D ng, tr ng i h c C n Th Cán b h ng d n: Th.S D ng Minh.

_

tài “S d ng phân h u c s n xu t t rác th i ch nông thôn trong môhình tr ng c i tùa x i t i t nh H u Giang” nh m tìm ra công th c phân thích h p

nh t cho cây c i tùa x i v i ngu n phân h u c vi sinh c t n d ng t ngu n rác

th i h u c (th c v t) các ch nông thôn cung c p cho vùng tr ng rau Thínghi m th c hi n t i câu l c b rau an toàn xã Th nh Hòa, huy n Châu Thành, t nh

H u Giang

Thí nghi m c b trí theo th th c kh i hoàn toàn ng u nhiên g m 5nghi m th c, 4 l n l p l i Di n tích m i lô 12 m2, t ng di n tích 240 m2, di n tíchcách ly gi a các lô thí nghi m là 2 m2 Các nghi m th c (NT) g m:

- NT 1: i ch ng (bón theo nông dân 85N - 62P2O5- 15K2O)

- NT 2: Bón theo khuy n cáo 59N - 32P2O5- 46K2O

- NT 3: Khuy n cáo + 10 t n/ha phân h u c vi sinh

- NT 4: 1/2 Khuy n cáo + 10 t n/ha phân h u c vi sinh

- NT 5: 1/2 Khuy n cáo + 15 t n/ha phân h u c vi sinh

K t qu cho th y:

- Giai o n thu ho ch chi u cao cây không khác bi t v th ng kê cùng v i t

l cây con ch t và sinh kh i khô/100g t i ng kính tán cao nh t là nghi m th c

i ch ng (46,28 cm), nghi m th c bón theo khuy n cáo th p nh t (42,85 cm)

C ng v i hai nghi m th c trên s lá có s khác bi t v th ng kê m c ý ngh a 5%cao nh t (7,85 lá/cây) và th p nh t (7,53 lá/cây)

- V ng su t, có s khác bi t ý ngh a v th ng kê gi a các nghi m th c,

ng su t cao nh t (19 t n/ha) là nghi m th c i ch ng c a nông dân, th p nh t lànghi m th c bón theo khuy n cáo (16,1 t n/ha) Nghi m th c bón theo khuy n cáo

c ng v i 10 t n HCVS tuy không khác bi t v th ng kê so v i nghi m th c i

ch ng nh ng em l i hi u qu kinh t cao nh t (15.989.483 VN /ha)

Ô nhi m môi tr ng luôn là v n nan gi i trên th gi i nói chung và Vi tNam nói riêng c bi t, tình tr ng v t rác th ng xu ng sông di n ra ph bi n t inhi u m ch ng b ng sông C u Long Nhi u ngu n rác th i t các lo i rau,

c và qu b nhi u ng i tuôn th ng xu ng sông, nhìn âu c ng th y rác ó chính làhình nh quen thu c c a nông thôn Vi t Nam và ã góp ph n h y ho i môi tr ng

s ng c a chúng ta

Bên c nh ó, s l m d ng phân bón, thu c b o v th c v t (BVTV)… c a nôngdân ã làm cho t ai ngày càng suy thoái và ô nhi m Chính s suy gi m v ch t l ngmôi tr ng làm cho i s ng cây tr ng ngày càng l thu c vào phân hóa h c và thu cBVTV (Nguy n Th và Lê V n H ng, 2004) c bi t i v i các cây rau ng n ngày

nh t là các lo i rau n lá thì t p quán canh tác s d ng d th a phân bón (nh phân urea)

ã nh h ng x u n ph m ch t, gây hi n t ng t n d nitrate trong rau màu mà khicon ng i n vào m t l ng v t m c cho phép s nh h ng n s c kh e (Bùi CáchTuy n và ctv., 1998) Tuy nhiên khi s d ng cân i các lo i phân N, P, K c ng nh k t

h p phân h u c cho cây tr ng thì hàm l ng nitrate trong rau s m c an toàn chophép (Nguy n Thanh Bình, 2001) Ngoài ra phân h u c còn có tác d ng duy trì màu

m cho t, giúp t gi m, h n ch b nh h i…(Nguy n Th , 2004)

