Thực trạng kỹ năng thuyết trình của sinh viên khoa quản lý xã hội trường đại học nội vụ hà nội

Trong cuốn sách Kỹ năng thuyết trình hiệu quả 2018 của tác giả Alison Lester đã chỉ ra những nguyên nhân dẫn đến sự căng thẳng khi thuyết trình và từ đó đưa ra các giải pháp nhằm

TRƯỜNG ĐẠI HỌC NỘI VỤ HÀ NỘI

KHOA QUẢN LÝ XÃ HỘI

BÁO CÁO TỔNG HỢP

ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU KHOA HỌC CỦA NGƯỜI HỌC

KỸ NĂNG THUYẾT TRÌNH CỦA SINH VIÊN KHOA QUẢN LÝ XÃ HỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC NỘI VỤ HÀ NỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC NỘI VỤ HÀ NỘI KHOA QUẢN LÝ XÃ HỘI

BÁO CÁO TỔNG HỢP

ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU KHOA HỌC CỦA NGƯỜI HỌC

KỸ NĂNG THUYẾT TRÌNH CỦA SINH VIÊN KHOA QUẢN LÝ XÃ HỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC NỘI VỤ HÀ NỘI

Mã số: ĐTSV.2022.49

Hà Nội – 4/2022

LỜI CAM ĐOAN

Để thực hiện đề tài “Thực trạng kỹ năng thuyết trình của sinh viên khoa Quản

lý xã hội Trường Đại học Nội vụ Hà Nội” là thành quả nghiên cứu của nhóm sinh viên chúng tôi dưới sự hướng dẫn của cô Nguyễn Thị Quỳnh Các nội dung, nghiên cứu, số liệu và kết quả được trình bày trong bài nghiên cứu là trung thực, chưa được công bố bởi tác giả nào, không sao chép hoặc sử dụng kết quả của đề tài nghiên cứu nào tương tự Ngoài ra, trong bài nghiên cứu có sử dụng một số nguồn tài liệu tham khảo đã được trích dẫn nguồn và chú thích rõ ràng

Chúng tôi xin chịu hoàn toàn trách nhiệm về nghiên cứu của mình

Hà Nội, ngày … tháng … năm 2022

TM.Nhóm nghiên cứu Chủ nhiệm đề tài

Bùi Văn Sinh

LỜI CẢM ƠN

Nhóm nghiên cứu chúng tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành đến Khoa Quản lý

xã hội, Trường Đại học Nội vụ Hà Nội đã tận tâm, tổ chức, giảng dạy, truyền đạt những kiến thức tốt nhất cho nhóm nghiên cứu chúng tôi trong quá trình học tập rèn luyện cũng như đã tạo điều kiện thuận lợi cho nhóm nghiên cứu chúng tôi học tập và hoàn thiện đề tài nghiên cứu này

Với tất cả sự chân thành, nhóm nghiên cứu chúng tôi xin gửi lời cảm ơn sâu sắc đến cô Nguyễn Thị Quỳnh đã dày công truyền đạt kiến thức hữu ích, tâm huyết tận tình hướng dẫn chi tiết, luôn quan tâm, đôn đốc, đề xuất nhiều ý kiến giúp nhóm nghiên cứu chúng tôi giải quyết những thắc mắc, khó khăn trong suốt quá trình định hướng, nghiên cứu và hoàn thiện bài nghiên cứu một cách tốt nhất

Bên cạnh đó, nhóm nghiên cứu xin gửi lời cảm ơn đến thầy cô và các bạn sinh viên đã thực hiện khảo sát một cách nhiệt tình giúp cho bài nghiên cứu có được những

dữ liệu khách quan

Trong suốt quá trình thực hiện đề tài nghiên cứu, do kiến thức, kinh nghiệm của nhóm còn hạn chế và còn nhiều bỡ ngỡ Do đó, bài nghiên không thể tránh khỏi những sai sót Kính mong thầy cô xem và góp ý để bài nghiên cứu được hoàn thiện hơn

Xin chân thành cảm ơn!

TM.Nhóm nghiên cứu Chủ nhiệm đề tài

Bùi Văn Sinh

MỤC LỤC

DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT

DANH MỤC BẢNG SỐ LIỆU

DANH MỤC BIỂU ĐỒ

MỞ ĐẦU 1

1 Lý do chọn đề tài 1

2 Tổng quan tình hình nghiên cứu 1

3 Mục đích và nhiệm vụ của nghiên cứu 4

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 4

5 Giả thuyết nghiên cứu 5

6 Đóng góp mới của đề tài 5

7 Phương pháp nghiên cứu 5

8 Kết cấu của đề tài 6

CHƯƠNG 1.CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KỸ NĂNG THUYẾT TRÌNH CỦA SINH VIÊN 7

1.1 Một số khái niệm cơ sở 7

1.2 Tầm quan trọng của kỹ năng thuyết trình đối với sinh viên 11

1.3 Những thuận lợi và khó khăn khi rèn luyện kỹ năng thuyết trình của sinh viên trong bối cảnh học trực tuyến hiện nay 14

1.4 Các bước rèn luyện kỹ năng thuyết trình cho sinh viên 19

1.5 Yếu tố ảnh hưởng tới kỹ năng thuyết trình của sinh viên 22

Tiểu kết chương 1 25

CHƯƠNG 2.THỰC TRẠNG KỸ NĂNG THUYẾT TRÌNH CỦA SINH VIÊN KHOA QUẢN LÝ XÃ HỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC NỘI VỤ HÀ NỘI 26

2.1 Khái quát về địa bàn nghiên cứu 26

2.1.1 Giới thiệu chung về khoa Quản lý xã hội Trường Đại học Nội vụ Hà Nội 26

2.1.2 Giới thiệu khách thể nghiên cứu 26

2.2 Khảo sát thực trạng kỹ năng thuyết trình của sinh viên khoa Quản lý xã hội Trường Đại học Nội vụ Hà Nội 28

2.2.1 Nhận thức của sinh viên về kỹ năng thuyết trình 28

2.2.2 Mức độ đạt được kỹ năng thuyết trình của sinh viên 30

2.2.3 Những thuận lợi và khó khăn trong rèn luyện kỹ năng thuyết trình của

sinh viên khi học trực tuyến 33

2.2.4 Các yếu tố chủ quan, khách quan ảnh hưởng đến kỹ năng thuyết trình của sinh viên khi học trực tuyến 37

2.3 Đánh giá chung về kỹ năng thuyết trình của sinh viên khoa Quản lý xã hội, trường Đại học Nội vụ Hà Nội 39

2.3.1 Ưu điểm 39

2.3.2 Hạn chế 40

2.3.3 Nguyên nhân 41

Tiểu kết chương 2 43

CHƯƠNG 3.GIẢI PHÁP NÂNG CAO KỸ NĂNG THUYẾT TRÌNH CỦA SINH VIÊN KHOA QUẢN LÝ XÃ HỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC NỘI VỤ HÀ NỘI TRONG THỜI GIAN TỚI 44

3.1 Nâng cao nhận thức của sinh viên về kỹ năng thuyết trình 44

3.2 Tổ chức các buổi thuyết trình giúp sinh viên học hỏi, rèn luyện kỹ năng thuyết trình 48

3.3 Thực hiện đồng bộ các giải pháp rèn luyện kỹ năng thuyết trình cho sinh viên 50

3.4 Tổ chức đa dạng các hoạt động tạo môi trường cho sinh viên khoa QLXH rèn luyện kỹ năng thuyết trình 46

3.5 Tổ chức các cuộc thi về hùng biện tạo cơ hội cho sinh viên rèn luyện kỹ năng thuyết trình 47

Tiểu kết chương 3 52

KẾT LUẬN 53

TÀI LIỆU THAM KHẢO 55

PHỤ LỤC 57

DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT

1 BGH Ban giám hiệu

DANH MỤC BẢNG SỐ LIỆU Bảng 2.1 Nhận thức của sinh viên về khái niệm kỹ năng thuyết trình theo nhóm

ngành

Bảng 2.2 Sinh viên tự đánh giá kỹ năng thuyết trình của mình

Bảng 2.3 Những thuận lợi về kỹ năng thuyết trình của sinh viên khi học trực tuyến

Bảng 2.4 Những khó khăn về kỹ năng thuyết trình của sinh viên khi học trực tuyến

Bảng 2.5 Các yếu tố chủ quan ảnh hưởng kỹ năng thuyết trình của sinh viên khi học

trực tuyến

Bảng 2.6 Các yếu tố khách quan ảnh hưởng kỹ năng thuyết trình của sinh viên khi

học trực tuyến

DANH MỤC BIỂU ĐỒ

Biểu đồ 1 Tỷ lệ giảng viên theo giới tính.

Biểu đồ 2 Tỷ lệ sinh viên theo giới tính.

Biểu đồ 3 Nhận thức tầm quan trọng của kỹ năng thuyết trình của sinh viên.

Biểu đồ 4 Giảng viên đánh giá mức độ kỹ năng thuyết trình của sinh viên theo thang

điểm 10

Biểu đồ 5 Mức độ đạt được kỹ năng thuyết trình của sinh viên theo nhóm ngành Biểu đồ 6 Mức độ đạt được kỹ năng thuyết trình của sinh viên theo nhóm ngành Biểu đồ 7 Mức độ đạt được kỹ năng thuyết trình của sinh viên theo nhóm ngành.

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Trong xã hội hiện nay công nghệ đang ngày càng phát triển, vì vậy việc đổi mới phương pháp học tập của các trường trong cả nước đang được quan tâm, từ việc dạy học truyền thống các trường đang chuyển dần sang việc lấy người học làm trung tâm Sinh viên hiện nay đến lớp không chỉ nghe thầy cô giảng bài, chép bài mà còn phải tự tìm hiểu bài trước khi đến lớp Chính vì vậy kỹ năng thuyết trình hay trình chiếu trước nhiều người trở nên vô cùng cần thiết với sinh viên Kỹ năng thuyết trình giúp cho sinh viên có thể triển khai các ý tưởng của mình vào trong bài, nó còn giúp cho sinh viên dễ hiểu bài hơn với các hình thức giảng dạy vui nhộn, có nhiều hình ảnh minh họa sinh viên sẽ cảm thấy thích thú hơn với bài học hay tiết học Kỹ năng thuyết trình không chỉ giúp cho sinh viên thành công trong việc học tập tại trường mà kỹ năng còn giúp cho sinh viên trình bày các công trình nghiên cứu khoa học, khóa luận, các báo cáo khoa học,… trong và ngoài trường Thông qua việc rèn luyện kỹ năng thuyết trình sinh viên còn rèn luyện được thêm các khả năng khác như: làm việc nhóm, khả năng

tư duy phản biện, khả năng tìm tòi và sáng tạo, sau khi ra trường kỹ năng thuyết trình còn giúp sinh viên tự tin và thành công trong công việc

Thuyết trình là một nhiệm vụ không hề dễ dàng, bởi người thuyết trình cần phải

có những kỹ năng nhất định mới có thể giúp cho bài của mình đạt được hiệu quả cao

