Ngặt vì giaphả ngày xưa viết bằng chữ Hn, hơn nữa từng chi từng nhà chỉ ni phần trực hệ của chimình, nhà mình, hiếm lắm mới có một cun gia phả ghi đời tiếp ni của chi anh, chi em,đến
Trang 1KHOA CÔNG NGHỆ THÔNG TIN
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP
XÂY DỰNG ỨNG DỤNG QUẢN LÝ GIA PHẢ
Trang 2LỜI CẢM ƠN
Để hoàn thành đ tài kho luâ n tt nghiê p đi hc này, em đã nhận được sự hướngdẫn, giúp đỡ và góp ý nhiệt tình của quý thầy cô trường Đi Hc Quc Tế Hồng Bàng vàthầy XXXXX
Em xin gửi lời biết ơn sâu sắc đến thầy XXXXX đã dành nhiu thời gian và tâmhuyết hướng dẫn nghiên cứu và giúp em hoàn thành luận văn tt nghiệp
Em cũng xin chân thành cảm ơn đến quý thầy cô trường Đi hc Quc Tế HồngBàng, đặc biệt là những thầy cô đã tận tình dy bảo cho em sut thời gian hc tập titrường
Em xin chân thành cảm ơn Ban Gim Hiệu trường Đi Hc Quc Tế Hồng Bàngcùng quý thầy cô trong Khoa Công Nghệ Thông Tin đã to rất nhiu điu kiện để em hctập và hoàn thành tt khóa hc
Em đã có nhiu c gắng hoàn thiện luâ n văn tt nghiê p bằng tất cả năng lực củamình, tuy nhiên không thể trnh khỏi nhiu thiếu sót, rất mong nhận được những đónggóp quý bu của quý thầy cô và cc bn
TP.HCM, Thng 8 Năm 2019
Sinh viên thực hiện
YYYYY
Trang 3TRANG CAM KẾT
Tôi xin cam kết bo co này được hoàn thành dựa trên cc kết quả nghiên cứu củatôi và cc kết quả nghiên cứu này chưa được dùng cho bất cứ bo co cùng cấp nào khc
TP.HCM, ngày … thng … năm … Người thực hiện
Trang 4NHẬN XÉT CỦA GIẢNG VIÊN
TP.HCM, Ngày Thng Năm 2019
Chữ ký giảng viên
Trang 5DANH MỤC BIỂU ĐỒ HÌNH VẼ
Hình 1.1: Cấu trúc chung và đầy đủ nhất của một cun gia phả Tuy nhiên không
phải cun gia phả nào cũng phải có cấu trúc như thế này 7
Hình 1.2: Kiến trúc mô hình 3 lớp 10
Hình 2.1 Sơ đồ chức năng 13
Hình 2.2 DFD mức 1 14
Hình 2.3 Sơ đồ mô hình thực thể 15
Hình 2.4 Mô hình lược đồ quan hệ 16
Hình 3.1 Giao diện chính chương trình 22
Hình 3.2 Giao diện thông tin thành viên 22
Hình 3.3 Giao diện tra cứu xưng hô 23
Trang 6DANH MỤC THUẬT NGỮ VIẾT TẮT
STT Tiếng Anh Tiếng Việt Viết tắt
2 Integrity Constraint Ràng buộc toàn vẹn RBTV
3 Entity Relation Diagram Mô hình thực thể kết hợp ERD
Trang 7MỤC LỤC
LỜI CẢM ƠN i
TRANG CAM KẾT ii
NHẬN XÉT CỦA GIẢNG VIÊN iii
DANH MỤC BIỂU ĐỒ HÌNH VẼ iv
DANH MỤC THUẬT NGỮ VIẾT TẮT v
MỤC LỤC vi
MỞ ĐẦU 1
chuong 1 Tổng quan v gia phả và mô hình 3 lớp 5
1.1 Tổng quan v gia phả và gia tộc 5
1.1.1 Cơ cấu tổ chức của gia phả 5
1.1.2 Cơ cấu tổ chức của gia tộc 8
1.1.3 Chức năng của cc thành viên 9
1.2 Mô hình 3 lớp (three layers) 9
chuong 2 Phân tích thiết kế hệ thng 12
2.1 Phân tích chức năng 12
2.1.1 Cc chức năng chính của hệ thng 12