Dù bi t vai trò to l n c a phân h u c nh ng nông dân c a ta nh t là nông dânvùng ng b ng sông C u Long ( BSCL) l i không thích s d ng phân h u c vìchuyên ch không thu n l i, ngu n phân khó tìm (Võ Th G ng và Tr n Bá Linh,2002) Nh ng n u ng i dân bi t t n d ng các ph ph m trong nông nghi p, rác ch ,rác sinh ho t, c , phân chu ng,… phân t i ch thì v n s tr nên d dàng h n

T ó tài “S d ng phân h u c s n xu t t rác th i ch nông thôn trong mô hình tr ng c i tùa x i t i t nh H u Giang” là r t c n thi t nh m khuy n

khích nông dân s d ng phân h u c trong canh tác và gi i quy t c ph n nào v

ô nhi m môi tr ng nông thôn Vi t Nam

CH NG 1: L C KH O TÀI LI U

1.1 S l c v cây c i tùa x i

Tên khoa h c: Brassica rapa L var.amplexicaulis, h th p t : Brassicaceae

(còn g i là: c i làm d a, c i tùa x i)

Cây thân th o, h ng niên, cao n 1 mét, thân nh n ho c h i có lông Lá có b

to, lá phía d i x sâu, trên x r ng

- C i tùa x i (c a Công ty gi ng Cây Tr ng Mi n Nam): Sinh tr ng m nh,

ch ng ch u t t, thích nghi r ng Phi n lá ng n, b và gân to, b p cu n u, to và

ch t nh t là khi tr ng trong u ki n khí h u mát m C i b t u cu n b p t 25ngày sau khi tr ng và thu ho ch 15 ngày sau khi cu n b p

- C i tùa x i MORAKOT 90 Hai M i Tên (Công ty gi ng ông Tây): Có

ng u cao, ch u nhi t t t, có th tr ng v i m t dày Gi ng này cho n ng

su t cao, b lá g n, b p cu n l n; ph m ch t ngon, không có v ng và n ng

- C i tùa x i BAUSIN (Công ty gi ng cây tr ng Nông H u): Thân lá ng n,

cu n b p l n, ph m ch t ngon, dùng xào, n u canh hay làm d a mu i

1.1.3 K thu t tr ng c i tùa x i

Theo s Nông nghi p và Phát tri n Nông thôn C n Th , ngày 1/2/2008

(http://sokhcn.bariavungtau.gov.vn/)

- Th i v : C i tùa x i có th tr ng c quanh n m; tr ng vào mùa n ng

th ng cho n ng su t cao h n vào mùa m a Th i gian tr ng thích h p th ng vàotháng 12 - 1 d ng l ch

- Chu n b t: Có th tr ng c i tùa x i trên nhi u lo i t khác nhau Tuynhiên t c n ph i t i x p, không b ng p úng

+ Gieo h t trên líp ng n khi cây con c 18 - 19 ngày, l ng h t gi ng

c n 20 g/100 m2 C n t i n c th t t, có pha phân DAP (30g/10 lít n c) tr ckhi nh cây con ra tr ng

- M t tr ng: Kho ng cách tr ng cây cách cây, hàng cách hàng là 40 x 40 cm.

- Ch m sóc: T i n c gi m t khi gieo n khi thu ho ch, không cholíp c i b khô hay b ng p úng

- Thu ho ch: m b o th i gian cách ly sau khi phun các lo i thu c BVTVtheo quy nh

1.1.4 Sâu b nh h i chính trên c i tùa x i

Sâu n t p (Spodoptera litura Fabricius): Theo Ph m Th Nh t (2000) sâu

non phát tri n thích h p vào lúc có nhi t và m cao, sâu c n phá m nh vàolúc ban êm nh ng khi có ánh n ng sâu chui xu ng t ho c d i tán lá khô và c

d i n n p (Võ Thanh Tùng, 2005) Các lo i thu c th ng dùng nh Cyperan25EC, Karate 2.5EC, Regent 800WG,… (Tr n Th Ba và ctv., 1999)

Sâu xanh n t (Crocidolomia binotalis Zeller): ây là lo i sâu có m c gây

h i r t cao và nh h ng n n ng su t, do sâu có th n tr i lá hay t ng n(Nguy n V n Hu nh và Lê Th Sen, 2004) S d ng các lo i n m ký sinh nh n m