Việc nghiên cứu kỹ năng thuyết trình ở sinh viên đã được rất nhiều nghiên cứu, sách báo trong và ngoài nước nói đến Tuy nhiên, đối với sinh viên trường ĐHNVHN chưa phổ biến, đặc biệt là sinh viên khoa QLXH.Với những lý do trên thúc đẩy nhóm

nghiên cứu lựa chọn vấn đề “Kỹ năng thuyết trình của sinh viên khoa Quản lý xã

hội trường ĐHNVHN” làm đề tài nghiên cứu

2 Tổng quan tình hình nghiên cứu

2.1 Ở nước ngoài

Ngoài việc đào tạo kiến thức, nhiều trường học trên thế giới còn chú trọng tới việc định hướng, trang bị các kỹ năng mềm cho sinh viên Kỹ năng mềm là thuật ngữ chỉ các kỹ năng quan trọng trong cuộc sống con người, có liên quan tới việc sử dụng ngôn ngữ, thái độ, hành vi, khả năng hòa nhập xã hội,… giúp cho sinh viên thích nghi được với những yêu cầu của công việc khi ra trường Tại Mỹ, Bộ Lao động Mỹ cùng

Hiệp hội Đào tạo Phát triển Mỹ gần đây đã thực hiện cuộc nghiên cứu về các kỹ năng

cơ bản trong công việc Kết luận được đưa ra có 13 kỹ năng cơ bản cần thiết để thành công trong công việc

(1) Kỹ năng học và tự học

(2) Kỹ năng lắng nghe

(3) Kỹ năng thuyết trình

(4) Kỹ năng giải quyết vấn đề

(5) Kỹ năng tư duy sáng tạo

(6) Kỹ năng quản lý bản thân và tinh thần tự tôn

(7) Kỹ năng đặt mục tiêu/tạo động lực làm việc

(8) Kỹ năng phát triển cá nhân và sự nghiệp

(9) Kỹ năng giao tiếp ứng xử và tạo lập quan hệ

(10) Kỹ năng làm việc đồng đội

(11) Kỹ năng đàm phán

(12) Kỹ năng tổ chức công việc hiệu quả

(13) Kỹ năng lãnh đạo bản thân

Trong đó, kỹ năng thuyết trình là một trong những kỹ năng quan trọng nhất, đây

là kỹ năng giúp trình bày, thể hiện ý kiến, kế hoạch, quan điểm trước đám đông Năm

1989, Bộ Lao động Mỹ cũng đã thành lập một Ủy ban Thư ký về Rèn luyện các Kỹ năng Cần thiết (The Secretary’s Commission on Achieving Necessary Skills - SCANS) Thành viên của ủy ban này đến từ nhiều lĩnh vực khác nhau như giáo dục, kinh doanh, doanh nhân, người lao động, công chức… nhằm mục đích “thúc đẩy nền kinh tế bằng nguồn lao động kỹ năng cao và công việc thu nhập cao” Đây là những kỹ năngmềm cần thiết cho mỗi con người để thành công trong công việc và cuộc sống.[12]

Cuốn sách Effective presentation skills (2017) của tác giả Robert Dolan cho

rằng kỹ năng giao tiếp là một trong những vấn đề quan trọng nhấtvà kỹ năng thuyết trình là một thành phần quan trọng của giao tiếp Kỹ năng thuyết trình rất quan trọng đối với hầu hết mọi khía cạnh của cuộc sống như học tập, kinh doanh, từ các cuộc họp, phỏng vấn và hội nghị đến triển lãm thương mại và hội chợ việc làm.[9]

Trong cuốn sách Kỹ năng thuyết trình hiệu quả (2018) của tác giả Alison Lester

đã chỉ ra những nguyên nhân dẫn đến sự căng thẳng khi thuyết trình và từ đó đưa ra các giải pháp nhằm nâng cao chất lượng của người thuyết trình, ngoài ra tác giả đề xuất công cụ giúp truyền tải nội dung đạt hiệu quả thông qua các quy trình của bài thuyết trình[10]

Vì vậy, đã có rất nhiều cuốn sách, công trình nghiên cứu của nhiều tác giả, nhà nghiên cứu khoa học nổi tiếng trên thế giới nghiên cứu về kỹ năng thuyết trình với mục đích có cái nhìn tổng quát về thực trạng của kỹ năng này, từ đó có những biện pháp để cải thiện, nâng cao khả năng thuyết trình của mọi người nói chung và sinh viên nói riêng

Đây là công trình nghiên cứu đã đưa ra các vấn đề về kỹ năng mềm và vai trò của kỹ năng mềm trong cuộc sống, liên quan tới kỹ năng mà đề tài có thể kế thừa và phát huy trong quá trình nghiên cứu

2.2 Ở trong nước

Kỹ năng thuyết trình rất quan trọng đối với sinh viên, thuyết trình tốt sẽ góp phần không nhỏ tới thành công trong công việc, đặc biệt có thể giúp bạn tự tin khi đứng trước đám đông Tầm quan trọng của kỹ năng thuyết trình đã được nhiều đề tài nghiên cứu cũng như nhiều sách báo đề cập đến Ở Việt Nam cũng có nhiều công trình nghiên cứu liên quan đến vấn đề này:

Kỹ năng thuyết trình – Tài liệu phục vụ chuyên đề rèn luyện kỹ năng sống cho sinh viên thiệt thòi trường Đại học An Giang” (TS.Hồ Thanh Mỹ Phương và nhóm cộng tác viên: Trương Thị Mỹ Dung, Đoàn Mỹ Ngọc): Trong tài liệu này cung cấp cho

ta các nội dung cơ bản về lý thuyết kèm theo các hoạt động trong các lớp chuyên đề giúp sinh viên thành công trong học tập cũng như trong các công việc sau này.[14]

Đề tài “Kỹ năng thuyết trình bằng tiếng Anh của sinh viên năm thứ 3 khoa Tiếng Anh Trường Đại học Ngoại Ngữ - Đại học Đà Nẵng Thực trạng và giải pháp” (Sinh viên Nguyễn Thị Phương Huyền, Trường Đại học Ngoại Ngữ- Đại học Đà Nẵng, 2008) đã đưa ra thực trạng kỹ năng thuyết trình của sinh viên là do chưa có đủ

kỹ năng thuyết trình nên những bài thuyết trình chưa có hiệu quả cao như mong muốn, còn mắc nhiều lỗi về cấu trúc, thiết kế và sử dụng dụng cụ trực quan, ngôn ngữ hình thể, đặc biệt việc thiếu từ vựng và ngôn ngữ thuyết trình là khó khăn mà nhiều sinh viên gặp phải nhất.[16]

Có thể thấy, các công trình nghiên cứu trên đã đưa ra được nội dung cơ bản của

kỹ năng thuyết trình và nêu được nguyên nhân dẫn tới thực trạng kỹ năng thuyết trình chưa hiệu quả kỹ năng thuyết trình không được cao như mong muốn Tuy nhiên vẫn chưa có công trình nào nghiên cứu về kỹ năng thuyết trình của sinh viên Khoa QLXH trường ĐHNVHN

Tóm lại, vấn đề nghiên cứu kỹ năng thuyết trình đã được nhiều tác giả trong và ngoài nước tiếp cận dưới nhiều góc độ khác nhau Các tác giả chỉ ra được thực trạng

và các biện pháp khác nhau để đạt được mục đích nghiên cứu của vấn đề Tuy có nhiều công trình nghiên cứu về kỹ năng thuyết trình nhưng chưa có công trình nào nghiên cứu về kỹ năng thuyết trình của sinh viên khoa QLXH trường ĐHNVHN Vì vậy việc nghiên cứu về kỹ năng thuyết trình của sinh viên khoa QLXH trường ĐHNVHN là nội dung mới cần được khai thác trên nhiều phương diện khác nhau

3 Mục đích và nhiệm vụ của nghiên cứu

3.1 Mục đích nghiên cứu

Từ việc khảo sát thực trạng kỹ năng thuyết trình của sinh viên khoa QLXH từ

đó đề xuất các giải pháp nâng cao kỹ năng thuyết trình cho sinh viên Khoa Quản lý xã hội, trường Đại học Nội vụ Hà Nội trong thời gian tới

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Hệ thống hóa cơ sở lý luận về kỹ năng thuyết trình của sinh viên

- Khảo sát thực trạng kỹ năng thuyết trình của sinh viên khoa QLXH, trường ĐHNVHN

- Đề xuất các giải pháp nâng cao kỹ năng thuyết trình của sinh viên khoa QLXH, trường ĐHNVHN trong thời gian tới

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

4.1 Đối tượng nghiên cứu: Kỹ năng thuyết trình của sinh viên khoa Quản lý xã hội

4.2 Phạm vi nghiên cứu

- Phạm vi thời gian: Năm học 2021 – 2022

- Phạm vi không gian: Trường Đại học Nội vụ Hà Nội

- Phạm vi nội dung: Thực hiện đề tài này nhóm nghiên cứu khảo sát thực trạng KNTT trong học tập của sinh viên khoa QLXH, với các nội dung sau:

+ Nhận thức của sinh viên về KNTT.

+ Mức độ đạt được KNTT của sinh viên

+ Những thuận lợi và khó khăn trong rèn luyện KNTT của sinh viên

+ Những yếu tố ảnh hưởng đến KNTT của sinh viên

- Phạm vi khách thể: 150 sinh viên khoa QLXH (50 sinh viên ngành TTTV, 50 sinh viên ngành QLVH và 50 sinh viên ngành VHH) và 21 giảng viên khoa QLXH

5 Giả thuyết nghiên cứu

KNTT của sinh viên khoa QLXH trường ĐHNVHN chỉ đạt mức khá KNTT của SV khoa QLXH chịu tác động của các yếu tố chủ quan và khách quan Nếu có biện pháp tác động phù hợp có thể nâng cao KNTT cho sinh viên khoa QLXH trường ĐHNVHN

6 Đóng góp mới của đề tài

Đóng góp thực tiễn: Nghiên cứu khoa học cung cấp cho sinh viên khoa QLXH nói riêng và các sinh viên của các khoa khác nói chung một kỹ năng thuyết trình hiệu quả để nâng cao chất lượng học tập Từ đó ứng dụng kỹ năng thuyết trình vào trong thực tiễn đời sống

Nghiên cứu về kỹ năng thuyết trình để làm rõ thực trạng, chỉ ra đặc điểm, ưu điểm và hạn chế khi thuyết trình, đồng thời đề xuất giải pháp giúp sinh viên khoa QLXH nói riêng và các sinh viên khoa khác nói chung những hạn chế và thiếu sót khi thuyết trình Và từ đó nâng cao kết quả học tập của sinh viên toàn trường nói chung và sinh viên khoa QLXH trường ĐHNVHN nói riêng

7 Phương pháp nghiên cứu

- Phương pháp nghiên cứu tài liệu: Thu thập, tổng hợp và phân tích đánh giá

các tài liệu và các nghiên cứu trước để kế thừa có chọn lọc xây dựng tổng quan và lịch

sử vấn đề nghiên cứu góp phần bổ sung hệ thống lý luận cho đề tài

- Phương pháp điều tra bảng hỏi: Đây là phương pháp chính của đề tài nhằm thu thập những thông tin về nhận thức của GV, SV về tầm quan trọng của KNTT đối với sinh viên; Mức độ đánh giá KNTT của SV; những yếu tố chủ quan, khách quan tác động đến KNTT của SV và những thuận lợi, khó khăn của SV trong việc rèn luyện KNTT của sinh viên khi học trực tuyến Nhóm nghiên cứu thực hiện khảo sát bằng

bảng hỏi với Giảng viên [Phụ lục 01] và sinh viên [Phụ lục 02] bằng phiếu online

thông qua các trang mạng xã hội facebook, zalo, các forum Trước khi gửi phiếu và sau khi nhận phiếu trả lời của nghiệm thể, nhóm nghiên cứu đều tiến hành bước làm sạch phiếu Kết quả 150 phiếu của sinh viên và 21 phiếu của giảng viên thu về đều đạt yêu cầu, đảm bảo tính khách quan trong kết quả nghiên cứu