2.1.2 Sơ đồ chức năng (BFD) 13
2.1.3 Mô hình dòng dữ liệu 14
2.1.4 Sơ đồ mô hình thực thể - kết hợp (erd) 15
2.2 Thiết kế 15
2.2.1 Ánh x từ ERD quản lý gia phả sang mô hình quan hệ 15
2.2.2 Mô tả cc thực thể 16
2.2.3 Bảng mô tả cc ràng buộc toàn vẹn 19
2.2.4 Bảng tổng hợp tầm ảnh hưởng cc ràng buộc toàn vẹn 21
Trang 8chuong 3 Triển khai ứng dụng 22 chuong 4 Kết luận 24 Tài liệu tham khảo 24
Trang 9MỞ ĐẦU12
Tính cấp thiết của đ tài
Nước có nguồn, cây có gc, người có tổ tiên Ta đã có tổ tiên ta cần phải biết gctích công đức và sự nghiệp của tổ tiên Nhưng làm thế nào mà biết được và con chu saunày cũng có thể biết được Tất phải có một quyển ghi chép tinh tường gc tích, công đức,
sự trng, tiểu sử của tổ tiên để lưu đời này sang đời khc Quyển ấy tức là gia phả Một1nhà có gia phả cũng như một nước có quc sử
Gia phả là lịch sử của một dòng h, một gia đình lớn Đành rằng ci ăn, ci mặc đểnuôi sng gia đình và bản thân là việc hàng đầu Nhưng có thấy nỗi day dứt của nhữngngười có tâm huyết mun truyn cho con chu biết đời cha mình do ai sinh ra, từ đâu đến,
tổ tiên công đức ra sao, ngặt vì gia phả đã mất; có thấy được nỗi nim của những ngườitrú ngụ ở phương xa không được cha ông truyn cho biết gc gc của mình từ đâu, hhàng là ai, khi đó mới thấy đầy đủ ý nghĩa của chữ "Gia phả" Git nước rất quý đi vớingười sng trên sa mc, còn đi với người sng ven sông, dễ gì mỗi lần "Ung nước" liphải "Nhớ nguồn"
Thời trước h nào cũng có gia phả, có h từng nhà còn có gia phả Nếu vì thuỷ,hỏa, đo tặc để mất vàng bc - của cải gì thì mất, chứ không để mất gia phả Ngặt vì giaphả ngày xưa viết bằng chữ Hn, hơn nữa từng chi từng nhà chỉ ni phần trực hệ của chimình, nhà mình, hiếm lắm mới có một cun gia phả ghi đời tiếp ni của chi anh, chi em,đến đời hai đời ba là cùng, do đó nếu một chi mất gia phả thì chi khc không thể bổ sungvào Hiện nay, do mất gia phả nên nhiu h tuy cùng ở với nhau trong một địa phươngvẫn không biết nhau, không nhận được quan hệ h hàng
V một ý nghĩa khc, gia phả còn gi là gia bảo vì đó là lịch sử của tổ tiên nhiuđời truyn li, là điu tổ tiên mun gửi gắm li cho đời sau Bất cứ h nào, bất cứ conngười nào trong h, có tài năng lỗi lc đến đâu, c nhân cũng không thể viết được toàn bộgia phả mà chỉ có kế thừa đời trước và truyn dẫn đời sau
Gia phả cc h là cc nguồn bổ sung tư liệu rất quý, rất dồi dào cho quc sử, nếucc nhà sử hc biết khai thc cũng có khả năng từ gia bảo trở thành quc bảo
Tổ tiên lấy việc ghi chép gia phả làm hai mục đích:
1 Gia phả còn được gọi là Gia Phổ, Phổ ký, Phổ truyền hay Ngọc phả, Thể phả ( đối với dòng vua quan)
Trang 10Một là, giúp con chu nhớ giỗ kỵ.