Metarhizium anisopliae, n m Beauveria bassiana, n m Paecilomyces sp,

phòng tr loài sâu này (Nguy n V n T i, 2008)

B nh y (Phyllotreta striolata Fabricius): ây là loài côn trùng gây h i ch

y u trên rau c i h Th p T n c ta và nhi u n c trên th gi i (Nguy n V n

Hu nh và Lê Th Sen, 2004) Thành trùng có kh n ng nh y xa và bay r t nhanh,

c n th ng lá c i thành nh ng l u n trên kh p m t lá S d ng các ch ph m

n m Metarhizium anisopliae có kh n ng h n ch b nh y, các lo i thu c Hopsan,

Polytrin, Sherzol,… Chú ý phun thu c vào lúc chi u t i có hi u qu cao h n

B nh th i nh n, do vi khu n Erwinia carotovora xâm nh p qua v t th ng.Theo Võ Thanh Tùng (2005), b nh th ng t n công ph n g c r ho c các lá giàbên d i khi cây giáp tán nên khó phát hi n, có th phát hi n s m nh lá trên cây

b nh có tri u ch ng héo và t i l i vào bu i chi u V t b nh phát tri n nhanh, lan

r ng và c i b th i nh n, có mùi hôi khó ch u, gi i h n gi a mô b nh và mô kh ephân bi t rõ ràng i v i bi n pháp phòng tr

- Không nên tr ng d y trong mùa m a

- Luân canh thích h p

- Nh và tiêu h y các cây b b nh tránh lây lan

- Phun thu c s m khi b nh ch m xu t hi n, có th s d ng các lo i thu c g c

ng nh : Copper zinc 85WP, Coc 85WP, Kasuran 47WP,…

1.2 Phân h u c và h u c vi sinh

a Hi n nay, phân h u c có m t s khái ni m nh sau:

- Phân vi sinh: Là các ch ph m có ch a các vi sinh v t s ng có ho t l c cao

ã c tuy n ch n Theo Lê V n Tri (2003) thì thông qua ho t ng c a nó t o ra

ch t dinh d ng cho t và cây tr ng và làm cây phát tri n t t h n

- Phân h u c vi sinh: Là s n ph m cao c p h n so v i phân h u c do c

b sung thêm m t s lo i vi sinh v t h u ích nh vi sinh v t c nh m, vi sinh

v t phân gi i lân khó tan, vi sinh v t kích thích t ng tr ng cây tr ng, vi sinh v t

i kháng… (Ph m Thanh Hà và ctv., 2003; Th Ren và Ngô Ng c H ng,2004)

- Phân ph c h p h u c vi sinh: Là lo i phân có y thành ph n phân visinh, phân h u c , phân vi l ng và phân vô c (N-P-K) Phân có hàm l ng dinh

ng cao có th dùng bón lót và bón thúc (Lê V n Tri, 2003)

b Tình hình phát tri n và s d ng phân h u c :

- Trên th gi i: m 1970, Nam Phi ng i ta ã s n xu t phân h u c t lân tnhiên nghi n m n và amonium cacbonat Theo Lê V n Tri (2003) Trung Qu c cxem là n c có truy n th ng s d ng phân h u c lâu i nh t v i các ngu n phân ch

y u là phân chu ng, r m r , phân xanh, khô d u t ng,… t ng ng 9,8 tri u t nNPK nguyên ch t/n m N m 1982, M ã s n xu t c kho ng 100 tri u t n/n m

t bùn c ng, mùn c a, vôi và á phosphate, ài Loan thì phân h u c b t u s n

xu t t n m 1986 t than bùn, mùn c a và lân t nhiên (Juang,1996)

- Vi t Nam: Theo c tính c a ình Thu n và Nguy n V n B (2001)

n u gom h t l ng phân t gia súc Vi t Nam thì h ng n m có th cung c p cho

m i hecta canh tác kho ng 11,7 t n phân chu ng Hi n nay, trong t ng s ch t dinh

ng cung c p cho cây tr ng thì phân h u c óng góp kho ng 25% và các lo i phân

h u c c s d ng ph bi n Vi t Nam th ng là phân chu ng chi m 65 - 70%, phânxanh 18 - 20%, than bùn và bùn 3 - 4%, phân rác 6 - 7% và các lo i khác 4 - 5% (ình Thu n và Nguy n V n B , 2001) Riêng Mi n Nam thì nông dân không có thóiquen s d ng phân h u c (Lê V n Tr , 2000; ình Thu n và Nguy n V n B , 2001;