- Phương pháp quan sát: Để thu thập thông tin phục vụ đánh giá thực KNTT của sinh viên, nhóm nghiên cứu quan sát KNTT của sinh viên trong mỗi giờ lên lớp và quan sát các hoạt động rèn luyện KNTT của sinh viên Để từ đó làm cơ sở đánh giá thực trạng KNTT của sinh viên

- Phương pháp phỏng vấn sâu: Để thu thập thêm thông tin về thực trạng KNTT

của sinh viên, nhóm nghiên cứu tiến hành phỏng vấn sâu Giảng viên [Phụ lục 03] và sinh viên [Phụ lục 04]

- Phương pháp thống kê toán học: Thông qua quá trình khảo sát, chúng tôi thu thập được những dữ liệu mà sinh viên cung cấp, đưa ý kiến Để thống kê và khái quát hóa thành những con số có ý nghĩa chúng tôi sử dụng phương pháp thống kê toán học để tính phần trăm cho các câu hỏi từ đó đưa ra những nhận định, đánh giá

8 Kết cấu của đề tài

Ngoài phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo và phụ lục, đề tài có kết cấu 3 chương:

Chương 1 Cơ sở lý luận về kỹ năng thuyết trình của sinh viên

Chương 2 Thực trạng kỹ năng thuyết trình của sinh viên khoa Quản lý xã hội trường Đại học Nội vụ Hà Nội

Chương 3 Một số giải pháp nâng cao kỹ năng thuyết trình của sinh viên khoa Quản lý xã hội trường Đại học Nội vụ Hà Nội trong thời gian tới

CHƯƠNG 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KỸ NĂNG THUYẾT TRÌNH CỦA SINH VIÊN

1.1 Một số khái niệm cơ sở

1.1.1 Kỹ năng

Theo V.A Krucheski, “Kỹ năng là phương thức thực hiện hoạt động - những cái mà con người nắm vững” tác giả cho rằng chỉ cần nắm vững được các phương thức hành động là đã có được kỹ năng, không cần biết đến kết quả hành động đó ra sao.[7]

N.D.Levitov lại cho rằng: Kỹ năng là sự thực hiện có kết quả một động tác nào

đó hay một hoạt động phức tạp hơn bằng cách lựa chọn và áp dụng những cách thức đúng đắn có tính đến những điều kiện nhất định Như vậy, tác giả chú ý đến kết quả hành động và phải biết chọn cách hành động đúng đắn, phù hợp với các điều kiện cho phép [4]

A.V.Pêtrôvski có quan niệm về kỹ năng là: “Năng lực sử dụng các dữ kiện, các tri thức hay khái niệm đã có, năng lực vận dụng chúng để phát hiện những thuộc tính bản chất của các sự vật và giải quyết thành công những nhiệm vụ lý luận hay thực hành xác định được gọi là các kỹ năng ”.[2, Tr.149]

Theo K.K.Platônôv thì ông có quan niệm: “Kỹ năng là khả năng của con người thực hiện một hành động bất kỳ nào đó hay các hành động trên cơ sở của kinh nghiệm- những cái đã được lĩnh hội từ trước Hay nói cách khác kỹ năng được hình thành trên

cơ sở của tri thức và kỹ xảo” [2, Tr.97]

Theo Từ điển tiếng việt kỹ năng được định nghĩa là: “Kỹ năng là khả năng vận dụng các những kiến thức thu nhận được trong một lĩnh vực nào đó vào thực tế” [2,Tr.517]

A.V.Barabansicôv cho rằng : “Kỹ năng là khả năng sử dụng tri thức và các kỹ xảo của mình một cách có mục đích và sáng tạo trong quá trình của hoạt động thực tiễn Khả năng này là khả năng tự tạo của con người”.[8]

Theo tác giả Nguyễn Thị Thu Hà có khái niệm về kỹ năng là: “Kỹ năng là năng lực vận dụng những tri thức để thực hiện có kết quả một hành động nào đó” [6]

Như vậy từ các định nghĩa về kỹ năng của các tác giả trên chúng tôi quan niệm rằng kỹ năng là việc áp dụng những kiến thức mà ta đã học được trong đời sống để thực hiện một việc nào đó

Kỹ năng là tiêu chuẩn để đánh giá năng lực hoạt động của con người, hình thành được kỹ năng là hình thành được năng lực hoạt động của con người, từ đó tạo điều kiện cho mỗi cá nhân thực hành vận dụng những kiến thức

Các tác giả cho rằng những tri thức và hành động trước đó của con người mang lại là điều kiện cơ bản để hình thành kỹ năng Vì vậy chúng ta muốn có kỹ năng trong một hành động nào đó trước hết cần phải cung cấp kiến thức về hành động đó cho người học và phải tổ chức các hoạt động cho người học vận dụng những kiến thức đã được học vào trong thực hành Người học vừa rèn luyện vừa luyện tập sẽ hình thành được kỹ năng Cho nên trong quá trình học tập tại trường sinh viên cần phải rèn luyện

và luyện tập kỹ năng thuyết trình từ đó nâng cao kết quả học tập Để rèn luyện thành công thì ngoài việc nắm vững được các tri thức, kinh nghiệm đúng và đủ thì cần còn cần có một ý chí mạnh mẽ, kiên trì và một thái độ tích cực

1.1.2 Thuyết trình

Thuyết trình là việc nói trước đám đông, chúng ta có thể dễ dàng bắt gặp thuyết một ai đó đang thuyết trình hay thậm chí chính bản thân chúng ta cũng đang thuyết trình nhưng đôi lúc chúng ta không hề nhận ra điều đó Có nhiều quan niệm khác nhau

về thuyết trình nhưng đa số khái niệm đều hướng tới việc truyền đạt thông tin và hướng người nghe hiểu theo ý của người thuyết trình

Theo tác giả Dương Thị Liễu có quan niệm thuyết trình là: “Thuyết trình là trình bày bằng lời trước nhiều người về một vấn đề nào đó nhằm cung cấp thông tin hoặc thuyết phục, gây ảnh hưởng đến người nghe.[1]

Theo Wikipedia có khái niệm thuyết trình là: “Thuyết trình là quá trình truyền tải một chủ đề tới khán giả Nó có thể là một một bài thuyết minh, một bài giới thiệu, bài giảng hoặc bài phát biểu nhằm mục đích thông báo, thuyết phục, truyền cảm hứng, động viên, xây dựng thiện chí, trình bày một ý tưởng hoặc một sản phẩm mới”.[7]

Theo một trang web thuyết trình là: Trình bày một nhận định, quan điểm, chiến lược phát triển, lĩnh vực chuyên môn,… nhằm thuyết phục người nghe nghe theo mình, chấp nhận quan điểm, cùng suy nghĩ với mình, hành động theo ý muốn của mình.[19]

Theo tác giả Nguyễn Đông Triều thuyết trình là: “Thuyết trình là trình bày rõ ràng một vấn đề trước nhiều người Thuyết trình là một nghệ thuật, người thuyết trình được ví như là một nghệ sĩ hay diễn viên đứng trước công chúng, thuyết trình là một

kỹ năng được phát triển thông qua kinh nghiệm và đào tạo” hay “Thuyết trình là trình bày bằng lời trước nhiều người nghe về một vấn đề nào đó nhằm cung cấp thông tin hoặc thuyết phục, gây ảnh hưởng đến người nghe” hay “Thuyết trình là giao tiếp nói chuyện với đám đông” [3]

Như vậy từ các định nghĩa về thuyết trình của các tác giả trên chúng tôi có quan niệm thuyết trình là việc truyền đạt thông tin về một lĩnh vực nào đó nhằm thuyết phục mọi người nghe theo mình

Thuyết trình là một hình thức giao tiếp và nó hiện diện ở khắp nơi trong cuộc sống, thuyết trình ở những hoàn cảnh khác nhau sẽ có vai trò và mục đích khác nhau Như khi bạn là một nhân viên bán hàng, việc bạn thuyết trình về sản phẩm sẽ giúp bạn thuyết phục được khách hàng một cách hiệu quả và cũng giúp cho khách hàng hiểu hơn về sản phẩm của bạn bán và từ đó gia tăng doanh số bán hàng và gặt hái được thành công trong nghề nghiệp

1.1.3 Sinh viên

Sinh viên là người học tập tại các trường Đại học, Cao đẳng, Trung cấp Ở đó

họ được truyền đạt kiến thức bài bản về một ngành nghề, chuẩn bị cho công việc sau này của họ Họ được xã hội công nhận qua những bằng cấp đạt được trong quá trình học.[18]

Theo tác giả Nguyễn Thị Quỳnh cón đưa ra khái niệm sinh viên là: “Sinh viên

là những người trẻ có độ tuổi từ 18 – 25 tuổi, là những người trưởng thành về thể chất,

xã hội và tâm lý, đang theo học tại trường cao đẳng, đại học để tìm hiểu, khai thác tri thức và làm chủ công nghệ”.[5, Tr17]

Sinh viên cũng là con người nên đều mang những đặc điểm của một con người

Độ tuổi trung bình của sinh viên thường là những người từ 18-25 tuổi, đang trong quá trình hình thành nhân cách, có tri thức và đang được đào tạo chuyên môn, đặc biệt là thích giao tiếp Ở độ tuổi này sinh viên rất dễ tiếp thu với những cái mới, họ thích những thứ mới mẻ và luôn tìm tòi sáng tạo Ngoài ra sinh viên còn có một số đặc điểm tâm lý như: Tự ý thức, đặc điểm này giúp cho sinh viên có những hiểu biết, thái độ, chủ động điều chỉnh bản thân theo hướng phát triển của xã hội Tình cảm ổn định của sinh viên, trong đó có thể đề cập tới tình cảm của sinh viên đối với ngành nghề, công việc Đó là một động lực giúp cho sinh viên không ngừng phấn đấu, chăm chỉ, sáng tạo khi học thực sự yêu thích ngành nghề, công việc mình đã chọn

Như vậy qua việc tìm hiểu khái niệm của sinh viên nhóm nghiên cứu mạnh dạn

đưa ra khái niệm sinh viên là: Sinh viên là những người người trẻ tuổi có độ tuổi từ 18

trở lên và đang theo học tại các trường cao đẳng, đại học, trung cấp hay học viện, họ trưởng thành về mặt thể chất, tâm lý và xã hội Sinh viên là những người trẻ và năng động Họ là những người khai thác tri thức

1.1.4 Kỹ năng thuyết trình

Kỹ năng thuyết trình giúp cho bạn giao tiếp hiệu quả hơn và còn giúp cho bạn thêm tự tin, nâng cao chất lượng học tập và từ đó tạo điều kiện cho bạn có được cơ hội việc làm tốt hơn

Kỹ năng thuyết trình có thể hiểu đây là khả năng truyền đạt các thông điệp với những lý lẽ và lập luận hợp lý chặt chẽ để tạo sự thuyết phục và tương tác với mọi người nghe bằng cách thu thập và giải đáp tất cả câu hỏi phản biện.[15]

Kỹ năng thuyết trình là những kỹ năng bạn cần để mang đến những bài thuyết trình hiệu quả và hấp dẫn cho nhiều đối tượng khác nhau Những kỹ năng này bao gồm nhiều lĩnh vực khác nhau như cấu trúc bài thuyết trình, thiết kế trang trình bày, giọng nói của bạn và ngôn ngữ cơ thể mà bạn truyền đạt.[17]

