Có được thành qu to l n này, dân tả ớ ộc ta đã trải qua bao khó khăn, mất mát và hi sinh, mỗi người dân là một chiến sĩ nhất loạt đồng tâm đoàn kết trong một mặt trận dướ ự lãnh đại s o
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH T Ế QUỐ C DÂN
Quan điể m của chủ nghĩa Mác – Lênin về liên minh giai cấp và sự vận dụng
của Đảng trong quá trình xây d ng kh ự ối đại đoàn kế t dân t c ộ
ở nướ c ta hi n nay. ệ
Họ tên: Ph m Ngạ ọc Bích MSV: 11200519 Lớp h c ph n: ọ ầ Chủ nghĩa xã hội khoa học(121)_19 Lớp chuyên ngành: Kinh t phát tri n 62A ế ể GVHD: TS Nguyễn Văn Thuân
Hà Nội, năm 2021
Trang 2MỤC L C Ụ
Trang
LỜI NÓI ĐẦU.……… 3
A LÝ LU N Ậ QUAN ĐIỂM CỦA CH Ủ NGHĨA MÁC – LÊNIN V LIÊN Ề MINH GIAI CẤP……… 5
1 TÍNH T T Y U C A LIÊN MINH GIAI CẤ Ế Ủ Ấ ………P …5 2 CƠ SỞ KHÁCH QUAN C A LIÊN MINH GIAI CỦ ẤP………7
3 N I DUNG C A LIÊN MINH GIAI CỘ Ủ Ấ ……… P 7
3.1 N i dung kinh tộ ế……… 7
3.2 N i dung chính trộ ị……… 8
3.3 Nội dung văn hóa – xã hội……… 8
4 CÁC NGUYÊN T C CẮ ỦA LIÊN MINH GIAI CẤP……….9
B S V N D NG CỰ Ậ Ụ ỦA ĐẢNG TA TRONG TRONG QUÁ TRÌNH XÂY DỰNG KHỐI ĐẠI ĐOÀN KẾT DÂN TỘC……… 11
1 CÁC NỘI DUNG ÁP DỤNG………11
2 TH C TR NG ÁP DỰ Ạ ỤNG……… 12
2.1 M t s k t quộ ố ế ả đạt được………12
2.2 M t s vộ ố ấn đề còn tồn đọng……… 14
3 GIẢI PHÁP………15
LỜI KẾT………17
TÀI LI U THAM KHỆ ẢO………18
Trang 3
LỜI NÓI ĐẦU
Lý luận về liên minh giai c p và t ng l p trong cách m ng xã h i ch ấ ầ ớ ạ ộ ủ nghĩa là một trong nh ng vữ ấn đề cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lênin, g n li n v i xây d ng ch ắ ề ớ ự ế
độ chính trị xã h i ch ộ ủ nghĩa Trong giai đoạn cách mạng hiện nay, h lý lu n v ệ ậ ề liên minh giai c p và các t ng l p trong xã hấ ầ ớ ội được Đảng ta kiên định thực hiện và
bổ sung, phát tri n, xây dể ựng n n t ng khề ả ối đại đoàn kết toàn dân t c trong s ộ ự nghiệp xây dựng và b o v T ả ệ ổ quốc
Cách m ng xã hạ ội ch nghĩa là cuộc đấu tranh b n bủ ề ỉ, kiên trì và đầy khó khăn để đem lại tự do, bình đẳng cho nhân dân Dưới sự lãnh đạo tài tình của Đảng và Bác
Hồ, dân t c Viộ ệt Nam đã bảo vệ vững vàng T ổ quốc và đang từng bước xây d ng ự một nhà nước xã h i ch ộ ủ nghĩa to đẹp hơn, giàu có hơn, sánh vai cùng bè bạn năm châu Có được thành qu to l n này, dân tả ớ ộc ta đã trải qua bao khó khăn, mất mát
và hi sinh, mỗi người dân là một chiến sĩ nhất loạt đồng tâm đoàn kết trong một mặt trận dướ ự lãnh đại s o của Đảng, đó là cuộc đấu tranh của toàn dân tộc
C.Mác và Ph.Ăngghen đã luận bàn đến liên minh giai c p ấ và đi đến kết lu n rằng, ậ những cuộc cách m ng sạ ắp t i ch có th ớ ỉ ể thu được nh ng th ng lữ ắ ợi nếu giai cấp nông dân ng hủ ộ những cuộc đấu tranh c a giai c p vô s n, nủ ấ ả ếu không thì bài “đơn ca” cách mạng của giai c p vô s n ch c ch n s ấ ả ắ ắ ẽ trở thành bài “ai điếu”
