Tài liệu THƯONG MẠI ĐIỆN TỬ pot

E-commerce/2 3MẠNG MÁY TÍNH + 4/ Trao đổi thông tin Truyền thông * Muốn thực hiện 3 chức năng nói trên, MMT có chức năng truyền thông multimedia * Chức năng này ngày càng phát t

E-commerce/2 1

THƯONG MẠI ĐIỆN TỬ

Thương mại điện tử :

Hoạt động thương mại tòan cầu

hóa sử dụng Internet

Mạng máy tính và Internet :

Cơ sở hạ tầng công nghệ

để thực hiện TMĐT

II.1 MẠNG MÁY TÍNH

Mạng máy tính:

là hai hoặc nhiều máy tính kết nối với

nhau nhằm:

- 1/ Sử dụng chung thiết bị ngoại vi

phần cứng (đắt tiền )

- 2/ Chia sẻ tài nguyên phần mềm ( tiết

kiệm bộ nhớ )

- 3/ Chia sẻ công việc ( Giải các bài tóan

cỡ quá lớn)

E-commerce/2 3

MẠNG MÁY TÍNH

+ 4/ Trao đổi thông tin ( Truyền thông)

* Muốn thực hiện 3 chức năng nói trên, MMT có chức năng truyền thông

multimedia

* Chức năng này ngày càng phát triển

và có tầm quan trọng nổi bật :

Ngày nay Mạng máy tính (Internet) là

mạng truyền thông lớn nhất, hiệu quả nhất

và chiếm tỷ trọng lớn nhất trong các mạng truyền thông đang được sử dụng

MẠNG MÁY TÍNH

* Phân loại theo qui mô :

- LAN (Local area network),Mạng cục bộ

- WAN (Wide),Mạng diện rộng, Liên mạng

- MAN (Metropolitan), mạng địa phương, tỉnh,

thành phố

- GAN (Global), Mạng tòan cầu, liên quốc gia

Việc phân loại không có ý nghĩa đơn thuần về qui mô lớn nhỏ mà chủ yếu có ý nghĩa quan trọng trong quản lý, hoạt động

E-commerce/2 6

MÔ HÌNH THAM CHIẾU OSI

Tại sao phải định chuẩn?

mạng 7 tầng (layer)

– 1:Vật lý (Physical)

– 2:Liên kết dữ liệu

v = >2Gb/s, thông lượng lớn, đa kênh, ít

suy hao

ĐƯỜNG TRUYỀN

 Mạng không dây – Wireless ( WiFi ) :

- Sóng Radio : sóng ngắn, VHF, UHF

E-commerce/2 9

II.2 :INTERNET Lược sử :

– ARPANET : 1969 -1990 Advanced Research

Project Agency Network-1973 : kết nối QTế với Anh ( Uni Col London), Na uy ( Royal Radar Establishment )

– MILNET, CSNET : từ 1991

– NREN National Research Education Network–

– MINITEL (Pháp), trước 1995

- INTERNET : Liên mạng tòan cầu ( Mạng

của các mạng máy tính ) – Siêu xa lộ thông

tin ( Information Super Highway ) - Việt

Nam tham gia từ 12/1997

- E.mail đầu tiên : 1972 Ray Tomlinson

Ở Việt Nam : NETNAM, BDVN…1993-94

GIAO THỨC TRÊN INTERNET

Giao tiếp trên các kiểu mạng sử dụng nhiều

giao thức khác nhau : SNA của IBM, OHSDN, X.25

Trên Internet cần tiếng nói chung : TCP/IP

* IP (Internet Protocole) lan từ 1 nút đến các

nút ( node to node )

* TCP ( Transmission Control Protocole) : là

một họ gồm khỏang 100 giao thức có các đặc tính

– Sequence control, Data Flow control (gói tin)

– Giao tiếp trên mạng dùng giao thức SNA: Source

and Goal control, Error detection

- Connection type, Positive acknowledgment,

E-commerce/2 11

GIAO THỨC TRÊN INTERNET

 (sử dụng từ 1970, trước khi có mô hình tham chiếu OSI)

 Chức năng các tầng (Chỉ có 5 tầng):

MTP*SSIT*SNMP*SSH*TELNET*TLS/SSL*BGP*RPC*RT P*RTCP*SDP*SOAP

GIAO THỨC TRÊN INTERNET

 THAM CHIẾU VỚI MÔ HÌNH OSI

 Tầng 7: Application -

Telnet,ECHO,HTTP,SMTP,SNMP,FTP,

SIP,SSH,NFS,RSTP,XMTP,Whois ENRP

X.225,RPC, NetBIOS, ASP

ATP, IL

IGRP, EIGRP, ARP, RARP, X25

 Tầng 2 : Data Link – Ethernet, Token ring, HDLC,

Frame relay, ISDN, ATM, 802.11 WIFI, FDDI, PPP

100BASE-T, 1000BASE-T, T-carrier/E-carrier, various 802.11 physical layers

E-commerce/2 13

GIAO THỨC TRÊN

INTERNET

 Gói tin :