Kỹ năng thuyết trình là sự kết hợp tất cả những kỹ năng cơ bản (kỹ năng trình bày, kỹ năng thuyết phục, kỹ năng sử dụng ngôn ngữ hình thể,…) để có thể diễn đạt được thông điệp nào đó tới người nghe thông qua các lý lẽ và lập luận chặt chẽ nhằm thuyết phục người nghe Đồng thời sẽ có sự tương tác qua lại với người nghe thông qua sự thu thập và giải đáp các câu hỏi phản biện

Những kỹ năng cần có khi thuyết trình sẽ bao gồm cấu trúc của bài thuyết trình, slide được thiết kế, tông giọng và ngôn ngữ cơ thể của người thuyết trình,…[11]

Qua tìm hiểu, nghiên cứu về kỹ năng thuyết trình trên nhóm nghiên cứu rút ra

khái niệm kỹ năng thuyết trình là: Kỹ năng thuyết trình là biết cách sử dụng phối hợp

kiến thức, công cụ, thái độ vào trong quá trình truyền đạt, từ đó làm cho buổi thuyết trình trở nên hấp dẫn, thu hút được nhiều sự quan tâm và đánh giá cao của người nghe

1.1.5 Kỹ năng thuyết trình của sinh viên

Qua quá trình nghiên cứu các khái niệm về kỹ năng, Sinh viên, kỹ năng thuyết trình nhóm nghiên cứu rút ra được khái niệm kỹ năng thuyết trình của sinh viên là:

Sinh viên biết cách sử dụng phối hợp các kiến thức, các công cụ, thái độ vào trong quá

trình diễn đạt, cụ thể là một bài thuyết trình từ đó làm cho bài thuyết trình trở nên hấp dẫn, hiểu quả, đạt được mục tiêu thuyết trình đề ra

1.2 Tầm quan trọng của kỹ năng thuyết trình đối với sinh viên

1.2.1 Trong học tập

Thuyết trình đóng một vai trò vô cùng quan trọng trong học tập Trong một số môn học nhiều giảng viên yêu cầu sinh viên phải tự lên thuyết trình bài tập của mình

và đòi hỏi sinh viên phải biết cách thuyết trình để đạt được điểm cao

Thuyết trình giúp cho sinh viên rèn luyện được sự tự tin, khả năng nói trước đám đông và thuyết trình hiệu quả giúp cho sinh viên có được những nền tảng vững chắc cho tương lai sau này ra trường

Sinh viên biết cách thuyết trình hiệu quả sẽ giúp cho mọi người hiểu hơn về những gì mà người thuyết trình muốn truyền đạt tới người nghe và thuyết phục người nghe theo ý của mình Có kỹ năng thuyết trình không chỉ giúp kết quả học được được cải thiện mà nó còn là một công cụ giao tiếp hiệu quả

Kỹ năng thuyết trình giúp sinh viên bổ sung thêm kiến thức, khi sinh viên làm một bài thuyết trình cần phải xây dựng nội dung cho bài thuyết trình vì vậy sinh viên buộc phải tìm hiểu nhiều kiến thức có liên quan tới nội dung thuyết trình Việc tìm hiểu, đọc trước nhiều tài liệu sẽ giúp sinh viên bổ sung thêm nhiều kiến thức từ đó giúp sinh viên dễ hiểu bài hơn, đạt được hiệu quả cao trong học tập Ngoài ra thông qua việc thuyết trình sinh viên còn có thể trao đổi được với mọi người xung quanh về các ý tưởng, thảo luận được các vấn đề xã hội, trao đổi về bài tập Thông qua thuyết trình sinh viên có thể nhận thêm được nhiều kiến thức được góp ý từ người nghe

Việc rèn luyện kỹ năng thuyết trình sẽ giúp cho sinh viên đồng thời vừa rèn luyện các kỹ năng khác như: Kỹ năng diễn đạt, kỹ năng giao tiếp, kỹ năng làm slide, ngoài ra còn giúp sinh viên tự tin hơn Sinh viên có một kỹ năng thuyết trình tốt không chỉ nâng cao kết quả học tập mà còn mang tới sự thành công trong tương lai

Kỹ năng thuyết trình còn giúp cho sinh viên hình thành thái độ học tập tốt hơn, thuyết trình có kết hợp hình ảnh giúp sinh viên không cảm thấy chán nản, tập trung hơn Trong quá trình học tập, sinh viên cảm thấy thích thú với việc học thì sẽ tạo được cho sinh viên một thái độ học tập tốt Sinh viên tập chung vào bài học sẽ giúp sinh viên hiểu bài hơn và sẽ không cảm thấy chán nản khi học, từ việc rèn luyện kỹ năng thuyết trình sẽ giúp sinh viên rèn luyện được khả năng ăn nói tốt, thông qua thuyết

trình sinh viên có thể truyền được ngọn lửa đam mê, lòng nhiệt huyết tới các bạn sinh viên khác, ngoài ra kỹ năng thuyết trình còn khác phục được nhiều nhược điểm của bản thân Rèn luyện kỹ năng thuyết trình sẽ giúp sinh viên hình thành thái độ tích cực hơn trong học tập cũng như trong cuộc sống

1.2.2 Trong cuộc sống

Trong cuộc sống nếu bạn thuyết trình tốt về một vấn đề nào đó, người nghe sẽ biết rằng bạn rất hiểu biết về cái bạn đang nói và họ sẽ chú ý lắng nghe Từ đó bạn nhận được sự tôn trọng đến từ người nghe và sự kính nể từ mọi người

Một giảng viên có một kỹ năng thuyết trình tốt sẽ giúp cho các sinh viên dễ dàng hiểu được bài học, hiểu được những gì mà giảng viên đang muốn truyền đạt tới sinh viên Nếu giảng viên có một kỹ năng thuyết trình tốt thì mỗi tiết học sẽ vô cùng hiệu quả, sinh viên sẽ chăm chú lắng nghe những gì mà giảng viên nói Và ngược lại nếu một giảng viên không có kỹ năng thuyết trình thì khả năng truyền đạt kiến thực gần như bị giảm đi 70% mặc dù kiến thức đó có sâu rộng, những tiết học của giảng viên không có kỹ năng thuyết trình thường rất chán và sinh viên do không hiểu bài nên dẫn tới việc làm việc riêng và mất tập trung, lâu dần sẽ ảnh hưởng rất lớn tới kết quả học tập Đối với sinh viên có kỹ năng thuyết trình tốt sẽ có được nhiều mối quan hệ, nhờ quan hệ rộng sinh viên sẽ có cơ hội tìm những công việc so với những người bạn cùng tuổi, sinh viên có thể tự khẳng định được bản thân, qua đó nhận được nhiều lời khen hơn từ bạn bè và thầy cô Là một sinh viên không chỉ cần nắm vững kiến thức chuyên môn của trường mà cần phải ý thức được tầm quan trọng của các kỹ năng mềm, trong đó có kỹ năng thuyết trình Sinh viên thuyết trình tốt sẽ dễ ràng triển khai được những ý tưởng, quan điểm của bản thân, từ đó bổ sung được nhiều kiến thức cho chính bản thân sinh viên Trong một lớp học, những sinh viên có kỹ năng thuyết trình thì thường là những sinh viên đạt từ học lực khá trở lên, sinh viên có đucợ kỹ năng thuyết trình thì sẽ tự tin hơn, hăng hái dơ tay phát biểu xây dựng bài và có thành tích học tập tốt hơn, có kỹ năng thuyết trình sẽ giúp sinh viên triển khai đucợ các ý tưởng của mình từ đó làm cho mọi người sung quanh hiểu được và góp ý, làm cho ý tưởng

đó trở nên hoàn hảo hơn Ngược lại nếu sinh viên không có kỹ năng thuyết trình hay thuyết trình yếu thì sẽ bị tự ti, ngại giao tiếp, những tiết học cô yêu cầu phát biểu thì sẽ không chủ động dơ tay phát biểu để lấy điểm cộng mà họ thường đợi giảng viên gọi tới tên của mình rồi mới trả lời Như vậy thì thì rất bị động và thành tích học tập cũng

bị ảnh hưởng Nếu thầy cô gọi mà sinh viên trả lời được thì không sao và sinh viên cũng không được cộng điểm nhưng nếu thầy cô gọi mà sinh viên không trả lời được và trả lời sai thì sinh viên có thể bị trừ điểm học tập Sinh viên không có kỹ năng thuyết trình khi làm một bài thuyết trình nào đó mà vô tình cả nhóm các thành viên đều không biết thuyết trình, không có kỹ năng thuyết trình thì cho dù nội dung, kiến thức của nhóm có hay thì kết quả khi thầy cô chấm cũng không được cao Kỹ năng thuyết trình giúp cho bản thân sinh viên cải thiện được các điểm yếu của bản thân, kỹ năng thuyết trình không chỉ đóng một vai trò vô cùng quan trọng trong học tập của sinh viên

mà nó còn đóng một vai trò quan trọng trong sự thành công của sinh viên trong tương lai

Một nhà lãnh đạo, một giám đốc, hay một nhà quản lý họ là những người đứng đầu của một tổ chức, một doanh nghiệp,… họ không chỉ có những chiến lược, những ý tưởng kinh doanh mà họ còn cần phải có một kỹ năng thuyết trình tốt Một nhà lãnh đạo mà không biết cách làm sao để cho nhân viên hiểu được những ý tưởng và chiến lược mà anh ta đã đề ra thì sẽ là một nhà lãnh đạo yếu kém, một nhà lãnh đạo có rất nhiều ý tưởng mà không biết cách thuyết trình ý tưởng đó thì ý tưởng đó mãi mãi cũng chỉ là ý tưởng và nó sẽ không được thực hiện Trái lại một nhà lãnh đạo giỏi, có một

kỹ năng thuyết trình tốt, anh ta diễn đạt được mọi ý tưởng của mình cho nhân viên và nhân viên của anh ta hiểu được những ý tưởng, những chiến lược đó và những ý tưởng

đó sẽ được thực hiện,… Đối với sinh viên có được kỹ năng thuyết trình đông nghĩa với việc có được sự tự tin, có thể đóng góp ý tưởng của mình cho cấp trên, triển khai được

ý tưởng của mình từ đó giúp cho cấp trên của mình hiểu được ý tưởng đó và thực hiện

ý tưởng đó nhằm giúp cho tổ chức phát triển hơn, từ đó sinh viên có thể dành được lời khen và sự tôn trọng đến từ cấp trên hay sinh viên sẽ có được các mối quan hệ

Ví dụ: trong một câu lạc bộ nào đó của trường người đứng đầu là các chủ nghiệm câu lạc bộ nếu họ muốn triển khai một ý tưởng nào đó tới các thành viên trong câu lạc bộ thì họ cũng cần có một kỹ năng thuyết trình tốt để có thể vừa giúp họ triển khai đucợ ý tưởng vừa giúp cho các thành viên tham gia hiểu được ý tưởng của chủ nghiệm hay của cấp trên từ đó biết cách thực hiện ý tưởng đó Một câu lạc bộ trong trường nếu người đứng đầu tự tin hay có kỹ năng thuyết trình tốt thì các ý tưởng của

họ đề ra thì gần như đều thực hiện thành công Sinh viên tham gia vào các câu lạc bộ nếu có kỹ năng thuyết trình thì sẽ tham gia được rất nhiều các hoạt động của cả trong

câu lạc bộ hay trong trường, sinh viên tự tin, giao tiếp tốt, có đucợ nhiều mối quan hệ xung quanh hơn Hay một nhân viên bán hàng, muốn bán được sản phẩm của mình thì trước tiên họ cần phải hiểu về sản phẩm đó và họ thuyết trình tới người nghe (người tiêu dùng sản phẩm) về vai trò và công dụng của sản phẩm đó Nếu có một kỹ năng thuyết trình tốt thì người bán hàng sẽ dễ dàng dẫn dắt người nghe hiểu theo đúng hướng và từ đó người bán hàng thì bán được sản phẩm mà người mua hàng mua đúng sản phẩm mà mình cần