Ngày nay trước sự biến động ph c tứ ạp, khó lường của tình hình th ế giới, trước sự phát 1 tri n quanh co c a l ch s , nh t là tể ủ ị ử ấ ừ sau khi ch Xã h i Ch ế độ ộ ủ nghĩa ở Liên Xô và Đông Âu sụp đổ, phong trào cách m ng th ạ ế giới lâm vào thoái trào, Chủ nghĩa Tư bản tạm thắng thế Trong b i cố ảnh đó, việc nhận thức đúng đắn về liên minh giai c p không ch ấ ỉ có ý nghĩa lý luận sâu sắc, mà còn có ý nghĩa thực
Trang 4tiễn hết s c to l n, quan trứ ớ ọng đố ới v i mỗi Đảng Cộng Sản nói chung và Đảng
Cộng Sản Việt Nam nói riêng
Xuất phát t ừ thự ế ấp bách đó, với vốn kiến thc t c ức đã học, cùng v i s ớ ự hướng dẫn nhiệt tình c a th y giáo, gi ng viên: Nguyủ ầ ả ễn Văn Thuân, em m nh dạ ạn nghiên cứu đề
tài: “Quan điểm của ch ủ nghĩa Mác – Lênin về liên minh giai c p và s v n d ng ấ ự ậ ụ
của Đảng trong quá trình xây d ng khự ối đại đoàn kết dân t c ộ ở nước ta hi n nayệ ”
Do thời gian và trình độ có hạn nên các vấn đề em trình bày không tránh kh i nhiỏ ều thiếu sót, rất mong nhận được ý kiến đánh giá, nhận xét của thầy để bài ti u lu n cể ậ ủa
em hoàn chỉnh hơn
Em xin chân thành cảm ơn!
Trang 5A LÝ LU N Ậ QUAN ĐIỂ M CỦA CHỦ NGHĨA MÁC – LÊNIN VỀ LIÊN MINH
GIAI C P Ấ
1 TÍNH T T Y U C A LIÊN MINH GIAI C P Ấ Ế Ủ Ấ
Ở thời kỳ lịch s khi mà giai c p nông nhân còn là lử ấ ực lượng đông đảo trong xã hội, thì vi c giai c p công nhân th c hi n liên k t v i giai cệ ấ ự ệ ế ớ ấp nông dân như một điều tất y u khách quan c a cách m ng XHCN S ế ủ ạ ự liên minh đó có thể thực hiện được do có cơ sở khách quan c a nó ủ
Khi nghiên c u th c tiứ ự ễn các phong trào đấu tranh của giai cấp công nhân ch ng ố lại s áp b c, bóc l t c a giai cự ứ ộ ủ ấp tư sản ở châu Âu, nhất là các nước Anh, Pháp t ừ thế k XIX, C.Mác và Ph.ỷ Ăngghen đã nêu ra nhiều lý lu n n n tậ ề ảng định hướng cho cuộc đấu tranh c a giai củ ấp công nhân đi đến thắng lợi, trong đó lý luận về liên minh công, nông đã được khái quát thành vấn đề mang tính nguyên t c Các ông ắ chỉ ra r ng, nhi u cuằ ề ộc đấu tranh c a giai củ ấp công nhân ở những nước này thất bại chủ y u là do giai cế ấp công nhân “đơn độc” vì đã không tổ chức liên minh với giai cấp công nhân
Vận d ng và sáng tụ ạo quan điể ấy trong giai đoạm n chủ nghĩa tư bản đã phát triển cao, bước sang giai đoạn đế quốc chủ nghĩa, V.I.Lênin cũng khẳng định liên minh giai c p là vấ ấn đề mang tính nguyên tắc để đả m bảo cho cuộc th ng l i c a cácắ ợ ủ h mạng XHCN tháng Mười Nga năm 1917 Ông chỉ rõ: “Nếu không liên minh với nông dân thì không th ể có được chính quy n c a giai c p vô s n, không th ề ủ ấ ả ể nghĩ được đến vi c duy trì chính quyệ ền đó… Nguyên tắc cao nhất c a chuyên chính là ủ duy trì kh i liên minh gi a giai c p vô số ữ ấ ản và nông dân để giai cấp vô sản có th ể giữ được vai trò lãnh đạo và chính quyền nhà nước”
