ĐẠO đức KINH DOANH VI PHẠM AN TOÀN v SINH TH c PH ệ ự ẩm ở NHỮNG địa điểm ăn UỐNG ĐƯỜNG PHỐ

Nếu các cơ quan chứcnăng và người tiêu dùng không ra tay hành động thì tình trạng mất an toàn vệ sinhthực phẩm ở những hàng quán đường phố sẽ còn gây ra những ảnh hưởng khônlường trong b

Trang 1

ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ - -

ĐẠO ĐỨC KINH DOANH

VI PHẠM AN TOÀN VỆ SINH THỰC PHẨM Ở NHỮNG ĐỊA ĐIỂM

ĂN UỐNG ĐƯỜNG PHỐ

Trang 2

MỤC LỤC

MỤC LỤC 2

DANH MỤC HÌNH ẢNH 4

LỜI NÓI ĐẦU 5

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN VỀ CHỦ ĐỀ VI PHẠM AN TOÀN VỆ SINH THỰC PHẨM 6 1.1 Khái niệm 6

1.2 Các biểu hiện của mất vệ sinh an toàn thực phẩm 6

CHƯƠNG 2 ĐÁNH GIÁ NHỮNG TÁC ĐỘNG VÀ CÁC PHẢN ỨNG CÓ THỂ CÓ TỪ CÁC BÊN HỮU QUAN 10

2.1 Chủ cơ sở 10

2.1.1 Tác động 10

2.1.2 Phản ứng 10

2.2 Đối với khách hàng, người tiêu dùng 11

2.3 Đối với nhà cung cấp 13

2.4 Đối với nhân viên 14

2.5 Đối với đối thủ cạnh tranh 15

2.6 Đối với các cơ quan chức năng, chính phủ 16

2.7 Đối với công chúng, báo chí, truyền hình 17

CHƯƠNG 3 NHẬN DIỆN, TRÌNH BÀY VẤN ĐỀ ĐẠO ĐỨC VÀ TRÁCH NHIỆM XÃ HỘI 18 3.1 Vì lợi ích cá nhân của mình mà bỏ qua lợi ích của người tiêu dùng 18

Trang 3

3.2 Thông tin sai sự thật đến khách hàng, lừa dối khách hàng 19

CHƯƠNG 4 XÁC ĐỊNH NGUYÊN NHÂN - ĐỘNG CƠ - LỢI ÍCH 21

4.1 Chủ nghĩa vị kỷ 21

4.1.1 Chủ cơ sở kinh doanh 21

4.1.2 Người tiêu dùng 21

4.1.3 Nhà cung cấp 21

4.1.4 Cơ quan chức năng 22

4.2 Chủ nghĩa vị kỷ trong sáng 22

4.2.3 Nhân viên 22

4.3 Chủ nghĩa vị lợi 23

4.4 Thuyết đạo đức tương đối 23

4.5 Thuyết đạo đức hành vi 24

4.5.1 Chủ kinh doanh và nhà cung cấp 24

4.6 Thuyết đạo đức nhân cách 25

4.6.2 Nhà cung cấp 25

CHƯƠNG 5 ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP 26

5.1 Đối với người tiêu dùng 26

5.2 Đối với các quán ăn, các cơ sở kinh doanh 26

5.3 Đối với các cơ quan chức năng 26

5.4 Bài học kinh nghiệm 27

TÀI LIỆU THAM KHẢO .28

Trang 4

DANH MỤC HÌNH ẢNH

Hình 1 Bao bì nylon đựng thực phẩm 7

Hình 2 Giấy báo bọc thực phẩm 7

Hình 3 Chuối được ngâm hóa chất để chín đều đẹp 8

Hình 4 Vật thể lạ trong ly trà sữa 9

Trang 5

LỜI NÓI ĐẦU

Với sự phát triển ngày càng mạnh mẽ của ngành du lịch ở Việt Nam, cũng nhưnhu cầu giải trí, vui chơi của đại bộ phận giới trẻ ngày nay, thì các tụ điểm ăn uốngđường phố cũng từ đó mà trở nên phổ biến hơn Chúng ta có thể dễ dàng bắt gặpnhững xe đẩy đồ ăn, thức uống và một vài chiếc bàn ghế nhựa được đặt bên cạnh,trên vỉa hè, trước cổng trường, ở một đại hội tụ tập đông người như Lễ hội Pháo hoahoặc Sự kiện Âm nhạc, và cả trong các khu chợ để tiện cho du khách và người muahàng ghé ngang Sở dĩ những địa điểm này được ưa chuộng đến như vậy là bởi vìmức giá cực kỳ rẻ, nhưng đồ ăn, thức uống rất ngon, lại không phải thực hiện nhữngthủ tục rườm rà và mất thời gian như khi đến nhà hàng, siêu thị