Một người có những kiến thức sâu rộng, những ý tưởng độc đáo,… mà tới khi cần thiết lại không thể nào diễn đạt cho người khác hiểu thì cũng khó có thể đạt được thành công nhất định Không có kỹ năng thuyết trình thì những kiến thức, những ý tưởng đó sẽ không được truyền đạt và không giúp ích được cho mọi người VD: Bạn là một giáo sư, tiến sĩ về một chuyên môn nào đó mà khi đứng trước đám đông bạn được hỏi về chuyên môn của mình mà bạn lại lúng túng, không biết diễn đạt nó ra sao thì người nghe sẽ không chấp nhận bạn với danh hiệu đó và họ sẽ tỏ ra khinh thường bạn Như vậy đối với sinh viên dù có kiến thức sâu rộng hay những ý tưởng độc đáo, mà sinh viên không thể diễn đạt cho người khác hiểu thì sẽ khó có thể đạt được thành công Ngược lại nếu có kỹ năng thuyết trình thì sinh viên có thể trình bày được các ý tưởng của bản thân và sinh viên còn nhận đucợ sự góp ý từ mọi người xung quanh giúp cho sinh viên bổ sung kiến thức, hoàn thiện ý tưởng đó

Qua những gì vừa nên trên chắc hẳn bạn đã hiểu về tầm quan trọng của kỹ năng thuyết trình Kỹ năng thuyết trình là một kỹ năng vô cùng quan trọng không chỉ đối với sinh viên mà nó còn quan trọng đối với tất cả mọi người, việc bạn rèn luyện kỹ năng thuyết trình đồng nghĩa bạn cũng đang rèn luyện nhiều thứ khác như: sự tự tin, sử dụng ngôn từ, ngôn ngữ hình thể, lập luận chặt chẽ, sáng tạo… Kỹ năng thuyết trình không phải một kỹ năng dễ nhưng nó hoàn toàn có thể rèn luyện được Vì vậy rèn luyện kỹ năng thuyết trình ngay khi còn trên ghế nhà trường sẽ giúp cho sinh viên có những hành trang quý báu khi ra trường, rút ngắn con đường dẫn tới thành công

1.3 Những thuận lợi và khó khăn khi rèn luyện kỹ năng thuyết trình của sinh viên trong bối cảnh học trực tuyến hiện nay

1.3.1 Thuận lợi

Linh hoạt về thời gian, địa điểm học tập Học và rèn luyện kỹ năng thuyết trình nói riêng hay học tập nói chung Trong bối cảnh học trực tuyến hiện nay, sinh viên có

thể tham gia vào các lớp học ở bất cứ nơi đâu với một khung thời gian linh hoạt, khi rèn luyện kỹ năng thuyết trình trong bối cảnh học trực tuyến, chỉ với một chiếc máy tính hay một chiếc điện thoại kết nối mạng bạn đều có thể dễ dàng theo dõi được bài giảng của giảng viên hay lắng nghe những buổi thuyết trình trực tuyến mà không cần phải đến tận nơi, tận lớp học để lắng nghe thông tin Việc rèn luyện kỹ năng thuyết trình trực tuyến thì bạn có thể học mọi lúc, mọi nơi và học tập ở bất kì đâu Đối với thời gian học tập, do không mất quá nhiều thời gian cho việc đi lại từ nhà tới trường nên việc rèn luyện kỹ năng thuyết trình bằng hình thức học trực tuyến tính kiệm thời gian hơn so với học trực tiếp Với hình thức học này các bài giảng trực tuyến có thể được ghi lại, lưu trữ và chia sẻ Qua đó, giúp việc ôn tập kiến thức cũng trở nên dễ dàng, thuận tiện hơn Đặc biệt, trong bối cảnh dịch bệnh Covid-19 tác động nghiêm trọng tới sức khỏe con người trên toàn cầu, việc học trực tuyến đã được hầu hết các trường áp dụng

Sinh viên được thường xuyên rèn luyện thông qua các buổi học Học trực tuyến cũng giống với học tập trung Trong quá trình học tập sinh viên sẽ được giảng viên yêu cầu tìm hiểu trước bài ở nhà bằng hình thức là thuyết trình trước lớp Bài thuyết trình

sẽ được làm theo nhóm từ 3-5 người đảm bảo ai cũng có nhiệm vụ của riêng mình, bằng cách này sinh viên được thường xuyên tiếp cận với thuyết trình và có thể rèn luyện, nâng cao kỹ năng thuyết trình của mình, ngoài việc phải tự chuẩn bị các bài tập

cô giao về nhà sinh viên trong quá trình học tập, mỗi một buổi học đều giống với một buổi thuyết trình và người thuyết trình ở đây chính là những giảng viên, họ thuyết trình những kiến thức liên quan tới môn học giúp sinh viên có thể hiểu được những kiến thức đó Trong quá trình học tập sinh viên vừa được tiếp thu những kiến thức liên quan tới môn học đồng thời vừa được nghe và rèn luyện kỹ năng thuyết

Sinh viên được hướng dẫn tận tình của giảng viên bộ môn Trong quá trình học trực tuyến người học được phép sử dụng đa dạng cách thức giao tiếp (chat, thư điện tử, mạng xã hội, diễn đàn,…) với giảng viên trong quá trình học trực tuyến Trong quá trình học tập nếu sinh viên có những thắc mắc nào chưa hiểu có thể nhắn tin cho giảng viên và được giảng viên hướng dẫn Việc rèn luyện kỹ năng thuyết trình trực tuyến không giống như một buổi học bình thường, một buổi học bình thường thì sẽ có rất nhiều những bạn sinh viên khác cùng học, trong quá trình học tập có thể một số bạn gây mất trật tự và làm cho bạn mất tập trung và không theo dõi được bài giảng của

thầycô Nhưng đối với học trực tuyến thì khác, khi học thầy cô sẽ yêu cầu các bạn sinh viên tắt mic chỉ có những bạn nào có ý kiến phát biểu mới cần mở mic như vậy vừa sẽ giúp bạn tập trung hơn và trong quá trình học trực tuyến cũng giống như việc giảng viên đang dạy một mình bạn vậy, học đối diện với một chiếc máy tính hay một chiếc điện thoại không hiểu ở đâu bạn có thể có ý kiến với cô ngay

Ví dụ như: Trong quá trình học tập kỹ năng thuyết trình trên lớp sinh viên không hiểu phần nào của bài giảng hay có thắc mắc gì có thể giơ tay phát biểu yêu cầu thầy

cô giảng lại hoặc nhắn tin cho thầy cô để được thầy cô hướng dẫn

Tâm lý sinh viên thỏa mái Tự tin và nắm vững kỹ năng thuyết trình, với phương pháp rèn luyện kỹ năng thuyết trình trong bối cảnh học trực tuyến sinh viên có thể tự rèn luyện kỹ năng thuyết trình ngay tại nhà mà không cần quan tâm tới thời tiết bên ngoài ra sao, trang phục như thế nào, cũng nhờ vậy mà tâm lý sinh viên trở nên thỏa mái, dễ chịu hơn, việc rèn luyện kỹ năng thuyết trình trực tuyến tự tin hơn vì trong phòng không có ai, sinh viên có thể thỏa mái nói, tự rèn luyện mà không sợ bị mọi người xung quanh cười chê và từ đó có thể tập trung hơn vào trong việc rèn luyện kỹ năng thuyết trình và có thể nắm vững được kỹ năng thuyết trình

Sự hỗ trợ của các thành viên trong nhóm Như đã nói ở trên việc học trực tuyến cũng có những bài tập yêu cầu sinh viên phải tiến hành thảo luận nhóm, đóng góp ý tưởng từ nhiều thành viên, xây dựng những slide để tạo nên nội dung thuyết trình Khi rèn luyện kỹ năng thuyết trình trực tuyến thì người học có thể dễ dàng trong việc thảo luận nhóm Sinh viên có thể tham khảo ý kiến của mọi thành viên qua việc lập các nhóm trên các ứng dụng chat như: Messenger, Zalo và nhiều ứng dụng khác Với một chiếc điện thoại hay máy tính có kết nối mạng bạn có thể ngay tại nhà vẫn có thể thảo luận nhóm một cách hiệu quả, tất các thành viên nhóm có thể trao đổi thông tin với nhau qua (chat, thư điện tử, mạng xã hội,…) mà không cần phải gặp mặt trực tiếp

Có nhiều nguồn tư liệu để sinh viên nghiên cứu Học hỏi và rèn luyện kỹ năng thuyết trình, xã hội ngày càng phát triển giúp cho con người được tiếp cận với nhiều công nghệ kỹ thuật số hiện đại Thông qua việc sử dụng internet sinh viên có thể dễ dàng tham khảo mọi nguồn tài liệu khác nhau phục vụ cho việc sinh viên nghiên cứu, hay các loại tài liệu liên quan tới việc rèn luyện kỹ năng thuyết trình,…

Tiết kiệm thời gian và chi phí học tập So sánh giữa việc học online và học tập trung tại trường thì học online giúp sinh viên tiết kiệm thời gian hơn Đồng thời cũng giúp sinh viên giảm thiểu được chi phí thuê nhà trọ, in ấn, đi lại, gửi xe,…

1.3.2 Khó khăn

Hạn chế về đường truyền và công nghệ Mặc dù sinh viên rất năng động trong việc rèn luyện kỹ năng thuyết trình trực tuyến nhưng về điều kiện và hoàn cảnh của sinh viên sẽ chi phối tới việc rèn luyện kỹ năng thuyết trình của sinh viên Ngoài ra điều kiện kết nối mạng không tốt khi học trực tuyến có ảnh hưởng tới chất lượng của thuyết trình, khi thuyết trình mà gặp phải tình trạng mạng không ổn định sẽ làm cho người nghe không nghe hết được ý mà bạn nói, vừa làm cho buổi thuyết trình không hiệu quả và còn làm cho người nghe, người học khó tiếp thu thông tin

Học trực tuyến đã hạn chế khả năng thuyết trình của sinh viên Một buổi thuyết trình cũng giống như việc giao tiếp giữa hai bên, giao tiếp giữa người thuyết trình và người nghe, khi học thuyết trình trực tiếp thì người thuyết trình sẽ dễ dàng tương tác với người nghe hơn và có thể biết được thái độ của người nghe,biết được người nghe

có tập trung với những lời mình nói không,… từ đó đưa ra được các biện pháp cải thiện ví dụ như chơi một trò chơi hoặc kể một câu chuyện ngắn,… để giúp người nghe tập chung hơn Khi học thuyết trình trực tuyến thì hầu như thông tin mà người thuyết trình muốn nói sẽ là thông tin một chiều, người thuyết trình hầu như sẽ độc thoại và ít

có thể nhận lại sự tương tác từ người nghe, không biết được người nghe có tập trung hay không, có đang lắng nghe mình nói hay không,… từ đó người thuyết trình sẽ ít nhận được những đánh giá về buổi thuyết trình

Sinh viên chưa được trang bị kỹ năng thuyết trình Do chưa được học những học phần có liên quan tới kỹ năng thuyết trình và ít có cơ hội thực hành các buổi thuyết trình nên sinh viên đa phần là chưa được trang bị kỹ năng thuyết trình, sinh viên chủ yếu là phải tự mình rèn luyện thông qua các trang mạng, các buổi hoạt động liên quan tới thuyết trình Do chưa có kiến thức nền móng tốt nên việc sinh viên phải tự mình ngồi ở nhà và tự rèn luyện kỹ năng thuyết trình là rất khó chưa nói đến việc sinh viên có biết làm những slide để thuyết trình hay không, việc luyện tập nói trước đám đông cũng rất khó khăn do sinh viên học tập ở nhà và chủ yếu độc thoại

Sinh viên ít có cơ hội được rèn luyện kỹ năng thuyết trình trong mỗi buổi học

Khối lượng kiến thức cho mỗi buổi học thường rất lớn nên thời lượng dành cho những

buổi thuyết trình thường rất ngắn Khi học trực tuyến thì giảng viên sẽ ít khi cho sinh viên thuyết trình mà đa phần là chỉ giao bài tập cho sinh viên và yêu cầu sinh viên hoàn thiện bằng việc đánh word hoặc những bản chép tay Vì thời lượng cho mỗi buổi học là có hạn mà thuyết trình nhiều nhóm sẽ rất tốn thời gian nên giảng viên ít cho sinh viên làm bài tập thuyết trình và như vậy sinh viên cũng ít có cơ hội được rèn luyện kỹ năng thuyết trình trong mỗi buổi học.