Trang 6Sự c n thi t cầ ế ủa liên minh giai c p không ch t phía giai c p vô s n mà còn t ấ ỉ ừ ấ ả ừ phía giai c p nông dân Giai c p nông dân và các t ng l p nhân dân ấ ấ ầ ớ lao động khác cũng không thể thoát khỏi ách áp b c bóc l t c a giai cứ ộ ủ ấp tư sản, không thể được giải phóng m t cách th c s và triộ ự ự ệt để ếu không liên minh với giai c p vô s n ấ ản, không tr ở thành ngườ ạn đồi b ng minh của giai cấp vô s n C Mác khả ẳng định:
“Đứng trước giai cấp tư sản ph n cách mả ạng đã liên minh lại thì dĩ nhiên là những phần t ử đã được cách mạng hóa c a giai c p tiủ ấ ểu tư sản và c a nông dân, ph i liên ủ ả minh với người đại biểu chủ y u cho nh ng l i ích cách mế ữ ợ ạng, t c là giai c p vô ứ ấ sản cách mạng”(1) Vì, “ người nông dân th y rấ ằng giai c p vô s n thành th ị, giai
cấp có s m nh lứ ệ ật đổ chế độ tư sản là ngườ ạn đồng minh, người lãnh đạ i b o tự nhiên của mình”
Lịch s ử chỉ ra r ng, sằ ự phát tri n cể ủa phương thức sản xu t công nghi p ngày càng ấ ệ
mở rộng thì t t y u giai c p công nhân s ấ ế ấ ẽ ngày càng tăng lên về số lượng Ngược lại, giai c p nông nhân ngày càng giấ ảm đi Tuy nhiên, đối với những quốc gia khác nhau và th i k lờ ỳ ịch s khác nhau, quá trình này l i diử ạ ễn ra không đồng đều và cân bằng
Dưới góc độ chính trị, trong m t ch ộ ế độ xã h i nhất định, chính cuộ ộc đấu tranh giai c p c a cái giai c p có lấ ủ ấ ợi ích đố ập nhau đặt ra như cầu tất yếu khách quan i l mỗi giai cấp đứng ở vị trí trung tâm đều ph i tìm cách liên minh v i các giai c p, ả ớ ấ tầng lớp xã h i khác có nh ng l i ích phù h p vộ ữ ợ ợ ới mình để ập h p l t ợ ực lượng thực hiện nh ng nhu c u và l i ích chung ữ ầ ợ
Dưới góc độ kinh tế, xuất phát t yêu cừ ầu khách quan quá trình đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và chuy n dể ịch cơ cấu kinh t t o nên tính t t y u v kinh ế ạ ấ ế ề
tế c a liên minh giai c p v i vai trò là nhân t ủ ấ ớ ố quyết định cho s ự thắng l i hoàn ợ toàn c a CNXH ủ
Như vậy có thể thấy, xuất phát t ừ lợi ích ừ mục tiêu chung và v trí, vai trò c, t ị ủa các giai c p trong tấ ừng giai đoạn lịch sử cùng v i yêu cớ ầu đặ điểc m kinh t , chính ế
Trang 7trị, xã hội mà các giai c p ph i liên minh ch t ch , thấ ả ặ ẽ ống nhất v i nhau ớ như một lẽ tất y u Liên minh giai c p là s ế ấ ự đoàn kết, h p l c, hợ ự ợp tác đặc biệt của giai cấp công nhân, giai cấp nông dân và đội ngũ trí thức nhằm th c hi n nhu cự ệ ầu và l i ích ợ của m i lỗ ực lượng nói riêng và c a toàn khủ ối liên minh nói chung, đồng thời góp phần th c hi n l i ích chung c a 1 dân t c, qu c gia trong s nghi p xây d ng Ch ự ệ ợ ủ ộ ố ự ệ ự ủ nghĩa xã hội