Tuy nhiên, không phải ai cũng biết rằng đây chính là nơi tiềm ẩn những nguy cơmất an toàn vệ sinh thực phẩm bậc nhất, có thể gây tổn hại đến sức khỏe và thậm chídẫn đến tử vong Nguồn gốc thực phẩm không rõ ràng, quy cách chế biến không đảmbảo, ý thức người bán hàng còn thấp kém, người dân phớt lờ những tác hại xấu, cơquan chức năng chưa xử phạt nghiêm, đều là những nguyên nhân của sự việc đángbáo động này Đây không chỉ còn là một vấn đề về an toàn vệ sinh thực phẩm thôngthường, mà nó còn phản ánh đạo đức nghề nghiệp của một bộ phận người/ cơ sởkinh doanh không nhỏ

Kinh doanh, quảng bá và phát triển nền ẩm thực nước nhà không hề trái phép,nhưng kinh doanh như thế nào để giữ vững được chuẩn mực đạo đức của người kinhdoanh và không làm xấu đi hình ảnh của họ trong mắt người dân cũng như cả một đấtnước trong mắt du khách lại là một câu hỏi chưa thể giải quyết Nếu các cơ quan chứcnăng và người tiêu dùng không ra tay hành động thì tình trạng mất an toàn vệ sinhthực phẩm ở những hàng quán đường phố sẽ còn gây ra những ảnh hưởng khônlường trong bối cảnh hiện nay

Trang 6

và những thực phẩm đảm bảo vệ sinh cần được kiểm nghiệm và trải qua quá trìnhcông bố sản phẩm nghiêm ngặt, có sự đồng ý của cơ quan có thẩm quyền.

Ngược lại, mất vệ sinh an toàn thực phẩm là tình trạng xử lý, chế biến, bảo quản và lưu trữ thực phẩm không hợp vệ sinh; khiến cho nhiều loại nấm mốc, vi sinh vật, vi khuẩn có hại phát triển, từ đó gây tổn hại trực tiếp đến sức khỏe con người khi tiêu dùng thực phẩm và thậm chí ô nhiễm môi trường, di truyền, phá hủy đa dạng sinh học tự nhiên.

Thức ăn đường phố hay thức ăn vỉa hè, thức ăn lề đường là các loại thức ăn, đồ uống

đã chế biến sẵn hay sẵn sàng chế biến và phục vụ tại chỗ theo yêu cầu khách hàng được bày bán trên vỉa hè, lề đường ở các đường phố, khu phố đông người hoặc những nơi công cộng khác, chẳng hạn như một siêu thị, công viên, khu du lịch, điểm giải trí, khu phố ăn uống ngoài trời thông thường thức ăn đường phố được bày bán trên các tiệm ăn di động, quán ăn tạm thời hay là từ một gian hàng di động cho đến các loại xe đẩy.

1.2 Các biểu hiện của mất vệ sinh an toàn thực phẩm

Đồ dùng, dụng cụ ăn uống

Ở hầu hết các cửa tiệm ăn uống nói chung chứ không riêng gì các địa điểm ănuống đường phố, nhựa số 1 PET (polyethylene terephthalate) là loại nhựa phổ biến nhất,thường dùng để đựng các thực phẩm dạng lỏng như nước ngọt, nước khoáng, nướcchấm, nước trái cây… Tuy nhiên, nhựa số 1 có chứa BPA - một loại estrogen có hại và khitiếp xúc với nhiệt độ cao có thể giải phóng các hoạt chất như antimony và phthalates gây rahiện tượng kích ứng da, sảy thai và thậm chí cả ung thư Theo các chuyên gia dinh dưỡng

và nhà khoa học, loại nhựa này không nên dùng đựng thực phẩm lâu dài và chỉ nên sửdụng 1 lần duy nhất Bên cạnh đó, nhựa số 6 PS/PS-E (polystyrene/expanded polystyrene)được dùng để chế tạo những sản phẩm như hộp xốp đựng đồ ăn nhanh, cốc uống nước,dao, đĩa, thìa ăn tiệc 1 lần hay những bao bì đựng thực phẩm Đây là chất liệu nhựa rẻ vànhẹ, khi ở nhiệt độ cao chúng có thể tạo ra chất độc ảnh hưởng đến sức khỏe