Giảm cơ hội tiếp xúc, giao tiếp với bạn bè Trong quá trình học và rèn luyện kỹ năng thuyết trình trực tuyến sinh viên hầu như chỉ tiếp xúc với màn hình điện thoại, máy tính là chính, do tình hình dịch Covid-19 căng thẳng nên sinh viên gần như là chỉ học tập tại nhà, phòng trọ, do việc ít được tiếp xúc với bạn bè, thầy cô nên cũng ảnh hưởng khá nhiều tới việc phát triển kỹ năng thuyết trình của sinh viên Do quá trình rèn luyện kỹ năng thuyết trình của sinh viên chủ yếu là độc thoại nên khi phải thuyết trình một buổi có nhiều người xem rất dễ tạo cho sinh viên một tâm lý lo sợ, tự ti về bản thân, mất tập trung khi có quá nhiều người làm cho sinh viên không thể thuyết trình một cách hiệu quả Ngược lại khi được giao tiếp, tiếp xúc với bạn bè sinh viên có thể cải thiện được khả năng giao tiếp, tự tin hơn khi đứng trước nhiều người qua đó có thể nâng cao kỹ năng thuyết trình của bạn thân

Giảm cơ hội được thực hành thực tế Do tình hình dịch bệnh căng thẳng nên sinh viên ít có cơ hội được thực hành một buổi thuyết trình Điều này cũng có ảnh hưởng nhiều tới việc rèn luyện kỹ năng thuyết trình của sinh viên đặc biệt là việc rèn luyện kỹ năng thuyết trình trực tuyến sinh viên không có nhiều cơ hội để giao tiếp với bạn bè và ít có cơ hội thực hành Thực hành vô cùng quan trọng đối với sinh viên nếu

mà chỉ được học lý thuyết mà không được thực hành sinh viên sẽ rất nhanh quên bài học và khi gặp những sự cố sẽ không biết cách khắc phục nó như thế nào Trái lại nếu được thực hành thuyết trình nhiều hơn sinh viên sẽ tự tin hơn và nâng cao kỹ năng thuyết trình thông qua những ý kiến đóng góp từ khán thính giả

Ảnh hưởng tới sức khỏe người học Trong quá trình học tập sinh viên sẽ theo dõi bài giảng của giảng viên, hay làm bài tập, tìm các tài liệu học tập,… Gần như tất cả sinh viên đều phải tiếp xúc với màn hình máy tính và điện thoại, trong quá trình học tập nếu tiếp xúc quá lâu với máy tính điện thoại quá lâu có thể gây ảnh tới sức khỏe của sinh viên Ví dụ như: Ù tai, đau đầu, đau lưng, mỏi mắt, thậm chí là cận thị,…

1.4 Các bước rèn luyện kỹ năng thuyết trình cho sinh viên

Bước 1: Về sự chuẩn bị

Xác định chủ đề thuyết trình

Trước hết sinh viên khi làm một bài thuyết trình cần xác định rõ chủ đề và thông điệp muốn truyền đạt tới người nghe của bài thuyết trình là gì Sinh viên cần hiểu biết về vấn đề mình sắp truyền đạt và nắm được đối tượng truyền đạt (người nghe) Điều này sẽ giúp cho sinh viên biết được nên lựa chọn những thông điệp nào để đưa vào bài và cách gửi nó một cách hiệu quả nhất

Tìm hiểu trước thông tin về người nghe

Để có một buổi thuyết trình hiệu quả ngoài việc xây dựng một slide đẹp, luyện tập một kỹ năng nói tốt bạn còn có thể tìm hiểu trước thông tin về người nghe Ví dụ như: độ tuổi, giới tính, sở thích,… từ đó có thể giúp cho bạn triển khai thông điệp một cách hiệu quả

Xây dựng bài thuyết trình theo kết cấu logic chặt chẽ

Việc xây dựng bài thuyết trình theo một logic chặt chẽ sẽ giúp người nghe dễ hiểu, dễ dàng nắm bắt được thông tin mà người thuyết trình muốn truyền tải Ngoài ra

nó còn giúp cho người thuyết trình có thể trình bày được một cách lưu loát hơn

Thiết kế bảng trình chiếu

Thiết kế một trang trình chiếu, slide đẹp cũng góp phần không nhỏ vào trong thành công của một bài thuyết trình, slide đẹp, trang trình chiếu rõ ràng sẽ thu hút người xem hơn

Ứng dụng PowerPoint là công cụ được sử dụng phổ biến nhất, giúp người nghe

có thể dễ dàng hiểu được những điều mà bạn đang truyền tải thông qua hình ảnh, các video, biểu đồ… Ngoài ra, còn có các ứng dụng khác như Libre Office Impress, ứng dụng Google Slides, Prezi trực tuyến, PowToon trực tuyến…

Thực hành thuyết trình

Trước khi buổi thuyết trình được diễn ra Người thuyết trình cần phải dành thời gian luyện tập để rèn luyện phong cách thuyết trình và giảm thiểu căng thẳng, gia tăng sự tự tin, phát hiện và sửa chữa sai sót, từ đó tránh lặp lại lỗi khi thuyết trình thực tế Để đạt hiệu quả thì người thuyết trình có thể nhờ bạn bè hoặc người thân lắng nghe buổi thuyết trình thử và sửa lỗi giúp cho buổi thuyết trình có thể thành công hơn

Kiểm tra lại trước khi thuyết trình

Hãy đảm bảo mọi thứ đều hoạt động tốt trước khi buổi thuyết trình được diễn

ra, bạn có thể kiểm tra không gian phòng thuyết trình, mic, máy tính, cũng như chạy thử trước bài thuyết trình của mình xem nó có hoạt động tốt hay không Nếu có sai sót ở đâu thì có thể khắc phục ngay được Nếu mọi thứ đều ổn thì bạn sẽ cảm thấy thoải mái và tự tin hơn, giúp cho buổi thuyết trình của bạn tránh được những rủi ro

Bước 2: Mở bài, nội dung, giao lưu khán giả

Trình bày nội dung một cách khoa học

Để bài thuyết trình được thành công thì cách trình bày cũng đóng một vai trò vô cùng quan trọng Vì vậy cần chia các thành phần nhỏ như đặt vấn đề, nội dung chính

và cuối cùng là kết luận

Nắm rõ quy tắc 10-20-30

10 là số trang của bài thuyết trình: Việc giới hạn 10 slide sẽ giúp cho bài thuyết trình của bạn ngắn gọn, dễ hiểu, không thuyết trình những ý không cần thiết Và cũng giúp người nghe dễ dàng nắm bắt được bố cục, những ý chính của bài thuyết trình

20 là thời lượng trình bày của bài thuyết trình: Bài thuyết trình sẽ được người thuyết trình trình bày trong khoảng 20 phút Bằng việc giới hạn thời gian thuyết trình thì bạn cần lược bỏ những ý không cần thiết và tập trung vào những nội dung chính, quan trọng sẽ truyền tải thông điệp của bạn

30 là phông chữ: Để đảm bảo những người ngồi dưới có thể đọc được chữ của bài thuyết trình Đây chỉ là quy tắc tham khảo vì nó còn phụ thuộc vào nội dung trình bày và tình huống cụ thể mà bạn có thể linh hoạt điều chỉnh

Xây dựng nội dung thuyết trình

Thứ nhất, cần xác định mục tiêu của việc thuyết trình, ví dụ cái bạn muốn người nghe hiểu là gì, quan hệ bạn muốn tạo dựng là gì, với ai và cái bạn muốn người nghe thực hiện

Thứ hai, bạn cần phân tích người nghe bằng cách hãy suy nghĩ về chủ đề thuyết trình trước đám đông dưới góc độ của người nghe Tập trung vào kiến thức của họ về vấn đề bạn thuyết trình, ngôn ngữ sử dụng như thế nào, mối quan tâm của họ là gì, những định kiến, tâm trạng, quan hệ của người nghe…

Thứ ba, là lúc bạn thực hiện phân tích các ý tưởng và xây dựng mạch ý tưởng

Hãy đưa ra cho mình những công việc mục đích rõ ràng: Chuẩn bị nội dung – thông tin cho bài thuyết trình, Tìm hiểu về khán giả – văn hóa của họ, Tìm kiếm chủ

đề, Xây dựng mục tiêu – Xác định mục đích rõ ràng

Phong thái tự tin

Đa số sinh viên khi mới bước chân vào cách cửa Đại học thì đều chưa quen với việc thuyết trình nên vẫn còn rụt rè, e ngại khi phải đứng trước đám đông Vì vậy để

có được phong thái tự tin bạn cần rèn luyện bản thân mình bằng cách giao tiếp với các bạn nhiều hơn, chuẩn bị kĩ bài nói của mình trước khi thuyết trình và giữ cho đầu óc được thoải mái nhất có thể trước khi lên thuyết trình

Ngôn ngữ cơ thể

Ngôn ngữ hình thể cũng đóng một vai trò vô cùng quan trọng trong một bài thuyết trình Khi thuyết trình tránh việc nhìn thẳng trực tiếp vào người nghe hay tránh để tay ra sau lưng hay chỉ tay trực tiếp vào người nghe,… Ngoài các cử chỉ phi ngôn

từ trên thì bạn cũng cần biết rằng trang phục, đầu tóc, mùi hương… cũng cho thấy sự tự tin, chuyên nghiệp và góp phần quan trọng tạo nên sự thành công cho bài thuyết trình của bạn

Chủ động giao lưu hay đặt câu hỏi trước khán giả

Việc giao lưu với khán giả giúp người thuyết trình thỏa mái hơn và không phụ thuộc quá nhiều vào bài thuyết trình hay giấy Thuyết trình là trình bày ý tưởng của mình mà nó còn là tương tác qua lại giữa người nói và người nghe

Quan tâm tới người nghe

Trong một buổi thuyết trình thì người nghe đóng một vai trò vô cùng quan trọng, họ là những người sẽ đồng hành cùng bạn từ đầu buổi thuyết trình cho tới cuối buổi Vì vậy đừng chỉ nói một mình mà hãy quan tâm tới khán giả hay người nghe, trong quá trình nói hãy nhắc đến họ đừng để họ cảm thấy mình là vô hình, thay vì xưng hô là “tôi” thì bạn có thể xưng hô là “chúng ta” để nhắc cho họ là bạn luôn đồng hành cùng họ