2 CƠ SỞ KHÁCH QUAN C A LIÊN MINH GIAI C P Ủ Ấ
• Liên minh công nông xu t phát t mấ ừ ối liên h t nhiên g n bó và s ệ ự ắ ự thống nhất lợi ích cơ bản của giai c p công nhân và giai c p nông dân do b n ch t cấ ấ ả ấ ủa CNXH quy định Cả hai giai cấp đều là những người lao động bị áp b c vì vứ ậy
có cùng m c tiêu, nguy n v ng mu n gi i phóng kh i áp b c, bóc lụ ệ ọ ố ả ỏ ứ ột, b t cấ ộng
• Xuất phát từ nhu cầu nội tại của cách mạng xã hội chủ nghĩa, tạo nên động lực cách mạng, đảm bảo vai trò lãnh đạo của giai cấp công nhân, là điều kiện quyết định thắng lợi trong cuộc đấu tranh giành chính quyền và công cuộc cải tạo và xây dựng xã hội mới
• Liên minh công nông – – trí là sự gắn bó thống nhất giữa nông nghiệp, công nghiệp và khoa học công nghệ trong điều kiện của một nước nông nghiệp đang tiến hành công nghiệp hóa hiện đại hóa
3 NỘI DUNG CỦA LIÊN MINH GIAI CẤP
Liên minh giai c p là liên minh, h p tác toàn di n trên t t cấ ợ ệ ấ ả các lĩnh vực đờ ối s ng
xã h i, các n i dung c a liên minh giai c p có m i liên hộ ộ ủ ấ ố ệ chặt ch và chi ph i lẽ ố ẫn nhau
3.1 Lĩnh vực kinh tế
Đây là nội dung cơ bản nhất và là nội dung quyết định, là cơ sở vật chất – kỹ thuật của liên minh Thực ch t n i dung liên minh v kinh t là nhấ ộ ề ế ằm đảm bảo đúng đắn
Trang 8được các lợi ích, trước h t là l i ích v kinh t , bế ợ ề ế ảo đảm tất c các giai t ng trong xã ả ầ hội đều bình đẳng Các l i ích này không i kháng nhau, vợ đố ề cơ bản là th ng nhố ất nhưng vẫn thường xảy ra mâu thuẫn Cần nhanh chóng phát hiện ra những muâu thuẫn ấy và gi i quy t k p th i Các l i ích kinh t là sả ế ị ờ ợ ế ợi ch xuyên su t n i dung ỉ đỏ ố ộ kinh t , là ch t keo k t dính các giai c p t ng lế ấ ế ấ ầ ớp
Quá trình k t h p các l i ích kinh tế ợ ợ ế được bi u hi n b ng sể ệ ằ ự tác động qua l i giạ ữa công nghi p, nông nghi p, và khoa h c công nghệ ệ ọ ệ, đặc bi t là quan hệ ở ệ giữa nhà nước v i công nhân, nông dân và trí th c, gi a nghiên c u, triớ ứ ữ ứ ển khai các k t qu ế ả nghiên cứu với việc chăm lo đời sống của đội ngũ trí thức,…
Các giai c p cùng nhau th c hi n quy n s h u và s dấ ự ệ ề ở ữ ử ụng các tư liệu s n xu t ch ả ấ ủ yếu của xã h i, tài nguyên cộ ủa đất nước ph c vụ ụ cho l i ích và cuợ ộc s ng cố ủa các giai c p, cùng nhau h p tác trong qu n lý, phát tri n s n xu t và phân ph i s n phấ ợ ả ể ả ấ ố ả ẩm
xã h ội
3.2 Lĩnh vực chính tr ị