– độ dài <= 256 bits, không chiếm lâu

đường truyền, dễ kiểm sóat sai, lỗi

– Header : Địa chỉ nguồn, địa chỉ đich,

số thứ tự, độ dài gói tin

– Information : Nội dung tin– Check : Biên nhận ( ACK), Mã tự sửa

sai ( bit parity )

GIAO THỨC TRÊN

E-commerce/2 15

GIAO THỨC TRÊN INTERNET

* Một số giao thức trong hệ TCP/IP:

- File Transfer Controle (FTP), Anonymous

FTP: dùng truyền các file lớn

- TELNET : truy cập thông tin từ xa

- WAIS, GOPHER : dịch vụ tìm kiếm thông

tin

* Hyper Text Transport Protocole : Giao

thức truyền thông siêu văn bản- http – sử

dụng truyền website – https – có lớp bảo mật

ĐỊA CHỈ INTERNET

 URL : Uniform Resource Locator – Nguồn

định vị thống nhất

 Địa chỉ IP : Mỗi ”máy” khi truy cập Internet được INIC (Internet Network Information

Center) gán địa chỉ IP

 Cơ quan quản lý IP ở Việt nam : VNNIC

(Vietnam Network Information Center)

E-commerce/2 17

ĐỊA CHỈ INTERNET

– IP V4 : mỗi địa chỉ gồm 4 nhóm số (mỗi

nhóm từ 0 đến 255 – = 256) cho gần 4 tỷ

địa chỉ; hiện đang sử dụng:

Thí dụ :16.205.164.78 đúng

221.37.812.45 sai

– IPV6 : Gần đây, nhu cầu sử dụng tăng, bắt

đầu thiếu địa chỉ  tiến đến sử dụng địa chỉ

6 nhóm số , cho hơn 1024 địa chỉ ( Trung

quốc bắt đầu sử dụng )

II.3 Dịch vụ INTERNET sử dụng trong TMĐT

MIME (Multipurpose Internet Mail Extension)

Địa chỉ Email : username@nhà cung cấp.domain name

vanB1984@yahoo.com fithou@hn.vnn.vn

ttung@fithou.net.vn

E-commerce/2 20

EMAIL TRONG TMĐT

Các folders và công dụng :

- Inbox, Outbox

- Sent: sử dụng lưu thông điệp giao dịch

- Draft: lưu mẫu công văn, thông điệp (template)

dùng cho lần khác (tính chuyên nghiệp)

- Trash: Xóa tạm, xem lại trước khi xóa vĩnh

viễn

- Attachment: các file gửi kèm

- Spam/Junck mail/Bulk mail: thư nghi vấn

- Reply to sender, to group, to all

Forward : Chuyển tiếp

E-commerce/2 21

EMAIL TRONG TMĐT

Các tiện ích :

Address book : lưu địa chỉ giao dịch, theo

group, thường xuyên convert vào Cơ sở dữ liệu khách hàng

Block address : Cấm những địa chỉ không

cho gửi thư

Autoresponder : Tự động trả lời ( ngay/

định hạn sau một thời gian; một/nhiều lần )

Automessaging/Date mailing : Tự động gửi

thư theo thời hạn mặc định ( định kỳ Lễ, Tết/ Sinh nhật khách hàng )

EMAIL TRONG TMĐT

 Sử dụng Email trong TMĐT:

Email, Unsollicited Commercial Email (Spam)

 Ưu điểm:

 Nhược điểm:

E-commerce/2 23

DỊCH VỤ KHÁC TRÊN INTERNET

 Truyền tệp lớn, sử dụng giao thức FTP

 Anonymous FTP, thường sử dụng trong

messaging

 CHAT, sử dụng IRC ( Internet Relay Chat

Protocole)

 USENET NEWS GROUP, tìm tin, sử

dụng NNTP (Network News Transfer

II.3.2 : DỊCH VỤ WWW

 Tim Bernard Lee (1989) phát minh và xây

dựng cơ sở giao thức sử dụng trên www

 Trên xa lộ thông tin Internet, từ một địa chỉ

(user) có thể truy cập lan tỏa (navigate) tìm

kiếm thông tin trên liên mạng tòan cầu

( Web : mạng nhện )

 WWW (world wide web): - Dịch vụ truy cập

tra cứu và trao đổi thông tin tại các trang

thông tin trong tất cả các máy tính kết nối

trong liên mạng toàn cầu Internet

E-commerce/2 25

WEBSITE

 Internet là một xa lộ thông tin siêu tốc “ảo”, nối liền

những “miền thông tin”

 Website là một “miền thông tin” bao gồm những dữ

liệu có cấu trúc định hình đặt trên những ổ cứng của

Máy chủ, Máy tính trên tòan thế giới, kết nối với

Internet Website gồm nhiều trang web (web page)