Tạo cảm xúc tốt khi thuyết trình

Mọi người khi thuyết trình đa phần chỉ quan tâm tới việc mình nói mà không chú trọng tới việc mình nói như thế nào Cảm xúc của người thuyết trình cũng có ảnh hưởng tới buổi thuyết trình của bạn Nhờ vào cảm xúc từ giọng nói và ngôn ngữ của những người trình bày sẽ giúp cho khán giả có thể hiểu hơn về nội dung Do đó khi

thuyết trình bạn không nên học thuộc lòng hết nội dung mà bạn hãy sử dụng cảm xúc

và khả năng của chính mình để diễn đạt một cách tự tin tin nhất

Bước 3: Kết thúc bài thuyết trình

Phần kết luận

Tóm tắt những điểm chính có trong bài Kết thúc bằng nhận xét ngắn gọn và súc tích Nếu bài thuyết trình là báo cáo kết quả nghiên cứu khoa học thì nên nêu bật được những khám phá mới Cần chỉ ra những hạn chế của đề tài nếu có hướng nghiên cứu phát triển trong tương lai

Việc xây dựng cấu trúc bài thuyết trình này mang lại cho người nghe cảm giác

có sự phân tích, luận cứ, có cảm giác của sự chuyển động tiến lên phía trước và lý do nữa là dễ nhớ

Học hỏi, lắng nghe đánh giá và rút kinh nghiệm

Sau mỗi bài thuyết trình Người thuyết trình sẽ có được những ý kiến đóng góp đến từ người nghe, từ đó có thể rút kinh nghiệm cho các lần thuyết trình kế tiếp Nếu được những chuyên gia trong lĩnh vực này góp ý thì sẽ giúp người thuyết trình nâng

cao kĩ năng thuyết trình

1.5 Yếu tố ảnh hưởng tới kỹ năng thuyết trình của sinh viên

1.5.1 Yếu tố chủ quan

Tâm lý của người thuyết trình: Tâm lý của người thuyết trình phải thật thỏa

mái, người thuyết trình không thể thuyết trình nếu lo lắng ướt đẫm mồ hôi hoặc nói không rõ ràng, ngập ngừng Khi người thuyết trình vừa phải thuyết trình vừa phải suy nghĩ tới những việc khác sẽ làm cho tâm lý người thuyết trình không được ổn định, mất tập trung Ví dụkhi bạn đang vừa phải thuyết trình và vừa phải đón con bạn chuẩn

bị được nhà trẻ thả về lúc này bạn rất khó có thể tập trung vào một công việc nhất định, đặc biệt là một buổi thuyết trình đòi hỏi người thuyết trình phải tập trung cao Lúc này đồng thời người thuyết trình phải lo lắng một lúc hai công việc nên người thuyết trình rất dễ bị căng thẳng, mất tập trung từ đó thuyết trình không hiệu quả Cách khắc phục là nên thư giãn trước khi thuyết trình

Sự tự tin: Nếu người thuyết trình có một phong thái tự tin sẽ gây được ấn tượng

tốt, người thuyết trình nói lưu loát và tự tin thì người nghe sẽ tin tưởng hơn vào những

gì mà người thuyết trình nói Khi người thuyết trình tự tin thì người nghe sẽ cảm giác được bạn đang hiểu rất rõ vấn đề mà bạn đang trình bày với họ từ đó có thể dễ dàng có

được lòng tin từ khán thính giả Và ngược lại nếu bạn không tin tưởng vào những gì bạn nói thì người nghe cũng sẽ không tin tưởng bạn

Ví dụ một người nhân viên bán hàng bột giặt mà họ rất tự tin về sản phẩm của mình, họ có thể dễ dàng nói ra được những thành phần, công dụng, ngày sản xuất,… như vậy sẽ vừa giúp khách hàng (khán thính giả) hiểu được sản phẩm mình định mua

và có cảm giác người bán đã sử dụng qua sản phẩm nên họ sẽ tin tưởng người bán và sẵn sàng mua hàng Ngược lại nếu cũng là người bán hàng đó nếu họ không tự tin nói trước đám đông hay không tự tin về sản phẩm của mình khi họ quảng cáo sản phẩm sẽ không thể nào nói một cách trôi chảy, lưu loát, không nói bật được ra công dụng của sản phẩm từ đó làm cho khách hàng cảm thấy hoang mang và sẽ không biết có nên bỏ tiền ra mua sản phẩm đó hay không

Kỹ năng đọc lưu loát: Yếu tố này đóng một vai trò vô cùng quan trọng đối với

sự thành công của một bài thuyết trình Người thuyết trình có một kỹ năng đọc tốt thì bài thuyết trình sẽ được diễn ra một cách lưu loát, dễ hiểu Ngược lại nếu người thuyết trình đọc kém thì bài thuyết trình sẽ trở nên lâu hơn và người nghe cũng chán nản Không có một kỹ năng đọc tốt từ đó dẫn đến tự ti và ảnh hưởng tới bài thuyết trình Cách khắc phục là đọc kĩ bài thuyết trình trước khi thuyết trình nhiều lần

Ví dụ khi một người giảng viên có kỹ năng đọc tốt thì họ sẽ dễ dàng truyền tải thông tin tới những sinh viên hơn, giúp sinh viên dễ hiểu bài hơn và còn giúp sinh viên tập trung vào bài học, một người giảng viên có thể đọc lưu loát có thể làm cho câu chuyện không bị vấp sinh viên chăm chú nghe

1.5.2 Yếu tố khách quan

Công cụ trình chiếu và các yếu tố ngoại tác

Kỹ năng sử dụng công cụ PowerPoint: Nhờ có phần mềm PowerPoint mà việc thuyết trình trở nên dễ dàng hơn Các ý tưởng được xây dựng dễ dàng hơn và được hỗ trợ, minh họa, giúp cho thời gian xây dựng một bài thuyết trình được tiết kiệm, với đồ họa sắc nét và có hiệu ứng âm thanh nên tạo cho người nghe một cảm giác thích thú và

từ đó thu hút người nghe

Bảng trắng, bảng giấy: Phải đặt ở vị trí có tư thế đứng thuận lợi nhất, bảng phải sạch sẽ, dễ nhìn, kiểm tra loại bút dùng để viết lên bảng, đảm bảo cho bút phải có mực, viết được trên bảng, chữ viết trên bảng phải đủ to, rõ ràng để mọi người có thể nhìn thấy

Máy vi tính và máy chiếu: Khi dùng công cụ hỗ trợ PowerPoint thì cần chú ý tới việc thiết kế các trang slides, chỉ thể hiện những nội dung chính trên slides, nội dung trên một trang chiếu không vượt quá 6 nội dung, điều chỉnh cỡ chữ phù hợp với không gian và người nghe, màu của slides nên hạn chế sử dụng các gam màu nóng, sử dụng ngôn từ nhất quán, cuối cùng là trang chiếu cần phải cân đối Máy chiếu với máy tính cần kiểm tra kỹ trước khi buổi thuyết trình diễn ra, đảm bảo máy phải hoạt động được và các công cụ hỗ trợ máy kèm theo

Yếu tố không gian và thời gian thuyết trình

Không gian cũng có ảnh hưởng không nhỏ tới buổi thuyết trình Kích thước của căn phòng phải phù hợp với số lượng khán giả Nếu phòng quá nhỏ thì sẽ ảnh hưởng tới khán giả, nhiều người sẽ không có chỗ để ngồi nghe, vì vậy cần chọn không gian thuyết trình phù hợp, đảm bảo cho khán giả có chỗ ngồi thoải mái mà vẫn đáp ứng được hiệu ứng âm thanh và hình ảnh

Thời gian thuyết trình: Phải chọn thời gian thuyết trình vào buổi sáng hoặc buổi chiều, tránh thuyết trình vào giữa trưa, đúng giờ cơm, làm cho thính giả mệt mỏi và không tiếp thu những gì bạn nói Buổi thuyết trình nên diễn ra trong khoảng thời gian

từ 15-30 phút, thời gian quá dài sẽ làm cho khán giả thấy chán nản và ngược lại thời gian quá ngắn thì sẽ không truyền tải được hết lượng thông tin

Yếu tố khán giả

Khán giả hay khán thính đóng một vai trò vô cùng to lớn góp phần thành công cho một buổi thuyết trình, thuyết trình cũng giống như đang giao tiếp, là quá trình trao đổi thông tin giữa người nói và người nghe vì vậy nếu buổi thuyết trình mà không có người nghe thì buổi thuyết trình đó không được tính là thành công

Một buổi thuyết trình thành công là buổi thuyết trình được khán giả chăm chú lắng nghe, hiểu và tiếp thu được những gì bạn truyền đạt, họ chung vui và chia sẻ lo lắng cùng với bạn, một buổi thuyết trình mà được nhiều khán giả ủng hộ, chăm chú lắng nghe vừa giúp cho người thuyết trình có tâm trạng thỏa mái, hào hứng vừa giúp cho người nghe dễ hiểu những gì mà bạn muốn truyền đạt

Đôi khi có những buổi thuyết trình mà khán giả, không chú ý lắng nghe, cười đùa làm ảnh hưởng tới người khác Khi gặp tình huống này thì người thuyết trình cần phải bình tĩnh, nhắc nhở gián tiếp bằng cách đổi hướng thuyết trình, như là kể lại một câu truyện cười, một đoạn phim hay chơi một trò chơi ngắn, nhưng tốt nhất là người

thuyết trình nên xem lại chính bản thân mình, có thể do giọng đọc như ru ngủ, các thức thuyết trình thiếu nhiệt huyết, hăng hái, độc thoại,… dẫn tới việc người nghe chán nản, không tập trung

Yếu tố nội dung của bài thuyết trình

Có nhiều chủ đề khác nhau nên cũng có nhiều nội dung khác nhau, tuy nhiên để tăng tính hấp dẫn và thu hút khán giả thì bài thuyết trình cũng cần phải mang tính mới

lạ, đặc sắc,… Bố cục trình bày của bài thuyết trình cũng phải được chia làm ba phần là: mở đầu, nội dung, kết thúc Ở phần mở đầu với một câu nói dí dỏm hay slides bắt mắt có thể thu hút được thiện cảm của khán giả ngay từ lúc đầu, tạo cho khán giả cảm giác tò mò về nội dung đằng sau Phần Nội dung nêu bật được những ý chính mà bạn đang thuyết trình, ví dụbạn đang thuyết trình về một đề tài khoa học thì bạn cần phải nêu được vấn đề nghiên cứu, bao gồm lý do, nội dung, phạm vi, giá trị của đề tài nghiên cứu Kết thúc đoạn đầu là tạo ấn tượng với khán giả, nội dung là cung cấp thông tin còn đoạn cuối cùng cần nêu ra ý nghĩa, rút ra bài học

Kỹ năng thuyết trình của sinh viên Khoa QLXH trường ĐHNVHN có đạt hiệu quả hay không cũng phụ thuộc rất nhiều vào quá trình học và rèn luyện tại trường Việc đưa chương trình giảng dạy kỹ năng thuyết trình vào trong chương trình học của sinh viên Khoa QLXH nói riêng sinh viên trường ĐHNVHN nói chung, đã tạo điều kiện cho sinh viên tiếp cận một cách chính thức về các vấn đề về thuyết trình và kỹ năng thuyết trình Qua đó sinh viên có thể định hình được một cách hệ thống về kỹ năng thuyết trình, cũng có thể xác định được phương pháp rèn luyện kỹ năng thuyết trình cho bản thân một cách hiệu quả