Về m t chính tr , liên minh này th ặ ị ể hiện ở chỗ mục tiêu, l i ích chính tr ợ ị cơ bản nhất củacác giai c p và tấ ầng lớp này là độc lập dân t c và ch ộ ủ nghĩa xã hội Để đạt được mục tiêu và lợi ích đó cần thực hiện kh i liên minh giai c p b n vố ấ ề ững, ch t ch ặ ẽ Thực chất của liên minh về chính trị là nh m t p hằ ậ ợp, đoàn kế ộng rãi đượ ất c t r c t ả các giai c p, các t ng l p trong xã hấ ầ ớ ội nhằm đạt được mục tiêu độ ậc l p dân t c và ộ chủ nghĩa xã hội
Khối liên minh gi a giai cấp công nhân với giai cấp nông dân và t ng l p trí th c ữ ầ ớ ứ cần th c hi n nh m tự ệ ằ ạo cơ sở chính tr - xã h i v ng ch c cho khị ộ ữ ắ ối đại đoàn kết toàn dân, t o thành s c m nh t ng hạ ứ ạ ổ ợp vượt qua mọi khó khăn thử thách và đập tan mọi
âm mưu chống phá s nghi p xây d ng CNXH ự ệ ụ
3.3 Lĩnh vực văn hóa xã hội
Nội dung liên minh về văn hóa xã hội th c chự ất là đi đến các m c tiêu mụ ọi người
đều phải được quyền hưởng thụ m t cách ộ công bằng t cả nh ng thành quả c a tấ ữ ủ
Trang 9tăng trưởng kinh tế với tiến bộ và công bằng xã hội, với phương châm tất cả vì con người mà trước hết mọi người đều phải có công ăn việc làm không để người lao động th t nghi p, nhấ ệ ất là lao động ở nông thôn, gia đình thương binh liệt sĩ người có công với nước, những người đang còn phải gánh ch u h u qu chiị ậ ả ến tranh Đó vừa
là m t nhi m v c a xã h i, vộ ệ ụ ủ ộ ừa có ý nghĩa giáo dục truy n thề ống, đạo lý, l i số ống…\
Sự h p tác gi a công nhân, nông dân và trí th c là tiợ ữ ứ ền đề để kh c ph c s khác biắ ụ ự ệt giữa các giai t ng trong xã hội, gi a thành thị và nông thôn, giầ ữ ữa lao động trí óc và lao động chân tay,…
4 CÁC NGUYÊN T C CẮ ỦA LIÊN MINH GIAI C P Ấ
• Đảm bảo vai trò lãnh đạo của giai c p công nhân trong kh i liên minhấ ố Đây
là vấn đề có tính nguyên tắc để có th tể ừng bước th c hi n m c tiêu, l i ích cự ệ ụ ợ ủa liên minh trên lập trường c a giai c p công nhân ủ ấ
• Đảm bảo nguyên t c t nguyắ ự ện để khối liên minh b n v ng, lâu dàiề ữ
V.I.Lênin đã nhiều lần nhắc nhở những người cộng sản ở Nga là ph i bả ằng những việc làm c ụ thể để cho giai c p nông dân th y rấ ấ ằng, đi với giai cấp vô sản có lợi hơn đi với giai cấp tư sản, từ đó họ tự nguyện đi với giai c p công ấ nhân Có th c hiự ện trên tinh th n t nguy n thì kh i liên minh gi a giai cầ ự ệ ố ữ ấp công nhân v i giai c p nông dân m i có th b n vớ ấ ớ ể ề ững, lâu dài
• Kết hợp và giải quyết đúng đắn lợi ích c a c các giai c p trong kh i liên ủ ả ấ ố
minh, vì xét cho cùng quan h ệ giữa các giai c p và quan h ấ ệ giữa các chủ thể lợi ích, mà trong đó hệ thống l i ích kinh t ợ ế là cơ sở quyết định nh t và nhấ ạy cảm nh t H liên k t vấ ọ ế ới nhau trước hết là nhằm tho mãn các nhu c u kinh tả ầ ế, mưu cầu sự sống, thoát kh i nghèo nàn ỏ