Võ Th G ng và Tr n Bá Linh, 2002) Theo Lê V n Tri (2003) Vi t Nam phân visinh c nh m, phân gi i lân c nghiên c u b c u t nh ng n m 1960

m 1980 b t u th nghi m các lo i phân vi sinh v t cho cây u nành, u xanh

và u ph ng v i các ch ph m nh vinada, vinaga, vidafo…

1.2.1 Vai trò c a phân h u c và h u c vi sinh

a i v i t tr ng

- Phân h u c vi sinh c i thi n c nhi u tính ch t v t lý t nh sau: M t là,

k t qu c a Trình Công T (2006) khi nghiên c u v t bazan m t s c s n xu tcho cây th y ch t h u c làm t ng x p t t 59% lên n 63,4%; Hai là, làm

ng kh n ng gi m và th m n c c a t Theo Jo (1990) khi t ng 1% ch t h u thì kh n ng gi m c a t lúa t ng 1,7% và t d c lên 2,5%; Ba là làm t ng

nhi t c a t, do có màu s m nên phân h u c th ng h p thu toàn b l ng b c

x m t tr i t i nó làm nhi t t ng cao nhanh ( Th Ren và Ngô Ng c H ng, 2004);

B n là, làm gi m xói mòn t, theo k t qu c a Ph m Ti n Hoàng (2003) cho th y

ch t h u c c ng có kh n ng h n ch s r a trôi, xói mòn t nh kh n ng g n

k t các h t t c a ch t h u c t o thành các oàn l p làm cho t tr nên có c utrúc

- Ngoài ra phân h u c c ng c i thi n c nhi u hóa tính t: i u hòa dinh

ng trong t, làm t ng hi u qu s d ng phân m Khi bón m kèm v i phânchu ng thì u cho th y tích l y m khá h n so v i bón m không có phânchu ng (Trình Công T , 2006); C i thi n tình tr ng ch t lân trong t, phân h u c

có th làm gi m s c nh lân c a t Thí nghi m t ch t h u c trong t b ng

H2O2 c a Trình Công T (2006) cho th y kh n ng c nh lân c a t t ng v t lên;Hoàn tr l i các các nguyên t vi l ng cho t, theo Nguy n M Hoa và Cao Ng c

i p (2006) phân h u c cung c p toàn di n các nguyên t vi l ng và các vitamincho t Tuy nhiên n u bón quá nhi u phân h u c cho t s làm gi m h u

d ng c a các nguyên t vi l ng, nh t than bùn và t lúa ch a h n 3% C h u cây tr ng u b thi u k m (Phan Th Công, 2005)

- Gi cân b ng qu n th vi sinh v t trong t: Theo Lê V n Tri (2003) cho

r ng phân bón n n nông nghi p h u c ph i m b o là cân i ngu n dinh d ng

gi a phân h u c và phân vô c bên c nh thì ph i cung c p cho cây tr ng nh ng visinh v t h u ích Nguy n Th và Lê V n H ng (2004) c ng ã ch ng minh c

r ng trong u ki n t giàu ch t h u c thì qu n th vi sinh v t i kháng s pháttri n phong phú s c kh ng ch vi sinh v t gây b nh và kìm hãm c vi sinh v tgây b nh d i ng ng gây h i kinh t

b i v i cây tr ng

- Cung c p dinh d ng tr c ti p cho cây tr ng: Trong phân h u c có ch a

y các d ng dinh d ng a l ng, trung l ng, vi l ng và các enzyme kíchthích sinh tr ng cây tr ng nên s là ngu n cung c p dinh d ng tr c ti p cho cây

tr ng (Ph m Ti n Hoàng, 2003; Nguy n M Hoa và Cao Ng c p, 2006)

- Gi m b nh h i cho cây tr ng: Khi t c bón nhi u phân h u c thì các

b nh h i t t c ki m soát do môi tr ng s ng giàu h u c không là i u ki nthu n l i cho m m b nh phát tri n (Nguy n Th , 2004)

- ng n ng su t cây tr ng: ng su t cây tr ng c xem là th c o phìnhiêu c a t, khi t có phì nhiêu cao thì n ng su t s cao (Nguy n Xuân H i,2000) H u h t các thí nghi m v phân h u c u làm t ng n ng su t cây tr ng