Nhóm 14 – Mất vệ sinh an toàn thực phẩm | 6

Trang 7

Hình 1 Bao bì nylon đựng thực phẩm

Nhiều nơi bán bánh mì ổ, mì sandwich, trứng vịt lộn sử dụng giấy báo để bọc thực phẩm Trong mực in có các loại hóa chất, trong đó có chì Chì sẽ bị thôi nhiễm từ báo chí sang thực phẩm Khi theo thực phẩm vào cơ thể con người, chì khó bị đào thải mà lắng đọng lại và

có thể gây hại khi đạt đến một mức độ nhất định Ngoài ra một tờ báo thường trải qua nhiều khâu, từ nhà in, qua đường phố, đến tay bao người đọc và người thu gom Trong quá trình đó,

đã có rất nhiều bụi bám vào Giấy báo lại là chất liệu dễ thấm hút, là môi trường thuận lợi cho

vi khuẩn, ký sinh trùng bám dính và phát triển.

Hình 2 Giấy báo bọc thực phẩm

Trang 8

Nguyên liệu chế biến

Theo công tác rà soát an toàn vệ sinh thực phẩm Việt Nam trong những nămvừa qua cho thấy, các nguyên liệu chế biến thực phẩm có nguồn gốc xuất xứ không rõràng, không qua quy trình nuôi trồng đảm bảo và nghiêm ngặt Cụ thể, thịt heo đượctiêm thuốc an thần Prozil để thịt không hôi, và nhìn tươi đỏ: dễ gây rối loạn tiêu hóa,ảnh hưởng đến tim mạch, run chân tay, thay đổi huyết áp, nhức đầu và chóng mặt Mì,bánh đúc, nem, chả lụa được tẩm hàn the Các loại trái cây như chuối, mít, xoài được ngâm hóa chất trôi nổi để mau chín v.v

Hình 3 Chuối được ngâm hóa chất để chín đều đẹp

Tháng 1 năm 2013, cơ quan chức năng tỉnh Bình Dương đã phát hiện hàngchục tấn thịt quá hạn trữ trong kho lạnh của Công ty liên doanh đông lạnh Panasato,Bình Dương Các công nhân Công ty Freewell (Bình Phước) phát hiện có dòi bò ra từlòng đỏ trứng gà, dự trữ thịt hàng chục tấn quá hạn, hoặc không có ghi hạn sử dụng.Tại Hà Nội, nguồn chân gà được nhập vào thành phố để chế biến có nguồn gốc từTrung Quốc, được nhập lậu vào Việt Nam và sau khi tháo ở thùng ra thì đều phảingâm trong nước lã từ 1 đến 2 giờ đồng hồ cho sạch những hóa chất; sau đó tiếp tục

đổ dấm vào để tẩy, rửa cho chân gà trắng thêm

Quy trình chế biến, bảo quản

Trên đường phố, có rất nhiều tiệm hủ tiếu, bánh mì, bún toạ lạc ngay cạnhcống rãnh, thùng rác bốc mùi hôi thối Nhiều cửa hàng ăn cũng nằm trên vỉa hè không

có vòi nước mà chỉ ngâm chén đũa trong xô chậu, tráng nước lọc và không hề sửdụng nước rửa chén để rửa sạch

Trang 9

Rất nhiều người bán hàng không đeo găng tay vệ sinh, không cắt tỉa móng tay sạch

sẽ, sử dụng tay cầm vào tiền đưa cho khách hàng và lại cầm vào thức ăn trực tiếp.Việc nhìn thấy chuột chạy quanh địa điểm ăn uống, ruồi bâu vào thức ăn khôngđược bọc kín, dòi chui ra từ bát thức ăn, thạch sùng đã chết đen nằm trong ly trà sữa