Tiểu kết chương 1

Như vậy, trong chương 1 nhóm nghiên cứu đã đề cập tới các vấn đề liên quan tới các khái niệm về kỹ năng và kỹ năng thuyết trình Nhóm nghiên cứu trên cơ sở kế thừa các nghiên cứu trước đã khái quát và đưa một số khái niệm cơ bản như: khái niệm

về kỹ năng, thuyết trình, kỹ năng thuyết trình, kỹ năng thuyết trình của sinh viên Trên

cơ sở đó nhóm nghiên cứu đề cập tới các vấn đề tầm quan trọng của kỹ năng thuyết trình đối với sinh viên, các yếu tố ảnh hưởng tới kỹ năng thuyết trình, thuận lợi và khó khăn trong việc rèn luyện kỹ năng thuyết trình trong bối cảnh học trực tuyến hiện nay làm cơ sở đề nhóm nghiên cứu khảo sát thực trạng ở Chương 2

CHƯƠNG 2

THỰC TRẠNG KỸ NĂNG THUYẾT TRÌNH CỦA SINH VIÊN KHOA

QUẢN LÝ XÃ HỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC NỘI VỤ HÀ NỘI

2.1 Khái quát về địa bàn nghiên cứu

2.1.1 Giới thiệu chung về khoa Quản lý xã hội Trường Đại học Nội vụ Hà Nội

Khoa Quản lý xã hội được thành lập theo Quyết định 663/QĐ-ĐHNV ngày 17 tháng 4 năm 2018 của Hiệu trưởng Trường Đại học Nội vụ Hà Nội trên cơ sở Khoa Văn hóa Thông tin và xã hội

Khoa Quản lý xã hội là đơn vị thuộc Trường Đại học Nội vụ Hà Nội có chức năng tổ chức thực hiện quá trình đào tạo, bồi dưỡng nguồn nhân lực có trình độ đại học, sau đại học và thấp hơn trong lĩnh vực quản lý văn hóa, thông tin thư viện và các ngành nghề khác có liên quan; hợp tác quốc tế; nghiên cứu khoa học và triển khai áp dụng tiến bộ khoa học công nghệ phục vụ phát triển kinh tế - xã hội

Khoa có 04 bộ môn trực thuộc Khoa:

- Bộ môn Văn hóa: Quản lý các học phần và hoạt động chuyên môn thuộc Chương trình đào tạo đại học ngành Quản lý văn hóa, Văn hóa học, Quản trị dịch vụ

du lịch và lữ hành

- Bộ môn Thông tin - Thư viện: Quản lý các học phần và hoạt động chuyên môn thuộc Chương trình đào tạo đại học ngành Thông tin - thư viện

- Bộ môn Xã hội: Quản lý các học phần thuộc khối đại cương, xã hội

- Bộ môn Giáo dục thể chất và Quốc phòng: Quản lý chương trình đào tạo quốc phòng và an ninh theo quy định, học phần giáo dục thể chất cho toàn trường

2.1.2 Giới thiệu khách thể nghiên cứu

Chúng tôi đã tiến hành khảo sát online 150 sinh viên gồm 50 sinh viên ngành Thông tin thư viện (TTTV), 50 sinh viên ngành Quản lý văn hóa (QLVH) và 50 sinh viên ngành Văn hóa học (VHH) của khoa Quản lý xã hội Trong đó có 49 sinh viên nam (chiếm 32.6%) và 101 sinh viên nữ (chiếm 67.3%) Do đặc thù của ngành học, tỷ

lệ sinh viên nữ khảo sát được chiếm phần lớn trong tổng số khách thể mà chúng tôi

nghiên cứu Ngoài ra, chúng tôi cũng tổ chức khảo sát online 21 giảng viên có giảng

dạy sinh viên khoa Quản lý xã hội [Phụ lục hình ảnh]

Biểu đồ 1 Tỷ lệ giảng viên theo giới tính

Biểu đồ 2 Tỷ lệ sinh viên theo giới tính

2.2 Khảo sát thực trạng kỹ năng thuyết trình của sinh viên khoa Quản lý

xã hội Trường Đại học Nội vụ Hà Nội

2.2.1 Nhận thức của sinh viên về kỹ năng thuyết trình

Hiện nay công nghệ thông tin đang ngày càng phát triển, các kỹ năng thường được sử dụng trên trường lớp cũng được đa dạng hoá và trở nên quen thuộc đối với sinh viên, giảng viên Một trong số đó là kỹ năng thuyết trình Thông qua việc rèn luyện kỹ năng thuyết trình sinh viên còn rèn luyện được thêm các khả năng khác như: làm việc nhóm, khả năng tư duy phản biện, khả năng tìm tòi và sáng tạo, sau khi ra trường kỹ năng thuyết trình còn giúp sinh viên tự tin và thành công trong công việc.Chính vì vậy mà sinh viên khoa Quản lý xã hội trường ĐHNVHN dường như cũng nhận thức được tầm quan trọng của kỹ năng thuyết trình

Biểu đồ 3 Nhận thức của giảng viên và sinh viên về tầm quan trọng của kỹ năng

thuyết trình

Qua kết quả ở biểu đồ trên cho thấy, tất cả giảng viên và sinh viên đều nhận thức được tầm quan trọng của kỹ năng thuyết trình Trong đó, có 20 giảng viên (chiếm 95.2%) và 123 sinh viên (chiếm 1.64%) cho rằng là rất quan trọng; còn lại, 1 giảng viên (chiếm 4.8%) và 26 sinh viên (chiếm 0.34%) cho rằng là quan trọng Qua phỏng

vấn, sinh viên Đinh Q H cho rằng: “Kỹ năng thuyết trình có tầm quan trọng vô cùng

to lớn, vì khi trang bị được kỹ năng này sẽ giúp mình trở nên tự tin hơn Ngoài ra, việc rèn luyện kỹ năng thuyết trình còn giúp mình có nhiều cơ hội hơn trong tương lai”

Thầy Lê N D trả lời phỏng vấn cũng cho rằng “Kỹ năng thuyết trình rất quan trọng

Nó là một kỹ năng cần thiết cho các hoạt động học tập và nghiên cứu”

Như vậy việc thuyết trình không chỉ quan trọng đối với sinh viên mà còn rất quan trọng với giảng viên trong giảng dạy

Từ đó, ta thấy được nhận thức của sinh viên về khái niệm kỹ năng thuyết trình theo nhóm ngành được thể hiện ở bảng 2.1

Bảng 2.1 Nhận thức của sinh viên về khái niệm kỹ năng thuyết trình theo nhóm ngành

hợp kiến thức, công cụ, thái

độ vào trong quá trình

truyền đạt, từ đó làm cho

buổi thuyết trình trở nên hấp

dẫn, thu hút được nhiều sự

quan tâm và đánh giá cao

của người nghe

27 54 36 72 44 88 107 71.3

Theo bảng 2.1 ta thấy nhận thức của sinh viên về khái niệm kỹ năng thuyết trình theo nhóm ngành rất đa dạng Trong đó phần lớn sinh viên các nhóm ngành (chiếm 71.3% tổng số sinh viên) cho rằng thuyết trình là biết cách sử dụng, phối hợp kiến thức, công cụ, thái độ vào trong quá trình truyền đạt, từ đó làm cho buổi thuyết trình trở nên hấp dẫn, thu hút được nhiều sự quan tâm và đánh giá cao của người nghe Chỉ có 2 sinh viên (chiếm 1.33%) đến từ hai nhóm ngành Thông tin thư viện và Quản

lý văn hóa cho rằng thuyết trình là thuyết phục những người nghe nghe theo ý định của mình, chấp nhận các quan điểm mình đưa ra

Tóm lại tất cả các sinh viên đều nhận thức được khái niệm thuyết trình là gì và mỗi sinh viên sẽ có khái niệm thuyết trình khác nhau

2.2.2 Mức độ đạt được kỹ năng thuyết trình của sinh viên

Sau khi khảo sát nhận thức của sinh viên về tầm quan trọng và khái niệm của kỹ năng thuyết trình chúng tôi đã đưa ra một số nội dung để sinh viên tự đánh giá mức độ

kỹ năng thuyết trình của bản thân

Bảng 2.2 Sinh viên tự đánh giá kỹ năng thuyết trình của mình

tình huống bất ngờ xảy

ra

7 4.6 25 16.6 60 40 42 28 16 10.6

Khả năng vượt qua tâm

lý sợ diễn thuyết trước

đám đông

15 10 25 16.6 54 36 34 22.6 22 14.6

Từ bảng 2.2, sinh viên tự đánh giá kỹ năng thuyết trình của bản thân theo các nội dung cụ thể như sau:

Thứ nhất, việc giới thiệu bản thân và chủ đề bài thuyết trình là không hề khó

Kết quả bảng 2.2 cũng cho thấy rằng có 57 sinh viên (chiếm 38%) tự đánh giá ở mức

độ Bình thường, 40 sinh viên (chiếm 26.6%) tự đánh giá ở mức độ Tốt và 25 sinh viên (chiếm 16.6%)tự đánh giá ở mức độ Rất Tốt Tuy đánh giá ở hai mức độ Tốt và Rất tốt còn chưa cao nhưng đa phần các bạn sinh viên đều có thể giới thiệu bản thân và chủ đề bài thuyết trình

Thứ hai, nội dung bài thuyết trình có tính khoa học, giáo dục, cấu trúc logic, lập

luận chặt chẽ… có 55 sinh viên (chiếm 36.6%) cho rằng ở mức Tốt Qua quan sát, sinh viên thường chỉ dựa vào các tài liệu tham khảo vì cho rằng cứ theo tài liệu là đã đủ ý

Thứ ba, xét về âm lượng, kiểm soát tốc độ, điểm nhấn, phát âm chuẩn… có 71

sinh viên (chiếm 47.3%) cho rằng ở mức Bình thường Đa phần các bạn sinh viên đều phát âm đúng và âm lượng khi thuyết trình phù hợp Tuy nhiên vẫn còn một số sinh viên bị ngọng “l” và “n”, phát âm và dùng từ ngữ địa phương nên đôi khi không rõ

Thứ tư, về trang phục và ngôn ngữ cơ thể có 64 sinh viên (chiếm 42.6%) cho

rằng ở mức Bình thường Qua quan sát, sinh viên luôn ăn mặc đơn giản nên không bị coi là không phù hợp Do khi thuyết trình sinh viên còn thiếu cảm xúc, chưa biết sử dụng ngôn ngữ cơ thể và đa phần chỉ đứng yên thuyết trình gây nhàm chán cho người nghe

Thứ năm,phương pháp thuyết trình (kết hợp sử dụng phương tiện, hình ảnh )

có 49 sinh viên (chiếm 32.6%) cho rằng ở mức Bình thường Hiện nay sinh viên tiếp cận với công nghệ rất nhanh nên đều có thể sử dụng thành thạo các phương tiện, phần mềm, hình ảnh,… hỗ trợ cho kỹ năng thuyết trình của bản thân

Thứ sáu, khả năng làm việc nhóm có 58 sinh viên (chiếm 38.6%) cho rằng ở

mức Tốt Đa phần khi được giảng viên giao chủ đề thuyết trình các bạn sinh viên thường bầu ra một nhóm trưởng và phân chia đều các nhiệm vụ để có thể hỗ trợ lẫn nhau một cách tốt nhất khi làm việc nhóm

Thứ bảy, khả năng xử lý khi có tình huống bất ngờ xảy ra Có 16.6% sinh viên

cho rằng chưa thể xử lý tình huống bất ngờ xảy ra Khi đó sinh viên thường lúng túng, chưa thể xử lý một cách khôn khéo gây ảnh hưởng đến bài thuyết trình