Giai c p công nhân và giai c p nông dân có nh ng lấ ấ ữ ợi ích cơ bản là th ng nh t, ố ấ bởi vì h ọ đều là những người lao động, đều bị bóc lột dưới ch ủ nghĩa tư bản
Sự thống nh t l i ích này tấ ợ ạo điều ki n ệ thực hi n s liên minh gi a h Song, ệ ự ữ ọ
Trang 10giữa giai c p công nhân và giai c p nông dân là nh ng ch ấ ấ ữ ủ thể kinh t khác ế nhau Giai cấp công nhân đại diện cho phương thức sản xu t m i c ng s n ch ấ ớ ộ ả ủ nghĩa Giai cấp nông dân g n v i ch ắ ớ ế độ tư hữu nhỏ Mà chế độ tư hữu nhỏ thì mâu thu n vẫ ới phương thức sản xu t c ng s n ch ấ ộ ả ủ nghĩa là xóa bỏ chế độ tư hữu v ề tư liệu s n xu t Do v y cả ấ ậ ần ph i quan tâm gi i quy t mâu thu n này, ả ả ế ẫ phải thường xuyên phát hi n nh ng mâu thu n n y sinh và gi i quy t k p th i, ệ ữ ẫ ả ả ế ị ờ phải chú ý t i nh ng l i ích thi t th c c a nông dân ớ ữ ợ ế ự ủ
Trang 11B V N D Ậ ỤNG
SỰ V N D NG C Ậ Ụ ỦA ĐẢ NG TA TRONG TRONG QUÁ TRÌNH
XÂY D NG KH Ự ỐI ĐẠI ĐOÀN KẾ T DÂN T C Ộ
1 CÁC N I DUNG ÁP DỘ ỤNG
Đoàn kết là một truy n th ng quý báu c a dân t c Viề ố ủ ộ ệt Nam Đại đoàn kết là vấn
đề có ý nghĩa sống còn, là s i ch xuyên su t trong toàn b ợ ỉ đỏ ố ộ đường l i chiố ến lược của cách mạng Truy n thề ống đó đã được hun đúc và tôi luyện qua hàng ngàn năm dựng nước và gi ữ nước, được th thách qua cuử ộc đấu tranh v i thiên nhiên và các ớ cuộc đấu tranh ch ng nố goại xâm c a dân tủ ộc
Liên minh giai cấp công nhân v i giai cớ ấp nông dân và đội ngũ trí thức là sự đoàn kết, h p l c, hợ ự ợp tác, liên kết… của giai cấp công nhân, giai cấp nông dân và đội ngũ trí thức nhằm th c hi n nhu c u và l i ích c a m i lự ệ ầ ợ ủ ỗ ực lượng và của cả khối liên minh; đồng th i góp ph n th c hi n l i ích chung c a dân t c, c a s nghiờ ầ ự ệ ợ ủ ộ ủ ự ệp xây d ng ch ự ủ nghĩa xã hội
Thực tiễn đấu tranh lâu dài đã chứng minh liên minh công, nông, trí là n n t ng ề ả của khối đại đoàn kết toàn dân tộc, vì đây là cơ sở để tạo ra s c m nh quyứ ạ ết định, bền v ng trong kháng chiữ ến cũng như kiến qu c, phát huy hi u l c cao trên mố ệ ự ọi lĩnh vực đời sống xã h i, th ộ ể hiện t p trung s c s ng, sậ ứ ố ức vươn lên của dân tộc
Sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước sẽ không trở thành hiện thực, nếu không có nền nông nghiệp phát triển ổn định, vững chắc làm cơ sở, và điều đó không thể tách rời vai trò của giai cấp nông dân Giải quyết vấn đề nông nghiệp, nông dân, nông thôn luôn là một thách thức đối với tiến trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa Trong thời kỳ đổi mới, Đảng ta đã có nhiều nghị quyết chuyên đề về vấn đề nông nghiệp, nông dân, nông thôn, tiêu biểu là Nghị quyết Hội nghị Trung ương 7 khóa