Hai là, giúp con chu biết được nguồn gc h hàng, trên dưới gần xa, làm gch niliên kết ràng buộc đời sng tinh thần của những người cùng chung huyết thng với nhau Tin thân có quan niệm rằng trong một nhà hay trong một h mà cội nguồn khôngbiết tận tường thì trên dưới hàm hồ, hỗn độn, thiếu sự gio dục của gia đình, thiếu sự quantâm của xã hội, thì con chu không trnh khỏi được những chuyện đi ngược li luânthường đo lý
Việc lập gia phả là nghĩa vụ thiêng liêng của mi gia đình trong xã hội Ta khôngnên phân biệt dù con trưởng hay con thứ, điu nhất thiết là ai có tâm huyết, không kể giàusang hay nghèo khó Nếu mun con chu giữ gìn truyn thng gia tộc thì nên bắt tay vàoviệc xây dựng gia phả
Nhận định chung
Đang hình thành một lớp người già v hưu có hc thức cao và càng có ý thức caohơn trong câu chuyện giữ gia phả ở nước mình Nhưng vấn đ ở đây cch lập mới hayviết tiếp một cun gia phả ngày nay nên như thế nào Không ít người cho rằng gia phả làphải lưu trên giấy, trên gỗ, trên đ, trên lụa thì mới truyn cho con chu đời sau cảm giclinh thiêng mỗi khi tìm v xem li Phải bảo tồn những gia phả cũ, không chỉ với tư cch
là gia bảo của một dòng h mà còn là tài sản tinh thần của một đất nước
Nhưng ngoài những cun gia phả h tộc truyn thng bằng giấy dễ vàng, mimt, hiện nhiu gia đình thì không thể và không nên bỏ qua sự tiện lợi của my tính vàmng trong việc lập những cây phả hệ một cch nhanh nhất, chính xc, rõ ràng và có thểtruyn đi rộng rãi, bảo quản được một cch tt nhất, lâu nhất Trong xu hướng và trào lưuv nguồn rộng rãi hiện nay, đó là một cch tt nhất cho lớp trẻ bây giờ
Hiện nay dịch vụ làm gia phả “Công nghệ cao” đang kh pht triển Trước hết làhình thức lập gia phả bằng phần mm Hiện ti Việt Nam có một s phần mm được ccdoanh nghiệp tin hc, c nhân trong nước xây dựng như Softpackvn, GreatFamily,Intelligent, GiaPhaHoToc… Sử dụng những phần mm gia phả loi này, cc gia đình cóthể dễ dàng xem được danh sch thành viên trong h tộc qua cc đời, cập nhật thườngxuyên thông tin cho từng người ở cây phả hệ, đồng thời có thể in ra giấy để xem… Đặcbiệt, rất tiện lợi để theo dõi thông tin v ngày lễ, ngày cưới, ngày giỗ của ông bà, cha mẹ,hoặc những ngày trng đi khc của gia đình… Với những phần mm nói trên, có loicho phép người dùng tải v miễn phí từ trên mng phiên bản tiêu chuẩn, còn mun sử
Trang 11dụng loi có nhiu tính năng hơn thì phải mua bản thương mi với gi chỉ từ vài trămnghìn đồng.
Cùng đó, bên cnh sự xuất hiện của cc phần mm gia phả, thì hình thức websitevới khả năng cho phép truy cập ti bất kỳ nơi đâu, hoặc dễ dàng chia sẻ đường liên kếtcho người thân, cũng được rất nhiu doanh nghiệp tin hc, thậm chí là c nhân nhận làm
Và giữa buổi “bùng nổ website gi rẻ” như hiện nay, không khó để tìm được nơi cung cấpdịch vụ này với gi cả phải chăng Nếu cc gia đình có nhu cầu, chỉ cần truy cập vào cccông cụ tìm kiếm trên mng Internet như Google là có thể tìm được địa chỉ cần thiết vớigi dịch vụ chi cho việc thiết kế chỉ từ hơn 1 triệu đồng trở lên, cc gia đình đã có thể làmchủ một website gia phả Và điu quan trng nữa là do cc thao tc nhập liệu không quphức tp, nên khi đã quen cc gia chủ có thể tự làm theo ý mun
Khoảng vài năm trở li đây việc thiết kế gia phả theo hình thức website đã khôngcòn là chuyện hiếm Tuy nhiên, đa s trong đó là của những h tộc lớn (như h Văn tiđịa chỉ www.giaphatocvan.com, của h Phm ti địa chỉ www.hopham.org…), còn vớinhững gia đình nhỏ thì gần đây mới thấy xuất hiện Cùng đó, đng chú ý là hiện nay cũng
có trang web như vietnamgiapha.com, phahe.vn cho phép cc gia đình có thể lưu trữ giaphả miễn phí, tuy nhiên do mun có một “không gian riêng tư” nên nhiu gia đình vẫnquyết định làm web riêng
Cc vấn đ đặt ra
Quản lý gia phả trong cc dòng h ở Việt Nam từ trước tới nay đu được thực hiệnrất thủ công Cc dòng h đu phải ghi chép tất cả cc thông tin liên quan đến dòng h đểđời sau có thể biết gc tích h hàng nên có rất nhiu vấn đ bất cập khi phải xây dựng giaphả của tổ tiên dòng h như:
Bảo quản gia phả khó khăn vì có thể bị mi mt làm hỏng
Khó khăn và mất thời gian trong việc sao chép sang cc bản phụ khc
Cập nhật thông tin làm xấu đi quyển gia phả hoặc phải làm li ci mới nên rất bấttiện
Việc tìm kiếm phải dò bằng mắt gây tn thời gian
Thông tin dễ sai sót vì là giấy nên hình ảnh đính kèm vẽ bằng tay hoặc không có.Thiếu không gian lưu trữ gây khó khăn cho việc mở rộng gia phả v sau
Không phổ biến được cho h hàng con chu ở xa gặp trở ngi địa lý
Trang 12Mục tiêu của ứng dụng quản lý gia phả
Ứng dụng cho phép cập nhật thông tin c thể một cch dễ dàng, với s lượng lớn
Hỗ trợ việc tìm kiếm thông tin thành viên
Hiển thị gia phả theo dng cây để dễ xem
Hỗ trợ tra cứu cch xưng hô giữa hai người trong h tộc
Xây dựng ứng dụng quản lý gia phả chy ổn định, xử lý nhanh, không pht sinhlỗi, giao diện thân thiện, dễ sử dụng
Hệ thng cho phép tìm kiếm thành viên nhanh chóng
Hệ thng cho phép cập nhật thông tin cc thành viên
V hệ thng:
Dữ liệu lưu trên hê quản trị cơ sở dữ liê u SQL Server 2005
Ứng dụng được thiết kế trên nn Net, lập trình bằng ngôn ngữ C#, viết theo môhình 3 lớp, sử dụng chương trình Visual Studio 2008
Trang 13CHƯƠNG 1.
TỔNG QUAN VỀ GIA PHẢ
VÀ MÔ HÌNH 3 LỚP1.1 TỔNG QUAN VỀ GIA PHẢ VÀ GIA TỘC
1.1.1 Cơ cấu tổ chức của gia phả
Nội dung của một cun gia phả gồm có ba phần sau: Phần chính phả, Phần ngoiphả và Phần phụ khảo
1.1.1.1 Phần chính phả
1.1.1.1.1 Phả ký
Là lời trần thuật tiểu sử của ông thuỷ tổ (cũng thường gi là sơ tiên tổ, hoặc khởitổ) đã có công gầy dựng nên dòng h Trong bài Phả ký thường thường người ta nhấnmnh đến sự nghiệp công đức đi với làng nước V tiểu sử thì người ta kể rõ tông tích lailịch ông bà tổ tiên trước kia ở đâu di cư đến đây, di cư từ năm nào hoặc đời nào (đời ông
tổ thứ mấy…) ông bà tổ sinh được mấy ngành (chi, gia đình), những ngành nào, với phần
mộ, giỗ tết …
Nói tóm li Phả ký thường là một bài văn sch thuật tóm tắt hoặc tỉ mỉ tông tích vàcông cuộc dựng nghiệp của ông tổ đầu tiên của một dòng h, hoặc của một ông tổ trongngành (thường là ngành thứ) tch ra đứng riêng thành một chi phi khc
1.1.1.1.2 Tộc hệ
Là mục chép tên tuổi Trong cc mục của gia phả thì có mục Tộc hệ là tương điđơn giản hơn, mục này mô tả thông tin v tên tuổi của người trong h Đây là phần chủcht trong cun gia phả, bao gồm hết thảy tên tuổi danh tính cc người trong h từ ôngthuỷ tổ trở xung cho đến hàng con chu Khi xem phần Tộc hệ người ta có thể biết rõ ccđời, hiểu hết được tông ti của một dòng h cùng với sự liên hệ xa gần giữa cc ngành (chi,gia đình) và con chu của h ấy
1.1.1.1.3 Kỷ sự
Trong cc tập gia phả ta thường gặp những bài có thể văn khc nhau mà người xưaphân tch ra, gi đó là “Phả ký” hoặc “Kỷ sự”
Trang 14Kỷ sự kể v tiểu sử của một người hay kể sự việc riêng tư của một ngành hoặccũng có khi kể tiểu sử nhiu người trong một ngành nào đó mà trong đó đặc biệt người tachú trng nhiu đến đời tư của những người ấy
Còn ngược li, Phả ký thường chú trng đến “nguồn gc lai lịch của dòng h” vớimột s hàng tiểu sử tóm tắt sơ lược tông tích tổ tiên Do đó khi mở một cun gia phả raxem thì người ta chú ý ngay đến bài Phả ký trần thuật ông thuỷ tổ của h, tức là người đầutiên lập ra h ấy để coi h pht tích từ đâu, ông thuỷ tổ khởi đầu lập nghiệp ra sao vv…
Để chép v nhà thờ thì trước hết nên để ý đến vị trí phương hướng, rồi tới kíchthước rộng hẹp bao nhiêu, nhà thờ có mấy gian, gian nào thờ tổ, gian nào thờ ông bà, chỗnào thờ ông di chỗ nào thờ thổ công …, cũng nên kể thêm nhà thờ lợp tranh hay lợpngói, cch kiến trúc cch bài trí bên trong nhà thờ ra sao và kèm sơ đồ (nếu có)
Niên hiệu (Duy Tân năm thứ mấy )…
Tên h, sinh qun, địa chỉ người dâng lễ, tức gia chủ
Trang 15Lễ vật: gồm cổ bàn, hoa quả …Duệ hiệu: Gồm tên tuổi, sinh qun, ngày mất, chức phận gia tiên (Gia tiên chỉchung cụ kỵ, ông bà, cha mẹ, vợ chồng).