Theo Lâm Tú Minh và ctv., (2003) bón phân h u c s làm tr ng l ng cây t ng h n

th c v t nên góp ph n làm gi m chi phí u t , t ng n ng su t d n n t ng l i nhu n(Ph m V n To n, 2003) K t qu c a ào Châu Thu và ctv., (2005) các công th c

s d ng phân h u c vi sinh có chi phí u t cao h n so v i ch s d ng n thu nphân hóa h c t 4,8 - 8 tri u ng/ha nh ng lãi thu n thu c l i cao h n t 14 - 19tri u ng/ha nh vào n ng su t t ng và n ng su t th ng ph m ng

1.2.2 M t s vi sinh v t c b sung vào ng

- Trichoderma:

Theo Gams và Biselt (1989, trích b i Nguy n V n B c 2002) n m

Trichoderma có phân b r ng kh p n i trong t, trong g m c, chúng có môi

tr ng s ng r ng th ng t p trung t ng h u c hay t ng m t Là nh ng vi sinh

v t nh ng chúng có kh n ng t n t i nh ng n i hàm l ng oxy r t th p

Trichoderma s ng ho i sinh ng th i còn ký sinh trên n m gây b nh cây tr ng,chúng góp ph n tích c c trong vi c chuy n hóa ch t h u c t o phì cho t vàgiúp duy trì ho t ng s n xu t c a ng ru ng

Trichoderma là n m ho i sinh nên trong h sinh thái vi sinh v t t

Trichoderma óng vai trò quan tr ng trong vi c phân h y d th a th c v t c trong

t, nhi u loài Trichoderma spp phân h y t t ngu n cellulose (Harman, 1996; Kredics và ctv., 2003).

Kh n ng ti t enzyme và tác d ng i kháng c a n m Trichoderma Trong quá

trình tác ng lên n m gây b nh, ngoài tác d ng ký sinh, c nh tranh th c n v i n m

gây b nh (Tr n Th Thu n và ctv., 2000), Trichoderma còn ti t enzyme ng n c n s

xâm nh p và gây b nh c a n m gây h i cây tr ng (Cao C ng và ctv., 2003; Tr n Th

Thu n và ctv., 2000)

- Vi sinh v t c nh m t do:

Theo Nguy n Ng c Quyên và ctv., (2000) trong nhóm này có các loài nh

Azotobacter, Clostridium, Arthrobacter, vi khu n lam,…chúng là nh ng vi sinh v t

s ng t do có kh n ng t ng h p khí tr i thành m riêng cho c th Sau khi ch t,

ng m trong c th chúng l i c phóng thích ra làm giàu cho t Hi n nay,các ch ng vi sinh v t này c ch n l c và s n xu t thành các ph ph m m sinh

h c v i tên g i nh Azozin, Azotobacter…

- Vi sinh v t phân gi i lân khó tan:

Các loài vi sinh v t c bi t n v i vai trò hòa tan nh ng h p ch t lân vô

, khó tiêu thành d ng d tiêu h n cho cây tr ng: Bacillus, Pseudomonas,

Penicillium, Aspergillus…(Nguy n Ng c Quyên và ctv., 2000) Theo Lê V n Tri

(2003) hi u su t s d ng lân b i cây tr ng không v t quá 25%, bón phân ch a visinh v t phân gi i phân lân nh m góp ph n thúc y quá trình phân gi i lân h u c ,

vô c khó tiêu d tiêu cây tr ng h p thu K t qu c a Cao Ng c p (2005) t i

dung d ch lên men vi khu n Pseudomonas spp hòa tan lân giúp t ng n ng su t lúa,

u nành và ti t ki m phân bón

1.2.3 M t s v n g p ph i khi s d ng phân h u c

- Cung c p dinh d ng ch m: Dinh d ng trong phân h u c ch y u d ng

h u c vì v y cung c p cho cây tr ng c n ph i thông qua ho t ng phân gi i c a visinh v t t o thành nh ng h p ch t h u c , vô c h u hi u cho cây tr ng (Võ Th

ng và Tr n Bá Linh, 2002) M t ví d cho th y phân chu ng có tác d ng ch m h nphân hóa h c Trong v u, m t t n phân chu ng làm t ng n ng su t t 30 - 40 kg lúa

nh ng m t t n phân m nguyên ch t có th làm t ng c t 10 - 12 t n lúa ( ThThanh Ren và Ngô Ng c H ng, 2004)