đang ngày càng trở nên quen thuộc với người tiêu dùng

Hình 4 Vật thể lạ trong ly trà sữa

Tất cả những trường hợp nêu trên chỉ là một phần rất nhỏ trong nhiều nguyênnhân gây ra sự mất vệ sinh thực phẩm ở nhiều nước phát triển hiện nay - nơi mà cácquy tắc nghiêm ngặt vẫn chưa được áp dụng đối với các cơ sở chế biến thực phẩm

Trang 10

CHƯƠNG 2 ĐÁNH GIÁ NHỮNG TÁC ĐỘNG VÀ CÁC PHẢN ỨNG CÓ THỂ

CÓ TỪ CÁC BÊN HỮU QUAN

Trong kinh doanh, không thể không nhắc đến các bên hữu quan khác nhau chịuảnh hưởng trực tiếp và gián tiếp bởi hiệu quả hoạt động và các vấn đề mà doanhnghiệp đó gây ra Trong chủ đề này, mặc dù các cơ sở kinh doanh thực phẩm đườngphố đa số là các cá nhân nhỏ lẻ thành lập, nhưng vẫn có những tác động nhất địnhđến 5 đối tượng liên quan chính có thể được phân tích dưới đây

2.1 Chủ cơ sở

2.1.1 Tác động

Khi việc kinh doanh diễn ra bình thường:

- Nhiều chủ cửa hàng có thể cắn rứt lương tâm khi biết việc mình làm là sai trái, nhưng họ vẫn tiếp tục vì lợi ích của bản thân

- Tiếp xúc với nguồn thực phẩm không đảm bảo cũng gây ảnh hưởng tới sức khỏe của người bán hàng (tiếp xúc với hóa chất, chất tẩm ướp )

- Họ có thể mang nỗi lo sợ một ngày nào đó sẽ bị cơ quan chức năng kiểm tra xửphạt, hoặc bị khách hàng phàn nàn về chất lượng vệ sinh không đảm bảo

Nếu vụ việc vi phạm bị phanh phui:

- Tác động đầu tiên và trực tiếp nhất đó chính là việc chủ cơ sở vi phạm đạo đứckinh doanh chắc chắn sẽ phải hợp tác điều tra làm rõ vụ việc cùng các cơ quan chức năng

- Từ đó, các cơ sở này phải tốn một khoản chi phí xử lý, tiêu hủy hoặc thu hồi cácnguyên liệu mất an toàn; sửa đổi các công đoạn chưa vệ sinh

- Không chỉ vậy, những cá nhân - tập thể vi phạm có nguy cơ bị đình chỉ kinh doanh nếu sự việc mang tính chất nghiêm trọng hơn

- Gia đình, người thân của cơ sở này sẽ bị liên lụy, điều tiếng ra vào,

- Các địa điểm vi phạm chắc chắn sẽ không tránh khỏi việc mất đi một khoảnkhách hàng đáng kể - những người đã thường xuyên và cả những khách hàng có ý định ănuống ở đó

- Những khách hàng tin tưởng và tiêu dùng thực phẩm ở những nơi này cũng phần nào không còn tin tưởng vào đạo đức kinh doanh của họ nữa

- Sự việc cũng sẽ là một hồi chuông cảnh tỉnh, đánh vào ý thức và đạo đức của người bán

2.1.2 Phản ứng

Nếu công việc kinh doanh diễn ra bình thường:

Trang 11

- Chủ cửa hàng mong muốn rằng không có khách hàng nào gặp vấn đề về đau bụng, tiêu chảy, nôn mửa hay ngộ độc

- Họ mong rằng các cơ quan chức năng sẽ lơ là công tác rà soát, kiểm tra các quán ăn đường phố

- Họ cũng hy vọng luôn được tiếp cận nguồn nguyên liệu giá rẻ để lợi nhuận gia tăng

- Nhiều người bán hàng mong muốn khách hàng của mình tiếp tục đến quán muahàng, thậm chí giới thiệu, chia sẻ rộng rãi đến nhiều bạn bè, người thân

Khi sự việc bị phát giác:

- Phản ứng đầu tiên có thể có của chủ cơ sở kinh doanh khi có vấn đề xảy ra vớikhách hàng đó là lo sợ các cơ quan chức năng đến điều tra, làm rõ vụ việc; lo sợ mình sẽphải nhận hậu quả pháp lý tùy theo mức độ của vi phạm

- Một bộ phận sẽ chống đối, nói dối, cất giấu các nguyên liệu, chạy trốn để không bị bắt bởi cơ quan điều tra

- Đồng thời họ có thể quy đổ trách nhiệm cho nhà cung cấp nguyên liệu khôngđảm bảo, cho khách hàng bị đau bụng do nguyên nhân chủ quan từ họ để mình khôngphải là người có lỗi

- Một bộ phận khác mong khách hàng không quay lưng với mình

- Họ cũng mong sự việc sẽ nhanh chóng được giải quyết theo hướng có lợi cho mình và chìm vào quên lãng

- Họ mong có thể hồi phục sau sự cố, không tốn nhiều thời gian, công sức để tiếptục kinh doanh như thông thường

- Những người có lỗi có thể hợp tác nghiêm túc với cơ quan điều tra và thẳng thắn nhận trách nhiệm về phía mình

- Sau đó, họ cố gắng khắc phục các công đoạn chưa vệ sinh, kinh doanh chất lượng hơn, cố gắng lấy lại niềm tin của khách hàng

- Một số cá nhân - tập thể có thể quyết định ngừng công việc này và chuyển sanglàm công việc khác

2.2 Đối với khách hàng, người tiêu dùng

Có thể rõ ràng nhận thấy, khách hàng chính là nhân tố tiên quyết trong sự thànhbại của một doanh nghiệp kinh doanh, họ đem lại doanh thu và lợi nhuận cho doanhnghiệp, cũng như giúp các khách hàng khác tiếp cận với sản phẩm, dịch vụ qua sựgiới thiệu, đánh giá của mình Đối với các cá nhân, cơ sở kinh doanh thực phẩmđường phố, đối tượng khách hàng chính sẽ không bao gồm doanh nghiệp hay chínhphủ mà sẽ là các cá nhân hoặc nhóm từ 2 đến vài chục người

Trang 12

- Không chỉ bị ảnh hưởng về thể xác, khách hàng còn phải tốn chi phí chữa trị cho những hậu quả do việc tin dùng các sản phẩm mất vệ sinh.

- Họ cũng sẽ tốn một khoảng thời gian, công sức chăm lo sức khỏe để mau chóng hồi phục

- Họ chắc chắn sẽ mất niềm tin vào chính cơ sở kinh doanh vi phạm đó, cũng nhưcác địa điểm ăn uống vỉa hè nói chung khi biết được rằng những sản phẩm mà mình đã tindùng trong quá khứ lại thiếu sạch sẽ, thiếu chất lượng

- Những vụ việc này chắc chắn sẽ gây ám ảnh và để lại ấn tượng tiêu cực sâusắc về sau đối với khách hàng nói chung Đơn cử là vụ việc gây chấn động mạng xã hội khiTrà sữa của chuỗi cửa hàng nổi tiếng Bobapop có thạch sùng chết hay Cửa hàng CloudyMilk Tea bị phanh phui những hình ảnh khu vực chế biến có chuột, mối và dòi

- Tất cả những vụ việc vi phạm nói trên sẽ phần nào tác động vào nhận thức củangười tiêu dùng, khiến họ suy nghĩ lại về việc ăn uống mất vệ sinh ở những hàng quán vỉahè

- Mặc dù hạn chế ăn ngoài, nhưng khi đi ăn khách hàng sẽ lựa chọn một hàngquán khác tốt hơn để ăn uống; xem kỹ thông tin hàng quán đó; tham khảo nhận xét của bạn

bè, người thân

- Nếu họ là chính nạn nhân gặp phải những trường hợp như ngộ độc thực phẩm, tâm lý của họ sẽ bị ảnh hưởng lớn và một vài người có thể báo cơ quan chức năng

Trang 13

ngay, khởi kiện, làm rõ trách nhiệm của các địa điểm kinh doanh không vệ sinh

Khi công việc kinh doanh diễn ra bình thường

- Nhà cung cấp là người trực tiếp tiếp xúc nhiều nhất với các loại thực phẩm hôi thối, tẩm hoá chất nên sức khoẻ họ phần nào bị ảnh hưởng