Chính văn: lời khấn trong buổi lễ
V kỵ đin (ruộng giỗ)
Ở nhà quê xưa kia, những h kh giả thường có giành riêng một s ruộng đất gi làruộng hương hoả để lấy hoa lợi dành vào việc cúng giỗ hàng năm
1.1.1.3 Phần phụ khảo
Ghi rõ làng mình ở v hướng nào, thuộc tỉnh, phủ, huyện nào, diện tích ruộng baonhiêu sào …
(Phần hình do sinh viên tự vẽ)
Hình 1.1: Cấu trúc chung và đầy đủ nhất của một cuốn gia phả Tuy nhiên không phải
cuốn gia phả nào cũng phải có cấu trúc như thế này
Cấu trúc chung và đầy đủ nhất của một cun gia phả Tuy nhiên không phải cungia phả nào cũng phải có cấu trúc như thế này
1.1.2 Cơ cấu tổ chức của gia tộc
Gia tộc Việt Nam xưa và nay thường có hai bậc:
N
Gia đình N
Trang 16Nhà hay còn gi là tiểu gia đình gồm cha, mẹ, vợ, chồng và con ci.
H hay còn gi là chi, ngành, đi gia đình gồm tất cả mi người cùng chung mộtông tổ sinh ra
Gia tộc thì có nhiu chi gồm một chi trưởng và nhiu chi thứ Trong mỗi chi thì cónhiu gia đình, trong mỗi gia đình thì có nhiu thành viên
Trong một gia đình thì thường có cha mẹ, trên ba mẹ là ông bà nội, trên ông bà nội
có cụ nội, trên cụ nội có kỵ rồi đến cc ông bà tổ xa ở bên trên cho đến thuỷ tổ Ở dưới thì
có con, có chu rồi đến chắt, dưới chắt là chút, còn ở dưới nữa gi chung là viễn tôn.Đồng hàng với mình là anh, chị, em ruột Anh em trai của cha gi là bc chú hoặcb phụ và thúc phụ Chị em gi của cha là cô hoặc cô mẫu Con bc và chú đi với mình
là anh em con chú hay con bc, con cô đi với mình là anh chị em con cô con cậu
Trong gia đình thì gồm có thành viên trong h (anh, chị, em, ba, chú, bc…) vàthành viên ngoài h (dâu, rể, chu ngoi …)
Trong một gia đình thì người gia trưởng là người đứng đầu (tức người cha), khingười gia trưởng chết đi thì cc con trai, từ con trưởng đến con thứ, nếu có vợ con rồi thìmỗi người thành gia trưởng của một gia đình riêng, cũng có đủ quyn hành như cha thuởtrước, trong phm vi của gia đình ấy Còn người con trai trưởng, tức là con cả, thì vừa làmchủ gia đình riêng vừa làm trưởng chi h gồm gia đình của mình và cc gia đình củanhững em trai
Riêng cc em trai thì làm gia trưởng của cc gia đình nhỏ của mình, mỗi người cóthể có nhiu con trai, thì những con trai ấy li lập gia đình riêng, và cứ thế mãi, chi hngày càng lớn rồi chia làm nhiu phân chi
Con gi khi lấy chồng cũng được tch thành gia đình riêng nhưng chỉ ghi đến đờicon, đời chu của người con gi đó không được tính vào gia phả Con nuôi vẫn tính nhưcon ruột bình thường
Qua sự sinh sôi nảy nở, mỗi người đàn ông có thể làm chủ một nhà và làm trưởngmột chi h Tất cả cc chi h gộp li thành h lớn, tức là gia tộc, người đứng đầu chitrưởng (nghĩa là chi đàn anh lớn nhất) gi là tộc trưởng hay trưởng tộc