- Ch a c t gây h i cây tr ng: S d ng phân h u c c t rác và bùn

c ng thành ph th ng chúa các nguyên t kim lo i n ng gây c cho cây tr ng và

s c kh e c a con ng i (Sung, 1990) Theo Nguy n ng Ngh a và ctv (2005)trong quá trình phân gi i h u c n u g p u ki n y m khí th ng sinh ra các h p

ch t r u và axit h u c nh Etylic, Butyric, CH4, H2S… nh ng ch t này n u tích

l y nhi u thì gây c cho b r , làm r kém phát tri n và th i en Tuy nhiên nh ngkhó kh n ó có th kh c ph c khi phân h u c ã c hoai

- C n kh i l ng l n gây khó kh n cho v n chuy n và s d ng: Theo ìnhThu n và Nguy n V n B (2001) cho th y bón 11,7 t n phân chu ng/ha ch cung

c p c 41,5 kg N; 20,5 kg P2O5; 41,1 kg K2O Do ch a ít dinh d ng nên dù bón

v i l ng cao 20 - 40 t n/ha thì v n ph i bón thêm các lo i phân vô c khác có

th t n ng su t cao và ch t l ng t t (Nguy n V n Th ng và Tr n Kh c Thi,1996) Kh i l ng v n chuy n l n là tr ng i l n nh t khi n nông dân ng i s d ngphân h u c (Võ Th G ng và Tr n Bá Linh, 2002)

1.3 Vai trò c a phân h u c vi sinh trong s n xu t rau an toàn

1.3.1 M t s khái ni m v rau an toàn

- Rau an toàn: Là lo i rau khi n tay ng i tiêu dùng thì các ch tiêu v thu chóa h c, nitrate, kim lo i n ng và vi sinh v t gây b nh ph i d i m c cho phép(Tr n Th Ba, 2006)

- Rau h u c : c s n su t theo ph ng th c dùng phân h u c , n c s ch

i, trên t không b ô nhi m và không s d ng phân hóa h c và thu c b o v th c

v t, hay nói cách khá là rau s n xu t hoàn toàn không s d ng hóa ch t nông nghi p

1.3.2 Vai trò c a phân h u c trong s n xu t rau an toàn

- Giúp gi m hàm l ng nitrate trong rau: phân h u c giúp gi m c l ng

mg/kg t c làm gi m n 91,3% so v i i ch ng ch s d ng phân hóa h c, rau

c i xanh gi m n 79,1% ã góp ph n t o ra s n ph m s ch và an toàn cho ng i s

d ng (Lâm Tú Minh và ctv., 2003).

- Gi m d l ng thu c b o v th c v t: phân h u c vi sinh có vai trò làm

gi m thi t h i do b nh và tuy n trùng nên h n ch s d ng thu c BVTV cho rau

K t qu thí nghi m c a ào Châu Thu và ctv., (2005) trên cà chua cho th y cáccông th c s d ng phân h u c thì m c nhi m b nh s ng mai m c nh (+)

n so v i công th c bón n l phân hóa h c (++)

- Gi m hàm l ng kim lo i n ng: ph c h p h u c -vô c trong t giúp ng n

c n kh n ng ng hóa kim lo i n ng c a cây tr ng giúp cho các s n ph m nôngnghi p tr nên s ch h n (V Ti n Khang và L u H ng M n, 2000)

1.3.3 Tình hình s n xu t rau an toàn

Theo th ng kê c a AVRDC (2006) trong n m 2006, di n tích tr ng rau c a th

gi i t ng bình quân là 2,8% so v i các lo i cây khác: cây n qu là 1,75%, cây l y d u

là 1,47%, cây l y c là 0,44%,… Trong ó, Trung Qu c là n c có di n tích tr ng rau

ng nhanh nh t t 6% và n 3% Châu Á hi n nay có kho ng 500 nghìn ha tcanh tác nông nghi p h u c ch y u là Trung Qu c, n , Hàn Qu c Hi n t i,

ch ng trình tr ng rau s ch, rau an toàn ang phát tri n r m r trong c n c: ch ngtrình h p tác gi a Ti n Giang và thành ph H Chí Minh xây d ng vùng rau an toàn