- Nhiều nhà cung cấp lo sợ việc kinh doanh bất chính và tắc trách của mình sẽ bị phanh phui

- Họ sẽ mất một khoản tiền để xử lý các nguyên liệu này: thu hồi, tiêu hủy, sànglọc lại chất lượng… Nếu nghiêm trọng hơn, họ sẽ phải trả chi phí cho việc thuê luật sư chocác vụ kiện cáo, nộp phạt

- Có nguy cơ bị tước giấy phép kinh doanh vĩnh viễn hay thậm chí gánh chịu hậu quả pháp lý

- Gia đình, người thân của cơ sở này sẽ bị liên lụy, điều tiếng ra vào,

- Hậu quả lớn nhất mà các nhà cung cấp nhận được gián tiếp không kém gì các địa

điểm ăn uống phải đối mặt trực tiếp chính là mất đi lòng tin của người tiêu dùng,người thân, bạn bè và cộng đồng xã hội

- Những cơ sở cung cấp này cũng đồng thời làm mất niềm tin của người tiêudùng - những khách hàng B2B khác nhập nguyên liệu, vật liệu từ họ; và cả những kháchhàng B2C

- Vi phạm bị phanh phui cũng khiến nhà cung cấp xem xét lại công việc, quy trình vận hành kinh doanh của mình

Trang 14

2.3.2 Phản ứng

Khi công việc kinh doanh bình thường

- Nhà cung cấp, tương tự như chủ cửa hàng, cũng mong muốn không khách hàng nào gặp vấn đề về sức khoẻ

- Họ mong nhiều cửa hàng sẽ vẫn tiêu thụ nguồn cung thực phẩm của họ thườngxuyên

- Họ hy vọng các cơ quan có thẩm quyền không điều tra hay rà soát nghiêm ngặt

Khi vi phạm bị phát giác

- Trong trường hợp những cơ sở cung cấp này cũng đã tiếp tay cho người buôn bán thực phẩm đường phố bằng việc kinh doanh những nguyên, vật liệu, gia vị… độc hại, nguy hiểm cho sức khỏe thì họ sẽ có thể phản ứng chống đối với cơ quan chức năng bằng việc làm giả giấy tờ

về lượng chất (phân bón, thuốc trừ sâu, chất phụ gia…) có trong các nguyên liệu của mình; cất giấu những mặt hàng vi phạm… và nhiều hành vi gian xảo khác để giảm bằng chứng chứng minh mình

có tội.

- Tương tự như chủ cơ sở đùn đẩy trách nhiệm cho nhà cung cấp, nhà cung cấplại dồn trách nhiệm cho cơ sở kinh doanh và cố sức chứng tỏ mình không liên quan gì đến

vụ việc đó

- Nhiều nhà cung cấp mong đợi lỗi không phải từ phía mình mà là do khách hàng,

do chủ cơ sở kinh doanh không vệ sinh, do một tác động ngoài nào đó

- Họ cũng mong đợi sự việc chìm vào quên lãng

- Họ mong không có tác động lớn, không mất thời gian, tiền bạc xử lý vụ vi phạm này

- Họ mong đợi khách hàng không quay lưng với mình, vẫn tiếp tục tiêu dùng sản phẩm mình sản xuất, chế biến

- Một số cơ sở cung cấp chấp nhận khắc phục lỗi, hoàn thiện quy trình sản xuất, hủy bỏ tất cả nguyên liệu chưa đảm bảo,

- Họ thẳng thắn nhận trách nhiệm và hình phạt cho những gì mình đã làm chưa đúng với pháp luật và đạo đức kinh doanh

2.4 Đối với nhân viên

2.4.1 Tác động

- Nhân viên (phục vụ, pha chế, lau dọn ) chắc chắn sẽ đối mặt với việc thấtnghiệp trong một khoảng thời gian nhất định - khi các cơ sở ăn uống bị đình chỉ tạm thờiphục vụ công tác điều tra

- Nhân viên cũng có thể bị ảnh hưởng sức khỏe nếu cũng tiêu dùng sản phẩm (ăn trưa trong giờ làm việc ở quán cơm, quán xôi )

Định dạng
Số trang	28
Dung lượng	300,48 KB