 Phân loại:

– Trang web tĩnh-static: Kết cấu định dạng sẵn, người

truy cập (client side) chỉ có thể xem và không có giao tiếp với CSDL

– Trang web động-dynamic: Phía khách (client side) có

thể truy cập giao tiếp với CSDL phía server side để

đề nghị những yêu cầu theo qui định cho phép

 Website là một phương tiện truyền thông :

– Multimedia

– Có thể tạo giao tiếp 2 chiều : Client

side/Server side, nhiều chiều : Server –

Client – Client

– Có thể giao tiếp đồng bộ (synchronous)/ lưu

trữ thông tin để giao tiếp không đồng bộ

(asynchronous)

– Toàn cầu

– Chi phí thấp

E-commerce/2 27

WEB BROWSER

– Muốn sử dụng dịch vụ www, truy cập vào các

trang web, phía máy client phải có một trình

duyệt web.

– Trình duyệt web (BROWSER): mã hóa bằng

ngôn ngữ HTML (HyperText Markup

Language -Ngôn ngữ đánh dấu siêu văn bản): I.E, Nestcape Navigator,Mozilla Firefox

– Sử dụng giao thức http ( giao thức truyền tải

siêu văn bản-HyperText transport Protocole), có thể truyền multimedia ( text, image,

animation, voice & sound)

CÁC THẾ HỆ WEBSITE

 Các thế hệ

– Thế hệ 1: Trang web tĩnh thông báo, giới

thiệu ( tờ rơi ảo) catalog điện tử, định hình

– Thế hệ 2: Báo điện tử, gồm chủ yếu một số

trang tĩnh, có thể cài thêm các file video, có cả trang động dùng cập nhật, lưu giữ thông tin, giao tiếp với cơ sở dữ liệu trong máy

chủ để tìm kiếm thông tin đã lưu giữ, CSDL sắp xếp theo chủ đề, theo ngày tháng

E-commerce/2 29

CÁC THẾ HỆ WEBSITE

 Thế hệ thứ ba:

- Hiện đang phổ biến

- Đặc điểm : chủ yếu dùng trang động Giao tiếp 2 chiều, nhiều chiều trên mạng

- Ứng dụng : Cyberschool, Virtual University trong E.Training; CyberMall, Market Space trong

E.Commerce; trong E.Goverment

Thế hệ thứ tư :

dụng website thế hệ 3

ĐỊA CHỈ WEBSITE TRÊN INTERNET

 Mỗi website trên Internet có địa chỉ duy nhất

 Tên miền bậc nhất ( mã nhóm ) : các nhóm(3

ký tự) :Gov (chính phủ), edu (giáo dục/đại

học), mil (quân sự), com (thương mại), net

( nhà cung cấp DV Internet), int (tổ chức quốc tế), org ( tổ chức khác), gần đây thêm biz,

info…

 Mã quốc gia : (2 ký tự) vn, ca, fr, th, au, id,

ru, cn, uk,

 Những trang đặt trên máy chủ quốc tế, không

thuộc quản lý của từng quốc gia (Mỹ) thì không

có 2 ký tự mã quốc gia

E-commerce/2 31

ĐỊA CHỈ WEBSITE TRÊN INTERNET

 Đăng ký tên miền : IANA ( Internet Assigned

Number Authority ) cấp phát tên miền

 Thí dụ tên miền :

giao thức sử dụng:// máy chủ tên miền mã nhóm.mã quốc gia

http://www.fithou.edu.vn ;

http://home.vnn.vn ; http://www.yahoo.com (us)

ĐỊA CHỈ WEBSITE

 Vấn đề tranh chấp tên miền :

 TÊN MIỀN : Thương hiệu trên mạng

 Thủ đoạn chiếm hữu tên miền : Thí dụ ở Việt Nam, quốc tế…

 Thủ đoạn cho tên miền miễn phí trong một thời gian rồi đoạt lại

E-commerce/2 33

II.4 : HẠ TẦNG CƠ SỞ CÔNG NGHỆ CHO TMĐT

* Intranet và Extranet

HẠ TẦNG CƠ SỞ CÔNG NGHỆ

 Lập trình mạng :

- Các giao thức tầng 3 (DoD) – network- và

4 - transport đều do ISP cung cấp trong hệ điều hành mạng

- Giao thức tầng 1 ( physical ) và 2 (Data

link) được cài đặt trong máy sử dụng của lập trình viên

- Người lập trình ứng dụng sử dụng các

giao thức cho tầng 5 (application )

E-commerce/2 35

HẠ TẦNG CƠ SỞ CÔNG NGHỆ

- Quản trị và vận hành hệ thống , mạng

- Bảo trì, bảo dưỡng

- Bảo vệ an ninh : chống virus, hacker

- An tòan hoạt động trong giao dịch

Chủ yếu sử dụng các hệ thống hỗ trợ

end

THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