500 ha cung c p cho th tr ng Ch ng trình “Hu n luy n nông dân s n xu t vàxây d ng mô hình rau an toàn theo h ng GAP” c th c hi n 22 t nh phía Nam và

6 t nh phía B c b t u th c hi n t 2006 - 2008 (http://ppd.gov.vn), Trên th tr ng

c ng ã có các công ty cung c p rau s ch, rau h u c uy tín nh Hà N i Organic, công

ty TNHH Thiên Hùng, công ty Golden Garden…

1.4 Vai trò c a ng ch t (N - P - K) i v i cây rau

1.4.1 Vai trò c a ch t m (N)

m r t c n thi t cho cây rau phát tri n thân lá, vi c cung c p m y

m b o s sinh tr ng m nh và ph m ch t rau ngon i v i các lo i rau n lá nhrau c i, rau d n, rau mu ng,… thì lo i phân m c n h n các lo i rau khác Tuynhiên, không nên bón quá nhi u và l i bón quá ch m vào lúc thu ho ch s làm chocây rau sinh tr ng quá m nh, v ng l p, d sâu b nh và khó b o qu n (Nguy n V n

Th ng và Tr n Kh c Thi, 1996) Nên k t thúc bón phân m th i m 6 - 7 ngày

tr c khi thu ho ch m b o rau có m c nitrate ng ng an toàn cho phép(Nguy n Thanh Bình, 2001)

1.4.2 Vai trò c a ch t lân (P)

Lân là thành ph n quan tr ng trong i s ng cây tr ng, là thành ph n trongcác acid nhân, các enzim, tham gia v n chuy n n ng l ng,… (Nguy n B o V vàNguy n Huy Tài, 2004) Lân kích thích quá trình nhanh, n y ch i, thúc y rahoa s m và nhi u, c bi t lân r t c n thi t cho các lo i rau n c , qu nh khoaitây, cà chua, cà r t, (Trung tâm UNESCO ph bi n ki n th c và v n hóa giáo d c

c ng ng, 2005) Nh ng i v i rau n lá v n c n bón phân lân m b o cân

i ngu n dinh d ng và giúp phát huy c h t hi u qu phân m (Nguy n V n

ng n ng su t, ch t l ng nh t là giúp gi m hàm l ng nitrate trong rau (Tr n Th

Ba, 2006)

CH NG 2: PH NG TI N VÀ PH NG PHÁP

2.1 Thí ngi m 1: Kh o sát kh n ng phân h y rác ô th c a ch ng n m Trichoderma

M c ích thí nghi m: T n d ng ngu n rác th i h u c (th c v t) t các ch nôngthôn phân h u c vi sinh cung c p cho vùng tr ng rau t i t nh H u Giang

- D ng khung (2,0 m x 1,5 m x 1,5 m) và có bao b t nh a xung quanh

- Ch t v t li u (rác ch , r m r và c ) theo t ng l p dày kho ng 20 - 30 cm (th c

v t) và 15 - 20 cm (phân chu ng) trong ng (v t li u khô l p d i, t l p trên)

- i n c v a m và nén d ch t

- i n m TriCô - HCT (30 g/m3) lên t ng l p

- Ph và chèn k b t nh a gi m

- Vun b m t ng thành mô cao tránh ng n c

- Vào tu n th 4, khi ng h nhi t còn kho ng 400C, t i b sung vi khu n

c nh m và hòa tan lân

* Ch tiêu theo dõi

Sau khi b trí ti n hành o chi u cao và nhi t ng l n th nh t, sau ó

l y ch tiêu tu n/l n (trong 8 tu n)

2.2 Thí nghi m 2: Kh o sát nh h ng c a phân h u c s n xu t t rác th i ch nôngthôn n s sinh tr ng, phát tri n và n ng su t c i tùa x i

M c ích thí nghi m: ánh giá nh h ng c a phân h u c c s n xu t t rác

th i nông thôn lên s sinh tr ng, phát tri n và n ng su t c a c i tùa x i

2.2.1 Ph ng ti n thí nghi m

* Th i gian và a m thí nghi m

- Th i gian th c hi n: T tháng 02/2009 n tháng 5/2009